Ο διαστρικός κομήτης 3I/ATLAS περιέχει νερό με επίπεδα βαρέος υδρογόνου 30 έως 40 φορές υψηλότερα από τους ωκεανούς της Γης — ένα χαρακτηριστικό που δεν έχει παρατηρηθεί ποτέ σε κομήτη του ηλιακού μας συστήματος. Τα νέα δεδομένα από το James Webb Space Telescope υποδηλώνουν ότι ο κομήτης σχηματίστηκε γύρω από ένα άστρο ηλικίας 10 έως 12 δισεκατομμυρίων ετών — περισσότερο από διπλάσιο σε ηλικία από τον Ήλιο.
Από τη στιγμή που εντοπίστηκε να εισέρχεται στο ηλιακό μας σύστημα, ο 3I/ATLAS δεν έπαψε να εκπλήσσει. Ο διαστρικός κομήτης — δηλαδή ένα σώμα που προέρχεται από άλλο αστρικό σύστημα — έχει ήδη χαρακτηριστεί ασυνήθιστος λόγω των υψηλών συγκεντρώσεων διοξειδίου του άνθρακα και νερού που φέρει. Τώρα, νέα δεδομένα από το James Webb Space Telescope αποκαλύπτουν κάτι ακόμα πιο εντυπωσιακό: το νερό του δεν μοιάζει με κανένα νερό που έχουμε συναντήσει στο ηλιακό μας σύστημα.
Ο Martin Cordiner και οι συνεργάτες του στο Goddard Space Flight Center της NASA ανακάλυψαν ότι τα επίπεδα δευτερίου στον κομήτη — μιας βαριάς μορφής υδρογόνου με ένα επιπλέον νετρόνιο — είναι τουλάχιστον 10 φορές υψηλότερα από οποιονδήποτε κομήτη έχουμε παρατηρήσει ως τώρα. Σε σύγκριση με τους ωκεανούς της Γης, η διαφορά είναι ακόμα πιο εντυπωσιακή: ο 3I/ATLAS έχει περισσότερο από 40 φορές περισσότερο δευτέριο. «Κανείς δεν θα το περίμενε αυτό», λέει ο Paul Hartogh από το Ινστιτούτο Max Planck για την Έρευνα του Ηλιακού Συστήματος.
Τέτοια επίπεδα δευτερίου συνδέονται συνήθως με τις πιο κρύες και απομακρυσμένες περιοχές του γαλαξία μας. Σύμφωνα με την Ewine van Dishoeck του Αστεροσκοπείου του Leiden, αυτό σημαίνει ότι ο κομήτης σχηματίστηκε στα εξώτατα όρια του δίσκου γύρω από το άστρο-μητέρα του — μια θέση που εξηγεί και πώς αποσπάστηκε τελικά από εκεί και ξεκίνησε το ταξίδι του στο διαστρικό κενό.
Εξίσου αποκαλυπτικά είναι τα δεδομένα για τον άνθρακα. Ο κομήτης εμφανίζει χαμηλά επίπεδα άνθρακα-13, μιας μορφής άνθρακα που παράγεται κυρίως από εκρήξεις supernova. Χαμηλά επίπεδα αυτού του ισοτόπου έχουν παρατηρηθεί και σε νεφελώματα όπου γεννιούνται νέα άστρα — και υποδηλώνουν ότι ο 3I/ATLAS σχηματίστηκε σε μια εποχή που ο γαλαξίας ήταν νεότερος και οι εκρήξεις supernova λιγότερες. Ο Cordiner εκτιμά ότι το άστρο γύρω από το οποίο γεννήθηκε ο κομήτης είναι 10 έως 12 δισεκατομμύρια ετών — περισσότερο από διπλάσιο σε ηλικία από τον Ήλιο, που είναι περίπου 4,6 δισεκατομμύρια ετών. Η van Dishoeck, ωστόσο, επισημαίνει ότι η ακρίβεια των μετρήσεων για τον άνθρακα δεν επιτρέπει ακόμα βέβαια συμπεράσματα για την ηλικία.
Ο 3I/ATLAS είναι μόνο ο τρίτος διαστρικός επισκέπτης που έχουμε εντοπίσει — μετά τον Oumuamua και τον 2I/Borisov. Αλλά σε αντίθεση με τους προκατόχους του, φαίνεται να φέρνει μαζί του ένα χημικό αποτύπωμα τόσο διαφορετικό από ό,τι γνωρίζουμε, που θέτει νέα ερωτήματα για το πόσο ποικίλα μπορεί να είναι τα πλανητικά συστήματα σε άλλα μέρη του γαλαξία. Αν το νερό που κουβαλά αυτός ο κομήτης αντιπροσωπεύει αυτό που υπάρχει στο σύστημά του, τότε οι κόσμοι εκεί έξω μπορεί να είναι πολύ πιο ξένοι από όσο φανταζόμαστε.
