Σάουνα: μειώνει τον κίνδυνο άνοιας και ενισχύει την υγεία του εγκεφάλου

Το 1976, ένας γιατρός του βρετανικού στρατού με το όνομα H. Foster έστειλε επιστολή στο British Medical Journal για ένα επείγον ζήτημα της δημόσιας υγείας στην Ευρώπη: την επιδημία θανατηφόρων εμφραγμάτων στους μεσήλικες Φινλανδούς άνδρες. Σε αυτήν υπέθετε ότι ο λόγος που η Φινλανδία είχε από τα υψηλότερα ποσοστά στεφανιαίας νόσου στον κόσμο ήταν η σάουνα.

Με την πρώτη ματιά, η υπόθεση έμοιαζε λογική. Η σάουνα είναι ένα στρεσογόνο περιβάλλον για το σώμα, με θερμοκρασία χώρου 80°C και άνω. Οι επαναλαμβανόμενοι παλμοί ατμού επιβαρύνουν το καρδιαγγειακό σύστημα. Αν μείνεις μέσα για πολλή ώρα, είναι βέβαιο ότι θα καταρρεύσεις.

Πιο πρόσφατες έρευνες, όμως, δείχνουν ότι ο Foster ίσως έκανε εντελώς λάθος και ότι η συχνή χρήση φινλανδικής σάουνας —όπως και άλλων μορφών θερμαινόμενου λουτρού— μπορεί να μειώνει σημαντικά τον κίνδυνο εμφραγμάτων, ενώ βελτιώνει συνολικά την υγεία.

Μεγαλώνοντας κυρίως στο υγρό και αποπνικτικό Ουάσινγκτον DC, δεν απόλαυσα ποτέ ιδιαίτερα τη ζέστη και τον ιδρώτα. Όμως, μετά από σχεδόν δύο δεκαετίες γραφής για την υγεία και τη μακροζωία, βλέποντας τα δεδομένα να συσσωρεύονται και να δείχνουν ότι η περιορισμένη έκθεση στη θερμότητα μπορεί να ωφελεί σώμα και νου, αποφάσισα να δοκιμάσω τη σάουνα. Η έρευνα με έπεισε τόσο πολύ, ώστε κατέληξα να αφιερώσω τρία χρόνια στη μελέτη της και να γράψω βιβλίο για τα πολλαπλά οφέλη της ζέστης. Στην πορεία, ανακάλυψα και γιατί είμαστε τόσο καλά προετοιμασμένοι να αξιοποιούμε αυτά τα οφέλη.

Η κουλτούρα της σάουνας μπορεί να μειώσει τον κίνδυνο άνοιας και να ενισχύσει την υγεία του εγκεφάλου

Οι άνθρωποι έχουμε μια περίπλοκη σχέση με τη ζέστη. Καταρχάς, είναι δυσάρεστη — και είμαστε βιολογικά προγραμματισμένοι να γνωρίζουμε ότι η ακραία θερμότητα μπορεί να μας τραυματίσει και ενδεχομένως να μας σκοτώσει, μέσω ενός δικτύου αισθητήρων θερμοκρασίας στο δέρμα, το έντερο και τον εγκέφαλο. Από την άλλη, οι άνθρωποι ξέρουμε διαισθητικά ότι η θερμότητα μπορεί να μας κάνει καλό. Αυτό φαίνεται ξεκάθαρα από το γεγονός ότι τόσοι πολιτισμοί σε όλο τον κόσμο συμμετέχουν σε τελετουργίες λουτρού με θερμότητα, όπως τα Native American sweat lodges, το μεξικανικό temazcal, το ρωσικό banya, το μεσανατολικό hammam, το κορεατικό jjimjilbang, το ιρλανδικό sweathouse και τα ιαπωνικά onsen. Πριν από δύο χιλιάδες χρόνια, φυσικά, οι περισσότερες ευρωπαϊκές πόλεις είχαν τα δικά τους λαμπρά ρωμαϊκά λουτρά. Σήμερα, έχουμε το σύγχρονο hot tub, που εφευρέθηκε από τον Roy Jacuzzi το 1968.

Όλες αυτές είναι παραλλαγές της ίδιας βασικής συνταγής: θερμαίνεις έναν κλειστό χώρο σε πολύ υψηλή θερμοκρασία και μετά βάζεις μέσα ανθρώπους. Ο ατμός μπορεί να είναι προαιρετικός, αλλά ο ιδρώτας είναι υποχρεωτικός.

«Υπάρχουν λουτρά ιδρώτα σε όλο τον κόσμο· είναι τόσο συνηθισμένα όσο το ψήσιμο του ψωμιού ή η ζύμωση του σταφυλιού σε κρασί», λέει ο Mikkel Aaland, συγγραφέας του Sweat, μιας μελέτης του 1978 για τις παγκόσμιες παραδόσεις θερμολουτρών.

Μόλις στα μέσα της δεκαετίας του 1980 άρχισαν οι επιστήμονες να αντιλαμβάνονται τα βαθύτερα οφέλη του ιδρώτα. Τότε, ερευνητές από το τότε Πανεπιστήμιο Kuopio, στην κεντρική Φινλανδία, ενέταξαν περίπου 2.600 μεσήλικες άνδρες σε μια μακροχρόνια μελέτη καρδιαγγειακής νόσου, με στόχο να εντοπίσουν πιθανούς παράγοντες κινδύνου πίσω από την επιδημία θανατηφόρων εμφραγμάτων στη Φινλανδία που τόσο είχε κινήσει το ενδιαφέρον του Foster. Οι συμμετέχοντες υποβλήθηκαν σε εκτεταμένες αιματολογικές εξετάσεις και κλινικές εξετάσεις και συμπλήρωσαν ένα εκτενές ερωτηματολόγιο για τις καθημερινές τους συνήθειες, το οικογενειακό ιστορικό υγείας και την κοινωνική και επαγγελματική τους ζωή. Καθώς περνούσαν τα χρόνια, οι ερευνητές αναζητούσαν συσχετίσεις ανάμεσα σε διάφορους παράγοντες τρόπου ζωής και εκβάσεις όπως τα εμφράγματα, τα εγκεφαλικά και η καρδιαγγειακή νόσος.

Με τα χρόνια, η Kuopio Ischaemic Heart Disease Risk Factor Study έδωσε σημαντικά ευρήματα για πιθανές σχέσεις ανάμεσα στις καρδιακές παθήσεις και την κατανάλωση αλκοόλ, τα επίπεδα χοληστερόλης, την πρωτεΐνη της διατροφής και άλλους πιθανούς παράγοντες κινδύνου. Το 2001 προστέθηκαν στη μελέτη περίπου 1.000 γυναίκες, με την έρευνα να δείχνει εξίσου ευεργετικά αποτελέσματα. Έπειτα, γύρω στο 2015, ο Φινλανδός καρδιολόγος Jari Laukkanen παρατήρησε ότι το ερωτηματολόγιο των συμμετεχόντων είχε ρωτήσει και για τις συνήθειές τους στη σάουνα — πόσο συχνά τη χρησιμοποιούσαν, για πόση ώρα και ακόμη και σε τι περίπου θερμοκρασία.

Ο Laukkanen συνέκρινε τις δηλωμένες συνήθειες χρήσης σάουνας με τις εκβάσεις υγείας τους. Η συσχέτιση ήταν εντυπωσιακή: η συχνή χρήση σάουνας σχετιζόταν αντίστροφα με τα ποσοστά εμφραγμάτων και άλλων καρδιαγγειακών συμβάντων, και μάλιστα έντονα. Οι άνδρες που έλεγαν ότι χρησιμοποιούσαν σάουνα δύο έως τρεις φορές την εβδομάδα είχαν 22% χαμηλότερο ποσοστό θανατηφόρων εμφραγμάτων σε σύγκριση με όσους έκαναν σάουνα μόνο μία φορά την εβδομάδα. Οι πιο συχνοί χρήστες, όσοι πήγαιναν τέσσερις έως επτά φορές την εβδομάδα, είχαν μείωση 63%. Σύμφωνα με τους ερευνητές, οι συχνοί χρήστες σάουνας είχαν επίσης χαμηλότερη θνησιμότητα από κάθε αιτία σε 20 χρόνια: 24% χαμηλότερη για όσους πήγαιναν δύο ή τρεις φορές την εβδομάδα και 40% χαμηλότερη για τους πιο συχνούς.

Όσο περισσότερο χρησιμοποιούσαν σάουνα οι συμμετέχοντες, τόσο περισσότερο και πιο υγιή έμοιαζαν να είναι τα χρόνια τους. Υπήρχε και ένας πιθανός μηχανισμός: το θερμικό στρες ανεβάζει τους παλμούς της καρδιάς, αυξάνει τη ροή του αίματος και διαστέλλει τα αιμοφόρα αγγεία, όπως συμβαίνει και κατά την ήπια έως μέτρια άσκηση.

Η σάουνα, τελικά, είναι ωφέλιμη για την υγεία — και οι θάνατοι που τόσο ανησυχούσαν τον Foster θεωρείται πλέον γενικά ότι σχετίζονταν με κακή διατροφή, αγροτική φτώχεια και εύκολη πρόσβαση σε βότκα και τσιγάρα από τη γειτονική Σοβιετική Ένωση.

Η μελέτη του Laukkanen, μαζί με περισσότερες από τρεις δεκάδες επόμενες δημοσιεύσεις, βοήθησε να εκτιναχθεί η χρήση σάουνας στο Ηνωμένο Βασίλειο, την Ιρλανδία, τη Βόρεια Αμερική και την Ιαπωνία την τελευταία δεκαετία περίπου. Στον χώρο της φυσιολογίας, οι φινλανδικές μελέτες για τη σάουνα άλλαξαν τη συζήτηση γύρω από τη θερμότητα και τις επιδράσεις της στην ανθρώπινη υγεία.

«Πριν από εκείνες τις μελέτες, όλοι επικεντρώνονταν στην πρόληψη της θερμοπληξίας, στη μείωση του κινδύνου από τη ζέστη και στο πώς ρυθμίζεται αυτό», λέει ο Anthony Bain, φυσιολόγος στο University of Windsor, στο Οντάριο του Καναδά. «Από τότε που βγήκαν αυτά τα δεδομένα, νομίζω ότι η συζήτηση μετατοπίστηκε στην ιδέα της θερμικής θεραπείας».

Το κρύο νερό έχει οφέλη για τον εγκέφαλο, αλλά και για το σώμα

Αντί να βλέπουν τη ζέστη ως κάτι που είναι πάντα επικίνδυνο, ακόμη και δυνητικά θανατηφόρο, οι μελέτες του Laukkanen για τη σάουνα έθεσαν ένα επαναστατικό ερώτημα: μπορεί η θερμότητα να αξιοποιηθεί για θεραπεία;

Η εξελικτική μας ιστορία δείχνει ότι μπορεί. Αν και η ζέστη, ιδιαίτερα η ακραία, μπορεί να είναι εξαιρετικά επικίνδυνη για τους ανθρώπους, όπως έδειξε το πρόσφατο ευρωπαϊκό κύμα καύσωνα, είμαστε επίσης μοναδικά προσαρμοσμένοι να αντέχουμε τις υψηλές θερμοκρασίες — περισσότερο από κάθε άλλο θηλαστικό, με πιθανή εξαίρεση την καμήλα — χάρη στην ικανότητά μας να ιδρώνουμε. Αυτό δεν είναι τυχαίο. Η ικανότητα του ανθρώπου να ιδρώνει και να δροσίζεται μπορεί στην πραγματικότητα να είναι μία από τις εξελικτικές μας υπερδυνάμεις, ένα χαρακτηριστικό που επέτρεψε στους μακρινούς προγόνους μας να ανέβουν από τη μέση στην κορυφή της τροφικής αλυσίδας. Το μυστικό βρίσκεται σε ειδικές δομές που ονομάζονται εκκρινείς ιδρωτοποιοί αδένες, οι οποίοι εκκρίνουν ένα μείγμα νερού και αλατιού στο δέρμα μας, όπου εξατμίζεται απομακρύνοντας τη θερμότητα του σώματος. Αυτοί διαφέρουν από τους ιδρωτοποιούς αδένες στις μασχάλες και σε άλλες τριχωτές περιοχές, που παράγουν τον πιο έντονα οσμηρό ιδρώτα.

Λίγο περισσότερο από μια δεκαετία πριν, η γενετίστρια Yana Kamberov από το University of Pennsylvania άρχισε να ερευνά την προέλευση της ιδρωτοπαραγωγής μας ως είδους. Διαπίστωσε ότι, κάποια στιγμή πριν από περισσότερο από ένα εκατομμύριο χρόνια, μια γρήγορη αλληλουχία γενετικών μεταλλάξεων οδήγησε στην εξάπλωση των εκκρινών ιδρωτοποιών αδένων σε όλο το σώμα των προανθρώπινων προγόνων μας. Την ίδια περίοδο, αυτά τα πρωτεύοντα έχασαν μεγάλο μέρος της τριχοφυΐας τους. Οι άνθρωποι έχουν 10 φορές περισσότερους εκκρινείς ιδρωτοποιούς αδένες από έναν από τους στενότερους συγγενείς μας, τον χιμπαντζή, και η σχετικά άτριχη φύση μας επιτρέπει σε αυτόν τον ιδρώτα να εξατμίζεται πιο εύκολα.

«Αυτό είναι το κρίσιμο βήμα», λέει ο Christopher Minson, φυσιολόγος στο University of Oregon που έχει μελετήσει εκτενώς τη θερμότητα και τις αθλητικές επιδόσεις. Η αλλαγή κατάστασης από το υγρό νερό σε ατμό μεταφέρει τεράστια ποσότητα θερμικής ενέργειας μακριά από το σώμα μας. «Αυτός ο ιδρώτας πρέπει να εξατμιστεί. Ο ιδρώτας που απλώς στάζει δεν κάνει τίποτα».

Η νέα αυτή ικανότητα ιδρώτα επέτρεψε σε εκείνους τους αρχαίους προγόνους να αναζητούν τροφή στη μέση της ημέρας, όταν οι θηρευτές τους αναγκάζονταν να μένουν στη σκιά. Τους έδωσε επίσης τη δυνατότητα να καταδιώκουν θηράματα που κουράζονταν πιο εύκολα στη ζέστη. «Οι άνθρωποι γεννήθηκαν για να τρέχουν», έγραψαν ο εξελικτικός βιολόγος Dennis Bramble και ο ανθρωπολόγος Daniel Lieberman στην καθοριστική μελέτη τους στο Nature το 2004, με την οποία περιέγραψαν την εξέλιξή μας σε απόλυτους αθλητές αντοχής.

Αν και σήμερα οι άνθρωποι είναι πιο πιθανό να τρέχουν μαραθώνιους σε μεγάλες πόλεις παρά να κυνηγούν αντιλόπες, η ικανότητά μας να ιδρώνουμε εξακολουθεί να μας βοηθά με πολλούς τρόπους. Αυτό συμβαίνει επειδή μας επιτρέπει να αντέχουμε το θερμικό στρες, το οποίο ξεκλειδώνει πολλαπλά θεραπευτικά οφέλη, ανεξάρτητα από την άσκηση. Όταν δοκιμάζουμε το έμφυτο σύστημα ψύξης μας καθισμένοι σε σάουνα ή σε παρόμοιο ζεστό χώρο —ακόμη και σε hot tub ή σε ένα απλό ζεστό μπάνιο— αποκομίζουμε οφέλη. Καταρχάς, η θερμοκρασία του δέρματος ανεβαίνει γρήγορα. Αυτό ενεργοποιεί το καρδιαγγειακό σύστημα, καθώς η καρδιά επιταχύνει τον ρυθμό της και ο εγκέφαλος διοχετεύει έως και το 70% της ροής αίματος προς το δέρμα, σε μια προσπάθεια να μας δροσίσει.

Λίγο αργότερα ξεκινά η εφίδρωση, καθώς οι εκκρινείς ιδρωτοποιοί αδένες τραβούν υγρό από τα κύτταρα, τους ενδοκυττάριους χώρους και το πλάσμα του αίματος και το μεταφέρουν στο δέρμα. Σε μια σάουνα, μπορεί να ιδρώσουμε περισσότερα από ένα λίτρο υγρών την ώρα. Για να αναπληρώσει αυτό το υγρό, το σώμα προσπαθεί να αυξήσει τον όγκο του πλάσματος, γι’ αυτό είναι σημαντικό να πίνουμε νερό κατά τη διάρκεια και μετά τη χρήση σάουνας.

Η αντίδραση αυτή μοιάζει με τη φυσιολογική απόκριση της ήπιας ή μέτριας άσκησης, χωρίς όμως τα ευεργετικά αποτελέσματα της ενεργοποίησης των μυών. Δεν προκαλεί λοιπόν έκπληξη ότι ο Laukkanen και οι συνεργάτες του διαπίστωσαν στη συνέχεια πως η τακτική χρήση σάουνας από τους συμμετέχοντες στη μελέτη Kuopio συνδεόταν με μια σειρά από οφέλη για την υγεία, μεταξύ των οποίων η μείωση της συχνότητας των εγκεφαλικών επεισοδίων, αλλά και χαμηλότερα ποσοστά αναπνευστικών παθήσεων.

Ένα από τα πιο εντυπωσιακά ευρήματα της μελέτης Kuopio σε μεσήλικες Φινλανδούς άνδρες ήταν ότι οι πιο συχνοί χρήστες σάουνας, όσοι πήγαιναν τέσσερις έως επτά φορές την εβδομάδα, είχαν 63% μικρότερη συχνότητα εμφάνισης της νόσου Αλτσχάιμερ σε βάθος 20 ετών σε σύγκριση με όσους έκαναν σάουνα μία φορά την εβδομάδα. Ακόμη καλύτερα, το εύρημα αυτό επιβεβαιώθηκε και σε παρόμοια μελέτη με διαφορετικό δείγμα ανδρών και γυναικών. Η αναδρομική αυτή μελέτη εξέτασε σχεδόν 14.000 ανθρώπους που χρησιμοποίησαν φινλανδικές κινητές μονάδες υγείας τη δεκαετία του 1970, ηλικίας 30 έως 69 ετών τότε. Διαπίστωσε ότι άνδρες και γυναίκες που είχαν δηλώσει ότι χρησιμοποιούσαν σάουνα 9 έως 12 φορές τον μήνα είχαν λιγότερο από το μισό ποσοστό διαγνώσεων Αλτσχάιμερ σε βάθος 20 ετών σε σύγκριση με όσους χρησιμοποιούσαν σάουνα λιγότερο από τέσσερις φορές τον μήνα ή καθόλου, και 20% μείωση σε βάθος 39 ετών. Αυτό δείχνει ότι η συχνή χρήση σάουνας μπορεί τουλάχιστον να καθυστερεί την άνοια, αν όχι να την προλαμβάνει πλήρως.

Η εικόνα γίνεται ακόμη πιο ζωντανή από την παράξενη ιστορία ενός άνδρα ονόματι Doug Whitney, ο οποίος γεννήθηκε με μια γενετική μετάλλαξη που ουσιαστικά εξασφάλιζε ότι θα εμφάνιζε Αλτσχάιμερ στα τέλη των 40 ή στις αρχές των 50 του. Όμως δεν το έπαθε, και παρέμεινε γνωστικά φυσιολογικός μέχρι τα 60 του και ως τα τέλη των 70 του. Αποδείχθηκε ότι ο Whitney είχε εργαστεί επί δεκαετίες ως μηχανικός μηχανοστασίου σε πολεμικά πλοία, σε θερμοκρασίες 50°C και άνω. Σε αυτό το περιβάλλον, παρόμοιο με σάουνα, συχνά ζεσταινόταν τόσο πολύ που χρειάζονταν να τον ραντίζουν με νερό για να δροσιστεί. Αν και αυτό μπορεί να μη φαίνεται υγιές ή ακόμη και ασφαλές, ίσως τον έσωσε από την άνοια.

Άνδρας που ήταν καταδικασμένος να εμφανίσει Αλτσχάιμερ ίσως σώθηκε από μια τυχαία θεραπεία

Όταν ο Jorge Llibre-Guerra στο Washington University στο Σεντ Λούις του Μιζούρι και οι συνεργάτες του ανέλυσαν τις κυτταρικές πρωτεΐνες του Whitney, διαπίστωσαν ότι είχε εξαιρετικά υψηλά επίπεδα διαφορετικών πρωτεϊνών θερμικού σοκ, έναν μηχανισμό αντίδρασης στο στρες που ενεργοποιείται καθώς ανεβαίνει η εσωτερική μας θερμοκρασία. Αυτές οι πρωτεΐνες βοηθούν στη διατήρηση των κυτταρικών μεμβρανών, άλλων κυτταρικών πρωτεϊνών και της δομής του DNA μας, ενώ επιταχύνουν την απομάκρυνση κυτταρικών «απορριμμάτων», όπως οι λανθασμένα διπλωμένες πρωτεΐνες. Οι ερευνητές υπέθεσαν ότι οι πρωτεΐνες θερμικού σοκ μπορεί να τον βοήθησαν να προστατευτεί από τη συσσώρευση στον εγκέφαλο των λανθασμένα διπλωμένων πρωτεϊνών tau και amyloid που συνδέονται με το Αλτσχάιμερ.

Εντοπίστηκαν για πρώτη φορά μόρια ζάχαρης στο διαστρικό διάστημα

Για πρώτη φορά εντοπίστηκαν μόρια ζάχαρης στο διαστρικό διάστημα. Η ανακάλυψη προσθέτει ακόμη μία ένδειξη στην άποψη ότι η πρώιμη ζωή στη Γη ίσως επωφελήθηκε από σύνθετα μόρια ζάχαρης που έφτασαν από αλλού.

Οι ζάχαρες προκύπτουν από χημικούς δεσμούς ανάμεσα στον άνθρακα, το υδρογόνο και το οξυγόνο. Πέρα από πηγή ενέργειας, ορισμένες ζάχαρες αποτελούν θεμελιώδη δομικά στοιχεία του RNA και του DNA, του γενετικού υλικού που υπάρχει σε κάθε ζωντανό κύτταρο. Ωστόσο, εδώ και χρόνια υπήρχε ένα πρόβλημα τύπου «κότας και αυγού»: οι ζωντανοί οργανισμοί παράγουν ζάχαρες με ένζυμα, αλλά τα πειράματα που αναπαράγουν τις συνθήκες της προ-βιοτικής Γης έχουν αποδώσει σχετικά λίγες.

Πρόσφατες ανακαλύψεις ζαχάρων σε δείγματα μετεωριτών και αστεροειδών δείχνουν ότι τέτοια σώματα ίσως τα μετέφεραν στην πρώιμη Γη. Η Izaskun Jiménez-Serra από το Centre for Astrobiology στη Μαδρίτη και οι συνεργάτες της αναρωτήθηκαν αν οι ζάχαρες μπορεί να υπάρχουν και στο ίδιο το διαστρικό διάστημα.

Για να το διαπιστώσουν, έστρεψαν ραδιοτηλεσκόπια προς το G+0.693−0.027, ένα μεγάλο μοριακό νέφος σε απόσταση 26.700 ετών φωτός, γνωστό ήδη ότι περιέχει δεκάδες οργανικά μόρια, μεταξύ των οποίων και η γλυκολαλδεΰδη, μια ένωση που συμμετέχει στον σχηματισμό ζαχάρων, αλλά δεν θεωρείται η ίδια αληθινή ζάχαρη.

Η ομάδα συνέκρινε τις ραδιοεκπομπές του νέφους με εργαστηριακές μετρήσεις των φασματικών «δακτυλικών αποτυπωμάτων» — των χαρακτηριστικών προτύπων ραδιοσυχνοτήτων που απορροφούν και εκπέμπουν τα μόρια — για τις απλούστερες ζάχαρες, τη γλυκεραλδεΰδη και τη διυδροξυακετόνη.

Όταν τα αποτελέσματα δεν έδειξαν κάτι για καμία από αυτές τις τριάντα μόρια-ζάχαρες τριών ατόμων άνθρακα, η Jiménez-Serra λέει πως αποφάσισε να ελέγξει ένα πιο σύνθετο τεσσάρων ατόμων άνθρακα σάκχαρο, την ερυθρουλόζη, μία από τις ζάχαρες που βρίσκονται στα σμέουρα. Προς έκπληξή της, η ομάδα εντόπισε μια εξαιρετικά πλούσια ποσότητα του μορίου.

«Όταν άρχισα να κοιτάζω τα σήματα, είπα: “Δεν μπορώ να το πιστέψω!”», λέει. «Αυτό πραγματικά ανιχνεύεται! Και είναι τεράστια ποσότητα ζάχαρης».

Τα ευρήματα δείχνουν ότι η ερυθρουλόζη μπορεί να είχε σχηματιστεί πριν ακόμη από το ίδιο το ηλιακό σύστημα, να παγιδεύτηκε μέσα σε αστεροειδείς και κομήτες καθώς σχηματίζονταν και, τελικά, να έφτασε στην πρώιμη Γη κατά τον Ύστερο Βαρύ Βομβαρδισμό, πριν από περίπου 4 δισεκατομμύρια χρόνια. Αυτή η διαδικασία θα μπορούσε να έχει μεταφέρει το αντίστοιχο 500.000 έως 50 εκατομμυρίων τόνων ερυθρουλόζης στην πρώιμη Γη, λέει η Jiménez-Serra.

«Αυτά τα μοριακά νέφη είναι ουσιαστικά οι τόποι γέννησης των άστρων και των πλανητών», λέει. «Άρα, στην ουσία, βλέπουμε ότι αυτές οι σύνθετες οργανικές ενώσεις που είναι σημαντικές για την προέλευση της ζωής μπορούν να σχηματιστούν ήδη πολύ νωρίς στη διαδικασία δημιουργίας ενός πλανητικού συστήματος».

«Αυτό είναι ένα πολύ συναρπαστικό εύρημα», λέει ο Yoshihiro Furukawa από το Πανεπιστήμιο Tohoku στην Ιαπωνία. «Δείχνει μια πρόσθετη πηγή διανομής ζάχαρης πέρα από τους αστεροειδείς. Περιμέναμε εδώ και καιρό μια πραγματική ανίχνευση σαν κι αυτή».

Η χημεία που δεν μοιάζει με τίποτα από όσα παρατηρούνται φυσικά στη Γη —και εξελίσσεται πάνω σε παγωμένους κόκκους σκόνης, σε θερμοκρασίες περίπου -250°C και κάτω από έντονη ακτινοβολία— μπορεί να παρήγαγε ορισμένα από τα μοριακά δομικά στοιχεία που τελικά οδήγησαν στη ζωή, λέει ο Niels Ligterink από το TU Delft στην Ολλανδία. «Μπορούμε πλέον να πούμε ότι τα συστατικά για τη βιοχημεία είναι πιθανό να είναι διασκορπισμένα σε όλο τον γαλαξία», λέει.

Nature Astronomy DOI: 10.1038/s41550-026-02905-7

Πώς οι άνθρωποι έγιναν διπλάσιοι σε μέγεθος από τους προγόνους τους

Dragon Man reconstruction (IMAGE)

Ως άνθρωπος που γράφει συχνά για την ανθρώπινη εξέλιξη και την αρχαιολογία, έχω δει πολλές καλλιτεχνικές αναπαραστάσεις προϊστορικών ανθρώπων. Κάποιες είναι εντυπωσιακά πειστικές και όσο γίνεται πιο κοντά στα επιστημονικά δεδομένα. Άλλες όχι και τόσο. Κάθε φορά που βλέπω αναπαράσταση αφρικανικού ή τροπικού hominin με ανοιχτόχρωμο δέρμα βορειοευρωπαϊκού τύπου, αντιδρώ, και η ενόχληση μεγαλώνει όταν βλέπω άτριχους hominins να κυκλοφορούν γυμνοί σε εύκρατες περιοχές όπως η Βρετανία. Βάλτε κάτι πάνω σας, αλλιώς θα πεθάνετε.

Ωστόσο, αυτό που με έχει αρχίσει να ενοχλεί περισσότερο είναι ότι πολλές από τις εικόνες μας για τους προϊστορικούς ανθρώπους τους δείχνουν απλώς υπερβολικά μεγάλους.

Κάποιες φορές αυτό αφορά τη μυϊκή τους διάπλαση. Υπάρχουν εικόνες που δείχνουν προϊστορικούς ανθρώπους, συνήθως άνδρες, με σώματα σαν γυμναστηρίου, φουσκωμένους μύες και όψη ανθρώπων που κάνουν βάρη και πίνουν πρωτεϊνικά ροφήματα. Αυτό δεν είναι πρακτική, καθημερινή φυσική κατάσταση. Αν το σώμα σου μοιάζει με υπερήρωα του σινεμά, τότε πρόκειται για αισθητική επιλογή, που επιτυγχάνεται με τεχνητά τεχνάσματα, όπως η αφυδάτωση, ώστε να φαίνονται πιο έντονοι οι μύες. Η πραγματική ταχύτητα, δύναμη και αντοχή δεν δείχνουν έτσι.

Πέρα από αυτή την επιφανειακή εικόνα, υπάρχει και ένα βαθύτερο ζήτημα. Οι προϊστορικοί άνθρωποι ήταν μικρότεροι από εμάς, τόσο σε σωματικό βάρος όσο και σε ύψος. Στο ακραίο άκρο αυτού του φάσματος βρίσκουμε πραγματικά μικροσκοπικές ομάδες, όπως ο Homo floresiensis, γνωστός ως «hobbit», όμως ακόμη και οι άμεσοι πρόγονοί μας ήταν, κατά κανόνα, μάλλον μικρόσωμοι σε σχέση με τους σημερινούς ανθρώπους.

Η ιστορία του πώς οι άνθρωποι έγιναν βαρύτεροι και ψηλότεροι αρχίζει σιγά σιγά να ξεκαθαρίζει, καθώς το απολιθωμένο υλικό μας αυξάνεται. Και φαίνεται ότι ήταν σημαντικό κομμάτι της καταγωγής μας.

Για να μάθω πώς άλλαξε το σωματικό μέγεθος των hominins με τον χρόνο, μίλησα με τον εξελικτικό βιολόγο Jacob Gardner από το University of Reading στη Βρετανία. Είναι ο βασικός συγγραφέας μελέτης που δημοσιεύτηκε στο PNAS στις 22 Ιουνίου και εξετάζει τις τάσεις στο σωματικό μέγεθος τα τελευταία 4 εκατομμύρια χρόνια.

Ας ξεκινήσουμε με μερικά συγκεκριμένα νούμερα. Οι πρώιμοι hominins όπως ο Ardipithecus και ο Australopithecus, που έζησαν πριν από περισσότερα από 2 εκατομμύρια χρόνια, είχαν μέσο σωματικό βάρος 40 κιλά, με εύρος από 30 έως 50 κιλά. Ο Homo habilis, ένα πρώιμο μέλος του γένους μας, ήταν λίγο μεγαλύτερος: κατά μέσο όρο 45 κιλά, με εύρος από 35 έως 55 κιλά. Ο Homo erectus, ο πρώτος hominin που είναι γνωστό ότι μετανάστευσε από την Αφρική στην Ευρασία, ήταν ακόμη μεγαλύτερος, με μέσο βάρος 60 κιλά και εύρος από 50 έως 75 κιλά. Τέλος, οι προϊστορικοί Homo sapiens έφταναν κατά μέσο όρο τα 75 κιλά, με εύρος από 55 έως 80 κιλά.

Ο Gardner και οι συνεργάτες του συγκέντρωσαν εκτιμήσεις σωματικού βάρους για 386 δείγματα που ανήκουν σε 21 ομάδες hominins, με χρονολόγηση από 4,5 εκατομμύρια χρόνια πριν έως 30.000 χρόνια πριν. Αν αυτό φαίνεται κάπως αυθαίρετο, υπάρχουν λόγοι. Απέκλεισαν πιο πρόσφατα δείγματα, επειδή υπάρχουν στοιχεία ότι το είδος μας συρρικνώθηκε τα τελευταία 30.000 χρόνια, κάτι που θα μπέρδευε την ανάλυση. Άφησαν επίσης εκτός τους παλαιότερους hominins, Sahelanthropus και Orrorin, λόγω συνεχιζόμενων αβεβαιοτήτων για τη σχέση τους με τις μεταγενέστερες ομάδες.

Τι συνέβη πραγματικά όταν οι αρχαίοι άνθρωποι βγήκαν από την Αφρική

Η ομάδα στη συνέχεια έτρεξε 1.000 μοντέλα για να δει ποιο εξηγεί καλύτερα τα δεδομένα. Αυξανόταν το σωματικό μέγεθος μέσα σε κάθε ομάδα, δηλαδή οι παλαιότεροι H. erectus ήταν μικρότεροι από τους πιο πρόσφατους; Ή μήπως κάθε ομάδα παρέμενε περίπου στο ίδιο μέγεθος, με τις αλλαγές να έρχονται όταν εμφανίζονταν νέες ομάδες; Αυξανόταν το σωματικό μέγεθος σταδιακά σε όλο το διάστημα των 4,5 εκατομμυρίων χρόνων ή υπήρχαν μεγάλα διαστήματα στασιμότητας και περιστασιακές εκρήξεις ανάπτυξης;

Οι ερευνητές τελικά εντόπισαν δύο τάσεις, οι οποίες μαζί εξηγούσαν τις περισσότερες αλλαγές.

Η πρώτη ήταν «η σταδιακή μετάβαση από τον Ardipithecus προς μεταγενέστερα είδη hominins», λέει ο Gardner. Πρόκειται για «μέτρια» αύξηση του σωματικού βάρους, περίπου 1 έως 3 κιλά ανά εκατομμύριο χρόνια. Αν θυμάστε, το μέσο σωματικό βάρος ανέβηκε από τα 40 κιλά στα 75 κιλά μέσα σε 4,5 εκατομμύρια χρόνια: αυτή η αργή αύξηση εξηγεί μόνο περίπου το ένα τρίτο της συνολικής αλλαγής.

Άρα υπάρχει και η δεύτερη τάση, δηλαδή «ένα μεγάλο άλμα γύρω από την εμφάνιση του Homo erectus και άλλων μεταγενέστερων ειδών του γένους Homo», λέει ο Gardner. Ο πρώτος H. erectus εμφανίστηκε στην Αφρική πριν από περίπου 2 εκατομμύρια χρόνια.

Θα δούμε σε λίγο γιατί μπορεί να συνέβη αυτό, αλλά πρώτα ας δούμε τι έγινε με το ύψος των ανθρώπων.

Ο Gardner και οι συνεργάτες του δεν ανέλυσαν το ύψος, όμως το έκανε μια ομάδα με επικεφαλής τον Manuel Will από το University of Tübingen στη Γερμανία, σε μελέτη που δημοσιεύτηκε στο Royal Society Open Science το 2017. Η μελέτη αυτή συγκέντρωσε 204 εκτιμήσεις αναστήματος από 4,4 εκατομμύρια χρόνια πριν έως σχεδόν το σήμερα. Η διακύμανση είναι εντυπωσιακή. Ένα ιδιαίτερα μικρόσωμο δείγμα Australopithecus έφτανε μόλις τα 105 εκατοστά, ενώ ένας Homo sapiens ηλικίας 24.500 ετών από το σπήλαιο Barma Grande στην Ιταλία είχε ύψος σχεδόν 189 εκατοστά.

Η ομάδα του Will βρήκε «φάσεις σχετικής στασιμότητας που διακόπτονταν από περιόδους ταχείας αύξησης». Πριν από 2,2 εκατομμύρια χρόνια, οι περισσότεροι hominins ήταν κάτω από τα 140 εκατοστά. Στη συνέχεια υπήρξε αισθητή αύξηση ανάμεσα στα 2 εκατομμύρια και τα 1,6 εκατομμύρια χρόνια πριν. Μέχρι τα 1,6 εκατομμύρια χρόνια πριν, ορισμένα άτομα ξεπέρασαν για πρώτη φορά τα 170 εκατοστά. Ωστόσο, τέτοια ύψη έγιναν συνηθισμένα πολύ αργότερα, περίπου πριν από 500.000 χρόνια.

Αυτό αντιστοιχεί σε μεγάλο βαθμό σε όσα βρήκε η ομάδα του Gardner. Οι hominins έγιναν σημαντικά μεγαλύτεροι, τόσο σε βάρος όσο και σε ύψος, από περίπου 2 εκατομμύρια χρόνια πριν, όταν εμφανίστηκε ο H. erectus.

Τι συνέβαινε; Η απάντηση, όπως συνήθως, είναι «πολλά πράγματα».

Ο ανθρώπινος εγκέφαλος ίσως μεγάλωσε χωρίς ιδιαίτερο λόγο

Ένας παράγοντας μπορεί να ήταν ο σεξουαλικός διμορφισμός. Στους πρώιμους hominins όπως ο Australopithecus, τα αρσενικά ήταν σαφώς μεγαλύτερα από τα θηλυκά — 170 εκατοστά έναντι μόλις 105 εκατοστών — και είχαν μεγαλύτερους κυνόδοντες. Βλέπουμε το ίδιο μοτίβο στους χιμπατζήδες και σε άλλα ζώα όπου τα αρσενικά ανταγωνίζονται βίαια για τα θηλυκά, με τα επιτυχημένα αρσενικά να ζευγαρώνουν με πολλά θηλυκά ενώ τα αποτυχημένα να μη ζευγαρώνουν καθόλου. Όμως στα πρώιμα είδη Homo, τα αρσενικά και τα θηλυκά έμοιαζαν πολύ περισσότερο μεταξύ τους, ενώ στον σημερινό H. sapiens οι διαφορές σε ύψος και βάρος είναι ακόμη μικρότερες.

Το πώς ακριβώς εξελίχθηκε αυτό δεν είναι σαφές. «Υπάρχουν κάποιες υποθέσεις ότι ίσως τα αρσενικά έγιναν μικρότερα με τον χρόνο, και άλλες ότι τα θηλυκά έγιναν μεγαλύτερα με τον χρόνο και τα αρσενικά έμειναν περίπου ίδια», λέει ο Gardner. Αν ισχύει το δεύτερο, αυτό θα μπορούσε να εξηγήσει μέρος της μέσης αύξησης.

Η διατροφή μπορεί επίσης να έπαιξε σημαντικό ρόλο. Ο πρώιμος Homo έτρωγε περισσότερο κρέας από τον Australopithecus, και το κρέας είναι θερμιδικά πλούσιο. Επιπλέον, «βρίσκουμε μερικά από τα αρχαιότερα στοιχεία μαγειρέματος κρέατος στον Homo erectus», λέει ο Gardner. Το μαγειρεμένο φαγητό περιέχει περισσότερες θερμίδες από το ωμό, οπότε αυτός ήταν ένας ακόμη τρόπος να αποσπάται περισσότερη ενέργεια από την ίδια πηγή τροφής.

Το μαγειρεμένο φαγητό μπορεί επίσης να συνδέεται με μια άλλη σημαντική αλλαγή στο σώμα μας: την αύξηση του μεγέθους του εγκεφάλου μας. Οι επιπλέον θερμίδες από το μαγειρεμένο φαγητό μπορεί να επέτρεψαν στον εγκέφαλό μας να εξελιχθεί σε μεγαλύτερο μέγεθος.

Είναι επίσης σημαντικό να θυμόμαστε ότι διαφορετικές ομάδες hominins εξελίχθηκαν με διαφορετικούς τρόπους, ανάλογα με τις συνθήκες τους. Έτσι, ενώ υπήρχε μια γενική τάση προς το μεγαλύτερο σώμα, δεν ακολούθησαν όλοι αυτή την πορεία. Ο H. floresiensis, που ζούσε στο Flores της Ινδονησίας έως και πριν από μόλις 50.000 χρόνια, είχε ύψος λίγο πάνω από 100 εκατοστά. Ο Homo naledi από τη Νότια Αφρική, που έζησε πριν από 335.000 έως 236.000 χρόνια, ήταν ψηλότερος, αλλά και πάλι δεν ξεπερνούσε πολύ τα 140 εκατοστά. Ένα από τα μικρότερα γνωστά ενήλικα hominins ήταν ένα θηλυκό Paranthropus robustus, που πιθανότατα είχε ύψος μόλις 103 εκατοστά. Δεν ξέρουμε γιατί αυτά τα hominins έγιναν τόσο μικρά, και μπορεί το καθένα να το έκανε για διαφορετικούς λόγους.

«Όλα αυτά τα διαφορετικά είδη βρίσκουν το δικό τους εξελικτικό μονοπάτι», λέει ο Gardner. Κάθε ομάδα hominins είχε το δικό της μοναδικό σύνολο περιβαλλοντικών συνθηκών, και αυτό αποτυπωνόταν στα διαφορετικά σωματικά μεγέθη τους, σημειώνει.

Όλα τα γνωστά σκελετικά ευρήματα του Homo naledi φαίνεται πως είναι θηλυκά.

Τέλος, ας αντιστρέψουμε το ερώτημα. Όταν οι πρώιμες ομάδες Homo, όπως ο H. erectus, εξελίχθηκαν σε μεγαλύτερα σώματα, πώς άλλαξε αυτό τη ζωή τους; «Όσο μεγαλύτερος είσαι», λέει ο Gardner, «τόσο μακρύτερα βήματα μπορείς να κάνεις στο τοπίο». Αυτό ισχύει ιδιαίτερα για τον H. erectus, του οποίου τα πόδια ήταν αναλογικά μακρύτερα από εκείνα των παλαιότερων hominins. Ο Gardner υποστηρίζει ότι είχαν μεγαλύτερες περιοχές κίνησης από τις προηγούμενες ομάδες.

Αυτό ίσως βοηθά να εξηγηθεί και γιατί ο H. erectus ήταν ο πρώτος hominin που, απ’ όσο γνωρίζουμε, περιπλανήθηκε έξω από την Αφρική. Είναι ένα παλιό ερώτημα: πώς έφτασαν μέχρι την Ιάβα, ενώ οι παλαιότεροι hominins φαίνεται πως δεν εγκατέλειψαν ποτέ την Αφρική; Αν έχει δίκιο ο Gardner, ίσως αυτό συνέβη εν μέρει επειδή ήταν μεγαλύτεροι και άρα χρειάζονταν περισσότερο χώρο.

Αποκρυπτογραφήθηκε το όνομα αρχαίου μαθηματικού των Μάγια

Mayan calendar carved in stone on dark background

Ένας αρχαίος αστρονόμος-μαθηματικός των Μάγια ταυτοποιήθηκε για πρώτη φορά, μαζί με τους σύνθετους υπολογισμούς του που έγιναν πριν από περίπου 1.200 χρόνια και προέβλεπαν τις τροχιές του Άρη και της Αφροδίτης.

«Αυτή είναι η πρώτη άμεση αναφορά σε έναν πρόγονο αστρονόμο-μαθηματικό των Μάγια με προσωπικό όνομα», λέει ο Franco Rossi από το Massachusetts Institute of Technology.

Είναι επίσης το παλαιότερο καταγεγραμμένο όνομα αστρονόμου-μαθηματικού που είναι γνωστό από οπουδήποτε στην Αμερική, προσθέτει.

Ο πολιτισμός των Μάγια άνθησε στην Κεντρική Αμερική περίπου από το 2000 π.Χ. έως το 1697 μ.Χ. Είχαν προχωρημένες γνώσεις μαθηματικών και αστρονομίας, όμως μεγάλο μέρος τους χάθηκε μετά τη μαζική καύση των βιβλίων τους από Ισπανούς ιεραποστόλους.

Από το 2010, ανασκαφές στην τοποθεσία Xultun της Γουατεμάλας έχουν φέρει στο φως αστρονομικές και μαθηματικές επιγραφές μέσα σε ένα μικρό κτίσμα από λιθοδομή.

Στον ανατολικό και βορειοανατολικό τοίχο του κτιρίου υπάρχουν περίπου 50 κείμενα, τα οποία οι επιστήμονες θεωρούν «προσχέδια» που έφτιαξαν Μάγια μαθηματικοί καθώς κατέγραφαν και προέβλεπαν τους κύκλους ουράνιων σωμάτων σε σχέση με τη Γη και μεταξύ τους.

Ο Rossi και οι συνεργάτες του αποκρυπτογράφησαν με μεγάλη προσοχή μία από αυτές τις τοιχογραφίες, με την ονομασία Text 19. Στο κάτω μέρος της τοιχογραφίας αναγράφεται το όνομα Sak Tahn Waax, που μεταφράζεται ως White-chested Fox, και θεωρείται ο δημιουργός του τύπου.

Το Text 19 αποτελείται από 11 ιερογλυφικά, τα οποία χρειάστηκε να σαρωθούν, να φωτογραφηθούν και να μεγεθυνθούν υπό διαφορετικές γωνίες φωτισμού, πριν συγκριθούν με μεταγενέστερα αστρονομικά και μαθηματικά κείμενα ώστε να αποδοθεί το νόημά τους.

Αν και παρόμοιες μαθηματικές και αστρονομικές γνώσεις συναντώνται σε πολλές πόλεις των Μάγια, η αναφορά στον Sak Tahn Waax, που οι ερευνητές εκτιμούν ότι πιθανότατα ήταν άνδρας, είναι μοναδική.

«Είτε πρόκειται για περίπτωση όπου ο ίδιος ο γραφέας υπέγραψε τον υπολογισμό του είτε για απόδοση του πνευματικού έργου σε κάποιον άλλον, έχουμε έναν τύπο και το όνομα του δημιουργού του, κάτι που δείχνει τη σημασία αυτής της μορφής πνευματικής συνεισφοράς για τους ανθρώπους των Κλασικών Μάγια», λέει ο Rossi.

Το ημερολογιακό σύστημα που παρουσιάζεται στο Text 19 χρησιμοποιεί μαθηματικά σε σχέση με χρονικές περιόδους, λέει. Αυτές οι περίοδοι προέρχονταν από ένα ημερολόγιο 260 ημερών, ένα ηλιακό ημερολόγιο 365 ημερών, μια προσέγγιση 584 ημερών του συνοδικού κύκλου της Αφροδίτης, όταν ο πλανήτης επιστρέφει στην ίδια θέση σε σχέση τόσο με τη Γη όσο και με τον Ήλιο, και μια προσέγγιση 780 ημερών του συνοδικού κύκλου του Άρη. Το συνολικό μήκος του τύπου είναι πέντε συνοδικοί κύκλοι της Αφροδίτης ή 2.920 ημέρες, ενώ η ημερομηνία στην οποία πιθανότατα αναφέρεται το Text 19 είναι η 7η Νοεμβρίου του 781 μ.Χ. στο Ιουλιανό ημερολόγιο.

Το πώς ακριβώς θα εφαρμοζόταν αυτός ο τύπος παραμένει άγνωστο, λέει ο Rossi, καθώς «δεν ενσωματώνεται σε κάποιο ευρύτερο έργο».

«Πιστεύουμε ότι είχε στόχο να δείξει συνοπτικά και με νόημα τη σχέση ανάμεσα σε αυτούς τους δύο πλανήτες και τις ανθρώπινες μετρήσεις του χρόνου, με τρόπους που θα μπορούσαν στη συνέχεια να εφαρμοστούν σε πολιτικές τελετές, προγνωστική αστρονομία και στις αντιλήψεις για την εποχικότητα», λέει.

Τέτοια σχολαστική μαθηματική εργασία θα ήταν κρίσιμη για τη δομή της ζωής σε έναν κόσμο πριν από τους υπολογιστές, τα smartphones και τις εφαρμογές καιρού, λέει ο Rossi.

Antiquity DOI: 10.15184/aqy.2026.10378

Η QOSMIC άντλησε 3,33 εκατ. δολάρια για οπτικούς σταθμούς εδάφους

BENGALURU, India / July 15, 2026 — Η QOSMIC συγκέντρωσε 3,33 εκατ. δολάρια σε seed χρηματοδότηση, με επικεφαλής τις Accel και Prosus, και τη συμμετοχή των South Park Commons, ARTPARK και του angel investor Manish Jain, για την ανάπτυξη οπτικών σταθμών εδάφους: της επίγειας υποδομής με λέιζερ που μεταφέρει δεδομένα από την orbital economy στη Γη.

Η χρηματοδότηση έρχεται τη στιγμή που το επίκεντρο στον χώρο του διαστήματος μετατοπίζεται από την παρατήρηση στην υπολογιστική. Μια νέα κατηγορία εταιρειών μεταφέρει data centers και επεξεργασία τεχνητής νοημοσύνης σε τροχιά, όπου οι δορυφόροι παράγουν και αναλύουν δεδομένα σε όγκους που οι ραδιοζεύξεις δεν είχαν σχεδιαστεί ποτέ να μεταφέρουν. Η μεταφορά αυτών των δεδομένων στη Γη σε κλίμακα terabit είναι πλέον το βασικό εμπόδιο, και η ραδιοσυχνότητα, περιορισμένη από το διαθέσιμο φάσμα, δεν μπορεί να το καλύψει.

Η απάντηση της QOSMIC βρίσκεται στο επίγειο σκέλος: οπτικοί σταθμοί εδάφους που δέχονται laser downlinks από δορυφόρους και τροχιακές πλατφόρμες. Όπως οι οπτικές ίνες συνέδεσαν τα data centers στη Γη, έτσι και η οπτική επίγεια υποδομή θα αποτελέσει τον πυρήνα που συνδέει τα data centers σε τροχιά με τη Γη.

Η αγορά στην οποία εισέρχεται η QOSMIC αναδιαμορφώνεται γύρω της. Τον τελευταίο χρόνο, οι μεγαλύτεροι ανεξάρτητοι προμηθευτές οπτικού υλικού απορροφήθηκαν από εταιρείες που συνδυάζουν εκτόξευση και αστερισμούς δορυφόρων, μεταξύ των οποίων η εξαγορά της Mynaric από τη Rocket Lab και της Skyloom από την IonQ, αφήνοντας τους εμπορικούς παρόχους να προμηθεύονται κρίσιμες υποδομές από εταιρείες που μπορεί να είναι και ανταγωνιστές τους. Η QOSMIC έχει σχεδιαστεί ως ουδέτερη επίγεια υποδομή: συμβατή με πρότυπα και διαθέσιμη σε ολόκληρο το οικοσύστημα των εμπορικών παρόχων, των εταιρειών τροχιακών δεδομένων και των επίγειων δικτύων.

Οι σταθμοί εδάφους της QOSMIC έχουν σχεδιαστεί να δέχονται οπτικά downlinks με ταχύτητα 10 gigabits το δευτερόλεπτο, πάνω σε μια αρχιτεκτονική που μπορεί να κλιμακωθεί στα 100 Gbps, σε σύγκριση με το όριο των 1 έως 2 Gbps των παλαιότερων ραδιοζεύξεων. Σε αυτούς τους ρυθμούς, ένα μόνο πέρασμα δορυφόρου μπορεί να κατεβάσει εκατοντάδες gigabytes αντί για δεκάδες, με κόστος περίπου ένα δολάριο ανά gigabyte, έναντι των 3 έως 17 δολαρίων που χρεώνουν συνήθως οι εμπορικοί πάροχοι RF. Επειδή μια οπτική δέσμη από χαμηλή τροχιά της Γης καταλήγει σε πεδίο περίπου όσο ένα γήπεδο τένις, ο σύνδεσμος είναι επίσης δύσκολο να υποκλαπεί.

Σε λιγότερο από έναν χρόνο από την ίδρυσή της, η QOSMIC έχει επιβεβαιώσει σε πραγματικές συνθήκες ολόκληρη την οπτική αλυσίδα της, από τη στόχευση και την απόκτηση έως την παρακολούθηση και τη μεταφορά δεδομένων υψηλής ταχύτητας, μέσω επίγειας σύνδεσης 10 χιλιομέτρων, φτάνοντας στο Technology Readiness Level 6 (TRL6), και προετοιμάζεται για την πρώτη της επίδειξη σε τροχιά.

Στο διαστημικό σκέλος, η QOSMIC συν-σχεδιάζει οπτικά τερματικά επικοινωνίας με την TakeMe2Space, μια εταιρεία orbital data center που ενσωματώνει τα τερματικά στον αστερισμό MOI. Οι δύο εταιρείες αναπτύσσουν επίσης από κοινού συστήματα οπτικής διασύνδεσης μεταξύ δορυφόρων για τη χαμηλή τροχιά της Γης, με την QOSMIC να κατασκευάζει τα τερματικά και την TakeMe2Space να συνεισφέρει gimbals υψηλής ακρίβειας, bus interconnects και έλεγχο προσανατολισμού.

«Καθώς η υπολογιστική μεταφέρεται σε τροχιά, κάθε δορυφόρος και κάθε orbital data center γίνεται ένας κόμβος που χρειάζεται σύνδεση υψηλής χωρητικότητας με τη Γη, και η οπτική τεχνολογία είναι η μόνη που μπορεί να κλιμακωθεί σε αυτό που έρχεται», δήλωσε ο Shreyaans Jain, συνιδρυτής και CEO της QOSMIC. «Σχεδιάζουμε το επίπεδο του εδάφους ως Highway to the Cosmos, για όλους όσοι χτίζουν σε τροχιά».

«Οι δορυφόροι συλλέγουν περισσότερα δεδομένα από όσα μπορούν ποτέ να στείλουν πίσω στη Γη, και τα περισσότερα από όσα βλέπουν δεν φτάνουν ποτέ κάτω. Καθώς η υπολογιστική μεταφέρεται σε τροχιά, αυτό το κενό μεγαλώνει ακόμα περισσότερο. Η QOSMIC το λύνει με laser ground stations που είναι ταχύτερα, πιο ασφαλή και πολύ φθηνότερα από τα σημερινά συστήματα», δήλωσαν οι Mahendran Balachandran και Pratik Agarwal, Partners στην Accel.

Ο γύρος χρηματοδότησης θα υποστηρίξει την παράδοση λειτουργικών σταθμών εδάφους σε διεθνείς πελάτες, την ενίσχυση της παραγωγής και των δοκιμών, καθώς και τις προσλήψεις μηχανικών. Η QOSMIC θα συμμετάσχει στο Small Satellite Conference στη Salt Lake City, από τις 23 έως τις 26 Αυγούστου. Περισσότερα στο QOSMIC

ABOUT QOSMIC Η QOSMIC αναπτύσσει υποδομή οπτικών σταθμών εδάφους για την orbital economy. Η εταιρεία ιδρύθηκε το 2025 από τους Shreyaans Jain, Rohit Ramakrishnan και Aloke Kumar και εντάχθηκε στο ARTPARK του Indian Institute of Science (IISc). Αναπτύσσει laser-based οπτικούς σταθμούς εδάφους και συν-σχεδιάζει οπτικά τερματικά για δορυφόρους με συνεργάτες, αντικαθιστώντας τα bottlenecks των ραδιοσυχνοτήτων με συνδεσιμότητα υψηλής χωρητικότητας ανάμεσα σε αστερισμούς δορυφόρων, orbital data centers και τη Γη.

Media Contact: Shreyaans Jain, Founder and CEO / shrey@qosmic.space / Book a Ground Station

Η Πολωνία θα φιλοξενήσει νέο κέντρο του ESA στην ανατολική Ευρώπη

Βαρσοβία, Πολωνία — Η Πολωνία θα φιλοξενήσει το πρώτο κέντρο του Ευρωπαϊκού Οργανισμού Διαστήματος (ESA) που θα βρίσκεται σε κράτος μέλος της ανατολικής πτέρυγας, με αντικείμενο την πολιτική ασφάλεια και την ανθεκτικότητα.

Ο Πολωνός πρωθυπουργός Ντόναλντ Τουσκ και ο γενικός διευθυντής του ESA, Γιόζεφ Άσμπαχερ, ανακοίνωσαν τη δημιουργία της νέας εγκατάστασης σε συνέντευξη Τύπου στις 13 Ιουλίου στην πρωτεύουσα της χώρας. Με έδρα το Παρίσι, ο ESA διαθέτει εγκαταστάσεις στο Βέλγιο, τη Γερμανία, την Ιταλία, την Ολλανδία, την Ισπανία και το Ηνωμένο Βασίλειο. Δεν έγινε γνωστό πότε θα ανοίξει η νέα δομή.

«Η Πολωνία γίνεται … ένας από τους ευρωπαίους ηγέτες στον ευρύτερα εννοούμενο τομέα της διαστημικής δραστηριότητας. Αυτό καλύπτει την ανάπτυξη της επιστήμης, της τεχνολογίας, αλλά και της επιχειρηματικότητας και της ασφάλειας», δήλωσε ο Τουσκ. «Εδώ στην Πολωνία, αυτό το διαστημικό κέντρο θα είναι, μεταξύ άλλων, αρμόδιο για έρευνα και δραστηριότητες διπλής χρήσης».

Η εξέλιξη αυτή έρχεται καθώς η Πολωνία αυξάνει τις δαπάνες της για διαστημικά προγράμματα, ενώ εταιρείες της χώρας όπως οι Creotech Instruments, Eycore και SatRev επενδύουν στην ανάπτυξη των δυνατοτήτων τους και στην εξασφάλιση ολοένα και περισσότερων ξένων πελατών.

Η πολωνική κυβέρνηση αύξησε τη συνεισφορά της στον ESA κατά δέκα φορές, όπως ανέφερε σε ανακοίνωσή του το Γραφείο του Πρωθυπουργού, δεσμεύοντας 51 εκατομμύρια ευρώ για την περίοδο 2023-2025 και 550 εκατομμύρια ευρώ για την περίοδο 2026-2028. Ο υπουργός Οικονομικών της Πολωνίας, Αντζέι Ντομάνσκι, που συμμετείχε επίσης στη συνέντευξη Τύπου, ανακοίνωσε ότι η χώρα επιδιώκει να διπλασιάσει τις δαπάνες της για τον διαστημικό τομέα τα επόμενα χρόνια.

Για την περίοδο 2026-2028, η οικονομική συνεισφορά της Πολωνίας στον προϋπολογισμό του ESA θα αυξηθεί στα 731 εκατομμύρια ευρώ (833 εκατομμύρια δολάρια). Στο πλαίσιο αυτής της συνεισφοράς, η πολωνική κυβέρνηση θα διπλασιάσει την κατανομή της για τα προαιρετικά προγράμματα, συμπεριλαμβανομένης της ανάπτυξης υπηρεσιών βασισμένων σε δορυφορικά δεδομένα και της ρομποτικής, στα 550 εκατομμύρια ευρώ, σύμφωνα με την ανακοίνωση του γραφείου.

Η πολωνική κυβέρνηση θα δημιουργήσει επίσης νέο κρατικό ταμείο αξίας άνω των 500 εκατομμυρίων ζλότι (132 εκατομμύρια δολάρια) για επενδύσεις σε υποσχόμενες διαστημικές εταιρείες, δήλωσε ο Ντομάνσκι.

«Δεν έχω καμία αμφιβολία ότι … η διαστημική βιομηχανία θα γίνει ένας ακόμη κινητήρας της πολωνικής οικονομίας τις επόμενες δεκαετίες», είπε.

Σε ανακοίνωσή του, ο ESA ανέφερε ότι βρίσκονται σε εξέλιξη προετοιμασίες για την έναρξη πολλών προ-λειτουργικών δραστηριοτήτων από το 2027, θέτοντας τις βάσεις για τη σταδιακή ανάπτυξη και τη μελλοντική λειτουργία της εγκατάστασης.

«Το νέο Κέντρο του ESA θα σηματοδοτήσει ένα νέο κεφάλαιο για τον ESA και ένα σημαντικό βήμα για την Πολωνία, η οποία έχει εξελιχθεί ταχέως σε μία από τις κινητήριες δυνάμεις του ευρωπαϊκού διαστημικού τομέα», δήλωσε ο γενικός διευθυντής του ESA, Γιόζεφ Άσμπαχερ, στην ανακοίνωση του οργανισμού. «Καθώς η Ευρώπη συνεχίζει να ενισχύει την ανθεκτικότητά της σε ένα ολοένα πιο απαιτητικό περιβάλλον, το Κέντρο θα συμβάλει στην ανάπτυξη των ικανοτήτων που χρειαζόμαστε για να προστατεύσουμε τα συμφέροντά μας, να στηρίξουμε τους πολίτες μας και να δράσουμε με αυτοπεποίθηση».

Ο επικεφαλής αυτοκινήτου της Nvidia για την αυτόνομη οδήγηση

Το θέμα αυτό θα προστίθεται στο καθημερινό σας email digest και στο feed της αρχικής σας σελίδας.

Δείτε όλα τα θέματα Μεταφορών

Ο Xinzhou Wu μιλά για την αυτονομία, τα κινεζικά αυτοκίνητα και το αν χρειάζεται πραγματικά lidar.

Τα άρθρα αυτού του συντάκτη θα προστίθενται στο καθημερινό σας email digest και στο feed της αρχικής σας σελίδας.

Δείτε όλα τα άρθρα του Nilay Patel

Σήμερα μιλάω με τον Xinzhou Wu, επικεφαλής του automotive στη Nvidia.

Η Nvidia βρίσκεται διαρκώς στην επικαιρότητα λόγω της έκρηξης της AI. Είναι μία από τις πιο πολύτιμες εταιρείες στον κόσμο, καθώς η βιομηχανία της τεχνητής νοημοσύνης δεν χορταίνει τις GPU της.

Όμως η Nvidia είναι και βασικός προμηθευτής της αυτοκινητοβιομηχανίας. Εδώ και χρόνια έχει chips μέσα σε αυτοκίνητα, ενώ ο Xinzhou έχει παίξει καθοριστικό ρόλο στην ανάπτυξη ενός ολοκληρωμένου συστήματος αυτόνομης οδήγησης που οι αυτοκινητοβιομηχανίες μπορούν απλώς να χρησιμοποιήσουν. Ήδη βρίσκεται στα νεότερα ηλεκτρικά Mercedes, όπως θα τον ακούσετε να αναφέρει αρκετές φορές.

Ήθελα, λοιπόν, πολύ να ακούσω πώς βλέπει ο ίδιος τη μεγάλη μετάβαση του κλάδου προς τα ηλεκτρικά αυτοκίνητα και την αυτόνομη οδήγηση. Αυτό είναι το ζητούμενο που, όπως λένε όλες οι αυτοκινητοβιομηχανίες και οι προμηθευτές, έρχεται. Όμως το 2026 ίσως μοιάζει πιο μακρινό από ποτέ. Η υιοθέτηση των EV στις ΗΠΑ έχει ξεφύγει από την πορεία της, η αυτόνομη οδήγηση μοιάζει να παγιδεύεται διαρκώς στο τελευταίο 20% των δύσκολων περιπτώσεων, και τα αυτοκίνητα συνεχίζουν να ακριβαίνουν, την ώρα που οι καταναλωτές πιέζονται από τον πληθωρισμό και τις αυξήσεις στις τιμές της ενέργειας.

Θα ακούσετε τον Xinzhou να λέει ότι στην πραγματικότητα έχει σημειωθεί εντυπωσιακή πρόοδος στην αναδιαμόρφωση της ίδιας της φύσης του αυτοκινήτου — κάτι που ο κλάδος αποκαλεί «software-defined vehicle», δηλαδή όχημα που καθορίζεται από λογισμικό και ελέγχεται από λίγους ισχυρούς υπολογιστές, αντί για δεκάδες ή και εκατοντάδες ανεξάρτητες ηλεκτρονικές μονάδες ελέγχου, τα γνωστά ECUs. Αν ακούτε το Decoder, έχετε ήδη ακούσει πολλούς κατασκευαστές να μιλούν για την ανάγκη να ξεφύγουν από τα ECUs. Ο Xinzhou λέει ότι αυτή η στιγμή είναι ουσιαστικά εδώ.

Μιλήσαμε πολύ και για την κινεζική αυτοκινητοβιομηχανία και για το πώς κατάφερε να πάρει προβάδισμα, επειδή ξεκίνησε να χτίζει πάνω σε αρχιτεκτονικές και πλατφόρμες EV, αντί να πρέπει να διαχειριστεί τη μετάβαση μακριά από τα βενζινοκίνητα αυτοκίνητα και όλα εκείνα τα ECUs. Ο Xinzhou είχε εργαστεί παλαιότερα σε κινεζικό OEM, οπότε γνωρίζει το θέμα από πρώτο χέρι.

Μιλήσαμε επίσης για τη δουλειά στη Nvidia. Πρόκειται για μια ξεχωριστή εταιρεία, με έναν ξεχωριστό ηγέτη, τον Jensen Huang, και ο Xinzhou είπε ότι τα τρία χρόνια του εκεί μέχρι σήμερα ήταν μια περίοδος ταχείας μάθησης. Δεν απέφυγε την πραγματικότητα ότι χρειάζεται να ανταγωνίζεται για πόρους και παραγωγική ικανότητα με το εκρηκτικά αναπτυσσόμενο business της AI στην ίδια την εταιρεία. Η περιγραφή του για το τι κερδίζει αυτές τις συζητήσεις, ειδικά όταν οι πελάτες του είναι τόσο αργοί και τόσο προσεκτικοί στο κόστος όσο οι αυτοκινητοβιομηχανίες, ήταν ιδιαίτερα ενδιαφέρουσα.

Φυσικά, έπρεπε να μιλήσουμε και για την AI και για το πώς η προσέγγιση της Nvidia στην αυτονομία συνδυάζει αυτό που ο Xinzhou αποκαλεί «κλασική» στοίβα με τη δυνατότητα των reasoning models να λειτουργούν μέσα στο αυτοκίνητο. Υπάρχουν πολλά εδώ, ανάμεσά τους και η ιδέα ότι ένα μοντέλο AI θα μιλά κυριολεκτικά στον εαυτό του για να καταλάβει πώς θα οδηγήσει το αυτοκίνητό σας. Αυτό μου φαίνεται και εξαιρετικά ενδιαφέρον και εξαιρετικά αστείο.

Και, βέβαια, δεν γίνεται να μιλάς για ηλεκτρικά αυτοκίνητα ή για αυτόνομη οδήγηση στις ΗΠΑ χωρίς να μιλήσεις για τον Elon Musk και την Tesla. Έτσι, ρώτησα τον Xinzhou αρκετά ευθέως αν το full self-driving της Tesla μπορεί πραγματικά να κάνει όσα ισχυρίζεται ο Elon ότι θα μπορεί να κάνει χωρίς lidar. Πείτε μου εσείς αν πιστεύετε ότι η απάντησή του στέκει.

Εντάξει: Xinzhou Wu, επικεφαλής του automotive στη Nvidia. Πάμε.

Η συνέντευξη έχει υποστεί ελαφριά επιμέλεια για λόγους έκτασης και σαφήνειας.

Xinzhou Wu, είστε ο επικεφαλής του automotive στη Nvidia. Καλώς ήρθατε στο Decoder.

Ευχαριστώ για την πρόσκληση.

Χαίρομαι πολύ που μιλάμε. Έχω την αίσθηση ότι η ίδια η φύση του αυτοκινήτου είναι πλέον ανοιχτή προς επαναπροσδιορισμό. Η αυτοκινητοβιομηχανία βρίσκεται σε μια περίοδο μεγάλης αναδιάταξης, σχεδόν σαν να υπήρχε για χρόνια μια αίσθηση για το πού θα κατέληγε το αυτοκίνητο ως προϊόν, και αυτή να έχει διαταραχθεί από τις δυσκολίες της μετάβασης στα EV και από τις εντάσεις στο εμπόριο ΗΠΑ-Κίνας.

Όλα αυτά μοιάζουν πιο περίπλοκα από ποτέ. Πολλοί κατασκευαστές κάνουν πίσω, και η θέση σας στη Nvidia σάς δίνει, φαντάζομαι, ευρεία εικόνα του τι συμβαίνει στον κλάδο, αφού προμηθεύετε τόσους μεγάλους αυτοκινητοβιομηχανικούς ομίλους σχεδόν σε κάθε χώρα.

Ας ξεκινήσουμε από εκεί. Ποια είναι η δική σας εκτίμηση για το πού βρίσκεται σήμερα η αυτοκινητοβιομηχανία σε αυτόν τον μακρύ και περίπλοκο δρόμο προς την αυτονομία και την ηλεκτροκίνηση;

Αυτή είναι εξαιρετική ερώτηση. Εργάζομαι στον κλάδο της αυτοκίνησης περίπου 15 χρόνια, ξεκινώντας από την καριέρα μου στην Qualcomm. Για ένα διάστημα ήμουν επικεφαλής της ομάδας automotive της Qualcomm. Και, φυσικά, έχουμε ακούσει όλοι τον όρο “software-defined vehicle”. Αυτή τη στιγμή, με την τεχνολογία της AI, περνάμε στο επόμενο στάδιο, αυτό που αποκαλούμε ουσιαστικά “AI-defined vehicle”.

Με αυτές τις μεγάλες τεχνολογικές καινοτομίες, ο κλάδος του αυτοκινήτου έχει αλλάξει πολύ γρήγορα την τελευταία δεκαετία. Όπως ξέρετε, εργάστηκα και σε κινεζικό OEM για πέντε χρόνια, επικεφαλής της ομάδας αυτόνομης οδήγησης.

Τώρα είμαι στη Nvidia. Αυτό που έχω δει σε αυτά τα 15 χρόνια της καριέρας μου είναι μια τεράστια αλλαγή. Το αυτοκίνητο πέρασε από κάτι κυρίως μηχανικό, με ηλεκτρικά στοιχεία, σε κάτι που μπορούμε να αναβαθμίζουμε πολύ γρήγορα μέσω over-the-air (OTA) λογισμικού. Αυτό είναι που ονομάζουμε εποχή του “software-defined vehicle”. Τώρα, με την τεχνολογία να εξελίσσεται προς τη generative AI, χρησιμοποιούμε την AI για να ξαναγράψουμε το μεγαλύτερο μέρος του λογισμικού στο αυτοκίνητο. Αυτό είναι που αποκαλούμε “AI-defined vehicle”.

Αυτό, από τη μία πλευρά, έχει επιταχύνει τον ρυθμό ανάπτυξης των δυνατοτήτων του οχήματος. Από την άλλη, έχει αλλάξει και τον τρόπο με τον οποίο ορίζουμε το ίδιο το «όχημα». Η AI επηρεάζει ολόκληρο τον κλάδο σε κάθε επίπεδο. Είναι πραγματικά συναρπαστικό να βλέπεις πώς θα εξελιχθεί ο κόσμος από εδώ και πέρα με αυτές τις νέες τεχνολογικές καινοτομίες.

Ας ξεκαθαρίσω μερικούς όρους. Τους ακούω συχνά από κατασκευαστές που έρχονται στην εκπομπή και μου λένε τι πρόκειται να συμβεί στα αυτοκίνητα. Νομίζω όμως ότι κάποιοι από αυτούς τους όρους είναι λίγο θολοί στα άκρα τους.

Λέτε λοιπόν «software-defined vehicle». Είναι ένας όρος αρκετά ασαφής. Νομίζω ότι η ιδέα είναι πως θα απαλλαγούμε από όλα τα ECUs ενός αυτοκινήτου, τα οποία σήμερα ελέγχουν πάρα πολλά διαφορετικά συστήματα. Και θα συγκεντρώσουμε όλα αυτά τα στοιχεία ίσως σε ένα ή δύο μεγάλα κέντρα υπολογισμού μέσα στο αυτοκίνητο. Η Tesla είναι πολύ γνωστή γι’ αυτό. Η Rivian έχει επενδύσει πολύ πάνω σε αυτή την ιδέα. Ο Wassym Bensaid από τη Rivian ήταν πρόσφατα στην εκπομπή και μίλησε γι’ αυτό.

Άλλοι παραδοσιακοί κατασκευαστές προσπάθησαν να το κάνουν. Είχαμε και τη GM στην εκπομπή. Είπαν: «Κοιτάξτε, δεν χρειάζεται να το κάνουμε αυτό. Είμαστε εντάξει. Θα το κάνουμε με τον δικό μας τρόπο». Η Ford προσπάθησε να το κάνει σε μεγάλο βαθμό. Αναγκάστηκε να στήσει ένα skunkworks και να χτίσει έναν εντελώς νέο τρόπο παραγωγής αυτοκινήτου, για τον οποίο είναι πολύ περήφανη. Μας λένε ότι από εκείνη την προσπάθεια θα βγει σύντομα ένα φορτηγό.

Νομίζω ότι ο κλάδος δεν έχει φτάσει εκεί. Αυτό ουσιαστικά λέω. Οι νεοφυείς αυτοκινητοβιομηχανίες έφτασαν στο σημείο να μπορούν να ισχυριστούν ότι έχουν software-defined vehicle, όπου υπάρχουν ένας ή δύο μεγάλοι υπολογιστές στο αυτοκίνητο που ελέγχουν κάθε σύστημα. Οι παραδοσιακοί κατασκευαστές, σε γενικές γραμμές, δεν τα έχουν καταφέρει ακόμη.

Βάζω έναν αστερίσκο σε αυτό. Ίσως η Ford να τα καταφέρει με αυτό το νέο φορτηγό, αλλά ακόμη δεν το ξέρουμε. Πιστεύετε ότι ο κλάδος συνολικά θα φτάσει στα software-defined vehicles ή ότι οι παραδοσιακές αυτοκινητοβιομηχανίες θα μείνουν εκεί που είναι;

100%. Είχα την ευκαιρία να δω τι συνέβη στην Κίνα από το 2018 έως το 2023. Ολόκληρος ο κλάδος πέρασε από αυτή τη μεγάλη αλλαγή μέσα σε μόλις πέντε χρόνια. Εκεί, όχι μόνο οι νέοι OEMs, αλλά και οι παραδοσιακοί κατασκευαστές έπρεπε να προσαρμοστούν. Όλοι προσαρμόζονται σε μια ηλεκτρική αρχιτεκτονική με κεντρικό υπολογιστή, γιατί έτσι ανταγωνίζεσαι.

Το ίδιο συμβαίνει και στον υπόλοιπο κόσμο — έχουμε και εμείς συνεργασίες μέσω του Drive και της συνεργασίας για αυτόνομα οχήματα (AV), για παράδειγμα με τον συνεργάτη μας τη Mercedes. Η τρέχουσα γενιά τους βασίζεται ουσιαστικά σε αρχιτεκτονική υπολογιστών. Θα βρίσκεται σε όλα τα οχήματά τους. Για τους άλλους βασικούς OEMs, συνεργαζόμαστε με όλους και προσπαθούμε να τους βοηθήσουμε να μετατρέψουν ή να αναβαθμίσουν την αρχιτεκτονική σε λογική ενός ή δύο υπολογιστών, γιατί θα υπάρχουν συστήματα infotainment, θα υπάρχουν βασική οδήγηση ή συστήματα υποβοήθησης οδηγού (ADAS), ECU. Αλλά πιστεύω ότι ο κόσμος κινείται πολύ γρήγορα προς αυτή την κατεύθυνση.

Κάποιοι φυσικά θα είναι πιο αργοί. Κάποιοι θα είναι πιο γρήγοροι. Αυτή είναι η φύση αυτού του κλάδου. Δεν έχω όμως καμία αμφιβολία ότι ο κόσμος εξελίσσεται ουσιαστικά προς αυτή την κατεύθυνση.

Είμαι πραγματικά περίεργος για τη δική σας διαδρομή. Δουλέψατε στην XPeng, μια κινεζική αυτοκινητοβιομηχανία. Από τη θέση που βρίσκομαι εγώ στις ΗΠΑ, και ως φίλος του αυτοκινήτου εδώ και πολλά χρόνια, μου φαίνεται ότι οι κινεζικές αυτοκινητοβιομηχανίες είχαν ένα πολύ ιδιαίτερο πλεονέκτημα: δεν ήταν μεγάλοι παγκόσμιοι όμιλοι. Δεν λειτουργούσαν σε τεράστια κλίμακα. Ήρθε η ηλεκτροκίνηση. Η Tesla, φυσικά, έχτισε ένα μεγάλο κομμάτι δυνατοτήτων στην Κίνα για να φτιάχνει αυτοκίνητα. Ξέρουμε όλοι πώς λειτουργεί το κινεζικό παραγωγικό οικοσύστημα και πήραν μια νέα αρχή. Μπόρεσαν να σχεδιάσουν πολλά αυτοκίνητα ως EV, από λευκό χαρτί, ουσιαστικά όπως οι νεοφυείς αυτοκινητοβιομηχανίες στις Ηνωμένες Πολιτείες, και να φτιάξουν αυτοκίνητα διεθνώς ανταγωνιστικά από μια εντελώς νέα βάση, χωρίς να χρειάζεται να ανησυχούν για όλα όσα θα έπρεπε να απασχολούν τις παραδοσιακές αμερικανικές αυτοκινητοβιομηχανίες. Και φυσικά, η κινεζική κυβέρνηση επιδότησε όλο αυτό σε πολύ μεγάλο βαθμό.

Εσείς δουλέψατε εκεί. Ήταν αυτή η εμπειρία σας; Έτσι έγινε, δηλαδή ότι μπόρεσαν να ξεκινήσουν από την αρχή;

Νομίζω ότι αυτό είναι μόνο η μία πλευρά. Σίγουρα έχουν μικρότερο ιστορικό βάρος, λιγότερο φορτίο να διαχειριστούν, και αυτό είναι πλεονέκτημα. Αλλά αυτό που βλέπω επίσης είναι ότι όχι μόνο οι νέοι OEMs, αλλά και οι παγκόσμιοι παίκτες εκεί αναγκάζονται να ακολουθήσουν τον ρυθμό της Κίνας. Τουλάχιστον από όσα έμαθα εκεί, όλοι κινούνται με αυτόν τον ρυθμό. Και πάλι, θέλεις να μπορείς να ανταγωνιστείς.

Όμως, όπως είπατε, το κύμα… Τα software-defined vehicles υπάρχουν εδώ και πολύ καιρό και η Tesla είναι αυτή που το έχει πάει πραγματικά στην πλήρη παραγωγή. Δεν είμαι σίγουρος αν είναι η πρώτη, αλλά σίγουρα το έκανε σε πολύ μεγάλη κλίμακα. Δεν έχω καμία αμφιβολία ότι και οι OEMs στον υπόλοιπο κόσμο θα ακολουθήσουν.

Νομίζω ότι σήμερα κάθε OEM θα χρειαστεί να το κάνει αυτό, γιατί έτσι ανταγωνίζεσαι. Αυτό πρέπει να κάνεις για να επιβιώσεις. Η αυτονομία θα γίνει σχεδόν αναγκαιότητα για όλους τους OEMs στα οχήματά τους. Όλοι πιστεύουμε σε αυτό το μέλλον. Και ο μόνος τρόπος να φτάσεις εκεί είναι πρώτα απ’ όλα η αρχιτεκτονική που περιέγραψα, η οποία επιτρέπει αναβαθμίσεις λογισμικού χωρίς να υπάρχουν πολλά, πολλά ξεχωριστά ECUs. Στην πραγματικότητα, δεν έχω ακούσει πρόσφατα κανέναν να αντιτίθεται σε αυτό. Ίσως ακούσατε κάτι διαφορετικό, αλλά νομίζω ότι αυτό είναι απαραίτητο βήμα για όλους. Σε αυτό το στάδιο, είναι σχεδόν βασική προϋπόθεση για την επόμενη γενιά αρχιτεκτονικής. Προφανώς μιλάμε με πολλούς OEMs, αλλά αυτό είναι μια κοινή αντίληψη προς την οποία κινείται ο κλάδος.

Με ενδιαφέρει η διαδρομή προς τα εκεί, γιατί συμφωνώ ότι πολλοί έχουν πει πως αυτό είναι το τελικό σημείο και ότι αυτό επιτρέπει ό,τι θα ακολουθήσει. Απλώς νιώθω πως η πορεία μέχρι εκεί ήταν πολύ πιο δύσκολη απ’ ό,τι περίμενε ο κλάδος. Ένα μέρος αυτού, δεν ξέρω, είναι ότι η κυβέρνηση Τραμπ δεν αγαπά τα EV. Έτσι, οι πωλήσεις ηλεκτρικών αυτοκινήτων και οι φορολογικές πιστώσεις εδώ εξαφανίστηκαν, και ίσως η ζήτηση προωθήθηκε χρονικά, ενώ τώρα ο κόσμος θέλει πάλι βενζινοκίνητο αυτοκίνητο. Και ίσως όλα αυτά να είναι πιο δύσκολα όταν δεν έχεις μια τεράστια μπαταρία που μπορεί να τροφοδοτεί όλα αυτά τα συστήματα επ’ αόριστον και πρέπει πράγματι να βάλεις μπροστά τον κινητήρα για να δώσεις ρεύμα σε όλα, αντί να έχεις μια μπαταρία 12 volt.

Ή ίσως το πρόβλημα είναι ότι οι κινεζικές αυτοκινητοβιομηχανίες είναι τόσο ανταγωνιστικές και τόσο επιδοτούμενες, ώστε το κόστος για τις παραδοσιακές αυτοκινητοβιομηχανίες να είναι δύσκολο να ξεπεραστεί, επειδή έχουν ήδη να διαχειριστούν τη δική τους κληρονομιά, τα εργοστάσια και τα δίκτυα αντιπροσώπων στις Ηνωμένες Πολιτείες, και έτσι απλώς θα καθυστερήσουν. Υπάρχει…

Παιχνίδι γνωστικής ταχύτητας μειώνει τη βήτα-αμυλοειδή στους άνδρες

FHYMK4 Amyloid beta peptide, computer illustration This protein is the primary component of amyloid plagues in the brains of

Ένα παιχνίδι γνωστικής «εκπαίδευσης ταχύτητας» που μειώνει τον κίνδυνο άνοιας κατά 25% φαίνεται να αλλάζει τα επίπεδα της βήτα-αμυλοειδούς, μιας πρωτεΐνης που συσσωρεύεται στον εγκέφαλο στη νόσο Αλτσχάιμερ, στους άνδρες αλλά όχι στις γυναίκες.

Πρόκειται για την πρώτη φορά που η εγκεφαλική εκπαίδευση δείχνει να επηρεάζει τα επίπεδα ενός δείκτη νευροεκφυλισμού, ενισχύοντας τα στοιχεία ότι οι νοητικές ασκήσεις μπορούν να βελτιώσουν την υγεία του εγκεφάλου.

«Ένας από τους βασικούς δείκτες που συνδέονται με τον μελλοντικό κίνδυνο άνοιας βελτιώθηκε στους άνδρες που ολοκλήρωσαν την εκπαίδευση γνωστικής ταχύτητας», λέει η Hye Won Chai από το Clemson University στη Νότια Καρολίνα, η οποία παρουσίασε την έρευνα στο Alzheimer’s Association International Conference στο Λονδίνο στις 12 Ιουλίου.

Το παιχνίδι ταχύτητας που βασίζεται σε υπολογιστή περιλαμβάνει την ανάκληση της θέσης αντικειμένων που εμφανίζονται στιγμιαία, με τη δυσκολία να αυξάνεται όσο βελτιώνεται η επίδοση. Προηγούμενη 20ετής μελέτη ορισμένων συνεργατών της Chai έδειξε ότι άτομα 65 ετών και άνω που έκαναν την εκπαίδευση είχαν 25% μικρότερη πιθανότητα να διαγνωστούν με νόσο Αλτσχάιμερ ή άλλη σχετική μορφή άνοιας, σε σύγκριση με ομάδα ελέγχου.

Στη νέα μελέτη, η Chai και η ομάδα της στρατολόγησαν μια ξεχωριστή ομάδα 53 ατόμων από τις ΗΠΑ ηλικίας 65 ετών και άνω, εκ των οποίων οι 13 ήταν άνδρες. Περίπου το ένα τρίτο των συμμετεχόντων κλήθηκε να κάνει από 2 έως 4 ώρες εκπαίδευσης ταχύτητας την εβδομάδα για 4,5 μήνες.

Οι υπόλοιποι συμμετέχοντες είτε κλήθηκαν να αφιερώσουν τον ίδιο χρόνο σε παιχνίδια όπως Solitaire, word search και ένα παιχνίδι παρόμοιο με το Connect 4, είτε να ολοκληρώσουν έναν άλλο τύπο εγκεφαλικής εκπαίδευσης, στον οποίο έπρεπε να παρακολουθούν στρατηγικά αντικείμενα και να εναλλάσσονται ανάμεσα σε διαφορετικές εργασίες.

Για να διερευνήσει με ποιον τρόπο η εκπαίδευση ταχύτητας μπορεί να μειώνει τον κίνδυνο άνοιας, η ομάδα συνέλεξε δείγματα αίματος από όλους τους συμμετέχοντες στην αρχή και στο τέλος της περιόδου εκπαίδευσης.

Αυτό έδειξε ότι, στους άνδρες, η εκπαίδευση ταχύτητας αύξησε την αναλογία δύο μορφών βήτα-αμυλοειδούς που εντοπίζονται στο αίμα, κάτι που υποδηλώνει ότι ενίσχυσε την ικανότητα του εγκεφάλου να απομακρύνει τη βήτα-αμυλοειδή 42. Αυτή η πρωτεΐνη σχηματίζει συσσωρεύσεις που ονομάζονται πλάκες στον εγκέφαλο στη νόσο Αλτσχάιμερ, διαταράσσοντας τη λειτουργία του εγκεφάλου. Οι άλλοι δύο τύποι εκπαίδευσης δεν είχαν καμία επίδραση.

«Είναι ένα πραγματικά εντυπωσιακό εύρημα», λέει η Sasha Novozhilova από το McGill University στο Μόντρεαλ. «Σίγουρα ενισχύει όσα είχαν δείξει προηγουμένως για τη μείωση της άνοιας».

Ορισμένες θεραπείες για τη νόσο Αλτσχάιμερ, όπως το lecanemab, έχουν σχεδιαστεί για να βοηθούν στην απομάκρυνση της αμυλοειδούς από τον εγκέφαλο, αλλά επιβραδύνουν μόνο οριακά τη γνωστική έκπτωση στη νόσο Αλτσχάιμερ. Το περιορισμένο όφελος που καταγράφηκε στις δοκιμές πιθανότατα οφείλεται στο ότι αυτές οι θεραπείες χορηγούνται σε σχετικά προχωρημένο στάδιο της πάθησης, όταν έχει ήδη προκληθεί σημαντική βλάβη στον εγκέφαλο, λέει η Andrea Castegnaro από το University College London.

Η ενασχόληση με γνωστική εκπαίδευση για τη μείωση της συσσώρευσης βήτα-αμυλοειδούς πριν εκδηλωθεί η άνοια μπορεί να έχει μεγαλύτερη επίδραση, επειδή θα γίνεται πριν προκληθεί μεγάλη εγκεφαλική βλάβη, λέει η Castegnaro.

Ωστόσο, η γνωστική εκπαίδευση δεν είχε καμία επίδραση στα επίπεδα αμυλοειδούς στις γυναίκες που συμμετείχαν στη μελέτη. Αυτό δείχνει ότι η εκπαίδευση ταχύτητας μειώνει τον κίνδυνο άνοιας με διαφορετικούς τρόπους σε γυναίκες και άνδρες, λέει η Chai.

Η ομάδα ελπίζει να διερευνήσει σε μελλοντικές μελέτες πώς η εκπαίδευση ταχύτητας μπορεί να ωφελήσει τις γυναίκες, λέει η Chai. Ωστόσο, πρώτα τα ευρήματα πρέπει να επιβεβαιωθούν σε γεωγραφικά και εθνοτικά πιο ποικιλόμορφες ομάδες, λέει η Novozhilova.

Μετατοπίσεις του αεροχειμάρρου πίσω από παρατεταμένους καύσωνες στην Ευρώπη

People stand in the shade during high temperatures in the Trocadero district of central Paris, France, on Friday, June 26, 2026. The intense and unusually early heat underscores how climate change is transforming summers in the world's fastest-warming continent. Photographer: Benjamin Girette/Bloomberg via Getty Images

Ένα επίμονο «σπάσιμο» ή μια μετατόπιση στον αεροχείμαρρο μπορεί να παγιδεύσει θερμό αέρα πάνω από την Ευρώπη και να οδηγήσει σε καύσωνες που διαρκούν δύο εβδομάδες ή και περισσότερο. Η αναγνώριση αυτού του μηχανισμού θα μπορούσε να βελτιώσει την πρόγνωση των παρατεταμένων περιόδων έντονης ζέστης.

Οι καύσωνες διάρκειας τουλάχιστον μίας εβδομάδας είναι πιο θανατηφόροι από εκείνους που κρατούν λίγες μόνο ημέρες, επειδή το ανθρώπινο σώμα παραμένει για περισσότερο χρόνο υπό πίεση. Παράλληλα, δομές όπως τα υδροηλεκτρικά φράγματα και η γεωργία δέχονται επίσης ισχυρή επιβάρυνση. Μια έγκαιρη προειδοποίηση ότι επίκειται ένας μακρύς καύσωνας μπορεί να δώσει σε πολίτες, επιχειρήσεις και κυβερνήσεις χρόνο να προετοιμαστούν. Για παράδειγμα, οι διαχειριστές δικτύου μπορούν να ζητήσουν από τις εταιρείες ηλεκτρισμού να προετοιμαστούν για μεγαλύτερη παραγωγή ενέργειας, ώστε να καλυφθεί η αυξημένη ζήτηση λόγω του κλιματισμού.

«Cloud geoengineering could push heatwaves from US to Europe»

«Τα μοντέλα μπορούν να βελτιωθούν αν κατανοήσουμε καλύτερα αυτά τα φαινόμενα», λέει ο Duncan Pappert από το Πανεπιστήμιο της Βέρνης στην Ελβετία.

Οι επιστήμονες διαθέτουν ημερήσια ατμοσφαιρικά δεδομένα μόνο για περίπου 20 παρατεταμένους καύσωνες, οπότε ο Pappert και η συνάδελφός του Olivia Martius, επίσης από το Πανεπιστήμιο της Βέρνης, ανέλυσαν 1.900 πιθανά θερμά επεισόδια που προσομοιώθηκαν από ένα σύγχρονο κλιματικό μοντέλο. Διαπίστωσαν ότι αυτές οι περίοδοι τείνουν να προκαλούνται από δύο τύπους ατμοσφαιρικών μοτίβων. Και στις δύο περιπτώσεις, τα κύματα Rossby – αλυσίδες καιρικών συστημάτων που μεταφέρουν ενέργεια γύρω από τον πλανήτη – μεταβάλλουν τον πολικό αεροχείμαρρο, τη ζώνη ισχυρών ανέμων σε μεγάλο υψόμετρο, περίπου στις 60° βόρεια.

Στον τύπο Ι, ο αεροχείμαρρος γίνεται πιο κυματιστός, στρέφοντας βόρεια πάνω από το Ηνωμένο Βασίλειο και τη Σκανδιναβία πριν καμπυλώσει ξανά προς νότο, σχηματίζοντας ένα σχήμα σαν το ελληνικό γράμμα ωμέγα. Μέσα σε αυτό το λεγόμενο μπλοκάρισμα ωμέγα σχηματίζεται μια επίμονη ράχη υψηλής πίεσης, δημιουργώντας τις συνθήκες για έναν μακρόβιο «θόλο θερμότητας» πάνω από τη δυτική Ευρώπη. Αντί να διαλύουν τη ράχη, οι καταιγίδες που περνούν πάνω από τον Ατλαντικό ενισχύουν την κυκλωνική κυκλοφορία χαμηλής πίεσης στην αρχή του σχήματος ωμέγα, η οποία, καθώς περιστρέφεται, τραβά θερμό τροπικό αέρα προς τον βορρά.

Στον τύπο ΙΙ, ο αεροχείμαρρος μετατοπίζεται προς τους πόλους, ξαναπηγαίνοντας βόρεια από το Ηνωμένο Βασίλειο, αλλά αυτή τη φορά σε πιο ευθεία πορεία, και μια ράχη σχηματίζεται πάνω από την Ευρώπη. Η διαδρομή των καταιγίδων ακολουθεί τότε τον αεροχείμαρρο, εκτρέποντας τα συστήματα χαμηλής πίεσης βόρεια της ηπείρου, ενώ θερμός τροπικός αέρας εισρέει από τον νότο.

«[Πάντα] η ράχη είναι αυτή που δημιουργεί τη ζέστη – αλλά το πώς η ατμόσφαιρα διαμορφώνει τις συνθήκες ώστε η ράχη να διατηρηθεί, εκεί βρίσκεται η διαφορά», λέει ο Pappert.

Και στις δύο περιπτώσεις, το αποτέλεσμα είναι ένας αδιάκοπος θόλος θερμότητας πάνω από τη δυτική Ευρώπη. Στην επιφάνεια της Γης, ο αέρας απομακρύνεται από το σύστημα υψηλής πίεσης προς περιοχές χαμηλότερης πίεσης. Καθώς ξηρός αέρας κατέρχεται από ψηλά για να τον αντικαταστήσει, συμπιέζεται και θερμαίνεται, όπως όταν αντλείς αέρα σε ένα λάστιχο ποδηλάτου και αυτό ζεσταίνεται. Επειδή δεν ανεβαίνει υγρός αέρας για να σχηματιστούν σύννεφα, ο ουρανός παραμένει καθαρός και η συνεχής ηλιοφάνεια θερμαίνει ακόμη περισσότερο τα κατώτερα στρώματα της ατμόσφαιρας. Θερμαίνει επίσης το έδαφος, ξηραίνοντας το χώμα και μειώνοντας την εξάτμιση, κάτι που με τη σειρά του θερμαίνει ακόμη περισσότερο τη γη μέσα από έναν μηχανισμό ανατροφοδότησης.

Οι δύο τύποι είναι μέσες τάσεις και όχι αυστηρές κατηγορίες. Ο θόλος θερμότητας πίσω από το ρεκόρ καύσωνα του Ιουνίου, που σκότωσε σύμφωνα με εκτιμήσεις 20.000 ανθρώπους στην Ευρώπη, ήταν αρχικά τύπου ΙΙ πριν μετατραπεί σε τύπο Ι, λέει ο Pappert. Ο τωρινός καύσωνας στην Ευρώπη μοιάζει σε μεγάλο βαθμό με τύπο Ι, με ένα αυλάκι χαμηλής πίεσης δυτικά μιας ράχης υψηλής πίεσης πάνω από την Ευρώπη, σημειώνει.

Οι πιο παρατεταμένες περίοδοι έντονης ζέστης και οι υψηλές νυχτερινές θερμοκρασίες κάνουν την κατάσταση δυσκολότερη, οδηγώντας σε χιλιάδες επιπλέον θανάτους από την ακραία ζέστη.

«Αυτά τα μοτίβα θα βοηθήσουν τους μετεωρολόγους», λέει ο Tim Woollings από το Πανεπιστήμιο της Οξφόρδης. «Αυτό αποτυπώνει πολύ καθαρά τη δομή και την εξέλιξη αυτών των φαινομένων, ώστε οι άνθρωποι να ξέρουν τι να παρακολουθούν».

Οι καύσωνες γίνονται πιο έντονοι, πιο συχνοί και πιο παρατεταμένοι επειδή η υπερθέρμανση του πλανήτη ανεβάζει τις βασικές θερμοκρασίες. Όμως είναι πιο δύσκολο να ειπωθεί αν ατμοσφαιρικά μοτίβα που προκαλούν ζέστη, όπως αυτές οι μετατοπίσεις του αεροχειμάρρου, γίνονται πιο συχνά. Ορισμένες έρευνες έχουν δείξει ότι τα μπλοκαρίσματα υψηλής πίεσης που σχετίζονται με τον αεροχείμαρρο θα γίνουν συχνότερα και πιο επίμονα πάνω από την Ευρώπη, ενώ άλλα μοντέλα δεν δείχνουν καμία αλλαγή.

Ο αεροχείμαρρος αρχίζει γενικά να μετατοπίζεται προς βορρά, κάτι που θα μπορούσε να φέρει ξηρότερες συνθήκες στη νότια Ευρώπη, λέει ο Woollings. Αν αυτά τα μοτίβα τύπου Ι και τύπου ΙΙ γίνονταν πιο συχνά ή διαρκούσαν περισσότερο, θα ήταν εξαιρετικά επιζήμιο για τις οικονομίες και την ανθρώπινη υγεία, σημειώνει.

«Είναι ανησυχητικό ότι δεν γνωρίζουμε», λέει ο Woollings. «Δεν έχουμε πραγματικά αρκετά καλή κατανόηση αυτών των φαινομένων ώστε να ξέρουμε πώς αλλάζει η διάρκειά τους».

Environmental Research Letters DOI: 10.1088/1748-9326/ae7f34

Η SpaceX ετοιμάζει την πτήση 13 του Starship

ΟΥΑΣΙΓΚΤΟΝ — Η SpaceX σχεδιάζει την επόμενη εκτόξευση του Starship το νωρίτερο στις 16 Ιουλίου, με στόχο να δοκιμάσει τις διορθώσεις για τα προβλήματα της προηγούμενης πτήσης και να αναπτύξει λειτουργικούς δορυφόρους Starlink.

Η εταιρεία ανακοίνωσε στις 11 Ιουλίου ότι στοχεύει στην αποστολή Flight 13 μέσα σε χρονικό παράθυρο 90 λεπτών, που ανοίγει στις 6:45 μ.μ. ώρα Ανατολικής Ακτής, από την εγκατάσταση Starbase στο Τέξας. Η ανακοίνωση ήρθε μία ημέρα μετά την ολοκλήρωση στατικής δοκιμής ανάφλεξης του προωθητή Super Heavy που θα χρησιμοποιηθεί στην αποστολή.

Η επερχόμενη αποστολή θα ακολουθήσει ένα παρόμοιο υποτροχιακό προφίλ 65 λεπτών, όπως το Flight 12 στις 22 Μαΐου. Ήταν η πρώτη πτήση της αναβαθμισμένης έκδοσης 3 του οχήματος και είχε κατά βάση επιτυχία, αν και σημειώθηκαν ορισμένες ανωμαλίες.

Το μεγαλύτερο πρόβλημα ήταν η αποτυχία του προωθητή Super Heavy να πραγματοποιήσει ελεγχόμενη, «ήπια» πρόσκρουση στον Κόλπο του Μεξικού. Η SpaceX ανέφερε ότι εντόπισε το πρόβλημα στον τρόπο με τον οποίο άναψαν οι κινητήρες στο ανώτερο στάδιο του Starship, δηλαδή στο σκάφος, ενώ ακόμη ήταν συνδεδεμένο με τον προωθητή.

«Στον διαχωρισμό των σταδίων στο Flight 12, μικρές διαφορές στην εκκίνηση των κινητήρων στο σκάφος έκαναν την περιστροφή του προωθητή να αποκλίνει κατά περίπου 90 μοίρες», ανέφερε η εταιρεία στην προεπισκόπηση του Flight 13. Πέντε κινητήρες Raptor δεν κατάφεραν να ανάψουν για την επιβράδυνση επιστροφής, με αποτέλεσμα η διαδικασία να διακοπεί πρόωρα. Η εταιρεία δεν εξήγησε πώς η αλλαγή στην κατεύθυνση της περιστροφής επηρέασε την εκκίνηση της διαδικασίας.

«Η ακολουθία εκκίνησης έχει τροποποιηθεί ώστε να είναι πιο ανθεκτική στις χρονικές αποκλίσεις και να στρέφεται πιο αξιόπιστα προς την επιθυμητή κατεύθυνση, κάτι που γίνεται για να αυξηθεί η συνολική απόδοση», ανέφερε η SpaceX. «Ο Super Heavy σε αυτή την πτήση έχει τροποποιήσεις υλικού για να βελτιωθεί η αξιοπιστία επανέναυσης, μαζί με ενημερώσεις στους συναγερμούς και τις διαδικασίες διακοπής των κινητήρων, ώστε να ταιριάζουν με τις συνθήκες που παρατηρούνται στο περιβάλλον πτήσης με πολλούς κινητήρες».

Το Flight 12 είχε επίσης αποτυχία κινητήρα Raptor κατά την άνοδο του προωθητή, καθώς και μία ακόμη στο σκάφος. «Έχουν γίνει αρκετές τροποποιήσεις σε υλικό και λειτουργίες για να αντιμετωπιστούν οι αλληλένδετες αιτίες, με επιπλέον βελτιώσεις αξιοπιστίας να προγραμματίζονται στις επόμενες εκδόσεις του κινητήρα Raptor», ανέφερε η εταιρεία, χωρίς να εξηγήσει ποιες ήταν αυτές οι αλληλένδετες αιτίες.

Μια ακόμη αλλαγή για το Flight 13 αφορά τα φορτία που θα αναπτύξει το ανώτερο στάδιο κατά τη διάρκεια της υποτροχιακής πτήσης. Ενώ σε προηγούμενες εκτοξεύσεις είχαν χρησιμοποιηθεί μαζικοί προσομοιωτές δορυφόρων Starlink V3, η SpaceX ανέφερε ότι αυτή η αποστολή θα αναπτύξει 20 λειτουργικούς δορυφόρους Starlink V3.

Η SpaceX είπε ότι οι δορυφόροι θα ανοίξουν τα ηλιακά πάνελ και τις κεραίες τους και στη συνέχεια θα επιχειρήσουν να συνδεθούν τόσο με επίγειο σταθμό στη Νότια Αφρική όσο και με άλλους δορυφόρους Starlink. Οι δοκιμές αυτές θα είναι σύντομες, καθώς οι δορυφόροι θα κινούνται στην ίδια υποτροχιακή τροχιά με το Starship και θα επανεισέλθουν μετά από λίγα λεπτά στο διάστημα.

Ένας παράγοντας για τον χρόνο της πτήσης Flight 13 είναι η ολοκλήρωση της έρευνας ατυχήματος που ζήτησε η Ομοσπονδιακή Υπηρεσία Αεροπορίας, μετά το Flight 12. Στις 10 Ιουλίου, η FAA δεν είχε ακόμη ανακοινώσει την ολοκλήρωση της έρευνας, η οποία επικεντρωνόταν στην αποτυχία του Super Heavy να πραγματοποιήσει ήπια πρόσκρουση.

Αν το Flight 13 στεφθεί με επιτυχία, μπορεί να επιτρέψει στη SpaceX να πραγματοποιήσει την πρώτη τροχιακή εκτόξευση του Starship στην επόμενη πτήση. Η SpaceX επιδιώκει να θέσει το Starship σε υπηρεσία για την ανάπτυξη δορυφόρων Starlink V3, αλλά και για τη χρήση του ως σεληνιακού προσεδάφιου για την αποστολή Artemis της NASA.

1...106107108...1,652Page 107 of 1,652