Η συγγραφέας και ακτιβίστρια Rebecca Solnit μιλά για το νέο της βιβλίο, που επιχειρηματολογεί ότι οι τελευταίες δεκαετίες έφεραν επανάσταση στα δικαιώματα και τις ιδέες — και εξηγεί γιατί διατηρεί ελπίδα ακόμα και σε εποχές κλιματικής κρίσης. Η αλλαγή, λέει, είναι αργή και μη γραμμική, αλλά πραγματική.
Η Rebecca Solnit δεν είναι αισιόδοξη από αφέλεια. Είναι αισιόδοξη από επιλογή — και από ιστορική μνήμη. Η συγγραφέας και ακτιβίστρια, γνωστή από το δοκιμιακό της έργο και τον ακτιβισμό της για το κλίμα, κυκλοφόρησε πρόσφατα το βιβλίο «The Beginning Comes After the End», στο οποίο υποστηρίζει ότι ζούμε σε έναν κόσμο ριζικά διαφορετικό από αυτόν που γνωρίσαμε — και ότι αυτό είναι, σε μεγάλο βαθμό, καλό νέο.
Ένα από τα κεντρικά επιχειρήματά της αφορά τις ιστορίες που λέμε για τη φύση και την ανθρωπότητα. Για δεκαετίες, η δυτική σκέψη αντιμετώπιζε τη φύση ως κάτι ξεχωριστό από τον άνθρωπο — έναν πόρο προς εκμετάλλευση ή ένα πρόβλημα προς διαχείριση. Αυτή η αντίληψη, λέει η Solnit, αρχίζει να καταρρέει. Η επιστήμη — από τη μικροβιολόγο Lynn Margulis, που έδειξε ότι η σύνθεση και η συμβίωση είναι θεμελιώδεις για τη ζωή, μέχρι τις έρευνες για τη νοημοσύνη των ζώων — επαναδιατυπώνει την κατανόησή μας για το τι σημαίνει να είσαι μέρος ενός οικοσυστήματος. Παράλληλα, οι Ιθαγενείς κοινότητες της Αμερικής ανακτούν δικαιώματα, γλώσσα και δημόσιο λόγο, φέρνοντας στο προσκήνιο παλαιότερες, πιο ολιστικές αντιλήψεις για τη σχέση ανθρώπου και φύσης.
Για το κλίμα, η Solnit είναι σαφής: η πλειοψηφία των ανθρώπων παγκοσμίως θέλει δράση. Κάθε έρευνα και δημοσκόπηση το επιβεβαιώνει. Αυτό που εμποδίζει την αλλαγή δεν είναι η κοινή γνώμη, αλλά μια μειοψηφία που ωφελείται — άμεσα ή έμμεσα — από τη βιομηχανία ορυκτών καυσίμων. Ταυτόχρονα, η ενεργειακή μετάβαση συμβαίνει: η Καλιφόρνια, για παράδειγμα, παράγει πλέον συχνά περισσότερη ηλιακή ενέργεια από όση καταναλώνει. Το πρόβλημα δεν είναι η έλλειψη λύσεων, αλλά η ταχύτητα υιοθέτησής τους — και το κλίμα δεν έχει την πολυτέλεια του χρόνου που είχαν άλλοι αγώνες για δικαιώματα.
Η Solnit είναι επίσης κριτική απέναντι στη Silicon Valley, που κάποτε ήταν η έδρα του περιβαλλοντικού κινήματος στις ΗΠΑ και τώρα αντιπροσωπεύει μια νέα μορφή εξουσίας που εκμεταλλεύεται δεδομένα και πόρους. Μηχανές αναζήτησης και social media, λέει, θα μπορούσαν να είχαν σχεδιαστεί ως κοινά αγαθά. Αντ’ αυτού, έγιναν εργαλεία κέρδους. Το AI είναι η επόμενη κυματιστή αυτής της τάσης.
Αυτό που διαφοροποιεί τη Solnit από πολλούς σχολιαστές είναι η άρνησή της να παγιδευτεί στο αιώνιο παρόν — στην αίσθηση ότι αν δεν κερδίσουμε σήμερα, χάσαμε για πάντα. Η αλλαγή, επισημαίνει, είναι συχνά αργή, έμμεση και αόρατη μέχρι να γίνει αναπόφευκτη. Οι αντιδράσεις που βλέπουμε σήμερα — πολιτικές, κοινωνικές, περιβαλλοντικές — είναι συχνά backlash εναντίον αλλαγών που ήδη συντελέστηκαν. Και το backlash, από μόνο του, είναι απόδειξη ότι κάτι άλλαξε.
Το μέλλον, λέει, δεν είναι προδιαγεγραμμένο. Και αυτό ακριβώς είναι η πηγή της ελπίδας της.
