Leaf Space συνεργάζεται με D-Orbit και EnduroSat για δοκιμή συνδεσιμότητας

Η ιταλική εταιρεία ground segment Leaf Space παρουσίασε στις 27 Μαΐου μια νέα υπηρεσία διαστημικής συνδεσιμότητας. Η τεχνολογία, με την ονομασία TreeNet, στοχεύει να κάνει τις επικοινωνίες στο διάστημα πιο απρόσκοπτες, αντιμετωπίζοντας τους μεμονωμένους δορυφόρους ως κόμβους ενός διασυνδεδεμένου δικτύου επικοινωνιών. Η εταιρεία ανακοίνωσε επίσης συνεργασίες και χρονοδιάγραμμα εκτοξεύσεων για την υλοποίηση του project.

«Αυτή η εκτόξευση ενισχύει τη μακροπρόθεσμη δέσμευση της Leaf Space να χτίσει τις υποδομές που επιτρέπουν στο διάστημα να λειτουργεί ως δίκτυο, γεφυρώνοντας το χάσμα ανάμεσα στις τροχιακές επιχειρήσεις και τη συνδεσιμότητα της επίγειας υποδομής», δήλωσε η Cristina Zanchi, CEO της Leaf Space, κατά τη διάρκεια του SmallSat Europe.

Για να δοκιμάσει την αρχική φάση, με την ονομασία Alpha, η εταιρεία ανακοίνωσε επίσης συνεργασίες με την ιταλική D-Orbit και τη βουλγαρική EnduroSat, οι οποίες θα εκτοξεύσουν τέσσερις δορυφόρους εξοπλισμένους με TreeNet nodes στο πρώτο μισό του 2027.

Ο Giovanni Pandolfi Bortoletto, chief product officer και συνιδρυτής της Leaf Space, εξήγησε στο SpaceNews ότι η startup σχεδιάζει μια «γρήγορη βιομηχανική κλιμάκωση στη φάση εμπορικής αξιοποίησης, με στόχο παραγωγική και αναπτυξιακή ικανότητα τουλάχιστον 100 nodes τον χρόνο από τον πρώτο χρόνο λειτουργίας».

Η πλήρης εμπορική φάση προγραμματίζεται έως το τέλος του 2027.

Η D-Orbit και η EnduroSat, πρόσθεσε ο Pandolfi Bortoletto, επιλέχθηκαν για το πρώιμο στάδιο δοκιμών λόγω της υψηλής συχνότητας εκτοξεύσεων που διαθέτουν. Πέρα από τη δυνατότητα εκτόξευσης, «είναι μακροχρόνιοι συνεργάτες, με τους οποίους έχουμε ισχυρή ευθυγράμμιση ως προς τις μελλοντικές χρήσεις».

Η D-Orbit βλέπει την αρχική δοκιμή ως ευκαιρία να εξερευνήσει πώς η συνδεσιμότητα σε τροχιά μπορεί να απλοποιήσει τις αποστολές και να επιτρέψει δεδομενοκεντρικές χρήσεις, όπως ανέφερε η εταιρεία κατά την παρουσίαση του TreeNet στο SmallSat Europe.

Η EnduroSat, από την πλευρά της, τόνισε τη δυνατότητα να ενισχύσει το μοντέλο mission-as-a-service, εισάγοντας ένα πάντα ενεργό επίπεδο συνδεσιμότητας που ζητούν ολοένα και περισσότερο οι πελάτες της.

Η Leaf Space ιδρύθηκε το 2014 από τους Pandolfi Bortoletto και Jonata Puglia και αρχικά είχε στόχο να αναπτύξει δυνατότητες εκτόξευσης, πριν στραφεί στο Ground Segment-as-a-Service. Σήμερα διαθέτει περίπου 40 κεραίες σε 20 τοποθεσίες και εξυπηρετεί πελάτες μεταξύ φορέων δορυφόρων και παρόχων εκτόξευσης. Το 2023 ολοκλήρωσε γύρο Series B ύψους 35 εκατομμυρίων ευρώ ($41 million).

«Το TreeNet είναι το φυσικό επόμενο κεφάλαιο στο όραμα της Leaf Space», κατέληξε ο Pandolfi Bortoletto. «Χτίσαμε την επίγεια υποδομή. Τώρα επεκτείνουμε αυτή την αρχή και στην ίδια την τροχιά».

Η συνείδησή μας αναδύεται από ένα απέραντο «αόρατο» δίκτυο, υποδηλώνει πρωτοποριακή μελέτη

Ένα τεράστιο μέρος της εγκεφαλικής δραστηριότητας φαίνεται να εξελίσσεται σε ένα πεδίο όπου «αμέτρητα σήματα ενώνονται για να σχηματίσουν μια ενιαία εμπειρία της πραγματικότητας».

Για δεκαετίες, η νευροεπιστήμη χτίζει τον χάρτη της συνείδησης: αναγνώρισε νευρώνες, χαρτογράφησε περιοχές και κατέγραψε με ακρίβεια ποιες ανάβουν όταν αναγνωρίζεις ένα πρόσωπο, θυμάσαι ένα καλοκαίρι των παιδικών σου χρόνων ή φωνάζεις «Εύρηκα!» συνδέοντας δύο ιδέες. Ο χάρτης έγινε εξαιρετικά λεπτομερής, με νέους νευρώνες, κυκλώματα και περιοχές.

Αλλά λέει όλη την ιστορία; Μπορεί να εξηγήσει όχι μόνο από τι αποτελείται ο εγκέφαλος ή πού βρίσκονται τα μέρη του, αλλά και πώς δισεκατομμύρια κύτταρα οργανώνονται σε ένα σύστημα που παράγει τον ζωντανό εσωτερικό κόσμο που ονομάζουμε συνείδηση;

Στις μεγάλες ερωτήσεις, η νευροεπιστήμη έχει ένα αγαπημένο πλάσμα: τη μύγα του φρούτου (Drosophila melanogaster), το μικροσκοπικό έντομο που αιωρείται πάνω από παραγινωμένες μπανάνες και ξεχασμένα απορρίμματα. Τώρα αυτός ο ταπεινός οργανισμός φαίνεται να προαναγγέλλει μια ιδέα για το πώς οι νευρώνες γεννούν συνείδηση μέσα από μια «αόρατη» γεωμετρία.

Παρότι διαθέτει μόλις περίπου 139.000 νευρώνες —έναντι των περίπου 86 δισεκατομμυρίων στον άνθρωπο— η μύγα του φρούτου είναι από τα ελάχιστα πλάσματα των οποίων το συνδεσμίωμα έχει χαρτογραφηθεί με εντυπωσιακή λεπτομέρεια. Το συνδεσμίωμα είναι το τεράστιο δίκτυο από δρόμους και γέφυρες που ενώνουν τους νευρώνες. Μια νέα μελέτη υποστηρίζει ότι ακόμη και αυτός ο σχολαστικά ανακατασκευασμένος «οδικός χάρτης» δεν αρκεί.

Σε προδημοσίευση του Φεβρουαρίου 2026 στο arXiv, ερευνητές του Eötvös Loránd University στη Βουδαπέστη έκαναν κάτι αντιδιαισθητικό: αντί να εξετάσουν πού βρίσκονται φυσικά οι νευρώνες της μύγας, μελέτησαν το πώς συνδέονται μεταξύ τους. Στη συνέχεια πρόβαλαν το δίκτυο σε υπερβολικό χώρο, μια καμπύλη γεωμετρία με «αρνητική καμπυλότητα».

Η Ευκλείδεια γεωμετρία που μάθαμε στο σχολείο περιγράφει τον κόσμο των ευθειών, των κανόνων και των κλασικών τριών διαστάσεων. Η υπερβολική γεωμετρία, αντίθετα, απομακρύνεται από τα ευθύγραμμα πλέγματα: όσο απομακρύνεσαι από το κέντρο, ο χώρος «ανοίγει» πολύ γρηγορότερα, δημιουργώντας χώρο για εκτεταμένα δίκτυα, διακλαδιζόμενες ιεραρχίες και υπερσυνδεδεμένους κόμβους. Επειδή πολλά συστήματα —από εγκεφάλους και οικοσυστήματα μέχρι κοινωνικά δίκτυα και το διαδίκτυο— μοιράζονται αυτά τα χαρακτηριστικά, ολοένα και περισσότεροι ερευνητές χρησιμοποιούν την υπερβολική γεωμετρία για να αποκαλύψουν τη «κρυφή γεωμετρία» των σύνθετων συστημάτων: το βαθύτερο οργανωτικό σχέδιο που κατευθύνει τη συμπεριφορά ενός δικτύου, ακόμη κι αν δεν είναι ορατό στη φυσική του δομή.

«Σε μια τυπική τρισδιάστατη Ευκλείδεια αναπαράσταση, η φυσική διάταξη είναι οπτικά φορτωμένη και κρύβει το πώς τα σήματα κινούνται πραγματικά μέσα στο σύστημα», λέει ο Bendegúz Sulyok, ερευνητής επιστήμης δικτύων στο Eötvös Loránd University και συγγραφέας της μελέτης. Με την προβολή σε χώρο αρνητικής καμπυλότητας, όπου ο χώρος επεκτείνεται γρήγορα μακριά από ένα κεντρικό σημείο, η ομάδα είδε εντυπωσιακά μοτίβα στο συνδεσμίωμα της μύγας: νευρώνες-κόμβοι επικοινωνίας συγκεντρώνονται κοντά στο κέντρο, ενώ πιο εξειδικευμένα κύτταρα απομακρύνονται προς την περιφέρεια —ακόμη κι αν φυσικά βρίσκονται μακριά μεταξύ τους στον πραγματικό εγκέφαλο.

Είναι περίπλοκο, αλλά ουσιαστικά, νευρώνες με παρόμοιο ρόλο «δείχνουν» προς παρόμοιες κατευθύνσεις, εξηγεί ο Sulyok. Μεγάλες ομάδες, όπως οι οπτικοί νευρώνες που βοηθούν τη μύγα να εντοπίζει ένα κομμάτι καρπούζι από την άλλη άκρη του δωματίου, και οι κεντρικοί νευρώνες που συντονίζουν πληροφορίες απ’ όλο τον εγκέφαλο όταν αποφασίζει πώς να αποφύγει ένα χέρι που τη διώχνει, χωρίζονται σε διακριτούς τομείς στον χάρτη.

Το ερώτημα όμως παραμένει: αυτή η κρυφή γεωμετρία αντανακλά κάτι θεμελιώδες για την οργάνωση των εγκεφάλων —ίσως και για τη συνείδηση— ή είναι απλώς ένα ευφυές μαθηματικό τέχνασμα χωρίς πρακτική σημασία;

«Και τα δύο», απαντά ο Sulyok. «Είναι ένας εξαιρετικά εξελιγμένος μαθηματικός φακός, αλλά ένας φακός που αποτυπώνει μια θεμελιώδη βιολογική πραγματικότητα». Τα νευρικά κυκλώματα θυμίζουν ένα απλωμένο δέντρο μπάνιαν: άξονες και δενδρίτες διακλαδίζονται ξανά και ξανά, σχηματίζοντας τεράστιους νευρωνικούς ιστούς. Η υπερβολική γεωμετρία, υποστηρίζει, προσφέρει έναν ιδιαίτερα φυσικό τρόπο αναπαράστασης αυτών των ιεραρχιών. Η ομάδα εφάρμοσε μια σειρά μαθηματικών ελέγχων για να διαπιστώσει αν ο «αόρατος» σχεδιασμός αντανακλά πράγματι την οργάνωση του εγκεφάλου σε βάθος. Κατ’ επανάληψη, η προσέγγιση ξεπέρασε συμβατικούς χαμηλών διαστάσεων χάρτες, υποδεικνύοντας ότι δεν πρόκειται απλώς για εντυπωσιακή οπτικοποίηση.

Ίσως να αντιτείνει κανείς ότι μια μύγα δεν είναι άνθρωπος. Ωστόσο, η φύση, από περίπλοκα νευρικά δίκτυα και οικοσυστήματα μέχρι τον εγκέφαλο ενός εντόμου, τείνει να οργανώνεται γύρω από συστάδες, κόμβους και υποδίκτυα που πρέπει να επικοινωνούν μεταξύ τους. Αν αυτά τα συστήματα μοιράζονται έναν αόρατο κώδικα οργάνωσης, η πιο καθαρή του έκφανση μπορεί να είναι η υπερβολική γεωμετρία. Κι αν αυτή η τεράστια συνδεσιμότητα υπάρχει σε ένα νευρικό σύστημα μεγέθους κουκκίδας, φανταστείτε την πρόκληση στον ανθρώπινο εγκέφαλο.

Ο Sulyok υποψιάζεται ότι η μύγα ίσως είναι απλώς το πρώτο μέρος όπου εντοπίζεται αυτό το μοτίβο. «We expect that our results will stand for human brains as well», λέει. Μόνο αυτό αρκεί για να θέσει ένα καίριο ερώτημα: στην προσπάθεια κατανόησης της συνείδησης, μήπως επικεντρωθήκαμε υπερβολικά στην ορατή ανατομία και παραβλέψαμε κάτι βαθύτερο —τον αόρατο ιστό συνδέσεων που αναδύεται όταν δισεκατομμύρια νευρώνες αρχίζουν να δρουν ως ένα;

Το ερώτημα συνδέεται με μια ευρύτερη τάση στη νευροεπιστήμη: όλο και περισσότεροι ερευνητές μετακινούνται από το «τι κάνει κάθε περιοχή» στο πιο φευγαλέο «αν η νόηση, η επίγνωση —ίσως και η ίδια η συνείδηση— κατοικούν στα μεμονωμένα μέρη ή στις μεταξύ τους ανταλλαγές».

Ο θεωρητικός νευροεπιστήμονας και ψυχίατρος Karl Friston βλέπει τον εγκέφαλο ως μηχανή πρόβλεψης που κατασκευάζει και διαρκώς επικαιροποιεί μοντέλα της πραγματικότητας. Ο Olaf Sporns, πρωτοπόρος της νευροεπιστήμης δικτύων, τον αντιμετωπίζει λιγότερο ως σύνολο τακτοποιημένων «κουτιών» και περισσότερο ως ένα μπερδεμένο πλέγμα συνδέσεων. Και ο ερευνητής της συνείδησης Giulio Tononi θεωρεί ότι η επίγνωση εξαρτάται όχι απλώς από μεμονωμένες εκφορτίσεις, αλλά από το πώς αμέτρητα σήματα ενώνονται σε μια ενιαία εμπειρία της πραγματικότητας.

Η ιδέα βρίσκει σύμφωνο και τον Ramses Alcaide, PhD, νευροεπιστήμονα και CEO της Neurable. Για δεκαετίες, λέει, η προσέγγιση «χωρίζουμε τον εγκέφαλο σε περιοχές και τους αποδίδουμε λειτουργίες» παρήγαγε σημαντικές γνώσεις, αλλά ίσως δεν αρκεί. Όπως το θέτει, η νόηση ζει στη ροή, όχι στη θέση.

«Anatomy tells you where things are. Network geometry tells you how information actually flows… The wires tell you what can connect. They do not tell you why certain patterns of connection produce thought, attention, or awareness».

Κατά τον Alcaide, ένα από τα πιο ενδιαφέροντα συμπεράσματα της μελέτης είναι ότι ο ανατομικός χάρτης ίσως δεν επαρκεί για να εξηγήσει τη νόηση. «Cognition and possibly consciousness may be properties of that deeper organization», λέει. Η πιθανότητα τα πιο πολύτιμα νοητικά μας φαινόμενα να αναδύονται μέσα σε ένα βαθύτερο και κατά βάση αόρατο μαθηματικό τοπίο χωρίς φυσικό αντίστοιχο είναι, κατά τη γνώμη του, πραγματικά βαθιάς σημασίας. Αν αυτό ισχύει, ίσως χρειαστεί να επαναστοχαστούμε και τα εργαλεία με τα οποία μελετάμε το μυαλό.

«If that is true in a fly, and if the principle generalizes to larger brains, then we have been reading the wrong map», σημειώνει ο Alcaide. «The next frontier may lie not in discovering new brain regions, but in learning to read the hidden source code that transforms billions of cells into a conscious experience».

Ο Sulyok κρατά πιο συγκρατημένη στάση. Δεν αντιτίθεται απαραίτητα στις ευρύτερες προεκτάσεις, αλλά υπογραμμίζει ότι η συνείδηση ξεπερνά όσα εξέτασε η μελέτη: τη δομή του νευρωνικού δικτύου, όχι την προέλευση της επίγνωσης. Ωστόσο, επανέρχεται στην ιδέα ότι η μύγα ίσως αποκαλύπτει μια στρατηγική που η φύση επαναχρησιμοποιεί σε εγκεφάλους πολύ διαφορετικών μεγεθών. «We know the human brain network to exhibit modular and hierarchical features—not unlike the fly’s brain—features that are consistent with hyperbolic geometry», λέει.

Το αν αυτή η ομοιότητα αποδειχθεί τελικά σημαντική για τη συνείδηση παραμένει άγνωστο. Βέβαιο είναι ότι —όσο απίθανο κι αν ακούγεται— το μυαλό της μύγας που κάνει κύκλους γύρω από το καρπούζι σας το καλοκαίρι ίσως κρύβει ενδείξεις για να κατανοήσουμε το δικό μας.

Ο γρίφος Κολατζ που απασχολεί τους μαθηματικούς έναν αιώνα

Ένας απλός, φαινομενικά, κανόνας δίνει αφορμή για ένα είδος μαθηματικού «μαγικού κόλπου» που απασχολεί σπουδαία μυαλά από τη δεκαετία του 1930. Ο αρθρογράφος Jacob Aron εξερευνά την προέλευση της εικασίας Collatz, τον λόγο για τον οποίο καθηλώνει τους μαθηματικούς και το αν η τεχνητή νοημοσύνη θα μπορούσε να βοηθήσει να λυθεί οριστικά.

Ένα δενδροειδές σχήμα προκύπτει από τις αριθμητικές συνδέσεις σε ένα διάσημο μαθηματικό παζλ, γνωστό ως εικασία Collatz. Marzio De Biasi/Algoritmarte

Ένα δενδροειδές σχήμα προκύπτει από τις αριθμητικές συνδέσεις σε ένα διάσημο μαθηματικό παζλ, γνωστό ως εικασία Collatz.

Marzio De Biasi/Algoritmarte

Πριν από σχεδόν έναν αιώνα, ένας μαθηματικός διατύπωσε έναν γρίφο τόσο απλό στην εμφάνιση και τόσο δύσκολο στην πράξη, ώστε από τότε κρατά απασχολημένους τους μαθηματικούς. Έχει γίνει ένα είδος μιμιδίου που περνά από μυαλό σε μυαλό, με πολλούς να ισχυρίζονται ότι το έλυσαν, μόνο και μόνο για να καταρρεύσει η «απόδειξή» τους. Και προσοχή: μόλις εξηγήσω τους κανόνες, είναι σχεδόν βέβαιο ότι θα θέλετε αμέσως να αρχίσετε να πειραματίζεστε κι εσείς. Δεν φέρω ευθύνη για τον χρόνο που θα χάσετε.

Η αρχή θυμίζει λίγο μαγικό κόλπο. Διαλέξτε έναν αριθμό, οποιονδήποτε — τέλος πάντων, οποιονδήποτε θετικό ακέραιο· μην προσπαθήσετε να κάνετε το έξυπνο με κάτι σαν το π. Αν είναι ζυγός, διαιρέστε τον δια 2. Αν είναι περιττός, πολλαπλασιάστε τον επί 3 και προσθέστε 1. Στη συνέχεια, εφαρμόστε τους ίδιους κανόνες στον νέο αριθμό. Αν το κάνετε αρκετές φορές, θα καταλήξετε πάντα στο 1.

Ή, τουλάχιστον, έτσι πιστεύουν οι μαθηματικοί. Το αν αυτό ισχύει για κάθε θετικό ακέραιο είναι ένα ανοιχτό ερώτημα που ονομάζεται εικασία Collatz, από τον Lothar Collatz, ο οποίος το διερεύνησε πρώτος τη δεκαετία του 1930. Και, παραδόξως, είναι εξαιρετικά δύσκολο να απαντηθεί. Μάλιστα, ο Paul Erdős, ένας από τους πιο παραγωγικούς μαθηματικούς του 20ού αιώνα, είχε πει κάποτε ότι «τα μαθηματικά ίσως να μην είναι έτοιμα για τέτοια προβλήματα».

Γιατί όμως η εικασία Collatz είναι τόσο δύσκολο να αποδειχθεί; Αν είστε σαν εμένα, μόλις ακούσετε το πρόβλημα, θα πιάσετε αμέσως την αριθμομηχανή για να δείτε αν καταλήγετε στο 1. Πράγματι, οι μαθηματικοί έχουν χρησιμοποιήσει υπολογιστές για να ελέγξουν όλους τους αριθμούς έως το 2^71. Δυστυχώς, αυτό αφήνει άπειρο πλήθος αριθμών ακόμη προς έλεγχο, οπότε δεν μας φέρνει ιδιαίτερα κοντά σε μια απόδειξη.

Ένα από τα προβλήματα είναι ότι οι αριθμοί δεν συμπεριφέρονται με τακτικό τρόπο. Αν ξεκινήσουμε από το 1, τελειώσαμε. Για το 2, το διαιρούμε δια 2 και επίσης τελειώσαμε. Όμως για το 3, η ακολουθία είναι: 10, 5, 16, 8, 4, 2, 1. Για το 7, είναι: 22, 11, 34, 17, 52, 26, 13, 40, 20, 10, 5, 16, 8, 4, 2, 1. Ίσως παρατηρήσετε ότι η ακολουθία του 7 περιέχει εκείνη του 3, και αυτό είναι ένα ενδιαφέρον στοιχείο της Collatz: μόλις φτάσετε σε έναν αριθμό που έχει ήδη ελεγχθεί, δεν χρειάζεται να τον ξαναελέγξετε, γιατί ξέρετε ήδη πού καταλήγει η ακολουθία.

Όλα αυτά κάνουν το πρόβλημα ακαταμάχητο για τους μαθηματικούς. Μου έρχεται στο μυαλό ένα απόφθεγμα από το εξαιρετικό webcomic xkcd: «Υπάρχει ένας συγκεκριμένος τύπος εγκεφάλου που απενεργοποιείται εύκολα. Αν του δείξεις ένα ενδιαφέρον πρόβλημα, εγκαταλείπει ακούσια τα πάντα για να ασχοληθεί μαζί του». Και πράγματι, όσο η μιμίδια Collatz εξαπλωνόταν, ακριβώς αυτό συνέβη.

Η εικασία Collatz έχει «χτυπήσει» πολλούς φανατικούς των μαθηματικών xkcd.com/356/

Η εικασία Collatz έχει «χτυπήσει» πολλούς φανατικούς των μαθηματικών.

Η ταυτότητα του απροσδιόριστου

Η ιχνηλάτηση της προέλευσης της εικασίας Collatz είναι εκπληκτικά δύσκολη, αν και όχι όσο η αναζήτηση μιας απόδειξης. Σε μια επιστολή του 1980, ο Collatz έγραψε ότι την είχε αρχίσει να διερευνά «πριν από σχεδόν 50 χρόνια». Φαίνεται ότι κράτησε την εικασία για χρόνια για τον εαυτό του, πιθανότατα θεωρώντας την απλώς μια άσκοπη περιέργεια. Άρχισε να διαδίδεται ευρύτερα το 1950, όταν ο Collatz πήγε στο Διεθνές Συνέδριο Μαθηματικών —τη μεγαλύτερη συνάντηση του κλάδου— και μίλησε άτυπα για το πρόβλημα με άλλους συμμετέχοντες.

Από εκεί διαδόθηκε μέσα από τα μαθηματικά δίκτυα και φαίνεται πως ανακαλύφθηκε ξανά και παρουσιάστηκε αλλιώς και από άλλους μαθηματικούς, με πολλά ονόματα, όπως Syracuse problem, Hasse’s algorithm ή απλώς 3x+1 problem. Σύμφωνα με τον Jeffery Lagarias, ο οποίος έχει μελετήσει εκτενώς την εικασία, δεν εμφανίστηκε σε έντυπη μορφή παρά το 1971, όταν περιγράφηκε ως «κομμάτι μαθηματικής φημολογίας», αλλά πραγματικά μπήκε στο μεγάλο προσκήνιο έναν χρόνο αργότερα, όταν ο Martin Gardner έγραψε γι’ αυτήν στη στήλη Mathematical Games του Scientific American. Αν δεν τον γνωρίζετε, ο Gardner είναι θρυλική μορφή στα «ψυχαγωγικά μαθηματικά» — δηλαδή σε όσα οι σοβαροί ερευνητές μαθηματικοί αντιμετωπίζουν λίγο αφ’ υψηλού, ενώ κατά βάθος τα απολαμβάνουν μαζί με τους υπόλοιπους φίλους των μαθηματικών.

Η εικασία Collatz συνέχισε για αρκετό καιρό να ισορροπεί ανάμεσα στα ψυχαγωγικά και τα ερευνητικά μαθηματικά. Μου προκάλεσε εντύπωση ένα άρθρο του 1983 με τίτλο «Don’t Try To Solve These Problems», το οποίο παραθέτει την εικασία μαζί με άλλες, προειδοποιώντας τους μαθηματικούς να μείνουν μακριά, ενώ γνωρίζει ότι τελικά δεν θα μπορέσουν να αντισταθούν στον πειρασμό.

Ο μαθηματικός Lothar Collatz αφιέρωσε 50 χρόνια στην εικασία του Oberwolfach Photo Collection

Ο μαθηματικός Lothar Collatz αφιέρωσε 50 χρόνια στην εικασία του.

Oberwolfach Photo Collection

Ένα από τα πρώτα σημαντικά αποτελέσματα ήρθε το 1976, όταν ο Riho Terras απέδειξε ένα σημαντικό θεώρημα. Θα παρατηρήσετε ότι αν ξεκινήσετε με έναν ζυγό αριθμό, η ακολουθία Collatz πάντα πέφτει κάτω από τον αρχικό αριθμό, αφού το πρώτο βήμα είναι η διαίρεση δια 2. Αν όμως ξεκινήσετε με έναν περιττό αριθμό, το πρώτο βήμα θα σας πάει πάνω από τον αρχικό αριθμό. Άρα το ερώτημα γίνεται: πόσος χρόνος χρειάζεται μέχρι να ξαναπέσετε κάτω από το αρχικό σημείο, με την ελπίδα ότι πηγαίνετε προς το 1; Ο Terras ονόμασε αυτό το διάστημα «χρόνο στάσης» για έναν αριθμό και έδειξε ότι σχεδόν σε όλες τις περιπτώσεις ο χρόνος στάσης είναι πεπερασμένος — δηλαδή οι αριθμοί τελικά πέφτουν, αντί να αυξάνονται για πάντα.

Αυτό δεν αρκεί για να αποδειχθεί η εικασία Collatz, αφού μία και μόνο αντεξήγηση, για έναν αδιανόητα μεγάλο αριθμό που δεν φτάνει ποτέ στο 1, θα αρκούσε για να την καταρρίψει. Είναι επίσης κάπως ασαφές: τι σημαίνει «σχεδόν όλες» όταν μιλάμε για άπειρες δυνατότητες; Περισσότερη ακρίβεια ήρθε το 2002, όταν οι Ilia Krasikov και Lagarias απέδειξαν ότι για έναν δεδομένο αριθμό x, τουλάχιστον x^0.84 αριθμοί κάτω από αυτόν θα φτάσουν τελικά στο 1. Αυτό ακούγεται λίγο μπερδεμένο — για παράδειγμα, αν πάρουμε το x ως 100, αυτό σημαίνει ότι τουλάχιστον 47 αριθμοί κάτω από το 100 θα φτάσουν στο 1. Στην πραγματικότητα, ξέρουμε ότι όλοι οι αριθμοί κάτω από το 100 φτάνουν στο 1, αλλά αυτό που κάνει η απόδειξη είναι να θέτει ένα σαφές όριο στο άγνωστο πεδίο της Collatz.

Η μεγαλύτερη πρόοδος ήρθε το 2019, όταν ο Terrence Tao, πιθανότατα ο κορυφαίος εν ζωή μαθηματικός στον κόσμο, αποφάσισε να ασχοληθεί με αυτό το διαβόητο πρόβλημα. Απέδειξε μια πολύ ισχυρότερη εκδοχή του αποτελέσματος του Terras, δείχνοντας ότι όχι μόνο «σχεδόν όλοι» οι αριθμοί πέφτουν τελικά κάτω από τον αρχικό τους, αλλά και ότι, πρακτικά, μπορούν να πέσουν όσο χαμηλά θέλετε. Αυτό μοιάζει πολύ κοντά σε απόδειξη της εικασίας Collatz — μόνο που, με μια έννοια, δεν είναι καθόλου πιο κοντά, γιατί πάντα υπάρχει η πιθανότητα να παραμονεύει κάπου στο απέραντο πλήθος των αριθμών μια αντεξήγηση.

Τι ακολουθεί λοιπόν για την εικασία Collatz; Καθώς έγραφα αυτή τη στήλη, έγινε γνωστό ότι η OpenAI χρησιμοποίησε ένα μεγάλο γλωσσικό μοντέλο για να λύσει ένα σημαντικό πρόβλημα που είχε αφήσει άφωνους τους μαθηματικούς επί 80 χρόνια. Το έκανε όχι αποδεικνύοντάς το σωστό, αλλά βρίσκοντας μια απροσδόκητη αντεξήγηση. Θα μπορούσε να συμβεί το ίδιο και με την Collatz; Δεν θα τολμούσα να προβλέψω σε αυτό το σημείο, αλλά θα είχε σίγουρα μια δόση ειρωνείας αν ένα πρόβλημα που έχει «μολύνει» τόσα ανθρώπινα μυαλά έβρισκε τελικά λύση από μια τεχνητή νοημοσύνη.

Μια χρυσή εποχή των μαθηματικών ανατέλλει και οι μαθηματικοί ανησυχούν

Οι μαθηματικοί αιφνιδιάζονται από την πρόοδο της τεχνητής νοημοσύνης στην επίλυση δύσκολων προβλημάτων, με αρκετούς να αναρωτιούνται αν θα υπάρχει ακόμη χώρος για τους ανθρώπους

Λάβετε μια εβδομαδιαία δόση ανακαλύψεων στο inbox σας. Θα σας κρατάμε επίσης ενήμερους για εκδηλώσεις και ειδικές προσφορές του New Scientist.

Ντοκιμαντέρ του Μπεν Μακένζι ξεσκεπάζει τον κόσμο των κρυπτονομισμάτων

Ο ηθοποιός Ben McKenzie εξερευνά τον κόσμο των κρυπτονομισμάτων σε ένα διασκεδαστικό ντοκιμαντέρ, το οποίο δεν αποφεύγει να κατονομάσει όσους τα προώθησαν.

Ben McKenzie in Everyone Is Lying to You for Money Victor Pena/2026 Easy Money Productions, Inc

Ben McKenzie in Everyone Is Lying to You for Money

Victor Pena/2026 Easy Money Productions, Inc

Σε μια διαφήμιση του 2021 που προβλήθηκε κατά τη διάρκεια του Super Bowl, μιας από τις πιο δημοφιλείς τηλεοπτικές εκπομπές στις ΗΠΑ, ο ηθοποιός Matt Damon περπατά σε έναν διάδρομο γεμάτο με μερικά από τα μεγαλύτερα επιτεύγματα της ανθρωπότητας και λέει, με έντονη βαρύτητα: «Fortune favours the brave.» Οι λέξεις crypto.com εμφανίζονται στην οθόνη. Το υπαινικτικό μήνυμα είναι ξεκάθαρο: μπορείς κι εσύ να τα έχεις όλα και να κάνεις κάτι ιστορικό, αρκεί να μη σε απασχολεί ο κίνδυνος. Εκείνη ήταν η στιγμή που ο Ben McKenzie έχασε την ψυχραιμία του.

Στο ντοκιμαντέρ του Everyone Is Lying To You For Money, βλέπει κανείς τον McKenzie στον καναπέ του, σοκαρισμένο από όσα παρακολουθεί στην τηλεόραση. Η προσωπική του διαδρομή, από ηθοποιός με πτυχίο οικονομικών —με τη μεγάλη του επιτυχία να είναι το teen drama The O.C.— μέχρι μία από τις πιο δυνατές φωνές που μιλούν ανοιχτά για τους απατεώνες του κόσμου των κρυπτονομισμάτων, δίνει ένα απολαυστικό αποτέλεσμα. Ο ίδιος αφηγείται την ταινία με ανάλαφρο τόνο και μια δόση γοητευτικής αυτοσαρκαστικής διάθεσης. Παρότι παρακολουθώ εδώ και χρόνια τα πρωτοσέλιδα για τα σκάνδαλα των κρυπτονομισμάτων, έμεινα κι εγώ έκπληκτος από το τι πίστευαν ότι μπορούσαν να κάνουν ατιμώρητα μερικά από τα μεγαλύτερα ονόματα του κλάδου.

Ο McKenzie καταγράφει την άνοδο των crypto την τελευταία δεκαετία, τις ρίζες τους στην απώλεια εμπιστοσύνης που ακολούθησε τη χρηματοπιστωτική κρίση του 2008 και την απορία του για τον ενθουσιασμό και τη διαρκώς αυξανόμενη όρεξη για κάτι που, όπως του φαίνεται, είναι ξεκάθαρα μια πλήρης απάτη. Στρέφεται εναντίον των δισεκατομμυριούχων που κινούν τα νήματα στα ανταλλακτήρια κρυπτονομισμάτων, παίρνοντας συνεντεύξεις από μερικά από τα μεγάλα ονόματα του χώρου — ανάμεσά τους και άνθρωποι που καταδικάστηκαν για οικονομικά εγκλήματα, όπως ο Alexander Mashinsky, πρώην CEO της πλέον ανενεργής πλατφόρμας δανεισμού κρυπτονομισμάτων Celsius, αλλά και το απόλυτο παράδειγμα προς αποφυγήν της βιομηχανίας, ο Sam Bankman-Fried, ιδρυτής του πλέον χρεοκοπημένου ανταλλακτηρίου FTX.

Επικρίνει επίσης τα χολιγουντιανά στελέχη που μπήκαν στη διαδικασία να διαφημίσουν κρυπτονομίσματα που δεν καταλάβαιναν, ενώ δείχνει κατανόηση, με μια δόση απορίας, για τους απλούς ανθρώπους που έχασαν πολλά από επενδύσεις σε crypto, αλλά εξακολουθούν να πιστεύουν ότι πρόκειται για το χρήμα του μέλλοντος.

«Όχι μόνο τα crypto δεν είναι το μέλλον του χρήματος· είναι το παρελθόν, και μάλιστα ένα παρελθόν στο οποίο επιστρέφουμε με κίνδυνο», είπε ο McKenzie σε Q&A μετά την προβολή. Τη θέση αυτή την υπογραμμίζει και μέσα στην ταινία: δεν υπάρχει τίποτα καινούργιο εδώ. Οι απάτες υπάρχουν από τότε που εφευρέθηκε το χρήμα, και οι άνθρωποι πέφτουν σε αυτές το ίδιο εύκολα όσο και τότε. Υπάρχει όμως και ένα γλωσσικό ψέμα, όπως είπε ο McKenzie, που είναι «η ιστορία της πώλησης μιας ιδέας». Τα λεγόμενα stablecoins δεν είναι σταθερά· η αξία τους μεταβάλλεται. Αυτά τα νομίσματα δεν είναι πραγματικά αποκεντρωμένα· απλώς δεν ρυθμίζονται κεντρικά. «Δεν υπάρχει κανένα περιουσιακό στοιχείο εκεί, υπάρχουν γραμμές κώδικα.»

Η απέχθεια του McKenzie για τα ψέματα πίσω από τα κρυπτονομίσματα είναι εμφανής, τόσο στην ταινία όσο και από κοντά. Όμως με εξέπληξε ευχάριστα η διάθεσή του να κατονομάσει και συναδέλφους του ηθοποιούς για τον ρόλο τους στην προώθηση των crypto. Κανείς από όσους εμφανίζονται στην ταινία δεν βγαίνει ιδιαίτερα κερδισμένος, αλλά ο Damon φαίνεται πως δέχεται τη μεγαλύτερη προσοχή. Ρώτησα τον McKenzie αν είχε νέα από τον Damon μετά την πρεμιέρα της ταινίας. «Όχι, δεν έχω μιλήσει μαζί του, αλλά πριν από λίγο καιρό τον είδα στον δρόμο στο Brooklyn και έκανα έτσι», είπε, σκύβοντας το κεφάλι και κατεβάζοντας φανταστικό καπέλο και γυαλιά ηλίου. «Συγγνώμη, Matt», αστειεύτηκε, αν και είναι βέβαιο ότι ο Damon μια χαρά τα καταφέρνει.

Το Everyone Is Lying To You For Money προβάλλεται σε περιορισμένη διανομή στις ΗΠΑ και θα κυκλοφορήσει στο Ηνωμένο Βασίλειο αργότερα μέσα στη χρονιά.

Αποτίμηση 2,3 δισ. δολαρίων για την Apex μετά τον νέο γύρο χρηματοδότησης

TAMPA, Fla. — Η Apex άντλησε πάνω από 200 εκατ. δολάρια για να επεκτείνει τις δυνατότητες εσωτερικής παραγωγής δορυφόρων, ανακοινώνοντας στις 5 Ιουνίου έναν γύρο χρηματοδότησης που, όπως λέει η ίδια, σχεδόν διπλασίασε την αποτίμηση της εταιρείας, η οποία ιδρύθηκε πριν από τέσσερα χρόνια, στα 2,3 δισ. δολάρια.

Τον γύρο χρηματοδότησης οδήγησαν οι επενδυτικές εταιρείες Glade Brook Capital Partners και Washington Harbour Partners, οι οποίες συμμετείχαν επίσης στον γύρο Series D της startup εκτοξεύσεων Stoke Space πέρυσι και έχουν επενδύσει και αλλού στον κλάδο.

Σύμφωνα με την εταιρεία διαστημικής ανάλυσης BryceTech, η Apex έχει πλέον αντλήσει συνολικά πάνω από 718 εκατ. δολάρια, συμπεριλαμβανομένου γύρου χρηματοδότησης 200 εκατ. δολαρίων πριν από εννέα μήνες, που την κατέστησε μία από τις ταχύτερες εταιρείες του κλάδου που έφτασαν σε καθεστώς unicorn, όρος που περιγράφει ιδιωτικές εταιρείες με αποτίμηση 1 δισ. δολαρίων ή περισσότερο.

Ο Ian Cinnamon, συνιδρυτής και διευθύνων σύμβουλος της Apex, είπε σε ενημέρωση προς τα ΜΜΕ ότι, όπως και στους προηγούμενους γύρους χρηματοδότησης, η εταιρεία δεν οδηγήθηκε από άμεση ανάγκη για κεφάλαιο.

«Για όλους αυτούς τους γύρους χρηματοδότησης δεν είχαμε ανάγκη τα χρήματα», είπε στους δημοσιογράφους. «Αλλά με δεδομένο τον ενθουσιασμό, τη ζήτηση και την κλίμακα της ανάπτυξης, αποφασίσαμε να αντλήσουμε περισσότερα».

Η Apex «δεν ένιωσε την ανάγκη να πάρει όλα τα χρήματα που προσφέρονταν», πρόσθεσε.

Αντί γι’ αυτό, η εταιρεία επέλεξε να «σκύψει το κεφάλι και να επικεντρωθεί στο να χτίσει μια πραγματική επιχείρηση — να πάρει λίγα χρήματα και στη συνέχεια, με τον χρόνο, καθώς συνεχίζουμε να σημειώνουμε πρόοδο … να αντλήσουμε περισσότερα, και τελικά να σκεφτούμε πράγματα όπως η εισαγωγή στο χρηματιστήριο και άλλα τέτοια».

Η συμφωνία προστίθεται σε ένα κύμα μεγάλων κεφαλαιακών αντλήσεων στον κλάδο φέτος, μεταξύ των οποίων και ο γύρος χρηματοδότησης 500 εκατ. δολαρίων που ανακοινώθηκε νωρίτερα αυτή την εβδομάδα για τη startup in-space transportation Impulse Space.

Τα επιπλέον κεφάλαια θα στηρίξουν ακόμη 2.800 τετραγωνικά μέτρα γραφειακού χώρου στις εγκαταστάσεις παραγωγής Factory One της Apex στο Λος Άντζελες, όπου η εταιρεία έχει υπερδιπλασιάσει το προσωπικό της τον τελευταίο χρόνο, ξεπερνώντας τους 350 εργαζομένους.

Ο Cinnamon είπε ότι η Apex εξετάζει διαρκώς τα υποσυστήματα των δορυφόρων για να καθορίσει πού χρειάζεται να μεταφέρει περισσότερη δουλειά εντός της εταιρείας, ώστε να αποφεύγει τα σημεία συμφόρησης στην εφοδιαστική αλυσίδα καθώς αναπτύσσεται.

«Αυτό που καταλήγουμε να κάνουμε είναι … να συνεργαζόμαστε με προμηθευτές για να προαγοράζουμε μεγάλο απόθεμα, να εξετάζουμε επίσης την εξαγορά εταιρειών — όπως κάναμε με τα περιουσιακά στοιχεία της [ειδικής στα συστήματα πρόωσης δορυφόρων] Phase Four πέρυσι — ή να προχωρούμε σε κάθετη ολοκλήρωση», είπε.

Σύμφωνα με τον Cinnamon, η δορυφορική πλατφόρμα Aries της Apex, η μικρότερη από τις τρεις πλατφόρμες που υποστηρίζουν ωφέλιμα φορτία από περίπου 100 κιλά έως και πάνω από 3.000 κιλά και η πρώτη που στάλθηκε σε τροχιά το 2024, είναι κατά περίπου 30% κάθετα ολοκληρωμένη.

Περισσότερο από το 70% της μεσαίας κατηγορίας Nova, που προγραμματίζεται να πετάξει για πρώτη φορά σε περίπου έναν μήνα, αναπτύσσεται εσωτερικά, συνέχισε, «και με τον καιρό θα φτάσουμε σχεδόν στο 100% κάθετη ολοκλήρωση καθώς συνεχίζουμε να κλιμακώνουμε [και] θα χρειάζεται να προμηθευόμαστε μόνο ολοένα και μεγαλύτερους όγκους εξαρτημάτων».

Με τα δύο τρίτα της σημερινής δραστηριότητας της Apex να προέρχονται από τον αμυντικό και τον τομέα των υπηρεσιών πληροφοριών, η εταιρεία θεωρεί ότι οι μεγαλύτερες ευκαιρίες μπροστά της θα προέλθουν από κυβερνητικές πρωτοβουλίες.

«Σχεδόν κάθε μεγάλος αμυντικός όμιλος είναι πελάτης της Apex», είπε ο Cinnamon, χωρίς να δώσει λεπτομέρειες.

Νωρίτερα αυτόν τον μήνα, η Northrop Grumman ανακοίνωσε ότι συνεργάζεται με την Apex για διαστημικούς αναχαιτιστές στο πλαίσιο της αμερικανικής πρωτοβουλίας αντιπυραυλικής άμυνας Golden Dome.

Ο Cinnamon αρνήθηκε να δώσει περισσότερες λεπτομέρειες για τη συνεργασία, παραπέμποντας τις ερωτήσεις στη Northrop, αλλά είπε ότι η ξεχωριστή επίδειξη Project Shadow της εταιρείας για διαστημικό αναχαιτιστή, με χρήση του Nova, θα «μειώσει σημαντικά το ρίσκο αυτής της ιδέας για μια τροχιακή δεξαμενή».

Το Project Shadow έχει στόχο να δείξει ότι το Nova και το Comet, μια μεγαλύτερη ομάδα δορυφορικών πλατφορμών που παρουσίασε η Apex τον Απρίλιο, μπορούν να αποτελέσουν τη βάση για μελλοντικά συστήματα διαστημικών αναχαιτιστών.

Η Apex χρηματοδοτεί η ίδια το Project Shadow με 15 εκατ. δολάρια, παρά την αβεβαιότητα γύρω από τη μακροπρόθεσμη αρχιτεκτονική και τη χρηματοδότηση του Golden Dome.

Ο Cinnamon είπε ότι η τεχνολογία «θα μπορεί να εφαρμοστεί και σε άλλα πράγματα», ακόμη κι αν εξελιχθούν τα επιμέρους προγράμματα.

«Αλλά είναι ρίσκο», συνέχισε. «Είναι ένα στοίχημα που κάνουμε, και αυτό είναι το ωραίο με μια εταιρεία όπως η Apex … μπορούμε να αντέξουμε να κάνουμε αυτά τα στοιχήματα».

Στην εμπορική πλευρά, ανέφερε αποστολές τηλεπισκόπησης, επικοινωνίες και αναδυόμενες ιδέες όπως τα τροχιακά data centers ως τομείς όπου οι τυποποιημένες πλατφόρμες της Apex θα μπορούσαν να βρουν εφαρμογή.

«Με τα τροχιακά data centers, αποδεικνύεται ότι πολλά από όσα θα χρειάζονταν για μια [πλατφόρμα] ραντάρ υψηλής ισχύος, όπως για την οποία σχεδιάστηκε το Comet, ταιριάζουν πολύ καλά και σε αυτά. Άρα βλέπουμε επίσης μεγάλη ανταπόκριση εκεί».

Η Apex ανέφερε ότι στον γύρο χρηματοδότησης συμμετείχαν και άλλοι νέοι και υφιστάμενοι επενδυτές, χωρίς όμως να τους κατονομάσει.

Το Qianfan έφτασε τους 200 δορυφόρους σε τροχιά

HELSINKI — Η κατασκευή του αστερισμού Qianfan, με επικεφαλής τη Σανγκάη, συνέχισε να επιταχύνεται αυτή την εβδομάδα με δύο εκτοξεύσεις Long March, μετά από δύο πρόσφατες δοκιμαστικές πτήσεις.

Η Κίνα εκτόξευσε την Πέμπτη και την Παρασκευή, αντίστοιχα, τους πυραύλους Long March 6A και Long March 8, προσθέτοντας 36 δορυφόρους στο πρόγραμμα που υλοποιεί η Shanghai Spacecom Satellite Technology (SSST), ή Spacesail.

Ο Long March 6A απογειώθηκε στις 7:39 π.μ. ώρα Ανατολικής Ακτής ΗΠΑ (1139 UTC) στις 4 Ιουνίου από το Taiyuan Satellite Launch Center στη βόρεια Κίνα. Ο πύραυλος ανήλθε στον ουρανό λίγο πριν από τη δύση του ηλίου, δημιουργώντας στην ανώτερη ατμόσφαιρα φαινόμενα σαν «μέδουσες», ορατά από την περιοχή κατά μήκος της τροχιάς του. Η 11η εκτόξευση για το Qianfan, ή Thousand Sails, έστειλε επιτυχώς 18 δορυφόρους στις προβλεπόμενες πολικές τροχιές, όπως επιβεβαίωσε η China Aerospace Science and Technology Corporation.

Η Genesat, θυγατρική της Spacesail που κατασκευάζει δορυφόρους, προμήθευσε τους δορυφόρους για την αποστολή της Πέμπτης. Η ανάπτυξη των δορυφόρων της Genesat είχε προηγουμένως «παγώσει», μετά από προβλήματα που παρουσίασε αριθμός δορυφόρων αφού μπήκαν σε τροχιά και δεν κατάφεραν να ανεβάσουν το ύψος τους. Η Spacesail αναφέρει ότι στόχος της είναι να προσφέρει σε χρήστες παγκοσμίως δορυφορικές ευρυζωνικές υπηρεσίες internet με χαμηλή καθυστέρηση, υψηλές ταχύτητες και εξαιρετικά υψηλή αξιοπιστία.

Η εκτόξευση ακολούθησε, λιγότερο από μία ημέρα αργότερα, μια ακόμη, αυτή τη φορά από το Hainan Commercial Space Launch Site στη νότια Κίνα. Ο Long March 8 απογειώθηκε στις 2:34 π.μ. ώρα Ανατολικής Ακτής ΗΠΑ (0634 UTC) στις 5 Ιουνίου, ανεβαίνοντας σε γαλάζιο ουρανό πάνω από το παράκτιο διαστημοδρόμιο.

Η αποστολή έστειλε άλλους 18 δορυφόρους σε πολικές τροχιές. Την ώρα της δημοσίευσης δεν ήταν σαφές ποιος φορέας κατασκεύασε τους δορυφόρους, καθώς τόσο η Genesat όσο και το Shanghai Engineering Center for Microsatellites (SECM) έχουν προμηθεύσει παρτίδες δορυφόρων για το πρόγραμμα. Οι εκτοξεύσεις ήταν η 11η και η 12η για το Qianfan.

Μαζί με δύο δορυφόρους που εκτοξεύτηκαν στην παρθενική πτήση του Long March 12B τη Δευτέρα, το Qianfan διαθέτει πλέον 200 δορυφόρους σε τροχιά μετά την εκτόξευση της Παρασκευής. Το Qianfan ξεπερνά πλέον τους 168 δορυφόρους του εθνικού μεγα-αστερισμού ευρυζωνικότητας Guowang, ενός πιο αδιαφανούς προγράμματος που πιθανότατα έχει εφαρμογές εθνικής ασφάλειας. Και τα δύο προγράμματα στοχεύουν σε περισσότερους από 10.000 δορυφόρους σε τροχιά.

Επιτάχυνση του αστερισμού

Η ανάπτυξη του αστερισμού φαίνεται να επιταχύνεται. Η πρώτη εκτόξευση έγινε τον Αύγουστο του 2024, αλλά ακολούθησε παύση μετά την πέμπτη εκτόξευση, τον Μάρτιο του 2025, μέχρι την έκτη τον Οκτώβριο του 2025. Πλέον έχουν γίνει έξι εκτοξεύσεις από τις 7 Απριλίου.

Αν και οι εκτοξεύσεις βασίστηκαν στα Long March 6A της CASC και, σε μικρότερο βαθμό, στο Long March 8 — και τα δύο αναλώσιμα οχήματα καυσίμου κηροζίνης και υγρού οξυγόνου — οι εξελίξεις των τελευταίων εβδομάδων δείχνουν διαφοροποίηση στο πρόγραμμα.

Η Landspace εκτόξευσε στις 13 Μαΐου έναν βελτιωμένο πύραυλο Zhuque-2E, μεταφέροντας ένα προσαρμοσμένο φορτίο που περιγράφηκε ως «πείραμα ανάπτυξης αστερισμού μεγάλης κλίμακας». Η επόμενη εκτόξευση του Zhuque-2E έχει προγραμματιστεί για τις 9 Ιουνίου από την περιοχή Dongfeng Commercial Space Innovation Test Area του διαστημοδρομίου Jiuquan στη βορειοδυτική Κίνα. Η εκτόξευση μεσαίας κλίσης μπορεί να αφορά παρτίδα δορυφόρων για κάποιον αστερισμό. Ο μεγαλύτερος, επαναχρησιμοποιούμενος Zhuque-3 αναμένεται επίσης να πραγματοποιήσει τη δεύτερη εκτόξευσή του στο προσεχές διάστημα.

Πιο άμεσα, η Κίνα έκανε το ντεμπούτο του Long March 12B στις 1 Ιουνίου, ο οποίος ανέπτυξε με επιτυχία δύο δορυφόρους του Qianfan. Η εκτόξευση δεν περιλάμβανε προσπάθεια ανάκτησης, όμως ο πύραυλος διαθέτει σκέλη προσγείωσης και αναμένεται στο μέλλον δοκιμή καθόδου με ώθηση και κάθετης προσγείωσης. Η ανάπτυξη του Long March 12B ολοκληρώθηκε σε 21 μήνες, σύμφωνα με αναφορές, αν και αυτό δεν περιλαμβάνει το πρόγραμμα κινητήρα YF-102R που προηγήθηκε. Η CASC ανέφερε ότι σύντομα θα ακολουθήσει νέα αποστολή.

Οι εκτοξεύσεις της 4ης και 5ης Ιουνίου ήταν οι 37η και 38η τροχιακές εκτοξεύσεις της Κίνας για το 2026, καθώς η χώρα στοχεύει για πρώτη φορά σε περισσότερες από 100 εκτοξεύσεις μέσα σε ένα ημερολογιακό έτος. Εκτός από την εκτόξευση του Zhuque-2E που έχει προγραμματιστεί για τις 9 Ιουνίου, ένας Long March 5 με μη αποκαλυφθέν φορτίο είναι προγραμματισμένο να εκτοξευτεί στις 10 Ιουνίου από το Wenchang.

Η Giulia Enders και η βαθιά ματιά στα όργανά μας

Η Giulia Enders έγινε γνωστή με το Gut, μια εξερεύνηση του εντέρου μας. Τώρα, με το Organ Speak, ακούει τι έχουν να πουν τα υπόλοιπα όργανά μας.

Το Hymn, γλυπτό του Damien Hirst, αποκαλύπτει στρώσεις των οργάνων μας. Chris Cooper-Smith/Alamy

Organ Speak, Giulia Enders (εικονογράφηση από την Jill Enders και μετάφραση από τον Jamie Bulloch), Hachette (Ηνωμένο Βασίλειο)· HarperCollins (ΗΠΑ)

Δουλειά, σπίτι, πολιτική, τηλεοπτικές ιστορίες, πικάντικα κουτσομπολιά για διασημότητες — ποιος δεν παρασύρεται από το δράμα της καθημερινότητας;

Όμως, κάθε δευτερόλεπτο της ημέρας μπορεί να εξελίσσεται μια εξίσου συναρπαστική ιστορία μέσα στα μαλακά σώματα που ζουν όλα αυτά.

Εκεί, τα όργανά μας κάνουν αθόρυβα αλλά εντυπωσιακά τη δουλειά τους, προσφέροντας το οξυγόνο, την ενέργεια και την αντοχή που χρειαζόμαστε για να ζούμε τις χαρές και να αντιμετωπίζουμε τις δυσκολίες της ζωής.

Με το να κατανοήσουμε βαθύτερα αυτό το περίπλοκο «μηχάνημα», που έχει διαμορφωθεί μέσα από χιλιετίες ανθρώπινης εξέλιξης, μπορούμε να αντλήσουμε νέα έμπνευση για μια πιο υγιή και πιο ουσιαστική ζωή, υποστηρίζει η Giulia Enders στο νέο της βιβλίο Organ Speak: What it really means to listen to our bodies.

Η Enders, που είναι γιατρός και ερευνήτρια με ειδίκευση στο πεπτικό σύστημα, είναι περισσότερο γνωστή για το μπεστ σέλερ της Gut. Πρόκειται για μια χιουμοριστική καταγραφή του εντέρου — του αγαπημένου της οργάνου — με θέματα από το τι συμβαίνει όταν αεριζόμαστε μέχρι την καλύτερη στάση για την αφόδευση.

Στο νέο της βιβλίο υμνεί τα θαύματα πέντε ακόμη περιοχών: των πνευμόνων, του ανοσοποιητικού συστήματος, του δέρματος, των μυών και, τελευταίο αλλά όχι λιγότερο σημαντικό, του εγκεφάλου. Σε αρκετά σημεία, το βιβλίο είναι ένα ακόμη tour de force. Η Enders εξηγεί τη σύνθετη βιολογία με καθαρότητα, ενθουσιασμό και, κάποιες φορές, με μια δόση χιούμορ, κάνοντας ισχυρή την ανάγκη να δίνουμε περισσότερη προσοχή σε όσα συμβαίνουν μέσα μας.

Το βιβλίο δείχνει τον θαυμασμό της για το πώς λειτουργούν τα όργανα και τι μπορούμε να κάνουμε για να τα διατηρούμε σε καλή κατάσταση. Η Enders αφιερώνει ένα κεφάλαιο σε κάθε όργανο, αξιοποιώντας τη σύγχρονη επιστημονική έρευνα και εντάσσοντας προσωπικές ιστορίες, ώστε να συνδέσει τις εμπειρίες της με το αντίστοιχο όργανο ή σύστημα. Σε ένα σημείο, για παράδειγμα, περιγράφει πώς ο καλύτερος φίλος της αείμνηστης γιαγιάς της βοηθούσε διαρκώς τους γύρω του να ανταποκρίνονται σε απρόβλεπτα γεγονότα της ζωής, λειτουργώντας σχεδόν σαν ένα ανοσοποιητικό σύστημα σε ανθρώπινη μορφή.

«Τα όργανά μας έχουν επίσης σημαντικό λόγο στο τι σημαίνει να είμαστε ο εαυτός μας. Συμμετέχουν σε βασικά ερωτήματα όπως: τι χρειαζόμαστε πραγματικά; Πώς αντιμετωπίζουμε τις απειλές; Πώς θέλουμε να φερόμαστε ο ένας στον άλλο;» γράφει. «Αν καταλάβουμε καλύτερα τις απαντήσεις που δίνει το σώμα μας, θα μπορούσαμε να ζήσουμε μια πιο αρμονική ζωή.»

Ξεκινά με τους πνεύμονες. Αυτά τα μαλακά και ευέλικτα «μπαλόνια» στο στήθος μας δέχονται το αποτύπωμα από τα πλευρά, την καρδιά και τον οισοφάγο, καθώς φουσκώνουν και συρρικνώνονται περίπου 20.000 φορές την ημέρα. Αυτή η ευαισθησία τους βοηθά να αξιοποιούν στο έπακρο τον αέρα που εισπνέουμε, ο οποίος σχεδόν ποτέ δεν έχει την ιδανική θερμοκρασία ή υγρασία για τους πνεύμονες και περιέχει επιβλαβή σωματίδια όπως σκόνη ή ρύπους.

Η Enders εξερευνά επίσης λιγότερο γνωστές και προβληματικές συνήθειες της αναπνοής, όπως η «απνοή του email» — όταν οι άνθρωποι κρατούν την αναπνοή τους καθώς ανοίγουν το inbox τους — αλλά και την υπερβολική αναπνοή από το στόμα. Και τα δύο μπορούν να οδηγήσουν σε κόπωση, ένταση στον αυχένα και δύσπνοια. Όπως θα περίμενε κανείς, προτείνει και λύσεις, όπως ασκήσεις όπου κρατάς για λίγο την αναπνοή σου μετά την εκπνοή, ώστε να ηρεμήσει το νευρικό σύστημα.

Ακολουθεί το ανοσοποιητικό σύστημα. Η Enders δείχνει πώς μας προστατεύει από βακτήρια και ιούς, πριν εξηγήσει γιατί νιώθουμε τόσο άρρωστοι όταν κολλάμε μια σοβαρή λοίμωξη. Με χιουμοριστικό τρόπο περιγράφει τη μύτη που τρέχει ως «διάρροια της μύτης», επειδή, όπως και η διάρροια, βοηθά επίσης να αποβληθούν τα παθογόνα.

Οι αλλεργίες και οι αυτοάνοσες παθήσεις, εξηγεί, εμφανίζονται όταν το ανοσοποιητικό σύστημα μπερδεύει μια αβλαβή ουσία με απειλή — και αυτό μπορεί να είναι από πρωτεΐνη φιστικιού μέχρι υγιή ιστό — με αποτέλεσμα να απελευθερώνει φλεγμονώδη μόρια. Αυτά προκαλούν δυσάρεστα συμπτώματα, όπως εξανθήματα ή επώδυνες αρθρώσεις.

Ευτυχώς, υπάρχουν τρόποι να κρατήσουμε τα ανοσοκύτταρά μας σε καλή κατάσταση: καλός ύπνος, σωστή διατροφή και άσκηση — αλλά και εμβολιασμός, γράφει. Ο τελευταίος βοηθά να προστατευτούμε από ιογενείς λοιμώξεις, όπως η γρίπη ή η covid-19, που μπορούν να επηρεάσουν το ανοσοποιητικό σύστημα για εβδομάδες ή και μήνες μετά την εξαφάνιση του ιού, μέσα από αυτό που είναι γνωστό ως μεταϊικό σύνδρομο.

Όσο για το δέρμα, η Enders ξετυλίγει τα πολύπλοκα στρώματά του πριν εξηγήσει πράγματα όπως γιατί σχηματίζονται οι ρυτίδες και ποια είναι τα οφέλη της αφής. Σε πρόωρα βρέφη, για παράδειγμα, η επαφή δέρμα με δέρμα στην αρχή της ζωής μπορεί να βελτιώσει τον ύπνο, τη γνωστική ανάπτυξη και την αντοχή στο στρες χρόνια αργότερα, εξηγεί. Στους ενήλικες, φαίνεται πως μειώνει την αρτηριακή πίεση, περιορίζει το άγχος και μπορεί ακόμη και να προσφέρει ανακούφιση από τον πόνο.

Για να επιβραδύνουμε τη γήρανση του δέρματος, η επιστήμη δείχνει ότι πρέπει να χρησιμοποιούμε ενυδατικές κρέμες με βιταμίνη C το βράδυ και ενυδατικές με βιταμίνη A το πρωί, σε συνδυασμό με αντηλιακό. Αυτό συμβαίνει επειδή τέτοιες κρέμες βοηθούν να «παγιδεύονται» επιβλαβή ελεύθερα ριζικά σωματίδια όταν εφαρμόζονται με αυτόν τον τρόπο: η βιταμίνη C αποδομείται στο φως του ήλιου, ενώ η βιταμίνη A, χωρίς αντηλιακό, μπορεί να παράγει ρίζες στο ηλιακό φως.

Και αν έχετε ποτέ αναρωτηθεί πώς οι μύες «δουλεύουν», η Enders έχει καλύψει και αυτό το θέμα. Ανάμεσα σε μια σειρά από λιγότερο και πιο γνωστά στοιχεία, εξηγεί τι θα συνέβαινε αν μπορούσατε να μείνετε στο κρεβάτι για δύο εβδομάδες χωρίς να κινηθείτε καθόλου. Τελικά, το σώμα σας θα έχανε ένα εντυπωσιακό δέκατο της μυϊκής του μάζας, απώλεια αντίστοιχη με εκείνη που συμβαίνει σε 30 χρόνια φυσιολογικής γήρανσης.

Όπως είναι αναμενόμενο, η Enders παραθέτει τα δεδομένα για το γιατί πρέπει να ασκούμαστε: λιγότερο άγχος, πιο δυνατή καρδιά και νέα εγκεφαλικά κύτταρα — πράγματα που πολλοί ήδη γνωρίζουν.

Το πώς ανταποκρίνονται οι μύες στην άσκηση εξαρτάται εν μέρει και από τα γονίδιά μας. Κάποιοι άνθρωποι είναι πιο κατάλληλοι για μεγάλες αποστάσεις, ενώ άλλοι είναι φτιαγμένοι για να ξεχωρίζουν στη δύναμη. Άρα, αντί να συγκρίνουμε τις αθλητικές μας επιδόσεις με των άλλων, είναι προτιμότερο να βρούμε το είδος άσκησης που ταιριάζει καλύτερα στο σώμα μας — και πιθανότατα θα το απολαμβάνουμε περισσότερο.

Το βιβλίο κλείνει με τον εγκέφαλο. Η Enders εξετάζει τι συμβαίνει όταν μας λείπει ο ύπνος και τι οδηγεί στους εθισμούς σε ουσίες, ενώ δίνει και συμβουλές για καλύτερο ύπνο. Με λίγα λόγια, λέει να αποφεύγουμε τα έντονα φώτα ή την καφεΐνη πριν τον ύπνο και να μη βασιζόμαστε στη μελατονίνη, γιατί οι περισσότεροι δεν θα ωφεληθούν ιδιαίτερα από τη συγκεκριμένη ορμόνη.

Συνολικά, το Organ Speak πιθανότατα δεν θα προσφέρει στους αναγνώστες του New Scientist πολλές συμβουλές υγείας που να μην έχουν ήδη ακούσει. Βρήκα επίσης ορισμένα αποσπάσματα δύσκολα στην ανάγνωση, όταν η Enders μιλά για τα όργανα σαν σοφούς γκουρού από τους οποίους μπορούμε να μάθουμε βαθιά μαθήματα ζωής. Αυτά δεν λειτούργησαν για μένα: για παράδειγμα, είμαι σχεδόν βέβαιος ότι το να σκέφτομαι το δέρμα μου δεν θα με βοηθήσει να διαχειριστώ καλύτερα το πένθος ή τη συντριβή, όπως προτείνει.

Το βιβλίο κάνει επίσης περιττές παρακάμψεις. Πάρτε το κεφάλαιο για τους πνεύμονες: η Enders περιγράφει την εξέλιξη του αέρα στη Γη, ενώ μια πιο περιορισμένη εστίαση στους ίδιους τους πνεύμονες θα ήταν πιο ενδιαφέρουσα.

Παρά αυτά τα ζητήματα, το Organ Speak αξίζει πιθανότατα να το διαβάσει κανείς αν τον ενδιαφέρει τι συμβαίνει μέσα στο σώμα του — και ίσως να του θυμίσει ότι πρέπει να φροντίζει καλύτερα τα όργανά του. Εγώ σίγουρα θα δοκιμάσω μια παρατεταμένη εκπνοή την επόμενη φορά που θα ανοίξω κάποια από τα πιο ανησυχητικά email μου!

Τρία ακόμη αξιόλογα βιβλία για το ανθρώπινο σώμα

Replaceable You της Mary Roach

Όταν τα μέρη του σώματός μας αστοχούν ή αρχίζουν να φθείρονται, η ιατρική προσφέρει πολλές λύσεις. Η Mary Roach εξετάζει τις πιο καινοτόμες προσπάθειες επιδιόρθωσης, αντικατάστασης ή ενίσχυσης, με μια τολμηρή δόση αυτοπειραματισμού.

Self-Defence: A myth-busting guide to immune health του Daniel Davis

Ακούμε διαρκώς για τρόπους ενίσχυσης του ανοσοποιητικού μας συστήματος, αλλά τι γίνεται αν αυτές οι ισχυρισμοί είναι λανθασμένοι; Από τη λήψη βιταμίνης C μέχρι την κατανάλωση κουρκουμά, ο Daniel Davis εξετάζει με αναλυτικό τρόπο τι πραγματικά βοηθά να φροντίζουμε το ανοσοποιητικό μας σύστημα.

The Man Who Tasted Words του Guy Leschziner

Ο νευρολόγος Guy Leschziner χρησιμοποιεί συναρπαστικές —ή και ανατριχιαστικές— αληθινές μαρτυρίες για να εξερευνήσει πώς οι αισθήσεις μας διαμορφώνουν ή αποδομούν τους ιδιωτικούς μας κόσμους. Γνωρίζουμε τον άντρα που «γεύεται» λέξεις, αλλά και έναν άλλον που δεν νιώθει πόνο.

Receive a weekly dose of discovery in your inbox. We’ll also keep you up to date with New Scientist events and special offers.

Ψυχρή κηλίδα στον Ατλαντικό δείχνει εξασθένηση της AMOC

Μια περιοχή του ωκεανού νοτιοανατολικά της Γροιλανδίας είναι το μοναδικό σημείο στη Γη που ψύχεται και αυτό μπορεί να αποτελεί ένδειξη ότι το ζεστό «ιμάντα μεταφοράς» νερού στον Ατλαντικό επιβραδύνεται.

Τις τελευταίες 150 χρόνια, όλη η επιφάνεια της Γης έχει θερμανθεί, με μία εξαίρεση: ένα τμήμα του βόρειου Ατλαντικού. Η περιοχή, που βρίσκεται νοτιοανατολικά της Γροιλανδίας, έχει ψυχρανθεί έως και κατά 1°C και είναι γνωστή ως «warming hole» ή «cold blob».

Οι επιστήμονες ήταν διχασμένοι για το γιατί υπάρχει αυτή η ψυχρή κηλίδα, όμως τα πιο πρόσφατα στοιχεία ενισχύουν την εκδοχή ότι προκαλείται από την εξασθένηση της Atlantic Meridional Overturning Circulation (AMOC), του συστήματος ρευμάτων που μεταφέρει θερμότητα από τους τροπικούς προς την Ευρώπη.

Η μετατόπιση του Gulf Stream μπορεί να σηματοδοτεί κατάρρευση των ωκεάνιων ρευμάτων

Η AMOC μεταφέρει ζεστό, αλμυρό νερό από τον Κόλπο του Μεξικού προς τον βόρειο Ατλαντικό, όπου το νερό ψύχεται και βυθίζεται, επιστρέφοντας προς τα νότια κατά μήκος του πυθμένα του ωκεανού. Οι επιστήμονες ανησυχούν ότι η μεγάλη εισροή γλυκού νερού από το λιώσιμο των πάγων της Γροιλανδίας κάνει αυτό το αλμυρό νερό λιγότερο πυκνό, με αποτέλεσμα να βυθίζεται πιο αργά και να εξασθενεί η κυκλοφορία.

Ορισμένες έρευνες δείχνουν ότι η AMOC θα μπορούσε να περάσει ένα σημείο καμπής μέσα στις επόμενες δεκαετίες, παγιδεύοντας το σύστημα σε μια μελλοντική κατάρρευση που θα πάγωνε την Ευρώπη και θα διατάρασσε τις μουσώνιες βροχές που είναι κρίσιμες για τη γεωργία στην Αφρική και την Ασία. Ωστόσο, υπάρχουν μόνο 22 χρόνια άμεσων παρατηρήσεων για την ισχύ της AMOC, κάτι που δεν αρκεί για να φανεί καθαρά μια τάση.

Τα κλιματικά μοντέλα έχουν δείξει ότι μια επιβράδυνση της AMOC μεταφέρει λιγότερη ζεστασιά στον βόρειο Ατλαντικό, με αποτέλεσμα την εμφάνιση της ψυχρής κηλίδας. Άλλα μοντέλα, όμως, έχουν αποδώσει το μεγαλύτερο μέρος της ευθύνης στην ατμόσφαιρα.

Ειδήσεις για τον πλανήτη μας, κατευθείαν στο inbox σας κάθε μήνα.

Σε μελέτη του 2022, ο Chengfei He από το Northeastern University στη Βοστώνη και οι συνεργάτες του διαπίστωσαν ότι η ταχεία θέρμανση της Αρκτικής έχει μειώσει τη διαφορά θερμοκρασίας ανάμεσα στον πόλο και τους τροπικούς, μετατοπίζοντας το jet stream προς τα βόρεια, στην περιοχή της ψυχρής κηλίδας. Η άφιξη αυτών των ισχυρών δυτικών ανέμων έχει προκαλέσει μεγαλύτερη εξάτμιση και ανακάτεμα του νερού, απομακρύνοντας θερμότητα από τον ωκεανό.

Η μεγαλύτερη εξάτμιση έχει επίσης οδηγήσει σε περισσότερα σύννεφα, που σκιάζουν την ψυχρή κηλίδα από τη θερμότητα του ήλιου, όπως έδειξε άλλη μελέτη.

Το jet stream μπορεί να αρχίζει να μετατοπίζεται ως απάντηση στην κλιματική αλλαγή

Ο Stefan Rahmstorf από το Potsdam Institute for Climate Impact Research στη Γερμανία και οι συνεργάτες του εξέτασαν τώρα την ψυχρή κηλίδα με χρήση climate reanalyses, δηλαδή αναλύσεων που βασίζονται σε άμεσες μετεωρολογικές παρατηρήσεις από δορυφόρους, σημαδούρες και πλοία, και όχι σε κλιματικά μοντέλα.

Διαπίστωσαν ότι οι απώλειες θερμότητας από την επιφάνεια του ωκεανού έχουν μειωθεί στην περιοχή της ψυχρής κηλίδας από το 1955. Επιπλέον, ο ωκεανός ψύχεται όχι μόνο κοντά στην επιφάνεια, αλλά και σε βάθος 1000 μέτρων. Αυτό σημαίνει, υποστηρίζουν, ότι η AMOC μεταφέρει λιγότερη θερμότητα και όχι ότι οι άνεμοι απομακρύνουν περισσότερη θερμότητα.

Οι άνεμοι και τα σύννεφα «εξηγούν μόνο ένα μικρό μέρος του warming hole», λέει ο Rahmstorf. «Ακόμη κι αν, σε ορισμένες προσεγγίσεις μοντέλων, φαίνεται πιθανό η ψυχρή κηλίδα να προκαλείται από την ατμόσφαιρα, στην πραγματικότητα τα δεδομένα δείχνουν ότι προκαλείται από τον ωκεανό».

Το εύρημα δείχνει ότι η κυκλοφορία του Ατλαντικού Ωκεανού αλλάζει ήδη εδώ και δεκαετίες, προσθέτει, εντείνοντας τις ανησυχίες όχι μόνο για κατάρρευση της AMOC, αλλά και του subpolar gyre, ενός τεράστιου στροβίλου ρευμάτων γύρω από την ψυχρή κηλίδα. Το subpolar gyre βοηθά να φτάνει αλμυρό επιφανειακό νερό, ώστε να τροφοδοτείται η βύθιση του ψυχρού, πυκνού νερού που κινεί την AMOC. Αν σταματήσει, θα μπορούσε να ρίξει τις θερμοκρασίες στο Ηνωμένο Βασίλειο και σε γειτονικές χώρες πιο γρήγορα από μια πλήρη κατάρρευση της AMOC.

«Το να περάσει το subpolar gyre αυτό το σημείο καμπής θα μπορούσε ήδη να οδηγήσει σε σοβαρές κλιματικές επιπτώσεις στη δυτική Ευρώπη ακόμη και από τη δεκαετία του 2040», λέει ο Rahmstorf.

Πώς η κλιματική αλλαγή έσπρωξε τους ωκεανούς μας στα όρια της καταστροφής

Ωστόσο, η ροή θερμότητας στην επιφάνεια του ωκεανού δεν έχει μετρηθεί απευθείας, οπότε η μελέτη μπορούσε μόνο να την εκτιμήσει μέσω μοντέλων. Μελέτη του 2021, βασισμένη σε ορισμένες από τις ίδιες reanalyses με αυτή του Rahmstorf, είχε δείξει ότι οι ισχυρότεροι άνεμοι ευθύνονταν για το μεγαλύτερο μέρος της ψυχρής κηλίδας.

«Είναι δύσκολο να χρησιμοποιήσει κανείς reanalysis για να συμπεράνει τον ενεργειακό προϋπολογισμό στην ψυχρή κηλίδα», λέει ο He.

Η νέα μελέτη είναι χρήσιμη, «αλλά δεν θα είναι ο τελευταίος λόγος» για το τι προκαλεί την ψυχρή κηλίδα, λέει ο David Thornalley από το University College London.

Επειδή τα δεδομένα είναι περιορισμένα, άλλες εξηγήσεις για την ψυχρή κηλίδα δεν μπορούν ακόμη να αποκλειστούν πλήρως, σύμφωνα με τον Neil Fraser από το Scottish Association for Marine Science. Για παράδειγμα, ένας κλάδος της AMOC γνωστός ως Norwegian current μπορεί να ενισχύεται, μεταφέροντας περισσότερη θερμότητα έξω από την περιοχή της ψυχρής κηλίδας, λέει.

«Η ψυχρή κηλίδα συνάδει με μια εξασθενημένη AMOC», λέει. «Αλλά δεν αποτελεί αδιάσειστη απόδειξη».

Geophysical Research Letters DOI: 10.1029/2025GL118383

Η γονεϊκότητα συνδέεται με μείωση της αγάπης προς τον σύντροφο τον πρώτο χρόνο

Οι γονείς δηλώνουν ότι αγαπούν λιγότερο τον σύντροφό τους μέσα στον πρώτο χρόνο από τη γέννηση ενός παιδιού, όμως αυτό δεν σημαίνει ότι το συναίσθημα είναι μόνιμο ή αναπόφευκτο.

Η γονεϊκότητα μπορεί να απομακρύνει ένα ζευγάρι από το ραντεβού, όχι όμως κατ’ ανάγκη για πάντα.

Η φροντίδα ενός νεογέννητου συχνά αφήνει ελάχιστο χώρο για ρομαντισμό. Τώρα, ερευνητές διαπίστωσαν ότι οι άνθρωποι πράγματι φαίνεται να αγαπούν λιγότερο τον σύντροφό τους μέσα στον πρώτο χρόνο της γονεϊκότητας, αλλά υπάρχουν τρόποι να περιοριστεί αυτό.

Προηγούμενες μελέτες δείχνουν ότι η ικανοποίηση από τη σχέση τείνει να μειώνεται στα δύο χρόνια μετά τη γέννηση ενός μωρού, όμως συνήθως δεν λαμβάνουν υπόψη την κατάσταση πριν από την εγκυμοσύνη. Όταν η Agnieszka Sorokowska από το Πανεπιστήμιο του Βρότσλαβ στην Πολωνία ξεκίνησε τη δική της οικογένεια, ήθελε να μάθει πώς θα άλλαζε η σχέση της. «Έμεινα έγκυος και μετά έγραψα την πρόταση για τη χρηματοδότηση ώστε να το μελετήσω αυτό», λέει.

Με παιδιά ή χωρίς παιδιά; Το πραγματικό κόστος και τα οφέλη της γονεϊκότητας

Μαζί με τους συνεργάτες της, η Sorokowska προσέγγισε σχεδόν 300 ετερόφυλα ζευγάρια χωρίς παιδιά, τα οποία ήταν μαζί τουλάχιστον δύο χρόνια. Κάθε έξι μήνες, για διάστημα τουλάχιστον δύο ετών, οι συμμετέχοντες συμπλήρωναν ερωτηματολόγια ανεξάρτητα από τον σύντροφό τους, στα οποία αξιολογούσαν σε κλίμακα από το 0 έως το 6 πόσο αγαπούσαν τον σύντροφό τους και πόσο δεσμευμένοι ήταν.

Οι ερευνητές ανέλυσαν τα αποτελέσματα από 71 από αυτά τα ζευγάρια, τα οποία απέκτησαν παιδί στη διάρκεια της μελέτης, και διαπίστωσαν ότι η ίδια η εγκυμοσύνη δεν είχε καμία επίδραση. Ωστόσο, σύμφωνα και με τα προηγούμενα στοιχεία, οι συμμετέχοντες ανέφεραν ότι αγαπούσαν λιγότερο τους συντρόφους τους και ότι ήταν λιγότερο δεσμευμένοι στη διατήρηση της σχέσης μέσα στον πρώτο χρόνο μετά τη γέννηση του παιδιού. Στο ίδιο διάστημα δεν υπήρξε καμία αλλαγή στα ζευγάρια που παρέμειναν χωρίς παιδιά.

Η Sorokowska, που παρουσίασε τα αποτελέσματα στη συνάντηση Love, Actually and in Theory στο Εδιμβούργο της Βρετανίας τον περασμένο μήνα, σχεδιάζει να συνεχίσει να παρακολουθεί αυτά τα ζευγάρια μέχρι τα παιδιά τους να ενηλικιωθούν, ώστε να διαπιστώσει αν οι επιπτώσεις είναι μακροχρόνιες. Ωστόσο, προηγούμενη έρευνα δείχνει ότι τα πράγματα βελτιώνονται σταδιακά. «Υπάρχει απότομη πτώση [στην ικανοποίηση από τη σχέση] τον πρώτο χρόνο, μόνο μια μικρή μείωση από τον πρώτο στον δεύτερο χρόνο και στη συνέχεια φαίνεται να ανακάμπτει αργά [μερικά χρόνια αργότερα]», λέει η Valentina Rauch-Anderegg, ανεξάρτητη ψυχολόγος στη Ζυρίχη της Ελβετίας.

Οι ερευνητές δεν μέτρησαν πώς αυτές οι πρώτες αλλαγές επηρέασαν την ευημερία των νέων γονιών, όμως η Rauch-Anderegg αμφιβάλλει ότι προκαλούν σημαντική δυσφορία. «Δεν μπορούμε να πούμε ότι όλα αυτά τα ζευγάρια βιώνουν μια κρίση στη σχέση που σημαίνει ότι πρέπει να δουν θεραπευτή, αλλά σίγουρα μπορούν να αντιληφθούν ότι κάτι έχει αλλάξει στη σχέση τους», λέει.

Μεταξύ των παραγόντων που μπορεί να ευθύνονται είναι η σωματική και ορμονική αναστάτωση της εγκυμοσύνης, αλλά και το γεγονός ότι οι νέοι γονείς νιώθουν να τους ξεπερνούν οι υποχρεώσεις φροντίδας του παιδιού. «Το να καθίσετε απλώς στον καναπέ για να δείτε Netflix και να χαλαρώσετε με τον σύντροφό σας ή να πάτε μια βόλτα, [συχνά] γίνεται αδύνατο», λέει η Rauch-Anderegg.

Για να προληφθεί αυτό ή για να επιστρέψει μέρος της παλιάς ισορροπίας, η Rauch-Anderegg προτείνει να ζητούν βοήθεια από οικεία πρόσωπα και να μοιράζονται κάθε ανησυχία με τον σύντροφό τους. «Μπορείτε να φροντίσετε να επικοινωνείτε ξεκάθαρα για το πώς φαντάζεστε την απόκτηση παιδιού — ποιος είναι ο πυρήνας της σχέσης σας που θέλετε να διατηρήσετε ακόμη κι αν υπάρχει ένα μωρό; Είτε πρόκειται για μια πεζοπορία μία φορά τον χρόνο είτε για 20 λεπτά χρόνου για το ζευγάρι κάθε εβδομάδα».

Η AstroForge ολοκλήρωσε τη συναρμολόγηση του DeepSpace-2

ΟΥΑΣΙΓΚΤΟΝ — Η startup AstroForge, που δραστηριοποιείται στην εξόρυξη αστεροειδών, ολοκλήρωσε τη συναρμολόγηση του πιο πρόσφατου διαστημοπλοίου της ενόψει της εκτόξευσής του αργότερα μέσα στο έτος, αξιοποιώντας τα διδάγματα από αποτυχημένη αποστολή πέρυσι.

Η εταιρεία ανακοίνωσε στις 4 Ιουνίου ότι ολοκλήρωσε τη συναρμολόγηση του DeepSpace-2, το οποίο τώρα θα περάσει από δοκιμές περιβάλλοντος. Το διαστημόπλοιο έχει προγραμματιστεί να εκτοξευθεί προς το τέλος του έτους ως φορτίο rideshare σε πύραυλο Falcon 9, μαζί με την αποστολή του σεληνιακού προσεδαφιστή IM-3 της Intuitive Machines.

Το DeepSpace-2 θα περάσει κοντά από έναν αστεροειδή κοντά στη Γη, αν και η εταιρεία ανέφερε ότι ο τελικός προορισμός θα εξαρτηθεί από το πότε θα γίνει η εκτόξευση.

«Έχουμε μια σειρά από αστεροειδείς στους οποίους, ανάλογα με την ημέρα της εκτόξευσης, θα πάμε», δήλωσε σε συνέντευξή του ο Matt Gialich, διευθύνων σύμβουλος της AstroForge. «Θα επιλέξουμε στόχο πιθανότατα λίγες μέρες πριν από την εκτόξευση, μόλις βρισκόμαστε στην εξέδρα».

Το διαστημόπλοιο θα ταξιδέψει από δύο έως εννέα μήνες μέχρι τον προορισμό του, τραβώντας εικόνες με δύο κάμερες υψηλής ανάλυσης. Κύριος στόχος της αποστολής, ωστόσο, είναι να αποδείξει τις επιδόσεις του σκάφους, το οποίο προορίζεται να αποτελέσει μέρος μιας σειράς φθηνών διαστημοπλοίων που η εταιρεία θα χρησιμοποιεί για την αναζήτηση αστεροειδών.

«Θέλω να δείξω στον κόσμο ότι μπορούμε να φτάσουμε σε έναν αστεροειδή», είπε. «Πρέπει να δείξουμε ότι μπορούμε να λειτουργήσουμε στο διαπλανητικό διάστημα».

Όπως δείχνει και το όνομά του, το DeepSpace-2 είναι η δεύτερη διαπλανητική αποστολή της εταιρείας. Η πρώτη, το Odin, εκτοξεύθηκε ως φορτίο rideshare στην αποστολή IM-2 πέρυσι, αλλά παρουσίασε βλάβη λίγο μετά την ανάπτυξή του. Η εταιρεία κατέληξε στο συμπέρασμα ότι τα ηλιακά πάνελ του σκάφους δεν αναπτύχθηκαν σωστά, με αποτέλεσμα να μείνει χωρίς ενέργεια.

Η AstroForge εφάρμοσε αυτά τα διδάγματα στον σχεδιασμό του DeepSpace-2. «Ενσωματώσαμε πάρα πολλές εναλλακτικές λύσεις μέσα στο διαστημόπλοιο, ώστε να μην έχουμε το πρόβλημα που είχαμε την προηγούμενη φορά», είπε. Τα ηλιακά πάνελ έχουν σχεδιαστεί ώστε να παρέχουν ενέργεια ακόμη κι αν δεν αναπτυχθούν πλήρως, ενώ το σκάφος μπορεί να ολοκληρώσει ολόκληρη την αποστολή του ακόμη κι αν μόνο ένα από τα δύο πάνελ ανοίξει πλήρως.

Η εταιρεία πραγματοποίησε επίσης περισσότερες δοκιμές πριν από την εκτόξευση. «Πήγαμε τόσο γρήγορα με το Odin, που ήταν θαύμα ότι καταφέραμε έστω να μπούμε στον πύραυλο», είπε. «Το μάθημα είναι να δοκιμάζεις νωρίς και να δοκιμάζεις συχνά».

Το DeepSpace-2 είναι η πρώτη πτήση μιας νέας αρθρωτής πλατφόρμας διαστημοπλοίου που έχει αναπτύξει η εταιρεία και η οποία θα μπορεί να μεταφέρει έως 50 κιλά φορτίου σε επόμενες αποστολές. Στόχος της εταιρείας είναι να διαθέτει ένα διαστημόπλοιο που θα κατασκευάζεται με χαμηλό κόστος, τόσο για τα σχέδιά της σχετικά με την εξόρυξη αστεροειδών όσο και για επιστημονικές αποστολές.

Ο Gialich είπε ότι το κόστος του διαστημοπλοίου ήταν «λίγο κάτω» από 5 εκατομμύρια δολάρια, ενώ το συνολικό κόστος της αποστολής DeepSpace-2 ήταν κάτω από 10,5 εκατομμύρια δολάρια.

«Αν αυτό το πράγμα λειτουργήσει, θα είναι επανάσταση στον τρόπο με τον οποίο εξερευνούμε το σύμπαν. Αυτή είναι η ευκαιρία που θέλουμε να αξιοποιήσουμε ως εταιρεία. Θέλουμε να αλλάξουμε τον τρόπο που σκεφτόμαστε τα ταξίδια στο διαπλανητικό διάστημα».

Οι μακροπρόθεσμες φιλοδοξίες της εταιρείας αφορούν την εξόρυξη μεταλλικών αστεροειδών, με την AstroForge να υποστηρίζει σε ανακοίνωσή της ότι «ο ορυκτός πλούτος του Ηλιακού Συστήματος θα γίνει όλο και πιο σημαντικός για το προηγμένο μέλλον της ανθρωπότητας».

Η AstroForge δεν είναι η μόνη εταιρεία που ενδιαφέρεται για την εξόρυξη αστεροειδών. Χαρακτηριστικά, η SpaceX συμπεριέλαβε την εξόρυξη αστεροειδών ανάμεσα στις μελλοντικές αγορές που ενδέχεται να επιδιώξει στο αρχικό ενημερωτικό δελτίο της για τη δημόσια εγγραφή.

«Σχεδιάζουμε να επιδιώξουμε δραστηριότητες εξόρυξης αστεροειδών για την εξαγωγή μετάλλων και άλλων κρίσιμων πόρων από αστεροειδείς κοντά στη Γη και της κύριας ζώνης, παρέχοντας άφθονες πρώτες ύλες για διαστημικές βιομηχανίες και μειώνοντας την ανάγκη να εκτοξεύουμε μάζα από τη Γη», ανέφερε η SpaceX στο ενημερωτικό δελτίο. Η εταιρεία δεν έδωσε χρονοδιάγραμμα για μια πιθανή απόπειρα εξόρυξης αστεροειδών.

Ο Gialich είπε ότι χαιρετίζει το ενδιαφέρον της SpaceX για το θέμα.

«Ποιο είναι το απόλυτο κορυφαίο εμπορικό πεδίο για το διάστημα; Να πάμε να εξορύξουμε το σύμπαν», είπε. «Όποιος θέλει να σκεφτεί πώς αλλάζουμε την κοινωνία, πρέπει να σκεφτεί την εξόρυξη αστεροειδών».

«Ίσως να είμαστε απλώς οι μόνοι τρελοί που το κυνηγούν», είπε για τα σχέδια της εταιρείας σχετικά με την εξόρυξη αστεροειδών. «Τώρα, νομίζω ότι το ότι ο Elon [Musk] μπήκε στο παιχνίδι σημαίνει ότι ίσως υπάρχουν δύο τρελοί που το κυνηγούν».

1...168169170...1,666Page 169 of 1,666