Οι επιστήμονες ανακάλυψαν ότι ο εγκέφαλος αρχίζει να προετοιμάζεται για κοινωνική επαφή πριν καν γίνει η πρώτη κίνηση.
Γιατί αποφασίζουμε να πλησιάσουμε κάποιον; Σύμφωνα με νέα έρευνα, η απάντηση αρχίζει να διαμορφώνεται στον εγκέφαλο αρκετά δευτερόλεπτα πριν συμβεί οποιαδήποτε κίνηση.
Ομάδα του Hebrew University of Jerusalem εντόπισε ένα ξεχωριστό μοτίβο εγκεφαλικής δραστηριότητας που εμφανίζεται πριν ξεκινήσει μια κοινωνική αλληλεπίδραση. Τα ευρήματα δείχνουν ότι ο εγκέφαλος προετοιμάζεται για την κοινωνική συνάντηση πριν από την πράξη και ότι η ένταση αυτής της δραστηριότητας μπορεί να αντανακλά το πόσο κοινωνικά κινητοποιημένο είναι το άτομο.
Την έρευνα ηγήθηκε η Dr. Lilah Avitan και την πραγματοποίησε ο υποψήφιος διδάκτορας Imri Lifshitz μαζί με συναδέλφους στο Edmond and Lily Safra Center for Brain Sciences (ELSC) του Hebrew University of Jerusalem.
Για να μελετήσουν πώς σχηματίζονται οι κοινωνικές αποφάσεις, οι ερευνητές χρησιμοποίησαν zebrafish, ένα δημοφιλές μοντέλο που επιτρέπει την παρακολούθηση της δραστηριότητας σε ολόκληρο τον εγκέφαλο σε επίπεδο μεμονωμένων κυττάρων.
Η ομάδα ανέπτυξε ένα νέο πειραματικό σύστημα, όπου ένα ψάρι παρατηρούσε και αντιδρούσε σε ένα άλλο που κολυμπούσε κοντά. Την ίδια στιγμή, οι ερευνητές κατέγραφαν σε πραγματικό χρόνο τη δραστηριότητα σε όλο τον εγκέφαλο του παρατηρητή.
Με αυτόν τον τρόπο μπόρεσαν να παρακολουθήσουν βήμα-βήμα τις νευρωνικές διεργασίες της κοινωνικής συμπεριφοράς και να δουν πώς ο εγκέφαλος μετατρέπει την κοινωνική πληροφορία σε δράση.
Διαπίστωσαν ότι ο εγκέφαλος περνά σε διαφορετική «κατάσταση» αρκετά δευτερόλεπτα προτού ένα ψάρι κινηθεί προς ένα άλλο.
Αντί για μία και μόνο περιοχή αφιερωμένη στην κοινωνική συμπεριφορά, παρατηρήθηκαν συντονισμένες αλλαγές σε πολλαπλά σημεία του εγκεφάλου.
Μαζί, αυτές οι αλλαγές συνθέτουν αυτό που οι ερευνητές περιγράφουν ως ένα «pre-decision state». Το εκτεταμένο αυτό μοτίβο σε όλο τον εγκέφαλο σηματοδοτεί με αξιοπιστία ότι επίκειται κοινωνική προσέγγιση και επιτρέπει την πρόβλεψη της συμπεριφοράς πριν καν ξεκινήσει η κίνηση.
Η μελέτη ανέδειξε επίσης τη σύνδεση αυτού του μοτίβου με ατομικές διαφορές στην κοινωνικότητα.
Ψάρια με ισχυρότερο προ-αποφασιστικό σήμα ήταν γενικά πιο κοινωνικά. Τα αποτελέσματα υποδηλώνουν ότι η ένταση αυτής της εγκεφαλικής δραστηριότητας αντικατοπτρίζει την κοινωνική ορμή του ατόμου.
Τα ευρήματα υπογραμμίζουν επιπλέον τη σημασία του pallium, το οποίο αναδεικνύεται σε καίρια περιοχή για την προώθηση της κοινωνικής προσέγγισης και την ενίσχυση των αλληλεπιδράσεων.
«Αυτή η μελέτη εντοπίζει ένα εγκεφαλικό αποτύπωμα κοινωνικής προσέγγισης που αναδύεται πριν ξεκινήσει η κίνηση», δήλωσε η Dr. Avitan. «Το αποτύπωμα αυτό προβλέπει όχι μόνο αν η επερχόμενη πράξη θα είναι κοινωνική, αλλά και πόσο έντονα κοινωνικά κινητοποιημένο είναι το άτομο».
Η κατανόηση του πώς ο εγκέφαλος παράγει την κοινωνική συμπεριφορά μπορεί να βοηθήσει να εξηγηθεί γιατί ορισμένοι άνθρωποι είναι εκ φύσεως πιο κοινωνικοί από άλλους.
Επειδή παρόμοιες εγκεφαλικές δομές συμβάλλουν στην κοινωνική συμπεριφορά σε πολλά είδη, οι ερευνητές εκτιμούν ότι αυτά τα ευρήματα θα μπορούσαν μελλοντικά να προσφέρουν εικόνα για την ανθρώπινη κοινωνική λειτουργία και για καταστάσεις όπου η κοινωνική συμπεριφορά διαταράσσεται.
Reference: “Distinct distributed neural dynamics predict pallium-dependent social approach” by Imri Lifshitz, Asia Prag, Netta Livneh, Maayan Moshkovitz, Abeer Karmi and Lilach Avitan, 9 April 2026, Nature Communications. DOI: 10.1038/s41467-026-71666-8
