Η σύγκριση του Dune με το Star Wars προκαλεί απορίες

Η Florence Pugh υποστήριξε ότι το σύμπαν του Denis Villeneuve στο Dune ισοδυναμεί με το ηρωικό space opera του George Lucas, λίγο πριν από το Dune: Part Three, και η σύγκριση μοιάζει ανησυχητική.

«Νομίζω ότι έφεραν ξανά το σινεμά. Τι γεγονός ήταν το δεύτερο [Dune]», είπε η Pugh στους New York Times. «Ήταν τόσο όμορφο να συμμετέχω σε κάτι που ξέρουμε ότι είναι το Star Wars της γενιάς μας».

Η σύγκριση όμως προκαλεί απορίες. Το Star Wars είχε έναν ήρωα που ήθελε να σώσει τους φίλους του και να ελευθερώσει τον γαλαξία από την τυραννία. Το Dune του Villeneuve παρουσιάζει έναν νεαρό αριστοκράτη που φτάνει στην έρημο κάποιου άλλου και καταλήγει με έναν προσωπικό στρατό, τόσο φανατικά αφοσιωμένο στη μεγαλοσύνη του, ώστε η σύντροφός του φαίνεται να είναι η μόνη που εξακολουθεί να ελέγχει αν έχει χάσει τελείως τα λογικά του.

Στο Star Wars υπήρχε ένα κάπως βουδιστικό μυστικιστικό τάγμα που ζητούσε να εμπιστεύεσαι τα συναισθήματά σου. Στο Dune υπάρχει ένα άλλο, που θα προτιμούσε να σταματήσεις να έχεις συναισθήματα για όποιον δεν έχει ήδη περάσει την έγκριση της επιτροπής του από σκοτεινές διαστημικές καλόγριες. Το ερώτημα είναι τι λέει αυτό για το είδος της κοσμικής φαντασίας που ορίζει τη σύγχρονη εποχή.

Η αναλογία γίνεται ακόμη πιο παράξενη όσο την εξετάζει κανείς. Ο Lucas μπορεί να άντλησε πολλά από το βιβλίο του Frank Herbert του 1965, όταν εμπνεύστηκε τον πλανήτη Τατουίν, όμως οι δύο ιστορίες προσφέρουν πολύ διαφορετική εικόνα του σύμπαντος. Η αρχική τριλογία του Star Wars ζητούσε από το κοινό να πιστέψει ότι ο κεντρικός κακός άξιζε τελικά τη λύτρωση, παρότι υπήρξε βασικό γρανάζι ενός καθεστώτος υπεύθυνου για δισεκατομμύρια θανάτους. Το Dune, αντίθετα, κινείται προς την ακριβώς αντίθετη κατεύθυνση.

Το Part Three του επόμενου μήνα μπορεί να είναι το σημείο όπου θα φανεί ότι ο «εκλεκτός» της ιστορίας, ο Paul Atreides του Timothée Chalamet, είναι στην πραγματικότητα ο Darth Vader με καλύτερα μαλλιά. Όπως κι αν εξελιχθεί αυτό, και παρότι μέλη του καστ έχουν αφήσει να εννοηθεί ότι το φινάλε του Villeneuve ίσως να μη μείνει πιστό κατά γράμμα στον Herbert, είναι απίθανο να δούμε ένα σωρό αρκουδάκια να ρίχνουν μια διαγαλαξιακή φασιστική υπερδύναμη.

Από όσα δείχνουν οι δύο πρώτες ταινίες, ο Paul έχει ήδη δει τη φρίκη που μπορεί να ακολουθήσει την άνοδό του στην εξουσία. Η ικανότητά του να βλέπει πιθανά μέλλοντα κάνει το τρίτο μέρος ιδιαίτερα άβολο: ένας ηγέτης που μπορεί να προβλέπει την καταστροφή, αλλά ίσως να μην μπορεί να την αποτρέψει. Το αγόρι που έμοιαζε φτιαγμένο για να σώσει τους πάντες έχει γίνει ο άνδρας που θα μπορούσε να τα καταστρέψει όλα.

Υπάρχει όμως ένας τομέας στον οποίο το Dune έχει ήδη ξεπεράσει το Star Wars: οι ταινίες του Villeneuve δείχνουν απλώς εντυπωσιακές. Ο Lucas έδωσε δίδυμους ήλιους, τεράστια αυτοκρατορικά πολεμικά πλοία και το Death Star, αλλά έδωσε επίσης ψηφιακά διαστημικά πλάσματα που κινούνται άσκοπα στο προσκήνιο, έναν ψηφιακό Jabba που σχεδόν τον έβλεπες να «φορτώνει» και έναν Sarlacc που απέκτησε πρόσωπο μόνο ένας προγραμματιστής θα μπορούσε να αγαπήσει. Το σύμπαν του Villeneuve είναι βαρύτερο, πιο παράξενο και πιο πραγματικά εξωγήινο: τεράστια πλοία πάνω από ερήμους, στρατοί σαν κουκκίδες κάτω από αδιανόητη αρχιτεκτονική, και οι αμμοσκώληκες να φτάνουν σαν βροντή αρχαίου, αδυσώπητου κακού.

Κι ίσως εδώ η σύγκριση της Pugh να αρχίζει να βγάζει ένα ζοφερό νόημα. Σε έναν κόσμο όπου ισχυροί άνδρες υπόσχονται ξανά και ξανά ότι θα μας σώσουν από καταστροφές που οι ίδιοι βοήθησαν να δημιουργηθούν, η πιο κοντινή μορφή απόδρασης είναι ένας δικτάτορας που βλέπει το μέλλον που καταστρέφει, αλλά δεν μπορεί να σταματήσει τον εαυτό του, επειδή όλο αυτό δείχνει απλώς υπερβολικά υπέροχο σε IMAX.

Πηγή: theguardian.com.