Gadgets σε έκπτωση: τι αξίζει να κοιτάξεις πριν ανέβουν οι τιμές

Το ετήσιο Big Spring Sale της Amazon ξεκινά επίσημα στις 25 Μαρτίου, αλλά αρκετές προσφορές έχουν ήδη εμφανιστεί. Ακουστικά, ηχεία, robovacs και έξυπνες οικιακές συσκευές βρίσκονται σε χαμηλές τιμές — μερικές από τις χαμηλότερες που έχουν καταγραφεί φέτος.

Σε μια εποχή που οι αμερικανικοί δασμοί έχουν ανεβάσει σταδιακά τις τιμές σε ηλεκτρονικά και gadgets, η Amazon επιλέγει να ανοίξει νωρίς τις εκπτώσεις της. Το Big Spring Sale, που τρέχει από τις 25 έως τις 31 Μαρτίου, δεν φτάνει σε μέγεθος το Prime Day ή τη Black Friday, αλλά προσφέρει ένα παράθυρο ευκαιρίας για όποιον θέλει να αγοράσει τεχνολογία πριν οι τιμές ανέβουν περαιτέρω.

Στον χώρο των ηχείων, το Sonos Move 2 ξεχωρίζει με διπλάσια διάρκεια μπαταρίας σε σχέση με τον προκάτοχό του, υποστήριξη line-in και τη δυνατότητα να στέλνει ήχο μέσω Bluetooth σε άλλα ηχεία Sonos. Το UE Miniroll, ένα compact ηχείο σε σχήμα δίσκου, υποστηρίζει Auracast για σύνδεση με άλλα ηχεία του ίδιου τύπου και αντέχει σε εμβάπτιση χάρη στην κατηγορία προστασίας IP67. Για όσους ψάχνουν ακουστικά, τα AirPods Pro 3 έχουν βελτιωμένη εφαρμογή, ανώτερη μείωση θορύβου και αισθητήρες καρδιακού ρυθμού, ενώ τα Pixel Buds Pro 2 της Google προσφέρουν ισχυρότερο noise cancellation και σημαντικά μεγαλύτερη αυτονομία σε σχέση με την προηγούμενη γενιά.

Στις έξυπνες οικιακές συσκευές, το Ecovacs Deebot X8 Pro Omni έχει πέσει σε νέο χαμηλό τιμής. Διαθέτει εκτεινόμενη σφουγγαρίστρα που καθαρίζει μόνη της, αναρρόφηση 18.000Pa και βάση που διαχειρίζεται αυτόματα το καθαρό και το βρόμικο νερό. Το Nest Thermostat της Google, συμβατό με το πρωτόκολλο Matter, προσφέρει απλό χειρισμό μέσω smartphone και εγκατάσταση χωρίς ειδικές γνώσεις. Το Echo Show 8 έρχεται με οθόνη 8,7 ιντσών, κάμερα 13 megapixel και υποστήριξη για Zigbee, Matter και Thread, λειτουργώντας ταυτόχρονα ως κόμβος έξυπνου σπιτιού.

Για streaming, το Fire TV Stick 4K Max έχει πέσει στην καλύτερη τιμή του από τη Black Friday. Υποστηρίζει Wi-Fi 6E, έχει διπλάσιο αποθηκευτικό χώρο από τον προκάτοχό του και τρέχει το ανανεωμένο Fire TV OS. Στα ακουστικά υψηλής κατηγορίας, τα Sonos Ace είναι τα πρώτα over-ear της εταιρείας, με premium κατασκευή και ενεργή μείωση θορύβου, ενώ τα Beats Studio Pro υποστηρίζουν lossless ήχο μέσω USB-C — μια πρωτιά για ακουστικά της Apple.

Αξίζει να σημειωθεί ότι δεν χρειάζεσαι συνδρομή Prime για τις περισσότερες από αυτές τις προσφορές. Καταστήματα όπως Best Buy, Walmart και Target συχνά ταιριάζουν τις τιμές της Amazon, οπότε έχεις επιλογές. Σε μια αγορά όπου οι τιμές των gadgets δείχνουν να κινούνται μόνο προς τα πάνω, αυτό το παράθυρο εκπτώσεων — έστω και για μια εβδομάδα — αξίζει να το εκμεταλλευτείς.

Crimson Desert: Η ομάδα ανάπτυξης ζητά συγγνώμη για τη χρήση AI τέχνης

Οι δημιουργοί του Crimson Desert παραδέχτηκαν ότι χρησιμοποίησαν AI-generated περιεχόμενο στο τελικό παιχνίδι, κάτι που δεν ήταν στα αρχικά τους σχέδια. Η εταιρεία ζήτησε συγγνώμη και ανακοίνωσε πλήρη έλεγχο για την αφαίρεση κάθε σχετικού υλικού.

Το Crimson Desert είχε ήδη μικτές κριτικές από την κυκλοφορία του, αλλά η μεγαλύτερη συζήτηση που ξέσπασε γύρω από το παιχνίδι δεν αφορούσε το gameplay ή την ιστορία του. Παίκτες και δημοσιογράφοι εντόπισαν στοιχεία που έδειχναν να έχουν δημιουργηθεί με γεννητική τεχνητή νοημοσύνη — και η ανακάλυψη αυτή άναψε φωτιές στην κοινότητα των gamers.

Η εταιρεία ανάπτυξης επιβεβαίωσε τελικά τους ισχυρισμούς μέσω ανακοίνωσης στο X, παραδεχόμενη ότι AI-generated assets χρησιμοποιήθηκαν κατά τη διάρκεια της παραγωγής. Το πρόβλημα, σύμφωνα με την ίδια, ήταν ότι αυτό το υλικό προοριζόταν να αντικατασταθεί πριν την κυκλοφορία — και απλώς δεν αντικαταστάθηκε. Η εταιρεία ζήτησε συγγνώμη τόσο για την παρουσία του υλικού στο τελικό προϊόν, όσο και για την έλλειψη διαφάνειας κατά την ανάπτυξη. «Έπρεπε να είχαμε αποκαλύψει ξεκάθαρα τη χρήση AI», ανέφερε χαρακτηριστικά, ενώ ανακοίνωσε «ολοκληρωμένο έλεγχο» για τον εντοπισμό και την αντικατάσταση κάθε σχετικού περιεχομένου.

Η υπόθεση έρχεται σε μια εποχή που η χρήση γεννητικής AI στα βιντεοπαιχνίδια έχει γίνει ένα από τα πιο φορτισμένα ζητήματα του κλάδου. Μεγάλα στούντιο έχουν αρχίσει να την ενσωματώνουν σε διάφορα στάδια παραγωγής, από concept art μέχρι φωνητική υποκριτική και σεναριακό υλικό. Από την άλλη, πολλοί ανεξάρτητοι developers έχουν πάρει ανοιχτά θέση εναντίον της τάσης, διαφημίζοντας τα παιχνίδια τους ως «AI free» — μια ένδειξη που για ένα μέρος του κοινού έχει αρχίσει να λειτουργεί ως σήμα ποιότητας και εμπιστοσύνης.

Το ζήτημα δεν είναι μόνο αισθητικό ή τεχνικό. Αφορά τη σχέση εμπιστοσύνης μεταξύ δημιουργών και κοινότητας. Οι παίκτες που πληρώνουν για ένα παιχνίδι περιμένουν να γνωρίζουν τι αγοράζουν — και η ανακάλυψη AI περιεχομένου χωρίς προηγούμενη ενημέρωση αισθάνεται, για πολλούς, σαν παραβίαση αυτής της σχέσης. Η περίπτωση του Crimson Desert πιθανότατα δεν θα είναι η τελευταία, αλλά μπορεί να λειτουργήσει ως υπενθύμιση ότι η διαφάνεια στη διαδικασία παραγωγής δεν είναι πλέον προαιρετική.

Λύθηκε το μυστήριο των κεραυνών στα ηφαίστεια

Φυσικοί εξήγησαν επιτέλους γιατί τα σωματίδια ηφαιστειακής τέφρας φορτίζονται διαφορετικά όταν συγκρούονται μεταξύ τους — ένα ερώτημα που παρέμενε αναπάντητο για δεκαετίες. Η απάντηση κρυβόταν σε ένα στρώμα μορίων άνθρακα που καλύπτει την επιφάνεια των σωματιδίων και καθορίζει την κατεύθυνση της ηλεκτρικής φόρτισης.

Όταν ένα ηφαίστειο εκρήγνυται, το θέαμα δεν περιορίζεται στη λάβα και την τέφρα. Μέσα στο σύννεφο που ανεβαίνει στον ουρανό, αστράφτει. Κεραυνοί σχηματίζονται μέσα στη στήλη της τέφρας, σε ένα φαινόμενο που είναι εξίσου εντυπωσιακό και μυστηριώδες. Τώρα, φυσικοί κατάφεραν να εξηγήσουν έναν από τους πιο επίμονους γρίφους αυτού του φαινομένου.

Το κλειδί βρίσκεται στο λεγόμενο τριβοηλεκτρικό φαινόμενο — την ανταλλαγή ηλεκτρικού φορτίου όταν δύο αντικείμενα έρχονται σε επαφή. Το ίδιο φαινόμενο κάνει τα μαλλιά να τραβιούνται προς ένα μπαλόνι αφού το τρίψεις. Μέσα στο ηφαιστειακό σύννεφο, σωματίδια διοξειδίου του πυριτίου συγκρούονται συνεχώς μεταξύ τους, ανταλλάσσουν φορτίο, και τελικά τα θετικά και αρνητικά φορτισμένα σωματίδια διαχωρίζονται — δημιουργώντας τις συνθήκες για κεραυνό.

Αυτό που δεν μπορούσε να εξηγηθεί ήταν γιατί δύο πανομοιότυπα σωματίδια, από το ίδιο υλικό, φορτίζονται διαφορετικά. Τι σπάει τη συμμετρία; Ο Galien Grosjean, ερευνητής που εργαζόταν στο Ινστιτούτο Επιστήμης και Τεχνολογίας της Αυστρίας στο Κλόστερνοϊμπουργκ, υποψιάστηκε ότι η απάντηση κρυβόταν σε κάτι που οι επιστήμονες συνήθως αγνοούν: ένα λεπτό στρώμα μορίων που περιέχουν άνθρακα στην επιφάνεια των σωματιδίων. Τέτοια μόρια είναι παντού στη φύση και οι επιστήμονες υλικών συνήθως προσπαθούν να τα εξαλείψουν ως ανεπιθύμητες προσμείξεις.

Για να το ελέγξει, ο Grosjean και η ομάδα του χρησιμοποίησαν υπέρηχους για να αιωρήσουν ένα μικροσκοπικό σωματίδιο διοξειδίου του πυριτίου, το άφησαν να χτυπήσει μία φορά σε μια πλάκα από το ίδιο υλικό και μέτρησαν το φορτίο που απέκτησε. Στη συνέχεια καθάρισαν το δείγμα για να αφαιρέσουν τα μόρια άνθρακα και επανέλαβαν το πείραμα. Το αποτέλεσμα ήταν αποκαλυπτικό: το σωματίδιο φορτιζόταν με αντίθετο πρόσημο. Επιπλέον, ένα καθαρισμένο δείγμα επανακτούσε θετικό φορτίο μέσα σε περίπου μία μέρα — ακριβώς ο χρόνος που χρειάζεται για να αποκτήσει ξανά ένα στρώμα μορίων άνθρακα από τον αέρα.

Η ανακάλυψη εντυπωσίασε τους ειδικούς, αλλά δεν έφερε μόνο καλά νέα. Ο Daniel Lacks από το Πανεπιστήμιο Case Western Reserve στο Κλίβελαντ επισημαίνει ότι αν η κατεύθυνση της φόρτισης εξαρτάται από τόσο δυσδιάκριτες επιφανειακές προσμείξεις, τότε η ακριβής πρόβλεψη του φαινομένου γίνεται εξαιρετικά δύσκολη — ίσως και αδύνατη. Με άλλα λόγια, η επιστήμη μπορεί να εξηγεί τώρα το «γιατί», αλλά το «πότε και πού» παραμένει απρόβλεπτο.

Αυτό δεν μειώνει τη σημασία της ανακάλυψης. Η κατανόηση των μηχανισμών πίσω από την ηφαιστειακή κεραυνοβολία έχει πρακτικές εφαρμογές — από την ασφάλεια των αεροσκαφών που πετούν κοντά σε ηφαίστεια μέχρι τη βελτίωση των μοντέλων πρόβλεψης ηφαιστειακής δραστηριότητας. Και πέρα από τα ηφαίστεια, το τριβοηλεκτρικό φαινόμενο εμφανίζεται παντού — σε βιομηχανικές διεργασίες, σε αμμοθύελλες, ακόμα και στην καθημερινή μας ζωή. Κατανοώντας τι το ελέγχει, ανοίγουμε νέες δυνατότητες σε πολλά πεδία.

Ο πλανήτης που μυρίζει κλούβιο αβγό και καίγεται στους 1.500°C

Τριάντα τέσσερα έτη φωτός από τη Γη, ένας εξωπλανήτης με ωκεανούς μάγματος και ατμόσφαιρα γεμάτη θειούχα αέρια ξαναγράφει αυτό που ξέραμε για τους μικρούς πλανήτες. Ο L 98-59 d δεν μοιάζει με τίποτα που έχουμε δει ως τώρα — και αυτό ακριβώς τον κάνει τόσο σημαντικό.

Αν η κόλαση έχει διεύθυνση, μάλλον βρίσκεται στον αστερισμό του Ιπτάμενου Ιχθύος, 34 έτη φωτός από εδώ. Ο εξωπλανήτης L 98-59 d δεν είναι απλώς ένας ακόμη «μη κατοικήσιμος» κόσμος στον κατάλογο των 6.000 και πλέον εξωπλανητών που έχουμε εντοπίσει. Είναι κάτι διαφορετικό — ένας πλανήτης που συνδυάζει χαρακτηριστικά τόσο ακραία, ώστε οι επιστήμονες σκέφτονται σοβαρά να δημιουργήσουν γι’ αυτόν μια ολοκαίνουργια κατηγορία.

Η επιφάνειά του δεν έχει φλοιό, δεν έχει μανδύα, δεν έχει τίποτα από αυτά που ξέρουμε από τη Γη. Είναι ένα ενιαίο, βαθύ στρώμα λιωμένου πετρώματος — ένας παγκόσμιος ωκεανός μάγματος που βράζει στους 1.500 βαθμούς Κελσίου. Πάνω από αυτόν, μια ατμόσφαιρα από υδρογόνο, διοξείδιο του θείου και υδρόθειο — το αέριο που μυρίζει σαν κλούβιο αβγό — εγκλωβίζει τη θερμότητα σε ένα φαινόμενο θερμοκηπίου που έχει ξεφύγει από κάθε έλεγχο. «Ο πλανήτης θα ήταν αφόρητα δύσοσμος», δήλωσε ο Ρέιμοντ Πιέρχουμπερτ του Πανεπιστημίου της Οξφόρδης, «αλλά κανείς δεν θα επιζούσε αρκετά για να το αντιληφθεί».

Ο L 98-59 d περιφέρεται γύρω από έναν ερυθρό νάνο που εκπέμπει μόλις το 1% της ακτινοβολίας του Ήλιου. Έχει διάμετρο περίπου 60% μεγαλύτερη από τη Γη, αλλά μικρότερη πυκνότητα — ένδειξη ότι αποτελείται κυρίως από λιωμένα πετρώματα και θείο. Ανακαλύφθηκε το 2019 και παρατηρήθηκε εκ νέου με το διαστημικό τηλεσκόπιο James Webb το 2024. Τα δεδομένα συνδυάστηκαν με υπολογιστικά μοντέλα που ανασύνθεσαν την εξέλιξή του σε βάθος 5 δισεκατομμυρίων χρόνων — λίγο περισσότερο από την ηλικία της Γης. Τα αποτελέσματα δημοσιεύθηκαν στο Nature Astronomy από ομάδα με επικεφαλής τον Χάρισον Νίκολς του Πανεπιστημίου του Κέιμπριτζ.

Το θείο, που στη Γη είναι απαραίτητο για τη ζωή, εδώ παίζει εντελώς διαφορετικό ρόλο. Οι συνδυασμοί θειούχων ενώσεων που εντοπίζουν οι ερευνητές — διοξείδιο του θείου, υδρόθειο, πιθανώς θειικό οξύ και υγρό θείο — σχηματίζουν ένα χημικά εκρηκτικό περιβάλλον. Παρ’ όλα αυτά, τα ίχνη αυτών των αερίων θεωρούνται «ενδιαφέροντα»: υποδεικνύουν πιθανή ύπαρξη υγρών φάσεων, κρίσιμων για πολύπλοκες χημικές διεργασίες — έστω και σε συνθήκες που δεν έχουν καμία σχέση με τη ζωή όπως τη γνωρίζουμε.

Αυτό που κάνει τον L 98-59 d πραγματικά σημαντικό δεν είναι η «κολασιάτικη» εικόνα του, αλλά το τι υπονοεί για τον υπόλοιπο Γαλαξία. Ο αστρονόμος Ρίτσαρντ Τσάτερτζι επισημαίνει ότι τέτοιοι «δυσοσμικοί πλανήτες» μπορεί να είναι πολύ πιο συχνοί απ’ όσο πιστεύαμε. Αν αυτό επιβεβαιωθεί, η Γη — με το νερό, τους βράχους και την ήπια ατμόσφαιρά της — ίσως αποτελεί σπάνια εξαίρεση σε έναν κοσμικό «ζωολογικό κήπο» γεμάτο από θειούχες κολάσεις και μαγματικούς ωκεανούς. Η ερώτηση δεν είναι πια αν υπάρχουν κόσμοι πιο εχθρικοί από τη Γη — αλλά πόσο σπάνιο είναι να μην είσαι ένας από αυτούς.

Το Στενό του Ορμούζ και η επιτάχυνση της ενεργειακής στροφής

Η σύγκρουση στη Μέση Ανατολή ανέβασε την τιμή του πετρελαίου πάνω από τα 100 δολάρια το βαρέλι και έκλεισε ουσιαστικά μια από τις πιο κρίσιμες θαλάσσιες αρτηρίες του κόσμου. Η κρίση αυτή, όμως, μπορεί να αποδειχθεί ο ισχυρότερος καταλύτης για την επιτάχυνση της μετάβασης στις ανανεώσιμες πηγές ενέργειας — ιδιαίτερα στην Ασία, που πλήττεται περισσότερο.

Το ένα πέμπτο του παγκόσμιου πετρελαίου και το ένα πέμπτο του θαλάσσιου φυσικού αερίου περνούν από το Στενό του Ορμούζ. Όταν το Ιράν σταμάτησε σχεδόν κάθε διέλευση πλοίων ως απάντηση στα αμερικανικά και ισραηλινά πλήγματα στις ενεργειακές του υποδομές, η τιμή του πετρελαίου εκτοξεύτηκε από τα 70 στα πάνω από 100 δολάρια το βαρέλι. Ακόμα και αν ο μέσος όρος για το υπόλοιπο του χρόνου σταθεροποιηθεί στα 85 δολάρια, το επιπλέον κόστος για τις χώρες που εισάγουν ορυκτά καύσιμα υπολογίζεται σε 240 δισεκατομμύρια δολάρια, σύμφωνα με το think tank Ember.

Η κρίση αυτή έχει ευρύτερες επιπτώσεις από εκείνη που ακολούθησε την εισβολή της Ρωσίας στην Ουκρανία το 2022. Τότε, η Ευρώπη ήταν η πιο εκτεθειμένη περιοχή — και η αντίδρασή της ήταν ταχεία: η ετήσια εγκατάσταση ηλιακής ενέργειας στην ΕΕ υπερδιπλασιάστηκε, ενώ στο Ηνωμένο Βασίλειο αυξήθηκε κατά δύο τρίτα. Σήμερα, οι ανανεώσιμες πηγές αντιπροσωπεύουν περίπου το 45% της παγκόσμιας ενεργειακής ισχύος. Τώρα, η σκυτάλη της ευπάθειας περνά στην Ασία.

Τα τέσσερα πέμπτα του πετρελαίου και του υγροποιημένου φυσικού αερίου που διακινούνται μέσω του Ορμούζ κατευθύνονται στην Ασία. Η Ιαπωνία και η Νότια Κορέα εξαρτώνται από το στενό για το 70% των εισαγωγών πετρελαίου τους, ενώ το ένα τρίτο του φυσικού αερίου της Ταϊβάν προέρχεται από εκεί. Η Ινδία εισάγει μέσω αυτής της διαδρομής έως και τη μισή ποσότητα πετρελαίου και αερίου που χρειάζεται — με ορατές συνέπειες στην καθημερινή ζωή, καθώς ορισμένα εστιατόρια έχουν ήδη περιορίσει τα μενού τους λόγω έλλειψης αερίου μαγειρέματος. «Αυτή είναι η στιγμή της Ουκρανίας για την Ασία», λέει ο Sam Butler-Sloss του Ember.

Βραχυπρόθεσμα, οι εκπομπές αερίων του θερμοκηπίου ενδέχεται να αυξηθούν, καθώς χώρες όπως η Ιαπωνία και η Νότια Κορέα στρέφονται προσωρινά στον άνθρακα για να καλύψουν τις ενεργειακές τους ανάγκες. Ωστόσο, η Σεούλ έχει ήδη ανακοινώσει επιτάχυνση της χρηματοδότησης και αδειοδότησης για έργα ηλιακής και αιολικής ενέργειας, ενώ ο Ινδός πρωθυπουργός Ναρέντρα Μόντι δήλωσε ότι τα ηλιακά πάνελ και τα ηλεκτρικά οχήματα θα μειώσουν την εξάρτηση της χώρας από εισαγόμενα καύσιμα. Η Κίνα, που ήδη εγκαθιστά περισσότερη ηλιακή και αιολική ενέργεια από όλον τον υπόλοιπο κόσμο μαζί, αναμένεται να επιταχύνει περαιτέρω — αν και παράλληλα θα συνεχίσει να αξιοποιεί τον άνθρακα, ακολουθώντας τη γνωστή στρατηγική του «όλα τα παραπάνω».

Το μεγαλύτερο μακροπρόθεσμο κέρδος, όμως, μπορεί να είναι η έκρηξη στην υιοθέτηση ηλεκτρικών οχημάτων. Οι οδηγοί σε όλο τον κόσμο — ακόμα και στις ΗΠΑ, τον μεγαλύτερο παραγωγό πετρελαίου παγκοσμίως — αντιμετωπίζουν τιμές στα πρατήρια που δύσκολα αγνοούνται. Σύμφωνα με το Ember, η μαζική στροφή στα ηλεκτρικά οχήματα θα μπορούσε να μειώσει κατά ένα τρίτο τον ενεργειακό λογαριασμό των χωρών που εισάγουν ορυκτά καύσιμα. Η αντικατάσταση του φυσικού αερίου από ανανεώσιμες πηγές στην παραγωγή ηλεκτρισμού θα γίνει ορατή πολύ πιο γρήγορα — και δεν θα αναστραφεί, ακόμα και αν οι τιμές του αερίου υποχωρήσουν. «Η αφήγηση για αυξανόμενη ζήτηση φυσικού αερίου σε έναν κόσμο με φτηνό ηλιακό, αιολικό και μπαταρίες είναι λάθος. Τελείωσε», λέει ο ενεργειακός σύμβουλος Michael Liebreich.

Maggie Aderin: «Θέλω να περπατήσω δίπλα στα ίχνη του Νιλ Άρμστρονγκ»

Η βρετανίδα αστρονόμος και παρουσιάστρια Maggie Aderin μιλά για τη νέα της αυτοβιογραφία, τη δυσλεξία, τη διαφορετικότητα στην επιστήμη και το όνειρο που την οδήγησε από τις αίθουσες διδασκαλίας του Λονδίνου μέχρι το James Webb Space Telescope. Μια ιστορία για το τι συμβαίνει όταν αρνείσαι να αφήσεις κάποιον να ορίσει τα όριά σου.

Υπάρχουν άνθρωποι που φτάνουν στα αστέρια παρά τα εμπόδια, και υπάρχουν άνθρωποι που φτάνουν εκεί ακριβώς εξαιτίας τους. Η Maggie Aderin ανήκει στη δεύτερη κατηγορία. Μεγάλωσε στο Λονδίνο, άλλαξε 13 σχολεία σε 12 χρόνια λόγω της διαζυγιακής διαμάχης των γονιών της, διαγνώστηκε με δυσλεξία αφού είχε ήδη περάσει χρόνια στο πίσω θρανίο με τα ψαλίδια ασφαλείας, και παρ’ όλα αυτά κατέληξε να εργάζεται στα τηλεσκόπια Gemini και James Webb. Σήμερα παρουσιάζει το ιστορικό The Sky at Night του BBC και η αυτοβιογραφία της, Starchild: My life under the night sky, κυκλοφόρησε πρόσφατα.

Το βιβλίο δεν είναι απλώς μια ιστορία επιτυχίας. Είναι ένα επιχείρημα: ότι δεν χρειάζεται να είσαι τέλειος για να κάνεις κάτι σημαντικό. «Λέω στα παιδιά ότι έχω δυσλεξία και ADHD, δεν ορθογραφώ σωστά, αργώ συνέχεια», λέει η Aderin. «Και όμως φτάνω στα αστέρια. Αυτό δεν σημαίνει ότι πρέπει να είσαι αλάνθαστος για να πετύχεις.» Η νευροδιαφορετικότητά της, που για χρόνια αντιμετωπίστηκε ως μειονέκτημα, έγινε τελικά μέρος της ταυτότητάς της — και του μηνύματός της.

Η σχέση της με το διάστημα ξεκίνησε από την τηλεόραση και τα παιδικά της χρόνια, με το Star Trek και τους Clangers. Στα 14 της έφτιαξε το δικό της τηλεσκόπιο αφού άκουσε τον Patrick Moore να λέει ότι μπορείς να δεις τον κόσμο διαφορετικά αν κοιτάς ψηλά. Χρειάστηκε ειδική άδεια από τους καθηγητές και τον πατέρα της για να παρακολουθήσει το σχετικό μάθημα. Δεκαετίες αργότερα, εργάστηκε στο φασματογράφο εγγύς υπερύθρου του James Webb — το τηλεσκόπιο που αναλύει τις ατμόσφαιρες εξωπλανητών αναζητώντας βιοσήματα, ενδείξεις δηλαδή ότι κάπου εκεί έξω μπορεί να υπάρχει ζωή.

Η Aderin μιλά επίσης ανοιχτά για τις στιγμές που την πέρασαν για καθαρίστρια ή για υπάλληλο κουζίνας σε επαγγελματικά περιβάλλοντα. Αντί να το αντιμετωπίζει ως βάρος, το έχει μετατρέψει σε επιχείρημα υπέρ της διαφορετικότητας: «Η επιστήμη ανθεί μέσα από τη διαφορετικότητα. Αν έχεις μια ομοιόμορφη ομάδα ανθρώπων που σκέφτονται με τον ίδιο τρόπο, δεν παράγεις εκείνα τα άλματα που αλλάζουν τα πράγματα.» Το να είσαι ο μόνος διαφορετικός στο δωμάτιο, λέει, δεν είναι πρόβλημά σου — είναι πρόβλημα του δωματίου.

Το μεγάλο της όνειρο παραμένει ανεκπλήρωτο, αλλά ζωντανό: να πατήσει στη Σελήνη και να περπατήσει δίπλα στα ίχνη του Νιλ Άρμστρονγκ. «Ίσως δεν το κάνω ποτέ», παραδέχεται. «Αλλά το να έχεις αυτό το τρελό όνειρο με έκανε να κάνω πράγματα που δεν θα φανταζόμουν ποτέ.» Αυτό, τελικά, είναι και το κεντρικό μήνυμα του Starchild: τα όνειρα δεν αξίζουν μόνο αν εκπληρωθούν. Αξίζουν και για το πού σε οδηγούν στην πορεία.

Rebecca Solnit: «Η πλειοψηφία των ανθρώπων θέλει δράση για το κλίμα»

Η συγγραφέας και ακτιβίστρια Rebecca Solnit μιλά για το νέο της βιβλίο, που επιχειρηματολογεί ότι οι τελευταίες δεκαετίες έφεραν επανάσταση στα δικαιώματα και τις ιδέες — και εξηγεί γιατί διατηρεί ελπίδα ακόμα και σε εποχές κλιματικής κρίσης. Η αλλαγή, λέει, είναι αργή και μη γραμμική, αλλά πραγματική.

Η Rebecca Solnit δεν είναι αισιόδοξη από αφέλεια. Είναι αισιόδοξη από επιλογή — και από ιστορική μνήμη. Η συγγραφέας και ακτιβίστρια, γνωστή από το δοκιμιακό της έργο και τον ακτιβισμό της για το κλίμα, κυκλοφόρησε πρόσφατα το βιβλίο «The Beginning Comes After the End», στο οποίο υποστηρίζει ότι ζούμε σε έναν κόσμο ριζικά διαφορετικό από αυτόν που γνωρίσαμε — και ότι αυτό είναι, σε μεγάλο βαθμό, καλό νέο.

Ένα από τα κεντρικά επιχειρήματά της αφορά τις ιστορίες που λέμε για τη φύση και την ανθρωπότητα. Για δεκαετίες, η δυτική σκέψη αντιμετώπιζε τη φύση ως κάτι ξεχωριστό από τον άνθρωπο — έναν πόρο προς εκμετάλλευση ή ένα πρόβλημα προς διαχείριση. Αυτή η αντίληψη, λέει η Solnit, αρχίζει να καταρρέει. Η επιστήμη — από τη μικροβιολόγο Lynn Margulis, που έδειξε ότι η σύνθεση και η συμβίωση είναι θεμελιώδεις για τη ζωή, μέχρι τις έρευνες για τη νοημοσύνη των ζώων — επαναδιατυπώνει την κατανόησή μας για το τι σημαίνει να είσαι μέρος ενός οικοσυστήματος. Παράλληλα, οι Ιθαγενείς κοινότητες της Αμερικής ανακτούν δικαιώματα, γλώσσα και δημόσιο λόγο, φέρνοντας στο προσκήνιο παλαιότερες, πιο ολιστικές αντιλήψεις για τη σχέση ανθρώπου και φύσης.

Για το κλίμα, η Solnit είναι σαφής: η πλειοψηφία των ανθρώπων παγκοσμίως θέλει δράση. Κάθε έρευνα και δημοσκόπηση το επιβεβαιώνει. Αυτό που εμποδίζει την αλλαγή δεν είναι η κοινή γνώμη, αλλά μια μειοψηφία που ωφελείται — άμεσα ή έμμεσα — από τη βιομηχανία ορυκτών καυσίμων. Ταυτόχρονα, η ενεργειακή μετάβαση συμβαίνει: η Καλιφόρνια, για παράδειγμα, παράγει πλέον συχνά περισσότερη ηλιακή ενέργεια από όση καταναλώνει. Το πρόβλημα δεν είναι η έλλειψη λύσεων, αλλά η ταχύτητα υιοθέτησής τους — και το κλίμα δεν έχει την πολυτέλεια του χρόνου που είχαν άλλοι αγώνες για δικαιώματα.

Η Solnit είναι επίσης κριτική απέναντι στη Silicon Valley, που κάποτε ήταν η έδρα του περιβαλλοντικού κινήματος στις ΗΠΑ και τώρα αντιπροσωπεύει μια νέα μορφή εξουσίας που εκμεταλλεύεται δεδομένα και πόρους. Μηχανές αναζήτησης και social media, λέει, θα μπορούσαν να είχαν σχεδιαστεί ως κοινά αγαθά. Αντ’ αυτού, έγιναν εργαλεία κέρδους. Το AI είναι η επόμενη κυματιστή αυτής της τάσης.

Αυτό που διαφοροποιεί τη Solnit από πολλούς σχολιαστές είναι η άρνησή της να παγιδευτεί στο αιώνιο παρόν — στην αίσθηση ότι αν δεν κερδίσουμε σήμερα, χάσαμε για πάντα. Η αλλαγή, επισημαίνει, είναι συχνά αργή, έμμεση και αόρατη μέχρι να γίνει αναπόφευκτη. Οι αντιδράσεις που βλέπουμε σήμερα — πολιτικές, κοινωνικές, περιβαλλοντικές — είναι συχνά backlash εναντίον αλλαγών που ήδη συντελέστηκαν. Και το backlash, από μόνο του, είναι απόδειξη ότι κάτι άλλαξε.

Το μέλλον, λέει, δεν είναι προδιαγεγραμμένο. Και αυτό ακριβώς είναι η πηγή της ελπίδας της.

Ο Μασκ «θα ήθελε να προσφέρει» να πληρώσει τους υπαλλήλους της TSA

Ο Έλον Μασκ δήλωσε στο X ότι «θα ήθελε να προσφέρει» να καλύψει τους μισθούς των υπαλλήλων της TSA που εργάζονται χωρίς αμοιβή λόγω του κυβερνητικού shutdown. Η διατύπωση, ωστόσο, απέχει πολύ από μια πραγματική δέσμευση — και το ιστορικό του Μασκ με τέτοιες «προσφορές» δεν αφήνει πολλά περιθώρια αισιοδοξίας.

Υπάρχει μια σημαντική διαφορά ανάμεσα στο «θα ήθελα να προσφέρω» και στο «προσφέρω». Ο Έλον Μασκ, με περιουσία που ξεπερνά κάθε λογική κλίμακα σύγκρισης, επέλεξε την πρώτη διατύπωση όταν σχολίασε στο X την κατάσταση των υπαλλήλων της Υπηρεσίας Ασφάλειας Μεταφορών των ΗΠΑ. «Θα ήθελα να προσφέρω να πληρώσω τους μισθούς του προσωπικού της TSA κατά τη διάρκεια αυτής της κρίσης χρηματοδότησης», έγραψε. Τα checks δεν έχουν γραφτεί ακόμα.

Για δεύτερη φορά σε δύο χρόνια, οι υπάλληλοι της TSA καλούνται να εργαστούν χωρίς μισθό, καθώς το Κογκρέσο δεν έχει ξεμπλοκάρει τη χρηματοδότηση. Ο Υπουργός Μεταφορών Σον Ντάφι το έθεσε απλά: οι υπάλληλοι της TSA δεν κερδίζουν πολλά χρήματα, πληρώνουν ενοίκιο, βάζουν φαγητό στο τραπέζι — και αυτή τη στιγμή δεν τα βγάζουν πέρα. Από τις 14 Φεβρουαρίου, όταν ξεκίνησε το shutdown του Υπουργείου Εσωτερικής Ασφάλειας, 376 υπάλληλοι έχουν ήδη παραιτηθεί.

Η κατάσταση φαίνεται να ανησυχεί και τον Τραμπ, ο οποίος ανακοίνωσε στο Truth Social ότι σκοπεύει να στείλει πράκτορες της ICE να αναλάβουν καθήκοντα ασφαλείας στα αεροδρόμια από τη Δευτέρα — με ιδιαίτερη έμφαση, όπως έγραψε ο ίδιος, στη σύλληψη παράνομων μεταναστών, «ιδιαίτερα αυτών από τη Σομαλία». Ανάμεσα σε αυτά τα δύο σενάρια, η εκδοχή με τον δισεκατομμυριούχο να καλύπτει μισθούς είναι σαφώς η λιγότερο ανησυχητική.

Το πρόβλημα είναι ότι ο Μασκ έχει ιστορικό με τέτοιες «προσφορές». Το 2018 είπε ότι θα πληρώσει συστήματα φιλτραρίσματος νερού για τους κατοίκους του Φλιντ που πληρούσαν συγκεκριμένες προϋποθέσεις — αρκεί να απαντούσαν στο Twitter ή να έστελναν email με τα αποτελέσματα εξετάσεων μολύβδου. Δεν είναι σαφές αν κάποιος τελικά πληροφόρησε, και αργότερα ο Μασκ δώρισε λιγότερο από μισό εκατομμύριο δολάρια για βρύσες σε σχολεία της πόλης. Ένα χειρονομία, αλλά σίγουρα όχι η λύση που υποσχόταν η αρχική ανακοίνωση.

Το 2021 η ίδια λογική επαναλήφθηκε σε μεγαλύτερη κλίμακα. Ο Μασκ δήλωσε ότι αν το Παγκόσμιο Επισιτιστικό Πρόγραμμα του ΟΗΕ μπορούσε να εξηγήσει δημόσια πώς 6 δισεκατομμύρια δολάρια θα έλυναν την παγκόσμια πείνα, θα πουλούσε μετοχές Tesla για να το χρηματοδοτήσει. Η τότε διευθύντρια του οργανισμού, Σίντι ΜακΚέιν, έγραψε ένα λεπτομερές σχέδιο χιλίων λέξεων. Δεν ήταν αρκετό. Η πείνα στον κόσμο συνεχίζεται.

Το μοτίβο είναι αναγνωρίσιμο: μια δήλωση που μοιάζει με γενναιοδωρία, αλλά στην πραγματικότητα λειτουργεί ως σχόλιο — για τη διαφάνεια των οργανισμών, για τη γραφειοκρατία, για οτιδήποτε άλλο. Αν ο Μασκ θέλει πραγματικά να βοηθήσει τους υπαλλήλους της TSA, η διαδικασία είναι απλή: να κλείσει το laptop και να αρχίσει να γράφει επιταγές.

Το «έξυπνο ντόνατ» της Ikea που δεν φωτίζει τίποτα — και δεν το κρύβει

Η Ikea κυκλοφόρησε μια νέα έκδοση του Varmblixt, ενός γυάλινου φωτιστικού σε σχήμα ντόνατ που υποστηρίζει Matter over Thread και συνδέεται με οποιοδήποτε έξυπνο σπίτι. Δεν πρόκειται για φωτιστικό που θα φωτίσει ένα δωμάτιο — είναι καθαρά διακοσμητικό, και το ξέρει πολύ καλά.

Υπάρχει μια κατηγορία έξυπνων φωτιστικών που μοιάζει να έχει σχεδιαστεί αποκλειστικά για το φόντο βίντεο στο YouTube: γεωμετρικά πάνελ, φωτεινές μπάρες σε κορεσμένα χρώματα, φωτισμός που φωνάζει αντί να μιλά. Η Ikea πήρε μια διαφορετική κατεύθυνση με το νέο Varmblixt — ένα στρογγυλό, μαξιλαράτο φωτιστικό από ματ γυαλί, διαμέτρου περίπου 30 εκατοστών, που μοιάζει με γιγαντιαίο ντόνατ και κοστίζει 100 δολάρια.

Το Varmblixt μπορεί να τοποθετηθεί σε επιφάνεια ή να αναρτηθεί στον τοίχο, και υποστηρίζει Matter over Thread — το νέο πρότυπο διαλειτουργικότητας για έξυπνα σπίτια. Αυτό σημαίνει ότι δουλεύει με Apple Home, Amazon Alexa και Google Home, χωρίς να χρειάζεται το ιδιόκτητο hub της Ikea, το Dirigera. Αρκεί να έχεις ένα Thread border router, όπως ένα HomePod mini ή ένα πρόσφατο Echo. Αν δεν σε ενδιαφέρει τίποτα από αυτά, έρχεται με ένα μικρό τηλεχειριστήριο δύο κουμπιών που λειτουργεί αμέσως, χωρίς καμία ρύθμιση.

Τα χρώματα που παράγει το φωτιστικό είναι ακριβώς αυτά που βλέπεις στην εφαρμογή — κάτι που δεν είναι δεδομένο σε αυτή την κατηγορία προϊόντων. Υποστηρίζει επίσης Adaptive Lighting, δηλαδή μεταβάλλει αυτόματα τη θερμοκρασία του λευκού φωτός κατά τη διάρκεια της ημέρας: ψυχρό και έντονο το πρωί, θερμό και κίτρινο το βράδυ. Η σύνδεση με το Apple Home έγινε σε λιγότερο από ένα λεπτό με σάρωση QR code, και το φωτιστικό ανταποκρινόταν σχεδόν άμεσα σε κάθε αλλαγή.

Υπάρχουν, όμως, κάποιες επιφυλάξεις. Η φωτεινότητα φτάνει μόλις τα 120 lumen — λιγότερο από ένα τυπικό φωτιστικό κομοδίνου. Σε απόλυτο σκοτάδι, φωτίζει μόνο την άμεση περιοχή γύρω του. Δεν είναι ελάττωμα, είναι χαρακτηριστικό: αυτό το φωτιστικό δεν προορίζεται να φωτίσει ένα δωμάτιο. Επίσης, όταν συνδεθεί με έξυπνο σπίτι, χάνει τις ομαλές μεταβάσεις χρωμάτων που έχει με το τηλεχειριστήριο — οι αλλαγές γίνονται απότομα. Και μόλις το συνδέσεις με Matter, το τηλεχειριστήριο αποσυνδέεται αυτόματα: είναι το ένα ή το άλλο.

Αξίζει να σημειωθεί ότι η έξυπνη έκδοση και η κλασική, μη-έξυπνη έκδοση του Varmblixt κοστίζουν το ίδιο — 100 δολάρια. Η κλασική, με το καραμελί γυαλί, δίνει πιο ζεστό και ομοιόμορφο φως. Αν δεν σε ενδιαφέρει η έξυπνη σύνδεση, ίσως αξίζει να τα δεις και τα δύο από κοντά πριν αποφασίσεις.

Το Varmblixt είναι ένα φωτιστικό που ξέρει τι είναι: διακοσμητικό αντικείμενο με λίγο φως μέσα. Δεν προσποιείται ότι είναι κάτι άλλο. Αν αυτό ακριβώς ψάχνεις — κάτι που να «κάθεται» σωστά στο χώρο σου χωρίς να τον κυριαρχεί — τότε κάνει τη δουλειά του με αξιοπρέπεια και αξιοπιστία.

Οι υπόγειες σήραγγες της Νότιας Αμερικής που έσκαψαν γιγάντιοι βραδύποδες

Στα εδάφη της Νότιας Αμερικής εντοπίστηκαν τεράστιες υπόγειες σήραγγες που δεν φτιάχτηκαν ούτε από ανθρώπους ούτε από γεωλογικές διεργασίες. Οι επιστήμονες πιστεύουν ότι τις άνοιξαν γιγάντιοι βραδύποδες της Εποχής των Παγετώνων — πλάσματα που έφτασαν να ζυγίζουν όσο ένας ελέφαντας.

Κάτω από τα εδάφη της Νότιας Αμερικής κρύβεται ένα δίκτυο σηράγγων που μπερδεύει τους επιστήμονες εδώ και χρόνια. Δεν είναι έργο ανθρώπινων χεριών, δεν εξηγούνται από σεισμούς ή ποτάμια, και η κλίμακά τους αφήνει άφωνους όσους τις μελετούν. Μερικές έχουν ύψος αρκετό για να περπατήσει όρθιος ένας ενήλικας, ενώ οι τοίχοι τους φέρουν βαθιές παράλληλες γρατσουνιές — σαν αποτύπωμα νυχιών σε τεράστια κλίμακα.

Αυτό ακριβώς είναι και το κλειδί. Οι γεωλόγοι που εξέτασαν τις σήραγγες κατέληξαν ότι δεν πρόκειται για φυσικό σχηματισμό. Το σχήμα τους, η υφή των τοιχωμάτων και τα ίχνη που αφήνουν πίσω τους παραπέμπουν σε κάτι βιολογικό — σε ζώα που έσκαβαν για να βρουν καταφύγιο ή να αποθηκεύσουν τροφή. Οι επιστήμονες τις ονόμασαν «paleoburrows», δηλαδή αρχαίες φωλιές, και άρχισαν να αναζητούν ποιος θα μπορούσε να τις έχει φτιάξει.

Η απάντηση ήρθε από τα απολιθώματα. Κατά την Εποχή των Παγετώνων, η Νότια Αμερική φιλοξενούσε είδη που σήμερα φαίνονται βγαλμένα από ταινία επιστημονικής φαντασίας. Ανάμεσά τους ήταν οι γιγάντιοι βραδύποδες — συγγενείς των σημερινών, μικρόσωμων βραδυπόδων, αλλά σε εντελώς διαφορετική κλίμακα. Ορισμένα είδη έφταναν τα έξι μέτρα σε μήκος και ζύγιζαν πάνω από τέσσερις τόνους. Είχαν ισχυρά νύχια, δυνατά άκρα και, προφανώς, την ικανότητα να ανοίγουν στο έδαφος σήραγγες αρκετά μεγάλες για να χωράνε οι ίδιοι.

Το εύρημα δεν είναι απλώς εντυπωσιακό από αισθητική άποψη. Μας λέει κάτι σημαντικό για το πώς τα μεγάλα ζώα διαμόρφωναν το περιβάλλον τους — μια διαδικασία που οι βιολόγοι αποκαλούν «ecosystem engineering». Οι άνθρωποι δεν είναι οι μόνοι που αλλάζουν τον κόσμο γύρω τους. Πριν από δεκάδες χιλιάδες χρόνια, πλάσματα που δεν υπάρχουν πια άφησαν στο υπέδαφος ένα δίκτυο που επιβιώνει μέχρι σήμερα.

Οι βραδύποδες εξαφανίστηκαν στο τέλος του Πλειστόκαινου, πριν από περίπου 10.000 χρόνια, μαζί με τη μεγάλη πλειονότητα της μεγαφαύνας του πλανήτη. Αν έφταιξε το κλίμα, οι άνθρωποι που εξαπλώνονταν στις νέες ηπείρους, ή ο συνδυασμός και των δύο, παραμένει ανοιχτό ερώτημα. Αυτό που είναι βέβαιο είναι ότι άφησαν πίσω τους κάτι απτό: σήραγγες που αντέχουν στον χρόνο πολύ καλύτερα από τα οστά τους, και που μας θυμίζουν ότι ο κόσμος πριν από εμάς ήταν πολύ πιο πολυσύχναστος από ό,τι φανταζόμαστε.

1...371372373...1,696Page 372 of 1,696