Το Space Command επεκτείνει την παρουσία του στην Αλαμπάμα καθώς μεταφέρεται η έδρα

HUNTSVILLE, Ala. — Πέντε χρόνια μετά τη σφοδρή πολιτική αντιπαράθεση για το πού θα έπρεπε να βρίσκεται η έδρα του U.S. Space Command, η συζήτηση δίνει πλέον τη θέση της σε μπουλντόζες, εργολαβικές συμβάσεις και στις πρακτικές δυσκολίες της μετακίνησης μιας από τις πιο σύνθετες διοικήσεις του αμερικανικού στρατού.

Στο Redstone Arsenal, όπου έχει ήδη καθαριστεί ένας χώρος 64 στρεμμάτων για τη μελλοντική έδρα του U.S. Space Command, ο στρατηγός Stephen Whiting εργάζεται πλέον από ένα προσωρινό γραφείο περίπου μία φορά κάθε έξι εβδομάδες, μοιράζοντας τον χρόνο του ανάμεσα στην Αλαμπάμα και το Colorado Springs, όπου συνεχίζει να λειτουργεί η διοίκηση.

Η συγκεκριμένη ρύθμιση θα συνεχιστεί για χρόνια.

Αν το τρέχον χρονοδιάγραμμα δεν αλλάξει, περίπου οι μισοί από τους υπαλλήλους της έδρας θα βρίσκονται στο Huntsville έως το 2028, το μόνιμο κτίριο θα έχει ολοκληρωθεί το 2031 και το σύνολο του προσωπικού, περίπου 1.800 άτομα, θα μετακομίσει στο κτίριο τον επόμενο χρόνο.

«Κινούμαστε με ταχύτητα και με ενθουσιασμό για να εγκατασταθούμε», δήλωσε ο Whiting σε συνέντευξη Τύπου στον χώρο των έργων.

Από τότε που ο πρόεδρος Trump διέταξε τον περασμένο Σεπτέμβριο τη μεταφορά της έδρας στο Huntsville, περισσότεροι από 100 εργαζόμενοι του Space Command έχουν αρχίσει να εργάζονται μόνιμα στο Redstone, οι περισσότεροι ως αναλυτές πληροφοριών σε εγκατάσταση της Defense Intelligence Agency μέσα στη βάση. Η διοίκηση εκτιμά ότι ο αριθμός αυτός θα φτάσει τους 200 έως το τέλος του 2026, πριν επιταχυνθεί η μετακίνηση καθώς προχωρά η κατασκευή του νέου συγκροτήματος της έδρας, γνωστού ως Command and Control Facility, ή C2F.

Ο προϋπολογισμός του Πενταγώνου για το οικονομικό έτος 2027 ζητά 951 εκατομμύρια δολάρια για τη μεταφορά, καλύπτοντας τον σχεδιασμό, τη στρατιωτική κατασκευή, την τεχνολογία πληροφοριών και άλλες πτυχές της διαδικασίας. Το Space Command αναμένει σύντομα να ανακοινώσει μια μεγάλη σύμβαση υποστήριξης των κατασκευών, ενώ θα ακολουθήσει πρόσκληση για προσφορές από την εταιρεία που θα κατασκευάσει το ίδιο το κτίριο της έδρας.

Ο Whiting είπε ότι οι εξουσίες ανάθεσης που εγκρίθηκαν από το Κογκρέσο θα επιτρέψουν στο έργο να διαχειριστεί περισσότερο σαν εμπορική ανάπτυξη και λιγότερο σαν μια παραδοσιακή κατασκευαστική προσπάθεια του Πενταγώνου, με στόχο να μειωθούν οι χρόνοι και το κόστος.

Η μεταφορά αποτελεί το πιο πρόσφατο κεφάλαιο σε μια μακρά πολιτική διαμάχη.

Η Πολεμική Αεροπορία επέλεξε το Redstone Arsenal τον Ιανουάριο του 2021, στις τελευταίες ημέρες της πρώτης θητείας του προέδρου Trump, έπειτα από διαγωνισμό χωροθέτησης σε όλη τη χώρα. Αξιωματούχοι του Colorado αμφισβήτησαν αμέσως την απόφαση, υποστηρίζοντας ότι η Peterson Space Force Base, όπου ήδη λειτουργούσε η διοίκηση, προσέφερε μεγαλύτερη στρατιωτική αξία και απέφευγε το κόστος και την αναστάτωση μιας μετακίνησης.

Η κυβέρνηση Biden ανέστειλε την υλοποίηση, ενώ πραγματοποιήθηκαν πολλαπλές έρευνες από τον γενικό επιθεωρητή του Πενταγώνου και το Government Accountability Office. Το 2023, η κυβέρνηση ανακοίνωσε ότι η έδρα θα παραμείνει στο Colorado Springs, προκαλώντας την αντίδραση των βουλευτών της Αλαμπάμα, οι οποίοι κατηγόρησαν τον Λευκό Οίκο ότι ανέτρεψε την αρχική επιλογή της Πολεμικής Αεροπορίας για πολιτικούς λόγους.

Το ζήτημα παρέμεινε άλυτο έως ότου ο Trump επέστρεψε στην εξουσία και έδωσε εντολή στο Πεντάγωνο τον περασμένο Σεπτέμβριο να προχωρήσει στη μεταφορά στο Huntsville, βάζοντας τέλος σε χρόνια αβεβαιότητας που είχαν δυσκολέψει τον μακροπρόθεσμο σχεδιασμό της διοίκησης.

Το Joint Operations Center της διοίκησης — ο βασικός κόμβος διοίκησης και ελέγχου, αρμόδιος για τη διεύθυνση των στρατιωτικών διαστημικών επιχειρήσεων παγκοσμίως — θα παραμείνει στο Colorado Springs έως ότου ολοκληρωθεί η μόνιμη έδρα. Ως αποτέλεσμα, το Space Command θα λειτουργεί ως διαιρεμένη έδρα για μεγάλο μέρος της επόμενης δεκαετίας.

«Η θέση μου πρέπει να συνδέεται με εκείνο το Joint Operations Center», είπε ο Whiting, εξηγώντας γιατί συνεχίζει να περνά μεγάλο μέρος του χρόνου του στο Colorado, ακόμη κι αν η κατασκευή στην Αλαμπάμα προχωρά.

Ενώ η Space Force είναι το στρατιωτικό σώμα που είναι υπεύθυνο για την οργάνωση, την εκπαίδευση και τον εξοπλισμό των διαστημικών δυνάμεων, το U.S. Space Command είναι η ενιαία επιχειρησιακή διοίκηση του Πενταγώνου, αρμόδια για τη διεξαγωγή στρατιωτικών επιχειρήσεων στο διάστημα, την προστασία των αμερικανικών και συμμαχικών διαστημικών συστημάτων και τη διασφάλιση ότι οι κοινές δυνάμεις μπορούν να βασίζονται σε δορυφορικές επικοινωνίες, πλοήγηση, προειδοποίηση πυραύλων και άλλες δυνατότητες που προσφέρει το διάστημα κατά τη διάρκεια μιας σύγκρουσης.

Το Space Command είναι σχεδιασμένο ως κοινή έδρα. Αντλεί προσωπικό από όλες τις ένοπλες δυνάμεις, καθώς η αποστολή του ξεπερνά τη διαχείριση δορυφόρων και αφορά την ενσωμάτωση των διαστημικών δυνατοτήτων στις στρατιωτικές επιχειρήσεις στην ξηρά, στη θάλασσα και στον αέρα.

Ο Whiting είπε ότι περίπου το ένα τέταρτο του στρατιωτικού προσωπικού της διοίκησης προέρχεται από τη Space Force, άλλο ένα τέταρτο από τον Στρατό, άλλο ένα τέταρτο από την Πολεμική Αεροπορία και το υπόλοιπο κυρίως από το Ναυτικό, με μικρότερη παρουσία των Πεζοναυτών.

«Αυτός ο συνδυασμός είναι πολύ ισχυρός για εμάς», είπε.

Περίπου οι μισοί εργαζόμενοι διαθέτουν βαθιά τεχνογνωσία στον διαστημικό τομέα, είπε, ενώ οι υπόλοιποι φέρνουν επιχειρησιακή εμπειρία από άλλους στρατιωτικούς κλάδους — πιλότοι, διοικητές ξηράς, αξιωματικοί του ναυτικού, επιμελητές και σχεδιαστές που κατανοούν πώς διεξάγονται οι στρατιωτικές επιχειρήσεις και πώς τις υποστηρίζουν οι διαστημικές δυνατότητες.

Αυτό το μείγμα αντικατοπτρίζει την αποστολή της διοίκησης. Ο σχεδιασμός για το πώς οι δορυφόροι θα υποστηρίξουν μια ταξιαρχία του Στρατού που δέχεται πυραυλική επίθεση, θα προστατεύσουν μια ομάδα κρούσης αεροπλανοφόρου από στόχευση μέσω διαστήματος ή θα συνδέσουν δορυφόρους έγκαιρης προειδοποίησης για πυραύλους με δίκτυα αεράμυνας απαιτεί αξιωματικούς που κατανοούν αυτές τις επιχειρήσεις από πρώτο χέρι και όχι μόνο ειδικούς στην τροχιακή μηχανική.

Ο Whiting αναγνώρισε ότι η μετακίνηση των πολιτικών υπαλλήλων από το Colorado παραμένει μία από τις μεγαλύτερες διοικητικές προκλήσεις της διοίκησης. Παρότι οι αξιωματούχοι ελπίζουν ότι πολλοί από τους σημερινούς εργαζομένους θα μετακομίσουν στην Αλαμπάμα, η διοίκηση έχει ήδη αρχίσει να δημοσιεύει νέες θέσεις στο Redstone, ώστε να καλυφθούν τα κενά αν κάποιοι εργαζόμενοι αποφασίσουν να μην μετακινηθούν.

«Η αποστολή μας έχει μοναδικές απαιτήσεις ασφαλείας και επικοινωνιών, και έτσι, καθώς κατασκευάζεται αυτό το νέο κτίριο, συνεργαζόμαστε με τον Στρατό για να διασφαλίσουμε ότι η εγκατάσταση μπορεί να προσφέρει αυτές τις δυνατότητες», είπε ο Whiting.

Η ίδια η έδρα, πρόσθεσε, σημαίνει κάτι περισσότερο από αλλαγή διεύθυνσης.

Σήμερα, το Space Command λειτουργεί από τέσσερις εγκαταστάσεις στο Colorado Springs και τρία κτίρια στο Redstone. Ο Whiting είπε ότι το έργο στο Huntsville θα δώσει στη διοίκηση κάτι που δεν είχε ποτέ — ακόμη και κατά την αρχική της περίοδο από το 1985 έως το 2002 — μια έδρα σχεδιασμένη ειδικά για στρατιωτικές διαστημικές επιχειρήσεις, με κέντρο ένα ειδικά κατασκευασμένο Joint Operations Center ικανό να υποστηρίζει 24ωρη διοίκηση και έλεγχο, ενώ θα φιλοξενεί και συμμάχους αξιωματικούς δίπλα στο αμερικανικό προσωπικό.

Αίτνα: επτά ημέρες συνεχούς έκρηξης, φαινόμενο που δεν έχει παρατηρηθεί από τη δεκαετία του 1970

Η έκρηξη της Αίτνας συνεχίζεται για έβδομη ημέρα, προκαλώντας αναστάτωση στις αερομεταφορές στη Σικελία στην κορύφωση της θερινής περιόδου.

Το αεροδρόμιο της Κατάνιας παρέτεινε την αναστολή πτήσεων έως τις 08:00 στις 14 Αυγούστου λόγω της ηφαιστειακής τέφρας.

Στο μεταξύ, η Αίτνα, που οι ντόπιοι αποκαλούν χαϊδευτικά «Η Αυτής Μεγαλειότης», εξακολουθεί να προσελκύει πλήθος επισκεπτών. Το Euronews συγκέντρωσε απόψεις ειδικών και τοπικών οδηγών για τη συνήθως ασυνήθιστη διάρκεια της έκρηξης και τα μέτρα ασφαλείας για όσους θέλουν να την παρακολουθήσουν.

Σύμφωνα με τον Salvo Gambino, διευθυντή του Παρατηρητηρίου Αίτνας στην Κατάνια του Εθνικού Ινστιτούτου Γεωφυσικής και Ηφαιστειολογίας (INGV), η τρέχουσα φάση έχει χαρακτηριστικά που έχουν παρατηρηθεί στο παρελθόν, αλλά ξεχωρίζει για τη διάρκειά της. «Παρόμοια φαινόμενα είχαν καταγραφεί στα τέλη της δεκαετίας του 1970», είπε στο Euronews. Τα τελευταία χρόνια εμφανίστηκαν κατά καιρούς σιντριβάνια και ροές λάβας, αλλά «αυτές οι διαδικασίες συνήθως διαρκούσαν πολύ περιορισμένα, από μερικές ώρες έως μισή ημέρα. Εδώ έχουμε επτά ημέρες συνεχούς δραστηριότητας, που είναι διακριτό γνώρισμα της τρέχουσας έκρηξης».

Για τη μεγάλη διάρκεια, ο Gambino εκτιμά ότι ενδεχομένως οφείλεται σε «μάγμα που ανεβαίνει από μεγαλύτερο βάθος και πλουσιότερο σε αέρια».

Η δραστηριότητα επηρεάζει ταυτόχρονα πολλούς τομείς του ηφαιστείου. Στον κρατήρα Voragine συνεχίζονται η δραστηριότητα και τα σιντριβάνια λάβας, με σταθερή εκπομπή τέφρας, ενώ στη Valle del Bove αρκετοί αεραγωγοί τροφοδοτούν πεδίο λάβας. Προς το παρόν, τονίζει ο Gambino, οι ροές δεν απειλούν κατοικημένες περιοχές.

Το μεγαλύτερο πρόβλημα προκαλεί το νέφος τέφρας. Οι νότιοι άνεμοι το έσπρωξαν προς το αεροδρόμιο της Κατάνιας και ακόμη και πέρα από τη Σικελία. «Το μεγαλύτερο ζήτημα αυτή τη στιγμή σχετίζεται κυρίως με το συνεχές λοφίο που προέρχεται από τη Voragine. Αυτό το λοφίο είναι προφανώς ένα νέφος που διαχέεται στην ατμόσφαιρα και τις τελευταίες ημέρες ο άνεμος φυσά προς νότο, κάτι που περιπλέκει την κατάσταση, καθώς ωθεί το νέφος προς την περιοχή του αεροδρομίου και προκαλεί αναστάτωση», εξήγησε ο διευθυντής.

Ο υπουργός Πολιτικής Προστασίας και Πολιτικών για τη Θάλασσα, Nello Musumeci, υπογράμμισε την Τετάρτη ότι «εκτός τόπου δεν είναι το ηφαίστειο, αλλά το αεροδρόμιο», επισημαίνοντας πως η γειτνίαση με την Αίτνα καθιστά το αεροδρόμιο της Κατάνια ιδιαίτερα ευάλωτο σε εκρήξεις.

Η έκρηξη έχει προσελκύσει ασυνήθιστα μεγάλο αριθμό επισκεπτών στην Αίτνα, προκαλώντας κυκλοφοριακό και αταξία στους δρόμους και τα μονοπάτια προς τα σημεία θέασης της δραστηριότητας. «Είναι πάρα πολλοί οι άνθρωποι και πάρα πολλά τα αυτοκίνητα παρκαρισμένα χαοτικά», είπε στο Euronews ο Cristian Alessi, οδηγός φύσης με την EtnaWay. Για να περιγράψει τον συνωστισμό, τον παρομοιάζει με τα πιο πολυσύχναστα θέρετρα και δρόμους της περιοχής: «Νιώθεις σαν να είσαι στην Ταορμίνα ή την Κατάνια ένα Σάββατο».

Το πλήθος κινείται και προς τα πιο κοντινά σημεία στις ροές λάβας. Ο Alessi λέει ότι είδε κόσμο στο χείλος της Valle del Bove, «σε εκείνη την πολύ ασταθή πλαγιά», σε μικρή απόσταση από τη ζώνη της ηφαιστειακής δραστηριότητας. «Είναι υπέροχο θέαμα, αλλά πρέπει να γίνεται με ασφάλεια, με οδηγούς».

Η Υπηρεσία Ορεινής Διάσωσης κάλεσε επίσης σε προσοχή, μετά από αρκετές κλήσεις για συνδρομή στην Αίτνα τις ημέρες της έκρηξης.

Κατά τον Gambino, είναι κρίσιμο να τηρείται ιδιαίτερη προσοχή στις πεζοπορίες στην Αίτνα, ειδικά το απόγευμα και το βράδυ. Προέτρεψε τον κόσμο «να πηγαίνει σε σημεία όπου είναι δυνατή η παρακολούθηση χωρίς να απομακρύνεται πολύ» και να φορά κατάλληλο ρουχισμό, συμπεριλαμβανομένων ορειβατικών μποτών και μακριών παντελονιών. Μετά τη δύση του ηλίου είναι επίσης σημαντικό να υπάρχει φακός, καθώς τα μονοπάτια δυσκολεύουν στο σκοτάδι. «Τα μονοπάτια είναι κακοτράχαλα, οπότε δεν είναι και τόσο δύσκολο να πέσεις», προειδοποίησε ο Gambino.

Ηλεκτρικό Ford Fathom: παραγωγή το 2027 στο ανακαινισμένο εργοστάσιο Louisville

Η Ford ανακοίνωσε σήμερα ότι το επόμενης γενιάς ηλεκτρικό της όχημα, που πρόσφατα ονομάστηκε Fathom, θα περάσει στην παραγωγή στο ανακαινισμένο Louisville Assembly Plant της αυτοκινητοβιομηχανίας, το πρώτο τρίμηνο του 2027.

Τα πρώτα Fathom θα είναι πρωτότυπα, με την ομάδα της Ford στο Louisville να βρίσκεται ήδη στη φάση του προπαρασκευαστικού εξοπλισμού παραγωγής στο πρόσφατα μετασκευασμένο εργοστάσιο. Εργάτες του εργοστασίου δουλεύουν μαζί με ομάδες από το Ford’s New Model Product Development Center στο Dearborn του Μίσιγκαν, κατασκευάζοντας με το χέρι τα πρωτότυπα του Fathom. Οι ίδιοι εργαζόμενοι που βοήθησαν στον σχεδιασμό του ηλεκτρικού μοντέλου θα συμμετάσχουν και στην παραγωγή του.

Το εργοστάσιο είναι πάνω από 70 ετών, οπότε η Ford είχε να απομακρύνει πολύ εξοπλισμό πριν ξεκινήσει η μετατροπή του σε μονάδα παραγωγής EV. Για εβδομάδες, συνεργεία ξεβίδωναν και μετέφεραν βαριά μηχανήματα, βγάζοντας χιλιάδες τόνους χάλυβα από το κτίριο. Μέχρι τον Φεβρουάριο, είχε απομείνει μόνο το άδειο κέλυφος.

Το Fathom, ένα ηλεκτρικό pickup με τιμή 28.000 δολάρια, θα είναι το πρώτο όχημα στη νέα Universal Electric Vehicle Platform της Ford, ένα νέο σύστημα που σχεδιάστηκε για να μεγιστοποιεί την αεροδυναμική αυτονομία και ταυτόχρονα να μειώνει το κόστος παραγωγής, ώστε η εταιρεία να μπορεί να βγάλει κέρδος από το μοντέλο. Για περισσότερο από έναν χρόνο, η εταιρεία το παρουσιάζει ως τη «στιγμή Model T» της, που θα αλλάξει σχεδόν τα πάντα στη 123 ετών ιστορία της.

Η Ford ανέφερε ότι μετέτρεψε το εργοστάσιο από μονάδα παραγωγής βενζινοκίνητων μοντέλων, όπως το Escape και το Lincoln Corsair, σε εργοστάσιο αποκλειστικά για EV σε λιγότερο από έναν χρόνο. Συνολικά, η Ford επενδύει 5 δισ. δολάρια για τη δημιουργία 4.000 νέων θέσεων εργασίας τόσο στο εργοστάσιο του Louisville όσο και στο BlueOval Battery Park στο Μίσιγκαν.

Ακόμη και η διαδικασία παραγωγής θα είναι εντελώς διαφορετική. Αντί για έναν μακρύ μεταφορικό ιμάντα, η Ford χρησιμοποιεί μια νέα διαδικασία assembly tree, που χωρίζει το όχημα σε τρία τμήματα — front clip, rear clip και battery deck — επιτρέποντας καλύτερη πρόσβαση ώστε περισσότεροι εργαζόμενοι να δουλεύουν ταυτόχρονα πάνω στο όχημα. Η Ford θα χρησιμοποιεί μεγάλες χυτεύσεις μίας μόνο τεμαχικής κατασκευής για να δημιουργεί τα μπροστινά και πίσω τμήματα, αντικαθιστώντας δεκάδες σφραγισμένα και συγκολλημένα εξαρτήματα, όπως κάνει σήμερα. Η εταιρεία λέει ότι η assembly tree μπορεί να επιταχύνει την παραγωγή έως και 15%.

Για να δείξει πόσο πιο αποδοτική θα είναι αυτή η νέα διαδικασία, η Ford παραθέτει το εξής παράδειγμα:

Ένα παράδειγμα αυτής της αποδοτικότητας είναι ο software module flash station, ο πρώτος σε εργοστάσιο συναρμολόγησης της Ford, που διασφαλίζει ότι τα οχήματα έχουν το πιο πρόσφατο λογισμικό πριν από την εγκατάσταση των μονάδων. Παλαιότερα, αυτή η διαδικασία γινόταν αφού είχε ολοκληρωθεί το όχημα και, αν εντοπίζονταν προβλήματα, οι ενημερώσεις απαιτούσαν 10 λεπτά ανά όχημα. Με ιδιωτικό 5G στο εργοστάσιο, οι εργαζόμενοι μπορούν να πραγματοποιούν τέτοιους ποιοτικούς ελέγχους όσο ένα όχημα κινείται πάνω στην assembly tree.

Η Ford στηρίζει πολλά σε αυτή τη νέα, πιο συμπαγή διαδικασία, αλλά και στη βασική της ικανότητα να παράγει οχήματα σε μεγάλους όγκους, ώστε η λιανική τιμή του Fathom να γίνει πραγματικότητα. Ωστόσο, η Ford δεν είχε την καλύτερη πορεία στα EV. Η εταιρεία έχασε πάνω από 5 δισ. δολάρια από τα EV και το λογισμικό το 2024 και άλλα 4,8 δισ. το 2025. Αναγκάστηκε επίσης να ακυρώσει το F-150 Lightning, ένα φορτηγό που κάποτε είχε παρουσιαστεί ως το πιο σημαντικό EV που κατασκευάστηκε ποτέ.

Η τύχη του AMOC ίσως κρίνεται από τον ρυθμό αύξησης του CO2

3BX1D5W High-resolution image of Earth from space displaying the Atlantic Ocean, with visible landmasses including North and South America, Western Europe, an

Η τύχη ενός κρίσιμου ωκεάνιου ρεύματος ίσως εξαρτάται περισσότερο από το πόσο γρήγορα θερμαίνεται ο πλανήτης μας, παρά από το τελικό επίπεδο της θερμοκρασίας στο οποίο θα καταλήξουμε.

Η Γη θα μπορούσε να θερμανθεί κατά περισσότερο από 5°C πάνω από τα προβιομηχανικά επίπεδα και, παρ’ όλα αυτά, ο Ατλαντικός Μεσημβρινός Σταδιακός Ανακυκλούμενος Ρεύμας (AMOC) να συνεχίσει να λειτουργεί, αρκεί αυτή η θέρμανση να γίνει πολύ αργά. Αν όμως η άνοδος της θερμοκρασίας είναι πολύ γρήγορη, αντίστοιχη με τον σημερινό ρυθμό, τότε ο AMOC θα μπορούσε να οδηγηθεί σε κατάρρευση ήδη στους 2°C πάνω από τα προβιομηχανικά επίπεδα.

Το μυστηριώδες «κρύο μπλοκ» στον Ατλαντικό δείχνει ότι ο AMOC εξασθενεί

Ο René van Westen από το Πανεπιστήμιο της Ουτρέχτης στην Ολλανδία και οι συνεργάτες του χρησιμοποίησαν ένα σύγχρονο κλιματικό μοντέλο για να προσομοιώσουν τη σταθερότητα του AMOC υπό τρεις διαφορετικούς ρυθμούς θέρμανσης. Το πρώτο σενάριο μοντελοποίησε μια πολύ αργή αύξηση των συγκεντρώσεων διοξειδίου του άνθρακα, κατά 0,5 μέρη ανά εκατομμύριο τον χρόνο. Το δεύτερο, έναν ρυθμό πέντε φορές ταχύτερο. Και το τρίτο, έναν ρυθμό 10 φορές ταχύτερο, αντίστοιχο με τον σημερινό.

Η ομάδα διαπίστωσε ότι, σε πολύ αργούς ρυθμούς, ο AMOC παρέμεινε σταθερός και πέρα από τους 5°C θέρμανσης. «Μας εξέπληξε πολύ αυτό το αποτέλεσμα», λέει ο van Westen.

Όμως, με τους σημερινούς ρυθμούς, ο AMOC καταρρέει περίπου στους 2°C θέρμανσης. Αν ο κόσμος δεν μειώσει δραστικά τις εκπομπές του, αυτό θα μπορούσε να συμβεί γύρω στο 2060, λέει ο van Westen. «Πρέπει να λάβουμε υπόψη ότι αυτό είναι ένα σενάριο που μπορεί να εξελιχθεί μέσα στις επόμενες δεκαετίες, αν παραμείνουμε σε αυτούς τους ρυθμούς θέρμανσης».

Η μοντελοποίηση δείχνει ότι η σταθερότητα του AMOC «δεν καθορίζεται από κάποιο μαγικό επίπεδο θερμοκρασίας», λέει, αλλά «από το πόσο γρήγορα θερμαίνεται το κλίμα».

Η απώλεια του «καταδικασμένου» παγετώνα της Ανταρκτικής θα μεταμόρφωνε τον πλανήτη μας. Τώρα, επιστήμονες αποκαλύπτουν τα μυστικά του πιο απομακρυσμένου από αυτά τα μέρη και θέτουν το ερώτημα: είναι αναπόφευκτη η καταστροφή του;

Ο AMOC μεταφέρει ζεστό, αλμυρό νερό από τον Κόλπο του Μεξικού προς τον βόρειο Ατλαντικό Ωκεανό, όπου ψύχεται και βυθίζεται, επιστρέφοντας προς τον νότο κατά μήκος του πυθμένα του ωκεανού.

Χωρίς τον AMOC, μεγάλο μέρος της Ευρώπης θα αντιμετώπιζε πτώση της χειμερινής θερμοκρασίας κατά 10 έως 30°C, ενώ τα πρότυπα βροχόπτωσης σε όλο τον κόσμο θα μεταβάλλονταν δραματικά, με καταστροφικές συνέπειες.

Για να κινηθεί το ρεύμα, τα επιφανειακά νερά γύρω από τη Γροιλανδία πρέπει να βυθιστούν στον βαθύ ωκεανό. Αυτό εξαρτάται από το αν τα επιφανειακά νερά ψύχονται και γίνονται αρκετά πυκνά ώστε να κατέβουν στα βαθιά. «Πρέπει να υπάρχει κάποιο είδος επικάλυψης πυκνότητας ανάμεσα στο εσωτερικό του ωκεανού και την επιφάνεια», λέει ο van Westen. «Αυτός είναι ο μόνος τρόπος για να υπάρχει ένας πολύ ισχυρός AMOC».

Όμως, σε γρήγορους ρυθμούς θέρμανσης, τα επιφανειακά νερά γίνονται θερμότερα και χάνουν πυκνότητα πολύ πιο γρήγορα από τα βαθιά νερά, αφήνοντας τα στρώματα του ωκεανού διαστρωματωμένα και ανίκανα να αναμειχθούν αποτελεσματικά.

Η διατήρηση της θέρμανσης σε αργό ρυθμό επιτρέπει τόσο στα επιφανειακά όσο και στα βαθιά νερά του ωκεανού να αλλάζουν περίπου με τον ίδιο ρυθμό, λέει ο van Westen. «Όλος ο ωκεανός μπορεί να συμβαδίσει».

Τα ευρήματα δείχνουν ότι μια δραστική επιβράδυνση του ρυθμού ρύπανσης από CO2 θα μπορούσε να σώσει τον AMOC από κατάρρευση, ακόμη κι αν ο κόσμος δεν καταφέρει να πετύχει καθαρές μηδενικές εκπομπές μεσοπρόθεσμα.

Για δεκαετίες, οι ωκεανοί έχουν απορροφήσει μεγάλο μέρος της επιπλέον θερμότητας που προκαλούν τα αέρια του θερμοκηπίου. Οι πιο πρόσφατες παρατηρήσεις δείχνουν ότι φτάνουν στα όριά τους, οπότε πόσο πρέπει να ανησυχούμε;

Ωστόσο, η μεταφορά των αποτελεσμάτων από ένα κλιματικό μοντέλο στον πραγματικό κόσμο είναι δύσκολη. Για παράδειγμα, το μοντέλο δεν λαμβάνει υπόψη παράγοντες όπως το λιώσιμο του παγετώνα της Γροιλανδίας και την επίδραση άλλων εκπομπών αερίων του θερμοκηπίου, όπως το μεθάνιο.

«Τα μοντέλα υψηλότερης πολυπλοκότητας διαφέρουν πολύ στη συμπεριφορά του AMOC και έχουν αποκλίσεις που επηρεάζουν τη σταθερότητά του, οπότε δεν μπορούμε ακόμη να το θεωρήσουμε ως μια σαφή, πραγματική πρόβλεψη», λέει ο David Armstrong McKay από το Πανεπιστήμιο του Sussex, στο Ηνωμένο Βασίλειο.

Όμως, το βασικό μήνυμα είναι σαφές, τονίζει: «Δείχνει, ωστόσο, πόση πίεση δέχεται ο ωκεανός από τη συνεχιζόμενη καύση ορυκτών καυσίμων και υπογραμμίζει ότι όσο πιο γρήγορα μειωθούν αυτές οι εκπομπές, τόσο μεγαλύτερη είναι η πιθανότητα να αποφύγουμε οποιαδήποτε πιθανή δυσάρεστη έκπληξη από τον AMOC».

«Αυτό που δείχνει αυτή η μελέτη είναι ότι η άμεση επιβράδυνση του ρυθμού αύξησης του CO2 είναι ίσως πιο κρίσιμη για την αποτροπή της μελλοντικής εξασθένησης του AMOC από τον περιορισμό της συνολικής ποσότητας CO2 που εκπέμπουμε», λέει η Camille Hankel από το Πανεπιστήμιο της Ουάσινγκτον. Για τους υπεύθυνους χάραξης πολιτικής, λέει, αυτό θα μπορούσε να σημαίνει ότι «η κατανομή των συνολικών εκπομπών μας στον χρόνο θα ήταν πιο ευνοϊκή για τη διατήρηση ενός ισχυρού AMOC».

Nature Climate Change DOI: 10.1038/s41558-026-02730-w

Οι πιο εντυπωσιακές φωτογραφίες από την ολική ηλιακή έκλειψη

The moon completely covers the sun during a total solar eclipse as seen from the Javalambre Astrophysical Observatory in in Arcos de las Salinas, near Teruel, Spain, August 12, 2026. REUTERS/Christian Hartmann

Εκατομμύρια άνθρωποι είχαν την ευκαιρία να δουν από κοντά μια σπάνια ολική ηλιακή έκλειψη στις 12 Αυγούστου, καθώς η Σελήνη ευθυγραμμίστηκε απόλυτα με τη Γη και τον Ήλιο, δημιουργώντας μια σκιά που πέρασε πάνω από τη Σιβηρία, την Αρκτική, τη Γροιλανδία, την Ισλανδία και τη βόρεια Ισπανία. Ήταν η πρώτη ολική ηλιακή έκλειψη ορατή από τη Γη από τις αρχές του 2024.

Η Ισπανία ήταν η πιο πολυπληθής περιοχή από όπου έγινε ορατή η ολική έκλειψη, με τη διαδρομή της να διασχίζει τη χώρα διαγώνια, από τη βόρεια ακτή του Ατλαντικού έως τη Μεσόγειο, αργά το απόγευμα της 12ης Αυγούστου. Η φωτογραφία που δημοσιεύεται παραπάνω τραβήχτηκε στο Μπερλάνγκα ντε Ντουέρο, 240 χιλιόμετρα βορειοανατολικά της Μαδρίτης.

Στο αστεροσκοπικό κέντρο Galactica στην Τερουέλ της Ισπανίας, οι παρατηρητές αποτυπώθηκαν με απόλυτη ακρίβεια μέσα στο κάδρο της εικόνας. Αν και μεγάλο μέρος της Ισπανίας είδε ολική έκλειψη, υπήρχε επίσης η δυνατότητα να παρατηρηθεί μερική έκλειψη περίπου 90% στην Ιρλανδία, το Ηνωμένο Βασίλειο, τη Γαλλία, την Ιταλία και σε ορισμένες περιοχές της βόρειας Αφρικής.

Αυτή η σύνθετη εικόνα δείχνει την εξέλιξη της έκλειψης από μερική σε ολική και ξανά σε μερική, πάνω από το Σαν Μιλάν δε λος Καβαγιέρος της Ισπανίας.

Μια ακόμη σύνθετη εικόνα δείχνει την ολική ηλιακή έκλειψη πάνω από τη Μεσόγειο, όπως φάνηκε από τη Μαγιόρκα της Ισπανίας. Ήταν το πρώτο τέτοιο φαινόμενο ορατό από τη χώρα εδώ και περισσότερο από έναν αιώνα, με τη φάση της ολικότητας να διαρκεί περίπου ένα λεπτό.

Σε αυτή την εικόνα καταγράφεται ένα σκάφος ευθυγραμμισμένο με τον Ήλιο και τη Σελήνη, ανοιχτά της Ιμπίθα.

Οι εξαιρετικά καθαρές εικόνες παραπάνω δείχνουν την έκλειψη σε διάφορα στάδια από το Αρίχα της Ισπανίας.

Η Ισπανία, απροσδόκητα, θα δει άλλη μία ολική έκλειψη του Ήλιου τον επόμενο χρόνο, στις 2 Αυγούστου, μαζί με το Μαρόκο, την Αλγερία, τη Λιβύη και τη Σαουδική Αραβία.

Η Astranis παρουσιάζει δορυφόρο επιτήρησης για γεωστατική τροχιά

HUNTSVILLE, Ala. — Η κατασκευάστρια δορυφόρων Astranis παρουσίασε ένα διαστημικό σκάφος σχεδιασμένο να παρακολουθεί και να κινείται γύρω από άλλα αντικείμενα στη γεωστατική τροχιά, επεκτείνοντας τη δραστηριότητά της πέρα από τους δορυφόρους επικοινωνιών και στην αγορά της διαστημικής επιτήρησης.

Η εταιρεία με έδρα το Σαν Φρανσίσκο ανακοίνωσε στις 13 Αυγούστου ότι το νέο της σκάφος, με την ονομασία Perceptor, βασίζεται στην υπάρχουσα πλατφόρμα microGEO και διαθέτει αισθητήρες για την παρακολούθηση και επιθεώρηση άλλων δορυφόρων, ενώ χρησιμοποιεί ηλεκτρική πρόωση για να μετακινείται σε διαφορετικά σημεία της γεωστατικής ζώνης.

Η Astranis επιδιώκει να επεκτείνει τη δραστηριότητά της πέρα από την ευρυζωνική συνδεσιμότητα και στον τομέα της διαστημικής επίγνωσης, όπως αποκαλεί ο στρατός τον εντοπισμό, την παρακολούθηση και την αξιολόγηση αντικειμένων και δραστηριότητας σε τροχιά.

Η εταιρεία ανέφερε ότι το Perceptor θα μπορεί να πραγματοποιεί διελεύσεις κοντά από άλλους δορυφόρους και ότι πολλοί δορυφόροι θα μπορούν να επιχειρούν από κοινού, επιτρέποντας στους στρατιωτικούς χειριστές να παρατηρούν διαστημικά σκάφη από διαφορετικές θέσεις και καθιστώντας δυσκολότερη την αποφυγή της επιτήρησης από έναν στόχο.

Η γεωστατική τροχιά έχει εξελιχθεί σε βασική προτεραιότητα για τη Space Force, καθώς η Κίνα και άλλες χώρες αναπτύσσουν διαστημικά σκάφη ικανά να κινούνται κοντά στους δορυφόρους επικοινωνιών και έγκαιρης προειδοποίησης πυραύλων που στηρίζουν τις στρατιωτικές επιχειρήσεις των ΗΠΑ.

«Υπάρχουν τυφλά σημεία που θα χρησιμοποιηθούν εναντίον μας αν δεν εξαλειφθούν», δήλωσε ο συνιδρυτής και διευθύνων σύμβουλος της Astranis, John Gedmark. Πρόσθεσε ότι το Perceptor είναι μια πλατφόρμα διπλής χρήσης που θα μπορούσε να υποστηρίξει αποστολές αναγνώρισης και επιτήρησης τόσο για κυβερνητική όσο και για εμπορική χρήση.

Η Astranis εισέρχεται σε μια ολοένα πιο ανταγωνιστική αγορά. Τον Απρίλιο, η U.S. Space Force επέλεξε 14 εταιρείες, μεταξύ των οποίων και την Astranis, για να διεκδικήσουν αναθέσεις στο πλαίσιο του συμβολαίου Andromeda, που υποστηρίζει το RG-XX, έναν σχεδιαζόμενο αστερισμό δορυφόρων επιτήρησης νέας γενιάς σε γεωστατική τροχιά.

Η Astranis κατασκευάζει τους λεγόμενους microGEO δορυφόρους, βάρους μερικών εκατοντάδων κιλών, σημαντικά μικρότερους από τους παραδοσιακούς γεωστατικούς δορυφόρους επικοινωνιών πολλών τόνων. Η εταιρεία έχει χρησιμοποιήσει κυρίως αυτή την πλατφόρμα για να παρέχει αποκλειστική ευρυζωνική χωρητικότητα και έχει επιδιώξει να την προσαρμόσει για αποστολές εθνικής ασφάλειας.

Η ανακοίνωση για το Perceptor ακολουθεί τον γύρο χρηματοδότησης 450 εκατομμυρίων δολαρίων της Astranis τον Μάιο, όταν η εταιρεία ανέφερε ότι θα χρησιμοποιούσε τα κεφάλαια για την αύξηση της παραγωγικής της ικανότητας και την προετοιμασία για προμήθειες της αμερικανικής κυβέρνησης.

Η Paragon προχωρά σε απολύσεις μετά την ακύρωση του Gateway

ΟΥΑΣΙΓΚΤΟΝ — Υπεργολάβος του module που αναπτυσσόταν για το σεληνιακό Gateway της NASA προχώρησε σε απολύσεις 70 εργαζομένων, μετά τη διακοπή του προγράμματος από τη NASA.

Η Paragon Space Development Corp. ανακοίνωσε στις 11 Αυγούστου ότι προχώρησε σε «εταιρική αναδιάρθρωση», αφού το συμβόλαιό της για την παροχή συστημάτων υποστήριξης ζωής στο module Habitation and Logistics Outpost, ή HALO, τερματίστηκε από τη Northrop Grumman, τον βασικό ανάδοχο του module.

Το HALO ήταν μέρος του Gateway, μιας εγκατάστασης που η NASA σχεδίαζε να αναπτύξει σε near-rectilinear halo orbit γύρω από τη Σελήνη, ώστε να υποστηρίξει τις αποστολές Artemis, με τη συμμετοχή αρκετών χωρών. Η NASA ανακοίνωσε στο Ignition event της τον Μάρτιο ότι σταματά επ’ αόριστον τις εργασίες για το Gateway, ακυρώνοντάς το ουσιαστικά.

Η Paragon, με έδρα το Tucson της Arizona, ανέφερε ότι οι απολύσεις αφορούν προσωπικό σε Arizona, Colorado και Texas.

«Η μείωση του προσωπικού μας είναι μία από τις πιο δύσκολες αποφάσεις στα 33 χρόνια ιστορίας της Paragon και επηρεάζει ανθρώπους που έδωσαν σε αυτή την εταιρεία και σε αυτόν τον κλάδο τον καλύτερο εαυτό τους», δήλωσε ο Mark Greeley, πρόεδρος και διευθύνων σύμβουλος της Paragon.

Η Paragon ήταν υπεργολάβος της Northrop και ανέφερε ότι αναμένει η Northrop να αποζημιώσει την εταιρεία για τα κόστη κλεισίματος του έργου. Η Paragon θα διατηρήσει επίσης τα δικαιώματα πνευματικής ιδιοκτησίας για τις τεχνολογίες υποστήριξης ζωής που ανέπτυσσε για το HALO.

Η Northrop ανακοίνωσε στις 4 Αυγούστου ότι θα μεταφέρει ορισμένες τεχνολογίες που ανέπτυξε για το HALO, μεταξύ των οποίων τα συστήματα ισχύος και avionics, στη Σελήνη μέσω τριών αποστολών Lunar Infrastructure Demo, που θα ξεκινήσουν αργότερα μέσα στη δεκαετία. Η Northrop συνεργάζεται με τη NASA σε αυτές τις αποστολές, οι οποίες θα χρησιμοποιήσουν εμπορικά landers που θα προμηθευτεί η NASA μέσω του προγράμματος Commercial Lunar Payload Services.

Στελέχη της Northrop είχαν δηλώσει νωρίτερα ότι εξέταζαν τρόπους να επαναχρησιμοποιήσουν το ίδιο το module HALO, υποστηρίζοντας ότι θα μπορούσε να μετατραπεί σε σεληνιακό habitat. Ωστόσο, η εταιρεία αναγνώρισε προβλήματα διάβρωσης στη δομή του module, το οποίο είχε κατασκευαστεί από άλλη υπεργολάβο, τη Thales Alenia Space, και τα οποία έπρεπε να αντιμετωπιστούν.

Η Paragon ανέφερε ότι η απώλεια του συμβολαίου για το HALO αποτελεί πλήγμα, αλλά όχι μοιραίο για την εταιρεία. «Η ακύρωση του Gateway αλλάζει ένα πρόγραμμα. Δεν αλλάζει τις ανάγκες των πελατών μας ούτε αυτό που κάνουμε καλύτερα», είπε ο Greeley. «Η ανθρώπινη διαστημική πτήση εξακολουθεί να εξαρτάται από τα συστήματα που επιτρέπουν στους ανθρώπους να ζουν και να εργάζονται σε ακραία περιβάλλοντα, δηλαδή από το έργο που κάνει η Paragon εδώ και περισσότερες από τρεις δεκαετίες».

Η Paragon, η οποία ειδικεύεται ιστορικά στα συστήματα υποστήριξης ζωής και σε σχετικές τεχνολογίες, ανέφερε ότι εξετάζει τρόπους να αξιοποιήσει αυτή την τεχνογνωσία στα σχέδια της NASA για σεληνιακή βάση, αλλά και σε άλλα κυβερνητικά και εμπορικά έργα.

Τεχνητή νοημοσύνη και μέλλον: κοινωνίες ή τεχνολογικές εταιρείες;

BEIJING, CHINA - JUNE 26: A man walks by a billboard showing a humanoid robot in the AI section at the Chinese International Supply Chain Expo (CISCE) on June 26, 2026 in Beijing, China. China is investing heavily in artificial intelligence and robotics, pouring billions of dollars into what the government sees as the country’s next economic engine. There are thousands of Chinese companies across a sprawling sector that includes humanoid robot and embodied intelligence, AI models, factory automation, and AI for autonomous systems. China remains in a race with the United States for dominance in AI technologies with products that are cheaper to manufacture and have commercial appeal. (Photo by Kevin Frayer/Getty Images)

Λέγεται συχνά ότι την ιστορία τη γράφουν οι νικητές. Ποιος, όμως, γράφει το μέλλον; Για το μεγαλύτερο μέρος του 21ου αιώνα, αυτόν τον ρόλο τον είχαν οι τεχνολογικοί πρωταγωνιστές της Silicon Valley, όπως ο Steve Jobs, ο Mark Zuckerberg και ο Elon Musk. Σήμερα, στο ίδιο πεδίο βρίσκονται η OpenAI και οι ανταγωνιστές της, που υπόσχονται είτε μια μηχανική ουτοπία είτε μια αποκάλυψη της τεχνητής νοημοσύνης — και κάποιες φορές και τα δύο μαζί.

Καθώς τα μοντέλα AI επεκτείνονται σε ολοένα περισσότερους τομείς της ανθρώπινης δραστηριότητας, είναι εύκολο να νιώσει κανείς ότι, όπως το θέτει ο μαθηματικός Terence Tao, έχει χαθεί ο έλεγχος της αφήγησης. Με την OpenAI να παρουσιάζει σε μία κίνηση αποτελέσματα αντίστοιχα με πολλαπλά διδακτορικά, δεν είναι παράξενο που ο Tao ζητά από τους συναδέλφους του να ανακτήσουν το κύρος τους ως προς το τι σημαίνει να είναι κανείς μαθηματικός.

Η συζήτηση για τον έλεγχο της αφήγησης από τις εταιρείες τεχνολογίας γίνεται ακόμη πιο έντονη με όσα αποκάλυψε η OpenAI τον περασμένο μήνα. Η εταιρεία ανέφερε ότι τα μοντέλα AI της παραβίασαν απροσδόκητα άλλη εταιρεία, την Hugging Face, κατά τη διάρκεια δοκιμών κυβερνοασφάλειας. Περιγράφοντας το περιστατικό με δραματικό τόνο, η OpenAI το χαρακτήρισε «πρωτοφανές κυβερνοπεριστατικό» και είπε ότι λαμβάνει μέτρα για να μην επαναληφθεί.

Τις επόμενες εβδομάδες, και άλλες εταιρείες AI, ανάμεσά τους η Anthropic και η Meta, προχώρησαν σε παρόμοιες αποκαλύψεις, γεγονός που δείχνει ότι τέτοια περιστατικά είναι ευρύτερα διαδεδομένα στον κλάδο. Όπως το παρουσιάζουν οι ίδιες οι εταιρείες, πρόκειται για ατυχήματα και εκείνες απλώς προσπαθούν τώρα να συμμαζέψουν τις συνέπειες. Όμως γιατί να τους αφήνουμε να γράφουν εκείνες την ιστορία;

Τα μοντέλα AI χτίζουν το μέλλον, αλλά αυτό δεν σημαίνει ότι οι υπόλοιποι πρέπει να μένουμε απαθείς

Αν ένας άνθρωπος-υπάλληλος αυτών των εταιρειών είχε χακάρει έναν άλλο οργανισμό, θα περιμέναμε να ξεκινήσει ποινική έρευνα. Η αβεβαιότητα γύρω από την αυτονομία των μοντέλων AI, την οποία τροφοδοτούν και οι ίδιες οι εταιρείες τεχνητής νοημοσύνης, φαίνεται πως μέχρι στιγμής έχει αποτρέψει τις νομικές συνέπειες. Αν η κοινωνία ήταν λιγότερο πρόθυμη να υιοθετήσει το αφήγημα της AI, το αποτέλεσμα θα μπορούσε να είναι πολύ διαφορετικό.

Πλέον είναι δύσκολο να αμφισβητήσει κανείς ότι τα πιο πρόσφατα μοντέλα τεχνητής νοημοσύνης διαμορφώνουν το μέλλον. Αυτό, όμως, δεν σημαίνει ότι οι υπόλοιποι πρέπει να μείνουμε αδρανείς και απλώς να παρακολουθούμε. Μπροστά σε μια τεχνολογία που επηρεάζει τον κόσμο, ο κόσμος πρέπει να αποφασίζει πώς θα χρησιμοποιηθεί — όχι οι τεχνολογικές εταιρείες.

Προγονικό των θηλαστικών ζώο ίσως γεννούσε ζωντανά μικρά πριν από 236 εκατ. χρόνια

Πλάσματα που αποτελούσαν τον κρίκο ανάμεσα στα ερπετά και τα θηλαστικά μπορεί να γεννούσαν ζωντανά μικρά 90 εκατομμύρια χρόνια νωρίτερα από ό,τι θεωρούσαμε έως τώρα.

Ένα από τα βασικά χαρακτηριστικά όλων των θηλαστικών, με εξαίρεση τα μονοτρήματα –την έχιδνα και τον πλατύποδα– είναι ότι γεννούν ζωντανά μικρά. Αυτή η «viviparity» διαφέρει από την «oviparity» που συναντάται στα περισσότερα άλλα σπονδυλωτά, όπου τα θηλυκά γεννούν αυγά που εκκολάπτονται έξω από το σώμα τους.

Ένα ερώτημα που απασχολεί εδώ και χρόνια είναι αν τα πλάσματα που είναι γνωστά ως κυνόδοντες, τα οποία εμφανίστηκαν πριν από περίπου 260 εκατομμύρια χρόνια, στην Πέρμια γεωλογική περίοδο, και αποτελούν άμεσους προγόνους όλων των θηλαστικών, γεννούσαν αυγά ή ζωντανά μικρά, καθώς δεν έχει βρεθεί κανένα στοιχείο που να δείχνει τον τρόπο αναπαραγωγής τους.

«Το αν οι πρόγονοι των θηλαστικών ήταν ωοτόκοι ή ζωοτόκοι θεωρείται μυστήριο», λέει ο Leandro Gaetano από το Εθνικό Συμβούλιο Επιστημονικής και Τεχνικής Έρευνας της Αργεντινής. «Δεν είχαμε κανένα στοιχείο για το πώς ή πότε εξελίχθηκε ένα από τα πιο χαρακτηριστικά γνωρίσματα της πλειονότητας των σημερινών θηλαστικών, η ζωοτοκία, στη γραμμή εξέλιξης των θηλαστικών».

Αυτό έχει πλέον αλλάξει, χάρη σε μια τυχαία παρατήρηση που έγινε κατά τη διάρκεια μεταπτυχιακού μαθήματος στο Πανεπιστήμιο του Μπουένος Άιρες στην Αργεντινή. Οι φοιτητές εξέταζαν ένα απολίθωμα του Chiniquodon theotonicus, ενός κυνόδοντα που έζησε πριν από 236 εκατομμύρια χρόνια και βρέθηκε στο Εθνικό Πάρκο Talampaya, στη βορειοδυτική Αργεντινή, το 2011. Μέρος της ανάλυσης περιλάμβανε τη χρήση μικροσκοπίου για την εξέταση λεπτών τομών από ένα από τα αρχαία οστά του ποδιού του ζώου. Εκείνη τη στιγμή, στην τάξη εντοπίστηκε μια παράξενη γραμμή ανάπτυξης μέσα στο οστό.

Ο Gaetano και οι συνεργάτες του το διερεύνησαν περαιτέρω και κατέληξαν τελικά στο συμπέρασμα ότι αυτή η γραμμή, ανάλογη με τον δακτύλιο ανάπτυξης ενός δέντρου, κατέγραφε τη στιγμή που το αρχαίο αυτό συγγενικό των θηλαστικών ζώο πέρασε μια έντονη φάση ανάπτυξης μετά τη γέννησή του.

Οι ερευνητές ανασύνθεσαν το μέγεθος που θα είχαν το οστό του ποδιού και το ίδιο το ζώο όταν σχηματίστηκε η γραμμή ανάπτυξης. Υπολόγισαν ότι το ζώο θα ζύγιζε 1,68 κιλά εκείνη τη στιγμή. Όταν πέθανε ως πλήρως ανεπτυγμένο ενήλικο, ζύγιζε λίγο λιγότερο από 12 κιλά.

Αυτό έδωσε στους ερευνητές μια αναλογία μεγέθους νεογνού προς ενήλικο στο αρχαίο ζώο. Στη συνέχεια, τη συνέκριναν με αντίστοιχες αναλογίες από ένα ευρύ φάσμα σύγχρονων ζώων: 1.869 θηλαστικά, 2.619 μη πτηνά ερπετά και 782 πτηνά.

«Μας έκανε εντύπωση ότι το Chiniquodon ομαδοποιήθηκε με τα σημερινά πλακουντοφόρα θηλαστικά», λέει ο Gaetano.

Οι ομάδες ζώων που γεννούν αυγά παράγουν μικρά που είναι πολύ μικρότερα από τα ενήλικα όταν εκκολάπτονται, λέει.

Για παράδειγμα, σε ορισμένα είδη μεγάλων πτηνών τα νεοεκκολαφθέντα μικρά αντιστοιχούν μόλις στο 0,002% της μάζας του σώματος ενός ενήλικου, ενώ τα πλακουντοφόρα θηλαστικά συχνά γεννούν μικρά που ξεπερνούν το 20% του μεγέθους των γονιών τους.

«Μόνο τα πλακουντοφόρα θηλαστικά παράγουν σχετικά μεγάλα νεογνά, ενώ τα νεοεκκολαφθέντα ερπετά και πτηνά είναι συγκριτικά πολύ μικρά», λέει ο Gaetano. «Γι’ αυτό προτείνουμε ότι η αναπαραγωγική στρατηγική του Chiniquodon theotonicus ήταν πιο κοντά σε εκείνη των πλακουντοφόρων θηλαστικών».

Ο Mike Benton από το Πανεπιστήμιο του Bristol στο Ηνωμένο Βασίλειο λέει ότι τα ευρήματα είναι πειστικά.

«Επιπλέον, όπως υποστηρίζουν, η προφανής απουσία ή η σπανιότητα πραγματικών αυγών οποιουδήποτε είδους στην Πέρμια και την Τριασική περίοδο υπήρξε πάντα αινιγματική – το λεγόμενο amniote egg gap», λέει.

Ο Oliver Griffith από το Macquarie University στο Σίδνεϊ λέει ότι η πρώτη του αντίδραση είναι να είναι επιφυλακτικός απέναντι στον ισχυρισμό της ζωντανής γέννας, καθώς υπάρχουν μόνο έμμεσες ενδείξεις. Ωστόσο, τον εντυπωσιάζει το γεγονός ότι, ελλείψει άμεσων απολιθωμάτων, η ομάδα εξακολουθεί να προσπαθεί να λύσει το αίνιγμα.

«Ίσως να μην αποκτήσουμε ποτέ κανένα είδος άμεσης απόδειξης που να λύνει το μυστήριο, για παράδειγμα ένα απολιθωμένο αυγό θηλαστικού ή μια απολιθωμένη μητέρα κατά τη διάρκεια της εγκυμοσύνης», λέει. «Οπότε είναι κάπως ωραίο ότι ακολουθούν μια διαφορετική προσέγγιση για να προσπαθήσουν να βρουν απάντηση σε αυτό το ερώτημα».

Frontiers in Mammal Science DOI: 10.3389/fmamm.2026.1845319

Τρέξιμο με καρότσι: χαμηλότερος κίνδυνος τραυματισμών

SYDNEY, AUSTRALIA - SEPTEMBER 20: Competitors run across the Sydney Harbour Bridge in the Sydney half-marathon during the Blackmores Sydney Running Festival on September 20, 2015 in Sydney, Australia. (Photo by Cameron Spencer/Getty Images)

Το τρέξιμο με καρότσι ή παιδικό καρότσι μπορεί να κάνει τους γονείς λιγότερο επιρρεπείς σε πόνο στον αστράγαλο και σε τραυματισμούς στους μύες της γάμπας, στις καμάρες των ποδιών και στους αχίλλειους τένοντες. Σύμφωνα με έρευνα σε γονείς, η χρήση καροτσιού συνδέεται με 37% χαμηλότερο κίνδυνο τραυματισμού. Αυτό μπορεί να οφείλεται, εν μέρει, στις αλλαγές στις κατακόρυφες δυνάμεις — στο πόση δύναμη απορροφούν τα πόδια μας σε κάθε βήμα — όταν κάποιος σπρώχνει ένα παιδί.

«Υπάρχει λίγο αυτό το φαινόμενο του περιπατητή, όπου σκύβεις και βάζεις λίγο βάρος στο καρότσι», λέει η Allison Altman Singles από το Pennsylvania State University, η οποία έτρεχε με καρότσι μετά τη γέννηση των δύο παιδιών της. «Αυτό με έκανε να αναρωτηθώ αν τελικά αυτό λειτουργεί προστατευτικά;»

Ο τρόπος που τρέχει κανείς αλλάζει όταν δεν έχει κοιμηθεί αρκετά

Προηγούμενες έρευνες δείχνουν ότι όσοι τρέχουν με καρότσι συνήθως κάνουν μικρότερα βήματα και κινούνται πιο αργά. Επίσης, σκύβουν περισσότερο προς τα εμπρός, με μεγαλύτερη κάμψη του ισχίου και κλίση της λεκάνης προς τα εμπρός. Πέρυσι, η Altman Singles και οι συνεργάτες της διαπίστωσαν ότι η κατακόρυφη δύναμη πρόσκρουσης είναι 16% χαμηλότερη όταν κάποιος τρέχει με καρότσι, όμως δεν ήταν σαφές αν αυτό επηρεάζει τον κίνδυνο τραυματισμού.

Για να το εξετάσουν καλύτερα, η Altman Singles και η ομάδα της ανέλυσαν δεδομένα τρεξίματος και τραυματισμών που δήλωσαν οι ίδιοι 196 γονείς, οι οποίοι χρησιμοποιούσαν οποιουδήποτε τύπου καρότσι σε τουλάχιστον μία από τις διαδρομές τους, όταν τα παιδιά τους ήταν κάτω των 3 ετών. Τα άτομα αυτά συγκρίθηκαν με άλλες 53 μητέρες ή πατέρες που έτρεχαν στην ίδια ηλικία των παιδιών τους, αλλά χωρίς καρότσι. Όλοι οι συμμετέχοντες είχαν κάποια εμπειρία στο τρέξιμο πριν γίνουν γονείς.

Οι δύο ομάδες κάλυπταν παρόμοιες συνολικές αποστάσεις και ήταν σχετικά καλά ταιριασμένες ως προς παράγοντες όπως η ηλικία, το ύψος και το βάρος. Ωστόσο, και στις δύο ομάδες υπήρχαν πολύ περισσότερες γυναίκες από άνδρες, ιδιαίτερα στην ομάδα με καρότσι.

Συνολικά, το 30% όσων έτρεχαν χωρίς καρότσι ανέφεραν ότι είχαν υποστεί τραυματισμούς που σχετίζονταν με το τρέξιμο, έναντι 19% όσων έτρεχαν με καρότσι. Σε αυτούς περιλαμβάνονταν μεγαλύτερη συχνότητα πόνου στον αστράγαλο, τραυματισμού στον μυ της γάμπας, πελματιαίας απονευρωσίτιδας (πόνος στη φτέρνα που εμφανίζεται όταν η παχιά ταινία ιστού στο κάτω μέρος του ποδιού ερεθίζεται ή φλεγμαίνει) και αχίλλειας τενοντίτιδας (τραυματισμός του αχίλλειου τένοντα).

Το slow running, η τάση δηλαδή να συναντιούνται άνθρωποι για χαλαρό τζόκινγκ, γνωρίζει άνθηση — αλλά δεν πρέπει να θεωρεί κανείς ότι, αν δεν υπάρχει πόνος, δεν υπάρχει και όφελος

«Γενικά, το τρέξιμο με καρότσι περιλαμβάνει γρήγορα βήματα με μικρό μήκος διασκελισμού», λέει η Cara Wall-Scheffler από το Seattle Pacific University. «Αν και αυτό μπορεί να αυξάνει το μεταβολικό κόστος, μπορεί επίσης να μειώνει τη δύναμη που παράγεται σε κάθε πάτημα, κάτι που ίσως εξηγεί μέρος αυτής της μείωσης στους τραυματισμούς».

Η Wall-Scheffler λέει ότι η μελέτη πρέπει να θεωρηθεί ένα «πολύ καλό ξεκίνημα» για την κατανόηση ενός σημαντικού θέματος. Ωστόσο, μελλοντική έρευνα θα πρέπει να περιλαμβάνει πιο ισορροπημένη αναλογία ανδρών και γυναικών, σημειώνει. Για παράδειγμα, τα οιστρογόνα και η προγεστερόνη μπορεί να επηρεάζουν την ευκαμψία του συνδετικού ιστού, κάτι που θα μπορούσε να επηρεάσει τον κίνδυνο τραυματισμού μιας γυναίκας.

Μελλοντικές μελέτες θα πρέπει επίσης να συλλέγουν πιο τακτικά δεδομένα για τραυματισμούς μέσα στον χρόνο και θα μπορούσαν ακόμη να εξετάσουν τις επιπτώσεις διαφορετικών τρόπων ώθησης του καροτσιού, όπως η χρήση ενός ή δύο χεριών, λέει η Wall-Scheffler.

PLoS One DOI: 10.1371/journal.pone.0354371