«Το JWST έχει αλλάξει πλήρως την εικόνα μας για το σύμπαν.»
Όταν αγοράζετε μέσω συνδέσμων στο site μας, ενδέχεται να κερδίζουμε προμήθεια συνεργατών. Δείτε πώς λειτουργεί.
Με το Διαστημικό Τηλεσκόπιο James Webb, αστρονόμοι χαρτογράφησαν τον «κοσμικό ιστό» των γαλαξιών — τη μεγαλύτερη δομή του σύμπαντος — με λεπτομέρεια που δεν είχε επιτευχθεί ποτέ.
Πρόκειται για τη μεγαλύτερη μέχρι σήμερα έρευνα του James Webb, με την ονομασία COSMOS-Web. Χαρτογραφεί ένα δίκτυο γαλαξιών που φτάνει πίσω έως τότε που το σύμπαν ήταν περίπου 1 δισεκατομμυρίο ετών.
Ο κοσμικός ιστός είναι ο όρος που χρησιμοποιούν οι επιστήμονες για το σκελετικό πλαίσιο νημάτων και «φύλλων» σκοτεινής ύλης και αερίου, κατά μήκος των οποίων συγκεντρώθηκαν και εξελίχθηκαν οι γαλαξίες με τον χρόνο, με ενδιάμεσες σχεδόν κενές περιοχές. Ουσιαστικά, αποτελεί την αρχιτεκτονική του σύμπαντος: μια ενιαία, περίπλοκη και εκτεταμένη δομή που «φιλοξενεί» γαλαξίες και σμήνη γαλαξιών.
Τα αποτελέσματα της ομάδας του COSMOS-Web επιβεβαιώνουν τη δύναμη του JWST να ανανεώνει ριζικά την εικόνα μας για το σύμπαν, από τότε που το διαστημικό τηλεσκόπιο αξίας $10 δισ. άρχισε να στέλνει δεδομένα στη Γη το καλοκαίρι του 2022.
«Το JWST έχει αλλάξει πλήρως την εικόνα μας για το σύμπαν, και το COSMOS-Web σχεδιάστηκε εξαρχής για να μας δώσει την πλατιά, βαθιά θέα που χρειαζόμαστε για να δούμε τον κοσμικό ιστό», δήλωσε σε ανακοίνωση ο επικεφαλής της έρευνας, Hossein Hatamnia από το University of California, Riverside (UCR). «Για πρώτη φορά, μπορούμε να μελετήσουμε την εξέλιξη των γαλαξιών σε σμηνοειδείς και νηματώδεις δομές μέσα στον κοσμικό χρόνο, από τότε που το σύμπαν ήταν ένα δισεκατομμύριο ετών έως το κοντινό σύμπαν.»
Με «κοντινό σύμπαν», ο Hatamnia εννοεί έως απόσταση περίπου 1 δισεκατομμυρίου ετών φωτός. Για σύγκριση, το ηλιακό σύστημα εκτιμάται ότι έχει πλάτος περίπου 2 έτη φωτός, δίνοντας μια αίσθηση του πόσο εκτεταμένη θεωρείται η «γειτονιά» μας. Το COSMOS-Web επεκτείνει αυτή τη θέα κατά περίπου ακόμη 13 δισεκατομμύρια έτη φωτός.
Τέτοιο βάθος πεδίου είναι ο μόνος τρόπος για να σχηματίσουν οι αστρονόμοι μια πιστή εικόνα του κοσμικού ιστού.
Η χαρτογράφηση μεγάλης κλίμακας που προσφέρει το COSMOS-Web παρέχει πολύ περισσότερες πληροφορίες από προηγούμενους χάρτες της ίδιας περιοχής ουρανού που είχε καταγράψει το Διαστημικό Τηλεσκόπιο Hubble. Όπως εξηγεί το μέλος της ομάδας και ερευνητής του UCR Bahram Mobasher, η σύγκριση Hubble και JWST δείχνει ότι πολλές κοσμικές δομές είχαν «εξομαλυνθεί» στα δεδομένα του προκατόχου του JWST.
«Το άλμα σε βάθος και ανάλυση είναι πραγματικά σημαντικό, και τώρα μπορούμε να δούμε τον κοσμικό ιστό σε μια εποχή που το σύμπαν ήταν μόλις μερικές εκατοντάδες εκατομμύρια ετών, μια περίοδο που ουσιαστικά ήταν εκτός εμβέλειας πριν από το JWST», είπε ο Mobasher. «Αυτό που παλαιότερα έμοιαζε με μία ενιαία δομή τώρα διασπάται σε πολλές, και λεπτομέρειες που προηγουμένως είχαν “εξομαλυνθεί” είναι πλέον καθαρά ορατές.»
Το εντυπωσιακό άλμα στη λεπτομέρεια που προσφέρει το JWST και το COSMOS-Web προκύπτει από τον συνδυασμό δύο βασικών δυνατοτήτων του νέου τηλεσκοπίου.
«Το τηλεσκόπιο ανιχνεύει πολύ περισσότερους αμυδρούς γαλαξίες στο ίδιο τμήμα ουρανού, και οι αποστάσεις αυτών των γαλαξιών μετρώνται πολύ ακριβέστερα», ανέφερε ο Hatamnia. «Έτσι, κάθε γαλαξίας μπορεί να τοποθετηθεί στη σωστή “φέτα” κοσμικού χρόνου, οξύνοντας την ανάλυση του χάρτη.»
Η έρευνα της ομάδας δημοσιεύτηκε στις 6 Μαΐου στο The Astrophysical Journal.
