Κάλτσες με σφιχτό πέλμα ίσως βοηθούν στο πιο εύκολο τρέξιμο

Κάλτσες με σφιχτές ζώνες γύρω από το μπροστινό μέρος του πέλματος φαίνεται να κάνουν το περπάτημα και το τρέξιμο πιο εύκολα, σύμφωνα με ερευνητές του University of Texas at Austin. Οι ίδιοι υποστηρίζουν ότι το όφελος ισοδυναμεί με τη μειωμένη κατανάλωση ενέργειας που θα είχε κατά μέσο όρο κάποιος αν έχανε 2 κιλά.

Ο Owen Beck λέει ότι ελπίζει να δει αθλητές υψηλού επιπέδου να χρησιμοποιούν αυτές τις κάλτσες στους Ολυμπιακούς του Λος Άντζελες το 2028. Τις ανέπτυξε μαζί με τον Hui Tang, επίσης στο University of Texas at Austin. «Οι πρόχειροι υπολογισμοί μας δείχνουν ότι το τύλιγμα του ποδιού με τις νέες κάλτσες θα μπορούσε να βελτιώσει την απόδοση στον μαραθώνιο κατά 1 έως 2 λεπτά», λέει ο Beck.

Από τότε που οι άνθρωποι διαφοροποιήθηκαν από τους χιμπατζήδες πριν από περίπου 6 εκατομμύρια χρόνια, τα ανθρώπινα πόδια έγιναν πολύ πιο άκαμπτα από εκείνα των άλλων πιθήκων, κάτι που βοήθησε τη δίποδη βάδιση. Ο Beck και ο Tang αναρωτήθηκαν αρχικά αν θα μπορούσαν να ενισχύσουν κι άλλο αυτή την ακαμψία μέσα από μικρές αλλαγές στα παπούτσια. Ωστόσο, προηγούμενες προσπάθειες να μειωθεί η προσπάθεια στο περπάτημα και το τρέξιμο με παπούτσια με πιο άκαμπτες ενδιάμεσες σόλες ή με πάτους απέτυχαν, κι έτσι στράφηκαν στις κάλτσες.

Οι κάλτσες είναι φτιαγμένες από συνηθισμένο συνθετικό μείγμα νημάτων, όπως τα τυπικά αθλητικά μοντέλα. Οι Beck και Tang έπλεξαν σφιχτά τρεις ζώνες πλάτους 1 χιλιοστού σε περιοχή πλάτους 30 χιλιοστών γύρω από το μπροστινό μέρος του πέλματος. Αυτό ασκεί πίεση στα πόδια 24 φορές μεγαλύτερη σε σχέση με τις κανονικές κάλτσες ελέγχου.

Για να τις δοκιμάσουν, στρατολόγησαν 12 ενήλικες και από τα δύο φύλα, χωρίς γνωστά προβλήματα υγείας. Οι ερευνητές ανέλυσαν τον τρόπο που περπατούσαν φορώντας τις κάλτσες που σκληραίνουν το πέλμα, τις κάλτσες ελέγχου και χωρίς κάλτσες.

Στη συνέχεια, οι συμμετέχοντες περπάτησαν σε διάδρομο φορώντας παπούτσια με τις ενισχυμένες κάλτσες και τις κάλτσες ελέγχου για 5 λεπτά. Ο Beck και ο Tang μέτρησαν το VO2 max, δηλαδή τη μέγιστη ποσότητα οξυγόνου που μπορεί να απορροφήσει το σώμα κατά την έντονη άσκηση. Έτσι υπολόγισαν πόση ενέργεια κατανάλωσαν σε κάθε δοκιμή περπατήματος, στο λεγόμενο μεταβολικό κόστος.

Οι κάλτσες που σκληραίνουν το πέλμα μείωσαν αυτό το κόστος σε 10 από τους 12 συμμετέχοντες κατά 2% περισσότερο από τις κάλτσες ελέγχου. Σύμφωνα με τους ερευνητές, αυτό αντιστοιχεί στο να χάνει κάποιος κατά μέσο όρο 2 κιλά.

Η μικρότερη ενεργειακή δαπάνη δεν σημαίνει, πιθανότατα, ότι οι κάλτσες οδηγούν όσους τις φορούν σε λιγότερα οφέλη για την υγεία, όπως η απώλεια βάρους, σε σύγκριση με τις κανονικές κάλτσες, λέει ο Beck. «Η μείωση του συνολικού μεταβολικού ρυθμού σημαίνει ότι έχουμε καλύτερη αντοχή στο περπάτημα, ιδρώνουμε λιγότερο τις ζεστές μέρες και μπορούμε να περπατάμε πιο γρήγορα με την ίδια προσπάθεια [που θα χρησιμοποιούσαμε] με τις εμπορικά διαθέσιμες κάλτσες».

Οι κάλτσες λειτουργούν επειδή επιτρέπουν στον αστράγαλο και στους μυς του να σπρώχνουν με χαμηλότερη ταχύτητα, λέει ο ίδιος. Αυτό απαιτεί μικρότερη ενεργοποίηση και λιγότερη μεταβολική ενέργεια, με αποτέλεσμα πιο οικονομικές μυϊκές συσπάσεις. Σε αντίθεση με ένα σκληρυμένο παπούτσι, οι κάλτσες επιτρέπουν στα δάχτυλα να λυγίζουν και την καμάρα να επανέρχεται πιο ελεύθερα, λέει.

Ο Thomas Püschel από το University of Oxford λέει ότι η ιδέα πως ένα πιο άκαμπτο πόδι κάνει το περπάτημα λιγότερο ενεργοβόρο υπάρχει εδώ και καιρό, αλλά μέχρι τώρα κανείς δεν είχε καταφέρει να το δείξει σε ανθρώπους ενώ περπατούν. «Η έξυπνη σκέψη της ομάδας ήταν ότι εκείνες οι προηγούμενες προσπάθειες [με τα παπούτσια] σταματούσαν επίσης την κίνηση του ποδιού όταν χρειάζεται, ακριβώς στο τέλος του βήματος».

Οι εφαρμογές των καλτσών δεν έχουν ακόμη δοκιμαστεί. Ο Beck λέει όμως ότι, θεωρητικά, θα μπορούσαν να ωφεληθούν όσοι έχουν χάσει μέρος του σχήματος του ποδιού τους, για παράδειγμα λόγω ηλικίας. Οι ερευνητές έχουν ήδη συμφωνία χορηγούμενης έρευνας με την εταιρεία υποδημάτων New Balance για να προχωρήσουν στην εμπορική αξιοποίηση των καλτσών, λέει ο Beck.

Ο Püschel προειδοποιεί πάντως ότι δεν μπορούν να αποκλειστούν και άλλες εξηγήσεις για τα αποτελέσματα, όπως το ότι οι εθελοντές άλλαζαν τον τρόπο που περπατούσαν επειδή ήξεραν ότι φορούσαν τις συγκεκριμένες κάλτσες. «Πρόκειται για μια πολλά υποσχόμενη πρώτη επίδειξη, όχι για απόδειξη ότι αυτές οι κάλτσες θα αλλάξουν την καθημερινότητα οποιουδήποτε», λέει.

Πηγή: newscientist.com.