Η σύγκρουση στη Μέση Ανατολή ανέβασε την τιμή του πετρελαίου πάνω από τα 100 δολάρια το βαρέλι και έκλεισε ουσιαστικά μια από τις πιο κρίσιμες θαλάσσιες αρτηρίες του κόσμου. Η κρίση αυτή, όμως, μπορεί να αποδειχθεί ο ισχυρότερος καταλύτης για την επιτάχυνση της μετάβασης στις ανανεώσιμες πηγές ενέργειας — ιδιαίτερα στην Ασία, που πλήττεται περισσότερο.
Το ένα πέμπτο του παγκόσμιου πετρελαίου και το ένα πέμπτο του θαλάσσιου φυσικού αερίου περνούν από το Στενό του Ορμούζ. Όταν το Ιράν σταμάτησε σχεδόν κάθε διέλευση πλοίων ως απάντηση στα αμερικανικά και ισραηλινά πλήγματα στις ενεργειακές του υποδομές, η τιμή του πετρελαίου εκτοξεύτηκε από τα 70 στα πάνω από 100 δολάρια το βαρέλι. Ακόμα και αν ο μέσος όρος για το υπόλοιπο του χρόνου σταθεροποιηθεί στα 85 δολάρια, το επιπλέον κόστος για τις χώρες που εισάγουν ορυκτά καύσιμα υπολογίζεται σε 240 δισεκατομμύρια δολάρια, σύμφωνα με το think tank Ember.
Η κρίση αυτή έχει ευρύτερες επιπτώσεις από εκείνη που ακολούθησε την εισβολή της Ρωσίας στην Ουκρανία το 2022. Τότε, η Ευρώπη ήταν η πιο εκτεθειμένη περιοχή — και η αντίδρασή της ήταν ταχεία: η ετήσια εγκατάσταση ηλιακής ενέργειας στην ΕΕ υπερδιπλασιάστηκε, ενώ στο Ηνωμένο Βασίλειο αυξήθηκε κατά δύο τρίτα. Σήμερα, οι ανανεώσιμες πηγές αντιπροσωπεύουν περίπου το 45% της παγκόσμιας ενεργειακής ισχύος. Τώρα, η σκυτάλη της ευπάθειας περνά στην Ασία.
Τα τέσσερα πέμπτα του πετρελαίου και του υγροποιημένου φυσικού αερίου που διακινούνται μέσω του Ορμούζ κατευθύνονται στην Ασία. Η Ιαπωνία και η Νότια Κορέα εξαρτώνται από το στενό για το 70% των εισαγωγών πετρελαίου τους, ενώ το ένα τρίτο του φυσικού αερίου της Ταϊβάν προέρχεται από εκεί. Η Ινδία εισάγει μέσω αυτής της διαδρομής έως και τη μισή ποσότητα πετρελαίου και αερίου που χρειάζεται — με ορατές συνέπειες στην καθημερινή ζωή, καθώς ορισμένα εστιατόρια έχουν ήδη περιορίσει τα μενού τους λόγω έλλειψης αερίου μαγειρέματος. «Αυτή είναι η στιγμή της Ουκρανίας για την Ασία», λέει ο Sam Butler-Sloss του Ember.
Βραχυπρόθεσμα, οι εκπομπές αερίων του θερμοκηπίου ενδέχεται να αυξηθούν, καθώς χώρες όπως η Ιαπωνία και η Νότια Κορέα στρέφονται προσωρινά στον άνθρακα για να καλύψουν τις ενεργειακές τους ανάγκες. Ωστόσο, η Σεούλ έχει ήδη ανακοινώσει επιτάχυνση της χρηματοδότησης και αδειοδότησης για έργα ηλιακής και αιολικής ενέργειας, ενώ ο Ινδός πρωθυπουργός Ναρέντρα Μόντι δήλωσε ότι τα ηλιακά πάνελ και τα ηλεκτρικά οχήματα θα μειώσουν την εξάρτηση της χώρας από εισαγόμενα καύσιμα. Η Κίνα, που ήδη εγκαθιστά περισσότερη ηλιακή και αιολική ενέργεια από όλον τον υπόλοιπο κόσμο μαζί, αναμένεται να επιταχύνει περαιτέρω — αν και παράλληλα θα συνεχίσει να αξιοποιεί τον άνθρακα, ακολουθώντας τη γνωστή στρατηγική του «όλα τα παραπάνω».
Το μεγαλύτερο μακροπρόθεσμο κέρδος, όμως, μπορεί να είναι η έκρηξη στην υιοθέτηση ηλεκτρικών οχημάτων. Οι οδηγοί σε όλο τον κόσμο — ακόμα και στις ΗΠΑ, τον μεγαλύτερο παραγωγό πετρελαίου παγκοσμίως — αντιμετωπίζουν τιμές στα πρατήρια που δύσκολα αγνοούνται. Σύμφωνα με το Ember, η μαζική στροφή στα ηλεκτρικά οχήματα θα μπορούσε να μειώσει κατά ένα τρίτο τον ενεργειακό λογαριασμό των χωρών που εισάγουν ορυκτά καύσιμα. Η αντικατάσταση του φυσικού αερίου από ανανεώσιμες πηγές στην παραγωγή ηλεκτρισμού θα γίνει ορατή πολύ πιο γρήγορα — και δεν θα αναστραφεί, ακόμα και αν οι τιμές του αερίου υποχωρήσουν. «Η αφήγηση για αυξανόμενη ζήτηση φυσικού αερίου σε έναν κόσμο με φτηνό ηλιακό, αιολικό και μπαταρίες είναι λάθος. Τελείωσε», λέει ο ενεργειακός σύμβουλος Michael Liebreich.
