Μετεωρίτης 4,1 δισ. ετών από τον Άρη στη Σαχάρα φωτίζει την ιστορία του νερού στον πλανήτη

Ένας ροζ χρώματος μετεωρίτης από τον Άρη, ο Teghaza 001, ηλικίας άνω των 4,1 δισ. ετών, που εντοπίστηκε στη Σαχάρα, προσφέρει νέα στοιχεία για την αρχαία ιστορία του νερού στον πλανήτη, σύμφωνα με δήλωση του Jet Propulsion Laboratory (JPL) της NASA. Τα ευρήματα δημοσιεύθηκαν την Πέμπτη (29 Οκτωβρίου) στο περιοδικό Science, ενώ ξεχωριστή μελέτη για την περιεκτικότητά του σε νερό δημοσιεύτηκε στις 10 Ιουνίου στο Science Advances.

Ο μετεωρίτης πήρε το όνομα Teghaza 001 από την αλμυρή πεδιάδα στο Μάλι όπου βρέθηκε το 2022. Ζυγίζει περίπου 1,8 λίβρες (800 γραμμάρια) και θεωρείται ότι σχηματίστηκε πριν από περισσότερα από 4,1 δισ. χρόνια. Εκτοξεύτηκε από τον Άρη ύστερα από πρόσκρουση και κατέληξε στη Γη, αποτελώντας έναν από τους τρεις αρχαιότερους αρειανούς μετεωρίτες που έχουν αναγνωριστεί.

«Μόνο όταν αρχίσαμε να το εξετάζουμε προσεκτικά καταλάβαμε ότι αυτός ο μετεωρίτης είναι πραγματικά μοναδικός. Ένας από τους αξιολογητές του άρθρου τον αποκάλεσε “Στήλη της Ροζέτας για τον Άρη”», δήλωσε η επικεφαλής της έρευνας Yang Liu από το JPL.

Σε αντίθεση με πολλούς αρειανούς μετεωρίτες, ο Teghaza 001 περιέχει ξεχωριστό συνδυασμό πυριγενών ορυκτών και υφών που διασώζουν το πολύπλοκο ιστορικό του. Η ορυκτολογική του σύσταση μοιάζει με υλικά που έχει παρατηρήσει το Mars Reconnaissance Orbiter της NASA στα νότια υψίπεδα του Άρη.

Αν και η ακριβής προέλευσή του στον Άρη δεν εντοπίστηκε, οι ερευνητές κατέληξαν σε 13 πιθανούς τόπους σχηματισμού. «Είναι στην ουσία το πρώτο μας κομμάτι αρειανού φλοιού από περιοχή του Άρη από την οποία δεν είχαμε ποτέ δείγμα. Καταγράφει αλληλεπιδράσεις νερού και πετρώματος και ίσως ακόμη και ένα αποτύπωμα της αρειανής ατμόσφαιρας καθώς έχανε νερό», είπε ο Lee Saper από το Ames Research Center της NASA.

Η ταυτοποίησή του ως αρειανού μετεωρίτη βασίστηκε στα ισότοπα οξυγόνου. Για τη χρονολόγηση, οι επιστήμονες εξέτασαν μικροσκοπικούς κρυστάλλους ζιρκονίου μέσα στο πέτρωμα. Με εξειδικευμένη μέθοδο χρονολόγησης ρουβιδίου-στροντίου ανέλυσαν μεμονωμένους κόκκους ορυκτών στην επιφάνειά του, διατηρώντας το δείγμα για μελλοντικές μελέτες.

Τα αποτελέσματα έδειξαν ότι ο Teghaza 001 αλλοιώθηκε από νερό περίπου πριν από 4,1 δισ. χρόνια, κάτι που υποδηλώνει ότι το πέτρωμα σχηματίστηκε ακόμη νωρίτερα. Τα ορυκτολογικά και χημικά δεδομένα παραπέμπουν σε έναν δυναμικό υδρολογικό κύκλο στον αρχαίο Άρη, όταν το υγρό νερό αλληλεπιδρούσε με τον φλοιό και πιθανώς άφηνε ίχνη της ατμόσφαιρας όσο ο πλανήτης έχανε νερό.

Οι επιστήμονες εκτιμούν ότι περαιτέρω ανάλυση του Teghaza 001 μπορεί να αποκαλύψει περισσότερα για τον ρόλο του νερού στη διαμόρφωση της αρειανού επιφάνειας και την εξέλιξη του πλανήτη. Η μελέτη σηματοδοτεί επίσης την πρώτη εφαρμογή της χρονολόγησης ρουβιδίου-στροντίου σε αρχαίο αρειανό μετεωρίτη, ανοίγοντας τον δρόμο για τη χρήση της και σε άλλα δείγματα στο μέλλον.

«Μόλις ξύσαμε την επιφάνεια», κατέληξε η Liu.

Πηγή: share.google.