Σπάνιες προϊστορικές χαράξεις σε σπήλαιο της Ισπανίας

Ένα σύνολο με εκατοντάδες χαράξεις και δεκάδες προϊστορικές απεικονίσεις ζώων εντοπίστηκε σε σπήλαιο της Ισπανίας, χωρίς να έχει γίνει αντιληπτό παρότι ο χώρος είναι δημοφιλές τουριστικό αξιοθέατο. Το εύρημα ήρθε στο φως στη Cova de la Font Major, δυτικά της Βαρκελώνης, και παρουσιάζεται από το New Scientist.

Ο Josep Maria Vergès, από το Catalan Institute of Human Paleoecology, εντόπισε τυχαία την τέχνη των βράχων, όταν του τράβηξε την προσοχή μια ομάδα τουριστών. Οι επισκέπτες, φορώντας στολές νεοπρενίου, συμμετείχαν σε δραστηριότητα περιπέτειας και είχαν βγει από μια κοντινή είσοδο που οδηγούσε σε μια μικρή πλευρική αίθουσα.

«Καθώς ήταν η πρώτη φορά που δούλευα στο σημείο και δεν γνώριζα αυτή την πλευρική αίθουσα, πήγα να ρίξω μια ματιά», λέει ο Vergès.

Μπαίνοντας στον χώρο, είδε ότι οι τοίχοι ήταν καλυμμένοι με ονόματα και ημερομηνίες χαραγμένα από ανθρώπους που είχαν περάσει από εκεί από το 1957 και μετά. Για να τους εξετάσει καλύτερα, έβγαλε το κράνος του και χρησιμοποίησε τον φακό του για να φωτίσει τον τοίχο με πλάγιο φως, μια τεχνική που βοηθά στην παρατήρηση χαράξεων επειδή δημιουργεί σκιές μέσα στις εγκοπές.

«Σχεδόν αμέσως, ανάμεσα στα σύγχρονα γκράφιτι, παρατήρησα μια σειρά από κάθετες γραμμές που έμοιαζαν αρχαίες», λέει ο Vergès. «Μετακινήθηκα λίγο και είδα άλλη μία. Έπειτα, όταν στράφηκα προς τον απέναντι τοίχο και έριξα το φως στην επιφάνειά του, εμφανίστηκε το άλογο και κατάλαβα ότι είχε αποδοθεί σε παλαιολιθικό ύφος».

Προσθέτει ότι αμέσως διαπίστωσε πως υπήρχαν «πολλές ακόμη χαράξεις, πολλές από αυτές αναπαραστάσεις διαφορετικών ζώων».

Μέχρι στιγμής έχουν εντοπιστεί 280 μοτίβα στην αίθουσα, ανάμεσά τους 55 ζωικές μορφές. Η ανακάλυψη κατατάσσει το σπήλαιο ανάμεσα στα πλουσιότερα και σημαντικότερα αρχαιολογικά ευρήματα στην ιβηρική ακτή, ανάμεσα στα Πυρηναία και το Γιβραλτάρ.

Για τους αρχαιολόγους, μια βασική δυσκολία είναι ότι είναι εξαιρετικά δύσκολο να χρονολογηθούν οι ίδιες οι χαράξεις. Η ανθρώπινη παρουσία στο σπήλαιο έχει χρονολογηθεί μεταξύ 26.000 και 41.000 ετών πριν, ενώ με βάση το ύφος η τέχνη πιθανότατα ξεπερνά τις 19.000 χρόνια.

Η Míriam Salas-Altès, επίσης από το Catalan Institute of Human Paleoecology and Social Evolution, λέει ότι μία από τις πιο ξεχωριστές μορφές είναι ένα ελάφι, δηλαδή ενήλικο θηλυκό ελάφι, με το κεφάλι χαμηλωμένο και το ρύγχος να εκτείνεται πάνω από ένα φυσικό ρήγμα.

Η σχισμή φαίνεται να έχει ενταχθεί σκόπιμα στη σύνθεση ως η επιφάνεια ενός σώματος νερού από το οποίο πίνει το ελάφι. «Αν αυτή η υπόθεση είναι σωστή, η σκηνή θα αποτελούσε μία από τις αρχαιότερες γνωστές απεικονίσεις του νερού στην ανθρώπινη καλλιτεχνική έκφραση», λέει.

Ανάμεσα στις μη εικονιστικές χαράξεις, η ομάδα εντόπισε ομάδες γραμμών σε δυάδες, τριάδες ή τετράδες και, σε ορισμένες περιπτώσεις, σειρές έως και 40 ευθείων, παράλληλων γραμμών, καθώς και σημεία σε σχήμα Υ και κυκλικά ή ημικυκλικά σχήματα.

«Όσο για το τι αντιπροσωπεύουν, αυτό το ερώτημα έχει οδηγήσει σε δεκάδες διαφορετικές θεωρίες», λέει ο Vergès. «Δυστυχώς, ο κώδικας που χρειάζεται για να κατανοήσουμε το μήνυμά τους δεν έχει απολιθωθεί».

Ο Paul Taçon από το Griffith University στην Αυστραλία λέει ότι η ανακάλυψη καλύπτει ένα μεγάλο κενό στη γνώση για την κατανομή της παλαιολιθικής τέχνης στη δυτική Ευρώπη. Παρότι η ακριβής ηλικία της βραχογραφίας δεν έχει ακόμη προσδιοριστεί, είναι «προφανές», όπως λέει, ότι δημιουργήθηκε από παλαιολιθικό πολιτισμό.

«Είναι συναρπαστικό ότι νέες ανακαλύψεις σε χώρους που έχουν επισκεφθεί πολλοί άνθρωποι αποκαλύπτουν αρχαία στοιχεία μιας πολύ πρώιμης καλλιτεχνικής παράδοσης», λέει ο Taçon.

Πηγή: newscientist.com.