ΔΕΠΥ στις γυναίκες: πώς οι ορμόνες επιδεινώνουν τα συμπτώματα

A group of women walkers carry their babies and infants after the descent from Crowden Tower on the lower stages of the Pennine Way, on 17th July 2024, in Edale, Derbyshire, England. (Photo by Richard Baker / In Pictures via Getty Images)

Λένε πως πρέπει να γράφεις για όσα ξέρεις. Όμως υπάρχει μια λεπτή γραμμή ανάμεσα στο γράψιμο από εμπειρία και στην καταγραφή από το πεδίο, την ώρα που προσπαθείς να βάλεις τάξη στις δικές σου σκέψεις. Αυτό, ομολογώ, είναι ένα παράδειγμα του δεύτερου.

Ένα πράγμα που ξέρω είναι ότι ο εγκέφαλός μου έχει δική του βούληση. Ήμουν 48 ετών όταν ανακάλυψα ότι αυτό συμβαίνει επειδή έχω ΔΕΠΥ. Ξέρω επίσης ότι είμαι «λίγο ορμονική» — λέξεις που θα με έβρισκαν προσβλητικές αν ερχόταν από κάποιον άλλον, αλλά που χρησιμοποιώ παρ’ όλα αυτά για να περιγράψω τις μεταπτώσεις από την ανεμελιά στον θυμό, το κλάμα και την αίσθηση ότι δεν αντέχω άλλο. Αυτές με συνοδεύουν από την εφηβεία. Κι όμως, παρότι γνώριζα και τα δύο αυτά πράγματα για τον εαυτό μου, δεν μου είχε περάσει ποτέ από το μυαλό ότι μπορεί να συνδέονται.

Κι όμως, η σύνδεση αυτή είναι σχεδόν βέβαιη. Τα τελευταία χρόνια, τα στοιχεία έχουν αυξηθεί και δείχνουν ότι οι διακυμάνσεις των αναπαραγωγικών ορμονών στις γυναίκες δεν επηρεάζουν μόνο μετρήσιμα τη λειτουργία του εγκεφάλου και την ψυχική υγεία, αλλά ότι οι γυναίκες με ΔΕΠΥ μπορεί να είναι ασυνήθιστα ευαίσθητες σε αυτές.

Οι μεγάλες ορμονικές αλλαγές που συνδέονται με την εφηβεία, τον εμμηνορροϊκό κύκλο, την περίοδο μετά την εγκυμοσύνη και την περιεμμηνόπαυση αναγνωρίζονται όλο και περισσότερο ως φάσεις που επιδεινώνουν τα συμπτώματα της ΔΕΠΥ, αφήνοντας πίσω τους χάος. Υπάρχουν ακόμη πολλά να μάθουμε, όμως καθώς οι ερευνητές αρχίζουν να ξετυλίγουν πώς αυτό το ορμονικό τρενάκι επηρεάζει σώμα και εγκέφαλο, ανοίγει ο δρόμος για καλύτερες θεραπείες της ΔΕΠΥ που θα στοχεύουν στις ορμόνες, στη χημεία του εγκεφάλου ή και στα δύο.

Πέρασε απαρατήρητο

Υπάρχουν πολλοί λόγοι για τους οποίους η σχέση ανάμεσα στις ορμόνες και στη ΔΕΠΥ έμεινε για τόσο καιρό εκτός προσοχής. Οι γυναίκες ήταν επί χρόνια υποεκπροσωπούμενες στις επιστημονικές και ιατρικές μελέτες, εν μέρει για να αποφεύγονται οι επιπλοκές που προκαλούν οι ορμόνες, οι οποίες δυσκολεύουν την ερμηνεία των αποτελεσμάτων. Ένας ακόμη σημαντικός λόγος είναι ότι, μέχρι τα μέσα της δεκαετίας του 1990, η ΔΕΠΥ θεωρούνταν διαταραχή που επηρεάζει κυρίως τα αγόρια. Τα μικρά αγόρια είναι πιο πιθανό να εμφανίζουν υπερκινητικά και παρορμητικά συμπτώματα από τα κορίτσια, και τα διαγνωστικά κριτήρια είχαν διαμορφωθεί με βάση αυτά τα, κυρίως ανδρικά, χαρακτηριστικά.

Στις αρχές της δεκαετίας του 2000, η έρευνα άρχισε να δείχνει ότι τα κορίτσια είχαν στην πραγματικότητα την ίδια πιθανότητα να έχουν ΔΕΠΥ με τα αγόρια. Όμως, παρότι τα συμπτώματά τους ήταν εξίσου επιβαρυντικά για την εκπαίδευση και την ευημερία τους, με περισσότερη συχνότητα εκφράζονταν εσωτερικά, ως άγχος ή αφηρημάδα, και όχι ως εξωτερική υπερκινητικότητα και παρορμητικότητα. «Τα κορίτσια είναι πιο πιθανό να περνούν κάτω από το ραντάρ, γιατί συνήθως κάθονται εκεί, ήσυχα, χωρίς να καταλαβαίνουν [το μάθημα]», λέει η Michelle Martel, ψυχολόγος στο University of Kentucky. «Δεν χτυπάει καμπανάκι στους δασκάλους με τον ίδιο τρόπο». Τα αγόρια εξακολουθούν να έχουν δύο έως τρεις φορές περισσότερες πιθανότητες να διαγνωστούν με ΔΕΠΥ στην παιδική ηλικία από τα κορίτσια.

Είναι δύσκολο να ξεχωρίσει κανείς αυτές τις φαινομενικές διαφορές ανάμεσα στα φύλα από τις κοινωνικές προσδοκίες. Τα κορίτσια ίσως δέχονται μεγαλύτερη πίεση να καταπιέζουν τα εξωτερικά σημάδια υπερκινητικότητας και παρορμητικότητας, για να μην χαρακτηριστούν «επιβλητικά» ή «δύσκολα». Ή, όπως μου είχε πει κάποτε μια καθηγήτρια στο γυμνάσιο: «σπαστικό με κεφαλαίο Σ».

Όμως, ενώ η πίεση να κρύβονται τα κοινωνικά μη αποδεκτά χαρακτηριστικά της ΔΕΠΥ είναι πραγματική, υπάρχουν και στοιχεία ότι η βιολογία επηρεάζει σημαντικά το πώς οι γυναίκες με ΔΕΠΥ διαχειρίζονται τα συμπτώματά τους. Για τη Sandra Kooij, ψυχίατρο και ερευνήτρια της ενήλικης ΔΕΠΥ στο Amsterdam University Medical Center στην Ολλανδία, η πρώτη ένδειξη ότι οι ορμόνες αποτελούσαν μεγάλο μέρος της ιστορίας ήρθε από τις γυναίκες που είχε υπό την παρακολούθησή της στις αρχές της δεκαετίας του 2000.

«Οι ασθενείς μου μού ζητούσαν επί χρόνια να μελετήσω τις ορμονικές τους διακυμάνσεις», λέει. «Έλεγαν: “Σίγουρα υπάρχει πρόβλημα εδώ και κανείς δεν το ξέρει. Μπορείτε να μας μελετήσετε;”»

Η Kooij ενδιαφέρθηκε και σχεδίασε μια μελέτη, που δημοσιεύτηκε το 2021, στην οποία αξιολογήθηκαν οι εμπειρίες 200 γυναικών με ΔΕΠΥ. Ερωτηματολόγια κατέγραφαν τα συμπτώματά τους κατά τη διάρκεια του εμμηνορροϊκού κύκλου και μετά την εγκυμοσύνη, με τα αποτελέσματα να επιβεβαιώνουν ότι φαίνεται πράγματι να είναι ασυνήθιστα ευαίσθητες στις ορμονικές διακυμάνσεις. Σχεδόν οι μισές συμμετέχουσες πληρούσαν τα κριτήρια για προεμμηνορροϊκή δυσφορική διαταραχή, μια κατάσταση που μπορεί να είναι εξουθενωτική και εκτιμάται ότι επηρεάζει το 3% έως 8% του γυναικείου πληθυσμού. Επιπλέον, σχεδόν το 60% των γυναικών της μελέτης που είχαν γεννήσει εμφάνισαν επιλόχεια κατάθλιψη, ποσοστό που είναι πάνω από το διπλάσιο εκείνου του γενικού πληθυσμού. Αυτό συμφωνεί και με άλλες έρευνες που δείχνουν ότι οι γυναίκες με ΔΕΠΥ έχουν σημαντικά υψηλότερο κίνδυνο να εμφανίσουν κατάθλιψη όταν χρησιμοποιούν ορμονική αντισύλληψη. Μαζί, αυτά τα ευρήματα δείχνουν ότι οι γυναίκες με ΔΕΠΥ έχουν ασυνήθιστα έντονες συναισθηματικές αντιδράσεις στις ορμονικές διακυμάνσεις.

Μελετώντας τον εγκέφαλο των αυτιστικών κοριτσιών, γνωρίζουμε πλέον ότι η κατάσταση εκδηλώνεται διαφορετικά σε αυτά σε σχέση με τα αγόρια, κάτι που δείχνει ότι μεγάλος αριθμός γυναικών έμεινε αδιάγνωστος

Υπάρχουν επίσης στοιχεία ότι οι ορμόνες επηρεάζουν και τα βασικά γνωστικά συμπτώματα της ΔΕΠΥ. Προηγούμενη μελέτη της ομάδας της Martel, το 2018, ανέφερε διπλάσια αύξηση στα συμπτώματα αφηρημάδας, υπερκινητικότητας και παρορμητικότητας μετά την ωορρηξία και προς το τέλος του εμμηνορροϊκού κύκλου, με τις μεγαλύτερες γνωστικές αλλαγές να εμφανίζονται σε όσες είχαν υψηλή παρορμητικότητα. Αν και η μελέτη αφορούσε γυναίκες που δεν πληρούσαν τα κριτήρια διάγνωσης ΔΕΠΥ, η Martel λέει ότι μια μεταγενέστερη μελέτη σε 100 γυναίκες με διαγνωσμένη ΔΕΠΥ, η οποία βρίσκεται υπό αξιολόγηση από ομοτίμους, έδειξε παρόμοια αποτελέσματα. Επιπλέον, λέει η Martel, οι αλλαγές στη βαρύτητα των συμπτωμάτων ήταν αρκετά σημαντικές ώστε να επηρεάζουν το αν κάποια θα πληρούσε ή όχι τα διαγνωστικά κριτήρια της ΔΕΠΥ από τη μια εβδομάδα στην άλλη.

Βασικό διαγνωστικό στοιχείο της ΔΕΠΥ είναι ότι υπάρχει σε όλη τη διάρκεια της ζωής ενός ανθρώπου, οπότε αυτές οι ορμονικές διακυμάνσεις θα μπορούσαν να εμποδίσουν κάποιον να λάβει τη διάγνωση και τη θεραπεία που χρειάζεται. «Για μένα, αυτό είναι αρκετά σημαντικό κλινικά», λέει η Martel.

Η κατανόηση αυτών των διακυμάνσεων είναι επίσης κρίσιμη για τη βελτίωση της ευημερίας όσων βιώνουν έντονες αντιδράσεις στις ορμονικές αλλαγές, ιδιαίτερα όταν, όπως εγώ, δεν έχουν συνδέσει τα κομμάτια μεταξύ τους. Σε μελέτη με συνεντεύξεις από τον Μάρτιο, στην οποία συμμετείχαν 14 γυναίκες με ΔΕΠΥ, πολλές ανέφεραν ότι ένιωθαν «να τις ελέγχουν οι ορμόνες τους» με τρόπους που δυσκόλευαν την καθημερινότητά τους. Ορισμένες μίλησαν για έκρηξη ενέργειας και κίνητρου γύρω από την ωορρηξία, κατά την οποία έκαναν σχέδια και έδιναν υποσχέσεις που δεν μπορούσαν να τηρήσουν λίγες ημέρες αργότερα. Όπως παραπονέθηκε μια γυναίκα στη μελέτη, με λόγια που ταυτίζομαι απολύτως: «Νιώθω ότι υπάρχει απλώς χάος στο μυαλό μου, συνεχώς».

Ακόμη χειρότερα, παρότι τα διεγερτικά φάρμακα μπορούν να βοηθήσουν στον έλεγχο μέρους αυτού του χάους, υπάρχουν ενδείξεις ότι οι ορμόνες μπορούν να επηρεάσουν και τη δράση τους. Σύμφωνα με τις λίγες μελέτες που έχουν γίνει έως τώρα, συχνά αναφέρεται ότι η διεγερτική φαρμακευτική αγωγή είναι λιγότερο αποτελεσματική στο δεύτερο μισό του εμμηνορροϊκού κύκλου και κάποιες φορές δεν λειτουργεί καθόλου.

Οι ορμονικές μεταβολές δεν επηρεάζουν μόνο τα μηνιαία συμπτώματα. Μπορούν να έχουν σημασία σε όλη τη διάρκεια της ζωής. Αυτό πιθανότατα εξηγεί γιατί τόσες πολλές γυναίκες, ανάμεσά τους και εγώ, διαγιγνώσκονται στην περιεμμηνόπαυση. Έρευνα σε 3.000 γυναίκες με ΔΕΠΥ, από τα μέσα της δεκαετίας των 40 έως τα μέσα της δεκαετίας των 90, έδειξε ότι η πιο συνηθισμένη ηλικία διάγνωσης ήταν μεταξύ 41 και 50 ετών, ενώ περισσότεροι από τους μισούς συμμετέχοντες ανέφεραν ότι τα συμπτώματα στην περιεμμηνόπαυση είχαν καθοριστικό αντίκτυπο στη ζωή τους. Οι ορμόνες μπορεί να εξηγούν την αισθητή αύξηση των διαγνώσεων ΔΕΠΥ σε γυναίκες μέσης ηλικίας, οι οποίες μόνο στο Ηνωμένο Βασίλειο έχουν αυξηθεί κατά 40% τον τελευταίο χρόνο. Σε ξεχωριστή έρευνα σε 600 γυναίκες με ΔΕΠΥ, με επικεφαλής την Caroline Gurvich, κλινική νευροψυχολόγο στο Monash University στη Μελβούρνη, το 98% δήλωσε ότι αντιμετώπιζε μεγαλύτερη δυσκολία με την αφηρημάδα στην περιεμμηνόπαυση.

Σημαντικό είναι, λέει η Gurvich, ότι αυτό δεν μοιάζει να είναι η συνηθισμένη εγκεφαλική «ομίχλη» της εμμηνόπαυσης που μοιάζει με ΔΕΠΥ με όψιμη έναρξη. «Αν κάποιος είχε μια ομαλή πορεία σε όλη του τη ζωή και φτάσει στην εμμηνόπαυση, και μιλά για brain fog, μπορεί να φαίνεται παρόμοιο, αλλά δεν πληροί τα διαγνωστικά κριτήρια της ΔΕΠΥ». Από τον ορισμό της, η ΔΕΠΥ πρέπει να υπάρχει από την παιδική ηλικία και, στη μελέτη της Gurvich, οι γυναίκες που διαγνώστηκαν στην περιεμμηνόπαυση ανέφεραν ότι τα πρώτα συμπτώματα εμφανίστηκαν πριν από την ηλικία των 8 ετών. Πολλές είχαν περάσει ολόκληρη τη ζωή τους καλύπτοντας τα συμπτώματα ή χρησιμοποιώντας στρατηγικές για να τα παρακάμπτουν, λέει. Ύστερα, στην περιεμμηνόπαυση, οι ορμονικές αλλαγές έκαναν κάτι τέτοιο αδύνατο. «Είχαν καλύψει και συγκαλύψει τα πάντα και έπειτα έφτασαν στο σημείο όπου αυτό απλώς δεν δούλευε πια», λέει η Gurvich.

Άλλες έρευνες το επιβεβαιώνουν. Μελέτη του 2025 από την ομάδα της Kooij έδειξε ότι, ανάμεσα σε περισσότερες από 5.000 γυναίκες άνω των 35 ετών, όσες είχαν ΔΕΠΥ εμφάνιζαν συμπτώματα περιεμμηνόπαυσης έως και 10 χρόνια νωρίτερα από όσες δεν είχαν, πιθανότατα επειδή τα προϋπάρχοντα προβλήματα με τον νευροδιαβιβαστή ντοπαμίνη έκαναν πιο αισθητή τη μικρή μείωση στα επίπεδα οιστρογόνων στην πρώιμη περιεμμηνόπαυση σε σχέση με όσες είχαν νευροτυπικό εγκέφαλο. Όταν πλέον βρίσκονταν στην πλήρη περιεμμηνόπαυση, οι γυναίκες με ΔΕΠΥ ήταν πολύ πιο πιθανό να αναφέρουν σοβαρά γνωστικά και συναισθηματικά συμπτώματα, ενώ η πιο σοβαρή ΔΕΠΥ προέβλεπε και χειρότερα συμπτώματα περιεμμηνόπαυσης.

Αυτό το εύρος στοιχείων έχει πλέον εδραιώσει μια σαφή σύνδεση ανάμεσα στη ΔΕΠΥ και την ευαισθησία στις ορμόνες, όμως οι ερευνητές εξακολουθούν να προσπαθούν να κατανοήσουν τον μηχανισμό. Ένα στοιχείο είναι ότι η επιδείνωση των συμπτωμάτων τείνει να εμφανίζεται όταν τα επίπεδα οιστρογόνων πέφτουν απότομα. Αυτό συμβαίνει δύο φορές στον εμμηνορροϊκό κύκλο: αμέσως μετά την ωορρηξία και ξανά λίγο πριν την έμμηνο ρύση. Σημαντικές μειώσεις παρατηρούνται επίσης στις ημέρες και τις εβδομάδες μετά τον τοκετό, αλλά και στις ασταθείς αυξομειώσεις που συνοδεύουν την εφηβεία και την περιεμμηνόπαυση. «Όλα αυτά τα δεδομένα δείχνουν ότι η πτώση ή τα χαμηλά οιστρογόνα είναι πραγματικά επικίνδυνα για τη γνωστική λειτουργία και για τη ΔΕΠΥ», λέει η Martel.

Ευτυχώς, εδώ και τουλάχιστον δύο δεκαετίες υπάρχουν στοιχεία, αρχικά από μελέτες σε αρουραίους και πιο πρόσφατα σε ανθρώπους, που εξηγούν γιατί αυτό έχει σημασία για τη λειτουργία του εγκεφάλου. Πέρα από τον ρόλο της ως αναπαραγωγική ορμόνη, η οιστραδιόλη επιτελεί αρκετούς σημαντικούς ρόλους στον εγκέφαλο, ενεργοποιώντας οδούς που προστατεύουν τις ήδη υπάρχουσες νευρικές συνδέσεις και στηρίζουν τη δημιουργία νέων. Η οιστραδιόλη βοηθά επίσης την απελευθέρωση ενέργειας στα κύτταρα, μειώνοντας το οξειδωτικό στρες, και συνδέεται με την προγεστερόνη, η οποία συμβάλλει στη διατήρηση των εγκεφαλικών συνδέσεων. Έρευνα του 2018 δείχνει ότι τα οφέλη της προγεστερόνης γίνονται ορατά μόνο όταν ακολουθούν μια αύξηση της οιστραδιόλης. «Πρέπει να προετοιμάσεις τον εγκέφαλο με οιστραδιόλη πριν από την προγεστερόνη», λέει ο Juan Pablo Del Rio, ψυχίατρος στο University of Chile στο Σαντιάγο, που πραγματοποίησε τη μελέτη.

Ο εγκέφαλος περνά μια πλήρη ανακαίνιση στην εμμηνόπαυση. Αν και αυτές οι αλλαγές είναι βαθιές, μαθαίνουμε ότι η μακροπρόθεσμη επίδραση δεν χρειάζεται να είναι μόνο αρνητική

Η επίδραση των μεταβαλλόμενων επιπέδων οιστραδιόλης μπορεί να είναι πιο έντονη στις γυναίκες με ΔΕΠΥ λόγω υποκείμενων ευπαθειών στη δομή του εγκεφάλου. Όμως αυτό που έχει τραβήξει περισσότερο την προσοχή είναι ότι η οιστραδιόλη αυξάνει τα επίπεδα ντοπαμίνης. Η ντοπαμίνη έχει εδώ και καιρό συνδεθεί με τη ΔΕΠΥ, εν μέρει επειδή τα κυκλώματα που σχετίζονται με αυτήν στον προμετωπιαίο φλοιό, στο μπροστινό μέρος του εγκεφάλου, συμμετέχουν στο κίνητρο και στον έλεγχο της παρόρμησης. Τα διεγερτικά φάρμακα που χρησιμοποιούνται για τη θεραπεία της ΔΕΠΥ αυξάνουν τη διαθεσιμότητα της ντοπαμίνης σε αυτό το τμήμα του εγκεφάλου και, καθώς εκεί υπάρχουν υψηλότερα επίπεδα οιστραδιόλης από ό,τι σε άλλα μέρη του εγκεφάλου, έχει λογική η σκέψη ότι οι αλλαγές στα οιστρογόνα μπορεί να επηρεάζουν αυτά τα κυκλώματα πιο έντονα.

Ακούγεται πειστικό, αλλά η υπόθεση δεν έχει κλείσει οριστικά. Παρά όσα μπορεί να βλέπει κανείς στα κοινωνικά δίκτυα, η τρέχουσα επιστημονική συναίνεση είναι ότι η ΔΕΠΥ δεν εξηγείται μόνο από έλλειψη ντοπαμίνης. Πρώτον, λέει η Nevena Radonjić, ψυχίατρος στο SUNY Upstate Medical University στην πολιτεία της Νέας Υόρκης, τα διεγερτικά δρουν σε περισσότερα από ένα συστήματα νευροδιαβιβαστών. Δεύτερον, παρότι υπάρχουν ενδείξεις ότι παραλλαγές σε γονίδια που σχετίζονται με τη μεταφορά της ντοπαμίνης συνδέονται με τη ΔΕΠΥ, οι μελέτες συσχέτισης σε όλο το γονιδίωμα δείχνουν ότι ο κίνδυνος προκύπτει από τις συνδυασμένες επιδράσεις μεγάλου αριθμού γονιδίων, μόνο ορισμένα από τα οποία σχετίζονται με τη διαθεσιμότητα της ντοπαμίνης. «Τα γονίδια που σχετίζονται με τη ντοπαμίνη παρουσιάζουν κάποιες συσχετίσεις με τη ΔΕΠΥ, αλλά δεν είναι…»

Η μοναδική μονάδα αφαλάτωσης της Βρετανίας παραμένει ανενεργή στην ξηρασία

LONDON - JUNE 17: A worker walks between giant transfer pipes at Britain's first-ever mainland de-salination plant, which is known as the Thames Gateway Water Treatment Works on June 17, 2010 in Beckton, England. Situated east of London, the £270m plant will, when required, turn a mixture of seawater and river water from the tidal River Thames into drinking water for Londoners. This is the world's first four-stage reverse osmosis water treatment works and it is able to produce 150 million litres of water per day - enough to supply 400,000 homes or one million people when fully operational. (Photo by Peter Macdiarmid/Getty Images)

Τα επίπεδα του νερού στον Τάμεση στο Λονδίνο έχουν πέσει τόσο ώστε να επιτρέπουν την παραγωγή πόσιμου νερού από τη μοναδική μονάδα αφαλάτωσης της ηπειρωτικής Βρετανίας. Ωστόσο, η μονάδα παραμένει εκτός λειτουργίας.

Η μονάδα αφαλάτωσης Thames Gateway, αξίας 250 εκατομμυρίων λιρών, στο Μπέκτον, στα ανατολικά του Λονδίνου, άνοιξε το 2010 και παραμένει η μοναδική μεγάλη μονάδα αφαλάτωσης στην ηπειρωτική Βρετανία. Σχεδιάστηκε για να προσφέρει επιπλέον πόσιμο νερό στην πρωτεύουσα σε περιόδους έντονης ξηρασίας, μετατρέποντας το υφάλμυρο νερό του Τάμεση σε πόσιμο.

Ο κόσμος εισέρχεται σε μια εποχή «πτωχεύσεων νερού»

Παρά το γεγονός ότι το Ηνωμένο Βασίλειο κατέγραψε τον πιο ξηρό Ιούλιο από τότε που τηρούνται αρχεία, το 1836, και αντιμετωπίζει αυτό που κυβερνητικοί αξιωματούχοι περιέγραψαν ως «εξαιρετικά σοβαρή» ξηρασία, η μονάδα δεν έχει χρησιμοποιηθεί καθόλου φέτος.

Σύμφωνα με το σχέδιο ξηρασίας της Thames Water, η εταιρεία επιτρέπεται να ξεκινήσει τη λειτουργία της μονάδας αφαλάτωσης όταν κηρυχθεί ξηρασία και όταν η ροή του Τάμεση πέσει κάτω από τα 3.000 megalitres ανά ημέρα (Ml/d).

Ξηρασία κηρύχθηκε στην Αγγλία στις 29 Ιουλίου 2026 και στοιχεία που εξασφάλισε το New Scientist δείχνουν ότι οι ροές στο Teddington, στα νοτιοδυτικά του Λονδίνου, στο χαμηλότερο σημείο του γλυκού νερού του Τάμεση, βρίσκονται εδώ και εβδομάδες πολύ κάτω από το όριο των 3.000 Ml/d.

Στην πραγματικότητα, οι τρέχουσες ροές είναι περίπου 220 Ml/d, κάτω ακόμη και από το όριο των 300 Ml/d που έχει συμφωνηθεί για το Teddington από την Thames Water και την Environment Agency κατά τη διάρκεια της τρέχουσας ξηρασίας. Κανονικά, το στόχο για τη ροή του ποταμού είναι τα 800 Ml/d, ώστε να προστατεύεται η οικολογία του ποταμού και το περιβάλλον γύρω του από την υπεράντληση από την Thames Water.

Υπό κανονικές συνθήκες, η σημερινή εικόνα θα επέτρεπε στην Thames Water να αρχίσει να παράγει πόσιμο νερό από τη μονάδα του Beckton, ώστε να μειωθεί η πίεση σε άλλες πηγές ύδρευσης. Η μονάδα Thames Gateway μπορεί να παρέχει έως και 100 Ml/d νερού, δηλαδή περίπου το 4% της ημερήσιας ποσότητας πόσιμου νερού που διανέμει η Thames Water.

Ωστόσο, η μονάδα αφαλάτωσης αντιμετωπίζει τεχνικά προβλήματα και αυτή τη στιγμή είναι εκτός λειτουργίας, σύμφωνα με την Thames Water. Το σχέδιο ξηρασίας για το 2027, σε μορφή προσχεδίου που δημοσιεύθηκε νωρίτερα φέτος, αναφέρει ότι βρίσκονται σε εξέλιξη εργασίες για την αντικατάσταση κατεστραμμένου εξοπλισμού, μεταξύ άλλων και των μεμβρανών της μονάδας, που λειτουργούν ως φίλτρα για το φρέσκο νερό.

Η μονάδα έχει λειτουργήσει μόλις πέντε φορές συνολικά, όπως είχε αποκαλυφθεί πέρυσι, παρέχοντας ποσότητα νερού ίση με επτά ημέρες κατανάλωσης για το Λονδίνο. Δεν έχει χρησιμοποιηθεί καθόλου φέτος, παρά την επιδείνωση της ξηρασίας. Το σχέδιο ξηρασίας της Thames Water αναφέρει ότι η μονάδα θα χρειαζόταν τέσσερις έως έξι εβδομάδες για να φτάσει σε πλήρη δυναμικότητα.

Είναι η κλιματική κρίση στα τρόφιμα ακόμη χειρότερη από ό,τι πιστεύαμε;

Εκπρόσωπος της Thames Water δήλωσε ότι η εταιρεία εργάζεται ώστε η μονάδα να είναι έτοιμη για λειτουργία αργότερα μέσα στη χρονιά. Σε ανακοίνωσή του ανέφερε: «Οι προετοιμασίες βρίσκονται σε εξέλιξη στις εγκαταστάσεις επεξεργασίας νερού Thames Gateway στο Μπέκτον, στα ανατολικά του Λονδίνου, ώστε να μπορέσουν να τεθούν σε λειτουργία μέχρι το τέλος του έτους, αν χρειαστεί, για να υποστηρίξουν την ανάκαμψη των ταμιευτήρων κατά τη διάρκεια του χειμώνα. Κάθε απόφαση για τη χρήση της μονάδας αφαλάτωσης θα εξαρτηθεί από τις καιρικές συνθήκες, τη ζήτηση και τα επίπεδα των ταμιευτήρων τις επόμενες εβδομάδες».

Στοιχεία που έδωσε στη δημοσιότητα η Environment Agency αυτόν τον μήνα επιβεβαίωσαν ότι ο Ιούλιος του 2026 ήταν ο πιο ξηρός Ιούλιος για την περιοχή του Τάμεση από τότε που τηρούνται αρχεία, το 1871, με την περιοχή να δέχεται μόλις 1 χιλιοστό βροχής σε ολόκληρο τον μήνα. Τμήματα του Τάμεση αντιμετωπίζουν εξαιρετικά χαμηλές ροές, κάτι που μπορεί να οδηγήσει σε χαμηλά επίπεδα οξυγόνου και σε επιδείνωση της υγείας του ποταμού.

Τα προβλήματα στη μονάδα αφαλάτωσης του Beckton έρχονται την ώρα που άλλες εταιρείες ύδρευσης εξετάζουν την κατασκευή μονάδων αφαλάτωσης σε όλη την Αγγλία, σε μια προσπάθεια να ενισχύσουν τα αποθέματα νερού, καθώς η κλιματική αλλαγή φέρνει στη χώρα πιο συχνές και πιο έντονες ξηρασίες.

Η Anglian Water επεξεργάζεται σχέδια για δύο μονάδες στη Norfolk και τη Lincolnshire, χρησιμοποιώντας θαλασσινό νερό από τη Βόρεια Θάλασσα. Την ίδια ώρα, η South West Water καταρτίζει επίσης σχέδια για μονάδα αφαλάτωσης στο Par της Κορνουάλης, ώστε να βοηθήσει την κομητεία να ανταποκριθεί στις αυξημένες ανάγκες σε νερό κατά τους πολυσύχναστους θερινούς μήνες.

Η L3Harris ορίζει νέο CEO τον Σαμ Μεχτά μετά την αποχώρηση του Κουμπάσικ

ΟΥΑΣΙΓΚΤΟΝ — Η L3Harris Technologies όρισε τον Sam Mehta νέο διευθύνοντα σύμβουλο, αναβαθμίζοντας τον επικεφαλής του τομέα διαστήματος της εταιρείας σε μια αιφνιδιαστική αλλαγή ηγεσίας.

Ο Christopher Kubasik αποχώρησε άμεσα από τη θέση του προέδρου, του διευθύνοντος συμβούλου και του μέλους του διοικητικού συμβουλίου, όπως ανακοίνωσε η εταιρεία στις 17 Αυγούστου. Η L3Harris ανέφερε ότι το διοικητικό συμβούλιο ενήργησε έπειτα από έρευνα που διαπίστωσε συμπεριφορά του Kubasik ασύμβατη με τον κώδικα δεοντολογίας της εταιρείας. Η εταιρεία πρόσθεσε ότι το ζήτημα δεν σχετίζεται με τη χρηματοοικονομική αναφορά, τους ελέγχους, τις σχέσεις με πελάτες ή την επιχειρησιακή απόδοση.

Η προαγωγή του Mehta τοποθετεί στο τιμόνι έναν στέλεχος που έχει εποπτεύσει το στρατιωτικό διαστημικό χαρτοφυλάκιο της εταιρείας, καθώς η L3Harris προετοιμάζεται για αυξημένες δαπάνες του Πενταγώνου σε προγράμματα αντιπυραυλικής άμυνας και εθνικής ασφάλειας στο διάστημα.

Ο Mehta εντάχθηκε στη L3Harris το 2023 για να ηγηθεί του τομέα επικοινωνιών και στις αρχές του έτους ορίστηκε πρόεδρος του Space & Mission Systems. Αργότερα, οι αρμοδιότητές του επεκτάθηκαν ώστε να περιλαμβάνουν και το Communications & Spectrum Dominance. Οι δύο αυτοί τομείς αντιστοιχούν μαζί σε πάνω από το 80% των εσόδων της L3Harris.

Πριν από τη L3Harris, ο Mehta είχε ηγηθεί του τμήματος Advanced Structures στη Collins Aerospace της RTX και πέρασε περισσότερα από 17 χρόνια στη Sikorsky Aircraft, όπου ο τελευταίος ρόλος του ήταν πρόεδρος των Defense Systems and Services.

Είχε αναλάβει να προωθήσει την επέκταση της παραγωγής στρατιωτικών δορυφόρων και υπέρυθρων ωφέλιμων φορτίων, καθώς το Πεντάγωνο εντείνει το έργο του στα διαστημικά στοιχεία της αντιπυραυλικής πρωτοβουλίας Golden Dome του προέδρου Τραμπ.

Η αναδιάρθρωση στην ηγεσία έρχεται σε μια από τις σημαντικότερες αναδιοργανώσεις της L3Harris από τότε που η εταιρεία δημιουργήθηκε με τη συγχώνευση της Harris Corp. και της L3 Technologies το 2019.

Τον Ιανουάριο, η L3Harris αναδιοργανώθηκε από τέσσερις επιχειρηματικούς τομείς σε τρεις: Space & Mission Systems, Communications & Spectrum Dominance και Missile Solutions. Ο τελευταίος συνδυάζει την πρόωση πυραύλων και άλλες τεχνολογίες όπλων, μεταξύ των οποίων μεγάλο μέρος της πρώην δραστηριότητας Aerojet Rocketdyne, την οποία η L3Harris απέκτησε έναντι 4,7 δισ. δολαρίων το 2023.

Η L3Harris ανακοίνωσε νωρίτερα φέτος σχέδια για την εισαγωγή του Missile Solutions στο χρηματιστήριο, με τη στήριξη επένδυσης 1 δισ. δολαρίων από το Υπουργείο Άμυνας, η οποία θα μετατραπεί σε μετοχικό κεφάλαιο μετά από μια αρχική δημόσια προσφορά. Αρχικά, η εταιρεία είχε θέσει ως στόχο το δεύτερο εξάμηνο του 2026 για την IPO. Ωστόσο, τον περασμένο μήνα ο Kubasik είπε ότι η L3Harris θα καθυστερήσει την IPO τουλάχιστον έως τα μέσα του 2027, επικαλούμενος συνθήκες της αγοράς που, όπως είπε, δεν αποτυπώνουν επαρκώς την αξία της δραστηριότητας πυραύλων.

Η εταιρεία ανακοίνωσε στις 17 Αυγούστου ότι παραμένει προσηλωμένη σε ένα ήδη ανακοινωμένο πρόγραμμα 3 δισ. δολαρίων για την αύξηση της παραγωγής στερεών πυραυλοκινητήρων και την ενίσχυση της εφοδιαστικής της αλυσίδας.

Η L3Harris έχει επίσης περικόψει τμήματα του διαστημικού χαρτοφυλακίου που κληρονόμησε από την Aerojet Rocketdyne. Τον Ιανουάριο, η εταιρεία συμφώνησε να πουλήσει το 60% της δραστηριότητας Space Propulsion and Power Systems στην ιδιωτική επενδυτική εταιρεία AE Industrial Partners, σε συμφωνία που αποτιμά τη μονάδα στα 845 εκατ. δολάρια. Η L3Harris διατήρησε περίπου το 40% της δραστηριότητας και κράτησε την πλήρη κυριότητα του πυραυλικού κινητήρα RS-25 που χρησιμοποιείται στο πρόγραμμα Artemis της NASA.

Ο Kubasik είχε επιβλέψει μεγάλο μέρος αυτής της μετάβασης. Ανέλαβε κορυφαίο στέλεχος της L3Harris τον Ιούνιο του 2021, στο πλαίσιο συμφωνίας διαδοχής που είχε θεσπιστεί όταν συγχωνεύτηκαν η L3 Technologies και η Harris, διαδεχόμενος τον William Brown, και έγινε πρόεδρος έναν χρόνο αργότερα.

Η αποχώρησή του ήταν σαφώς διαφορετική από εκείνη τη σχεδιασμένη μετάβαση.

Η L3Harris ανέφερε ότι έλαβε γνώση μη προσδιορισμένης συμπεριφοράς του Kubasik που ήταν ασύμβατη με τον κώδικα δεοντολογίας της εταιρείας και διερεύνησε το ζήτημα με ανεξάρτητο νομικό σύμβουλο. Στη συνέχεια, το διοικητικό συμβούλιο έκρινε ότι μια συμφωνία αποχώρησης ήταν προς το συμφέρον της εταιρείας.

«Το Διοικητικό Συμβούλιο και ο Chris συμφώνησαν ότι η εφαρμογή του σχεδίου διαδοχής μας σήμερα είναι το σωστό να γίνει», δήλωσε στην ανακοίνωση ο Lewis Hay, ανεξάρτητος πρόεδρος της εταιρείας.

Η προαγωγή του Mehta έφερε και νέο γύρο αλλαγών στη διοίκηση. Η Lauren Barnes, που ήταν πρόεδρος του Spectrum Superiority, ορίστηκε πρόεδρος του Space & Mission Systems, ενώ ο Christopher Aebli, πρώην πρόεδρος του Mission Critical Communications, θα αναλάβει το Communications & Spectrum Dominance.

Η ULA ορίζει τον Μαρκ Πέλερ νέο διευθύνοντα σύμβουλο

ΟΥΑΣΙΓΚΤΟΝ — Η United Launch Alliance όρισε τον Mark Peller, επί σειρά ετών στέλεχος και μάνατζερ της εταιρείας, νέο διευθύνοντα σύμβουλό της.

Η ULA ανακοίνωσε στις 17 Αυγούστου ότι προήγαγε τον Peller σε πρόεδρο και CEO, με άμεση ισχύ. Μέχρι τώρα ήταν chief operating officer της εταιρείας, κοινοπραξίας των Boeing και Lockheed Martin.

Διαδέχεται τον John Elbon, ο οποίος είχε αναλάβει προσωρινά τη θέση του CEO από τον Δεκέμβριο. Ο Elbon σχεδίαζε να αποχωρήσει από την εταιρεία μετά από οκτώ χρόνια ως chief operating officer, με διάδοχό του τον Peller, όμως ορίστηκε interim chief executive όταν ο επί μακρόν CEO Tory Bruno αποχώρησε ξαφνικά από την εταιρεία. Λίγες ημέρες αργότερα, η Blue Origin ανακοίνωσε ότι προσέλαβε τον Bruno ως νέο επικεφαλής του τομέα εθνικής ασφάλειας.

Η ULA επέλεξε τον Peller για τη θέση του CEO έπειτα από «διαδικασία μηνών», στην οποία αξιολογήθηκαν τόσο εσωτερικοί όσο και εξωτερικοί υποψήφιοι, ανέφερε σε δήλωσή της η Kay Sears, στέλεχος της Boeing που συμμετέχει στο διοικητικό συμβούλιο της ULA. «Το υπόβαθρο του Mark, σε συνδυασμό με τη βαθιά γνώση που έχει τόσο για τη δραστηριότητα όσο και για τις τεχνικές δυνατότητες της ULA, τον καθιστούν τον καλύτερο υποψήφιο για τη θέση του CEO», είπε.

Ο Peller βρίσκεται στην ULA και σε εταιρείες που σχετίζονται με αυτήν για περισσότερα από 35 χρόνια. Εντάχθηκε στη Rockwell International το 1990 ως μηχανικός πρόωσης, δουλεύοντας στο πρόγραμμα του διαστημικού λεωφορείου. Η Boeing εξαγόρασε τη διαστημική δραστηριότητα της Rockwell το 1996 και, έναν χρόνο αργότερα, ο Peller εντάχθηκε στα προγράμματα εκτόξευσης Delta της Boeing.

Μετά τη συγχώνευση των προγραμμάτων εκτόξευσης της Boeing και της Lockheed Martin στην ULA το 2006, ανέλαβε επικεφαλής μηχανικός για τα οχήματα Delta 2 και Delta 4. Τον περασμένο Δεκέμβριο, όταν ορίστηκε chief operating officer, υπηρετούσε ως ανώτερος αντιπρόεδρος για το Vulcan και τα advanced programs της ULA.

«Είναι τιμή μου να αναλαμβάνω αυτόν τον ρόλο, ηγούμενος μιας πραγματικά εξαιρετικής ομάδας ανθρώπων, και εκτιμώ την εμπιστοσύνη που μου δείχνει το διοικητικό συμβούλιο», δήλωσε ο Peller. «Η ULA έχει μια τεράστια ιστορία εκτοξεύσεων σε ορισμένες από τις σημαντικότερες αποστολές εθνικής ασφάλειας και εξερεύνησης της χώρας, και το μέλλον είναι απεριόριστο με τις νέες δυνατότητες και τις επιδόσεις του πυραύλου Vulcan».

Ο πύραυλος Vulcan, ωστόσο, αποτελεί αυτή τη στιγμή σημαντική πρόκληση για την ULA. Σε ενημέρωση τον Φεβρουάριο, ο Peller είχε πει ότι η εταιρεία σχεδίαζε 16 έως 18 εκτοξεύσεις Vulcan το 2026. Ωστόσο, η πρώτη από αυτές τις αποστολές, για λογαριασμό της Space Force, εμφάνισε απόκλιση απόδοσης σε έναν από τους τέσσερις συμπαγείς προωθητικούς πυραύλους της. Ο πύραυλος κατάφερε να ολοκληρώσει επιτυχώς την αποστολή, αλλά από τότε δεν έχει ξαναπετάξει.

Η ULA πραγματοποίησε τρεις εκτοξεύσεις Atlas 5 φέτος, η πιο πρόσφατη στις 2 Ιουλίου, όλες για την Amazon Leo. Ωστόσο, τα μόνα Atlas 5 που απομένουν είναι δεσμευμένα για το διαστημικό όχημα μεταφοράς πληρώματος CST-100 Starliner της Boeing.

Στην τηλεδιάσκεψη για τα οικονομικά αποτελέσματα της 21ης Ιουλίου, η Northrop Grumman, που κατασκευάζει τους συμπαγείς προωθητικούς πυραύλους του Vulcan, είπε ότι είχε λάβει «διορθωτικά μέτρα» για να αντιμετωπίσει το πρόβλημα που διαπιστώθηκε στην εκτόξευση του Φεβρουαρίου, προσθέτοντας όμως ότι οι επανασχεδιασμένοι κινητήρες ενδέχεται να αρχίσουν να παραδίδονται μόνο στο τέλος του έτους.

Η παύση του Vulcan έχει δημιουργήσει οικονομικές πιέσεις στην ULA. Η Lockheed Martin ανέφερε σε ρυθμιστική κατάθεση στις 23 Ιουλίου ότι η ακινητοποίηση επηρεάζει «αρνητικά την οικονομική κατάσταση της ULA» και ότι συμφώνησε να εγγυηθεί δάνεια 500 εκατομμυρίων δολαρίων προς την εταιρεία. Η Boeing ανέφερε σε ξεχωριστή κατάθεση στις 28 Ιουλίου ότι έκανε παρόμοια εγγύηση προς την ULA.

«Η οικονομική θέση της ULA έχει επηρεαστεί λόγω των προβλημάτων απόδοσης που σχετίζονται με την ανωμαλία στο ακροφύσιο του συμπαγούς προωθητικού πυραύλου και η οποία παρατηρήθηκε σε δύο εκτοξεύσεις του Vulcan», ανέφερε η εταιρεία σε ανακοίνωση στις 24 Ιουλίου, αναφερόμενη τόσο στην εκτόξευση του Φεβρουαρίου όσο και σε παρόμοιο ζήτημα που εμφανίστηκε στη δεύτερη εκτόξευση του Vulcan τον Οκτώβριο του 2024.

Ακόμη και χωρίς το πρόβλημα με τον συμπαγή πυραυλοκινητήρα, ο Vulcan ίσως να παρέμενε καθηλωμένος. Το πρώτο στάδιο του πυραύλου χρησιμοποιεί κινητήρες BE-4 της Blue Origin, οι οποίοι τροφοδοτούν και τον πύραυλο New Glenn της ίδιας εταιρείας.

Η Blue Origin είπε στις 5 Αυγούστου ότι συνέδεσε μια έκρηξη στις 28 Μαΐου, που κατέστρεψε έναν πύραυλο New Glenn στο pad κατά τη διάρκεια στατικής δοκιμής ανάφλεξης, με μια βαλβίδα υγρού οξυγόνου στον κινητήρα BE-4. Ανέφερε ότι προχωρά σε «μικρές τροποποιήσεις» στη βαλβίδα, οι οποίες θα μπορούσαν να εφαρμοστούν και σε ήδη κατασκευασμένους κινητήρες.

Η ULA ανέφερε ότι, με τον Peller πλέον στη θέση του CEO, ο Elbon θα αποχωρήσει από την εταιρεία στο τέλος του έτους, κλείνοντας μια 45ετή πορεία στον κλάδο.

«Εκτιμούμε τη δέσμευση του John στην ULA και το γεγονός ότι ανέβαλε την προγραμματισμένη συνταξιοδότησή του πέρυσι για να παραμείνει ως προσωρινός CEO, ώστε να διασφαλίσει ομαλή μετάβαση και να υπάρξει χρόνος για μια διεξοδική διαδικασία αναζήτησης και επιλογής του διαδόχου του ως προέδρου και CEO», δήλωσε ο Robert Lightfoot, πρόεδρος της Lockheed Martin Space και επικεφαλής του διοικητικού συμβουλίου της ULA.

Γυναίκες μεγαλύτερης ηλικίας έγιναν πιο δυνατές, αδύνατες και κινητικές με άρση βαρών

TOKYO, JAPAN - SEPTEMBER 18: A woman exercises with wooden dumbbells during an event marking Respect for the Aged Day at a temple in the Sugamo shopping district on September 18, 2017 in Tokyo, Japan. 27.7 percent of Japan's population has reached 65 years or older as of August 1, 2017, while total population has been rapidly decreasing. Business targeting the aged people's market called 'Active Senior' has been expanding. (Photo by Tomohiro Ohsumi/Getty Images)

Γυναίκες από τα 50 έως τα 80 τους χρόνια έμαθαν σε μελέτη να εκτελούν με ασφάλεια άρσεις θανάτου με βάρος 50 κιλών ή και περισσότερο, αποκτώντας περισσότερη δύναμη, λιγότερο λίπος και καλύτερη κινητικότητα. Το εύρημα συνδέεται με τα αυξανόμενα στοιχεία ότι οι μεγαλύτερες σε ηλικία γυναίκες, που παραδοσιακά αποφεύγουν τα βαρά, μπορούν να ωφεληθούν σημαντικά από την προπόνηση με αντιστάσεις.

«Έχουμε κάνει έρευνα για το γιατί οι περισσότερες μεγαλύτερες γυναίκες δεν κάνουν προπόνηση δύναμης και κάποιες ανησυχούν μήπως τραυματιστούν ή πάθουν καρδιακή προσβολή, ή δεν έχουν μεγαλώσει με την κουλτούρα του γυμναστηρίου», λέει η Elissa Burton από το Curtin University στο Περθ της Αυστραλίας, η οποία δεν συμμετείχε στη νέα μελέτη. «Λένε: “τι θα φορέσω; Θα υπάρχουν μόνο νέοι; Τι θα κάνω όταν φτάσω εκεί;” Αλλά στην πραγματικότητα, είναι ένα από τα καλύτερα πράγματα που μπορείς να κάνεις για να παραμείνεις ανεξάρτητος για όσο το δυνατόν περισσότερο».

Η προπόνηση με αντιστάσεις μπορεί να ενισχύσει το μικροβίωμα του εντέρου

Στη μελέτη, υπό την καθοδήγηση του Juezhen Zhang από το University of Taipei στην Ταϊβάν, στρατολογήθηκαν 32 μετεμμηνοπαυσιακές γυναίκες ηλικίας 52 έως 84 ετών από τοπικές κοινότητες και χωρίστηκαν τυχαία σε πρόγραμμα προπόνησης δύναμης ή σε συνέχιση του συνηθισμένου τρόπου ζωής τους.

Όσες συμμετείχαν στην ομάδα προπόνησης δύναμης έμαθαν να χρησιμοποιούν μια εξάγωνη μπάρα, ένα εξάπλευρο πλαίσιο που περνά γύρω από το σώμα και έχει βάρη στα πλάγια. Η κατασκευή αυτή ευθυγραμμίζει το βάρος με το κέντρο βάρους του σώματος, ώστε να μειώνεται ο κίνδυνος τραυματισμού στη μέση κατά την άρση. Για 24 εβδομάδες, οι γυναίκες έκαναν δύο επιβλεπόμενες συνεδρίες την εβδομάδα με πολλαπλά σετ άρσεων θανάτου. Η άσκηση περιλάμβανε σκύψιμο, σήκωμα της μπάρας από το πάτωμα, όρθια στάση για να φτάσει μέχρι το ύψος των γοφών και στη συνέχεια επαναφορά της ξανά κάτω.

Στη διάρκεια της μελέτης, οι γυναίκες της ομάδας προπόνησης δύναμης έχασαν λίπος και αύξησαν τη λιπώδη άλιπη μυϊκή μάζα γύρω από τη μέση τους, ενώ ταυτόχρονα έχασαν λίπος από τους μηρούς και τους γλουτούς. Παράλληλα, βελτιώθηκε η δύναμή τους: το μέγιστο βάρος που μπορούσαν να σηκώσουν πέντε φορές στη σειρά αυξήθηκε κατά μέσο όρο από 45 σε 58 κιλά.

Στο τέλος, οι γυναίκες ταλαντεύονταν λιγότερο όταν στέκονταν με κλειστά μάτια και μπορούσαν να περπατήσουν μεγαλύτερες αποστάσεις σε 6 λεπτά, κάτι που δείχνει καλύτερη ισορροπία και κινητικότητα. Αντίθετα, όσες κλήθηκαν να συνεχίσουν τον συνηθισμένο τρόπο ζωής τους δεν παρουσίασαν βελτίωση.

«Με εξαιρετικό ποσοστό συμμετοχής στην προπόνηση, 89,6%, και μηδενικά ανεπιθύμητα συμβάντα στη διάρκεια των 24 εβδομάδων, τα ευρήματα αυτά προσφέρουν πρωτοποριακή απόδειξη ότι η προπόνηση [άρσης θανάτου με εξάγωνη μπάρα] αποτελεί μια ιδιαίτερα ασφαλή, εφικτή και κλινικά σημαντική στρατηγική παρέμβασης για την αντιμετώπιση της λειτουργικής έκπτωσης που σχετίζεται με την ηλικία στις μεγαλύτερες γυναίκες», έγραψε η ομάδα του Zhang στη δημοσίευση της μελέτης.

Η καλύτερη δύναμη, ισορροπία και κινητικότητα κάνουν πιο εύκολες τις καθημερινές κινήσεις, όπως το να μπαίνει και να βγαίνει κανείς από το αυτοκίνητο ή να σηκώνεται από την τουαλέτα, λέει η Burton, που έχει μελετήσει και άλλα προγράμματα προπόνησης δύναμης για μεγαλύτερους ενήλικες. «Είχαμε γυναίκες που έρχονταν με μπαστούνι και στο τέλος του προγράμματος δεν το χρειάζονταν πια», λέει. «Είχαμε επίσης μια γυναίκα με ινομυαλγία [χρόνια πάθηση που προκαλεί πόνο σε όλο το σώμα] και, μετά από πρόγραμμα προπόνησης δύναμης 12 εβδομάδων, είπε ότι ήταν η πρώτη φορά που μπορούσε να κάνει πράγματα χωρίς πόνο».

Γνωρίζουμε ότι η στάση του ανθρώπου μπορεί να επηρεάσει σε μεγάλο βαθμό την υγεία του, και το ίδιο ισχύει και όταν μιλάμε για τη γήρανση. Ο αρθρογράφος Graham Lawton εξετάζει νέα στοιχεία για το πόσο ισχυρή είναι η στάση μας και πώς μπορούμε να τη χρησιμοποιήσουμε για να γερνάμε καλύτερα.

Άλλες μελέτες έχουν δείξει ότι οι μεγαλύτερες γυναίκες που κάνουν τακτικά προπόνηση δύναμης ζουν περισσότερο, έχουν μικρότερο κίνδυνο πτώσεων και προστατεύονται από τη γνωστική έκπτωση.

Τα περισσότερα προγράμματα προπόνησης δύναμης για μεγαλύτερους ενήλικες περιλαμβάνουν μηχανήματα με βάρη, όπως για πόδια, στήθος και ώμους, επειδή έχουν σταθερό εύρος κίνησης που τα κάνει εύκολα στη χρήση. Όμως η ομάδα του Zhang θεωρεί ότι η άρση ελεύθερων βαρών, όπως οι μπάρες και οι αλτήρες, είναι πιθανό να προσφέρει περισσότερα οφέλη, επειδή απαιτεί ενεργοποίηση και συντονισμό περισσότερων μυών, συμπεριλαμβανομένων των σταθεροποιητικών μυών στον κορμό, που είναι σημαντικοί για τις καθημερινές δραστηριότητες.

Η Burton λέει ότι οι μεγαλύτερες γυναίκες που ενδιαφέρονται να ξεκινήσουν προπόνηση δύναμης καλό είναι να αρχίσουν με έναν πιστοποιημένο γυμναστή, ώστε να βεβαιωθούν ότι εκτελούν σωστά τις ασκήσεις και δεν θα τραυματιστούν. «Γίνονται όλο και περισσότερα προγράμματα για μεγαλύτερους ενήλικες, κάτι που είναι πολύ θετικό, γιατί έτσι είναι πιο εύκολο να πας όταν βρίσκεσαι με ανθρώπους που έχουν το ίδιο ενδιαφέρον», λέει.

Experimental Gerontology DOI: 10.1016/j.exger.2026.113246

Το «βιολογικό ρολόι» του αίματος μπορεί να κρύβει περιστατικά αναιμίας

Hands, test tube or black woman doctor in lab with blood DNA for research, medical exam and sample analysis. Healthcare, biotechnology or scientist thinking with liquid vial, medicine and vaccine; Shutterstock ID 2267073725; purchase_order: -; job: -; client: -; other:

Μια εξέταση αίματος που γίνεται το πρωί μπορεί να δώσει ελαφρώς διαφορετικά αποτελέσματα από μια εξέταση το βράδυ ή σε άλλη εποχή του χρόνου. Το εύρημα αυτό μπορεί να επηρεάσει το αν κάποιος θα διαγνωστεί με παθήσεις όπως η αναιμία ή αν θα κριθεί κατάλληλος για αιμοδοσία.

Η αναιμία εμφανίζεται όταν ο αριθμός των ερυθρών αιμοσφαιρίων, τα οποία περιέχουν την αιμοσφαιρίνη που μεταφέρει το οξυγόνο, είναι χαμηλότερος από το φυσιολογικό ή όταν αυτά έχουν πολύ λίγη αιμοσφαιρίνη. Πολλά περιστατικά περνούν απαρατήρητα, ενώ τα χαμηλά επίπεδα σιδήρου ή αιμοσφαιρίνης μπορούν να επηρεάσουν το αν κάποιος θεωρείται αρκετά υγιής για να δώσει αίμα.

«Οι διαφορές [στη μελέτη] είναι μικρές, αλλά μπορεί να έχουν σημασία για ανθρώπους των οποίων η αιμοσφαιρίνη βρίσκεται ακριβώς πάνω σε ένα διαγνωστικό όριο ή σε ένα όριο για αιμοδοσία», λέει η Tami Martino από το Πανεπιστήμιο του Guelph στον Καναδά, που δεν συμμετείχε στην έρευνα. «Καθώς μαθαίνουμε περισσότερα για τη ιατρική χρονοβιολογία, γίνεται όλο και πιο σαφές ότι το πότε μετράμε κάτι μπορεί να είναι σχεδόν εξίσου σημαντικό με το τι μετράμε».

Τα συστατικά του αίματος μεταβάλλονται μέσα στην ημέρα. Για παράδειγμα, τα ερυθρά αιμοσφαίρια παρουσιάζουν ημερήσιες αλλαγές στη χημική κατάσταση της αιμοσφαιρίνης, κάτι που μπορεί να επηρεάζει τα σήματα που διαστέλλουν τα αιμοφόρα αγγεία κοντά στο δέρμα και να συμβάλλει στις διακυμάνσεις της θερμοκρασίας του σώματος.

Στη νέα μελέτη, η Sophie Wehrens από το Sanquin Blood Supply Foundation στο Άμστερνταμ της Ολλανδίας εστίασε σε μια διαφορετική πλευρά της βιολογίας του αίματος: στο πώς μεταβάλλονται οι συγκεντρώσεις της αιμοσφαιρίνης και μιας πρωτεΐνης αποθήκευσης σιδήρου που ονομάζεται φερριτίνη, σε διαφορετικές ώρες της ημέρας και στη διάρκεια του έτους.

Οι ερευνητές ανέλυσαν μετρήσεις αίματος από περίπου μισό εκατομμύριο Ολλανδούς, όταν εγγράφηκαν ως δότες μεταξύ 2013 και 2023. Διαπίστωσαν ότι τα επίπεδα αιμοσφαιρίνης και φερριτίνης μεταβάλλονται με τις εποχές, με κορύφωση τον Δεκέμβριο και χαμηλότερα επίπεδα γύρω στον Ιούνιο έως τον Αύγουστο.

Αυτό μπορεί να οφείλεται στην αντίδραση του οργανισμού στις υψηλότερες θερμοκρασίες, λέει η Katja van den Hurk, επίσης από το Sanquin Blood Supply Foundation. Όταν κάνει ζέστη, το σώμα κατευθύνει περισσότερο αίμα προς το δέρμα για να αποβάλλει θερμότητα, ενώ η παρατεταμένη έκθεση σε υψηλότερες θερμοκρασίες μπορεί να αυξήσει τον όγκο του πλάσματος, δηλαδή του υγρού μέρους του αίματος. Αυτό αυξάνει τον συνολικό όγκο του κυκλοφορούντος αίματος, κάτι που μειώνει τη συγκέντρωση της αιμοσφαιρίνης και άλλων βιοδεικτών του αίματος, όπως η φερριτίνη, λέει η van den Hurk.

Οι ερευνητές διαπίστωσαν επίσης ότι τα επίπεδα αιμοσφαιρίνης ακολουθούσαν σαφές ημερήσιο μοτίβο, με κορύφωση γύρω στις 10.30 το πρωί και σταδιακή πτώση όσο πλησίαζε το βράδυ. Το εύρος αυτής της διακύμανσης ήταν λίγο μεγαλύτερο στους άνδρες από ό,τι στις γυναίκες, ενώ και στα δύο φύλα η ημερήσια κορύφωση εμφανιζόταν περίπου μία ώρα νωρίτερα σε άτομα άνω των 45 ετών.

Το εύρημα για την ηλικία συμφωνεί με όσα γνωρίζουμε ήδη για το πώς αλλάζει ο κιρκάδιος ρυθμός μας στη διάρκεια της ζωής, λέει η Martino. Ο κιρκάδιος ρυθμός περιγράφει τις φυσικές ταλαντώσεις στη δραστηριότητα των ιστών μας, οι οποίες καθοδηγούνται από ένα εσωτερικό ρολόι σε κύκλο 24 ωρών.

Για παράδειγμα, οι έφηβοι και οι νεαροί ενήλικες είναι γενικά πιο νυχτερινοί τύποι, ενώ όσο μεγαλώνουν τείνουν να γίνονται πιο πρωινοί, λέει η Martino. Οι διαφορές ανάμεσα στα δύο φύλα μπορεί εν μέρει να αντανακλούν την επίδραση των ορμονών του φύλου, σημειώνει, αλλά η μελέτη δεν το εξέτασε.

Νέες εξετάσεις για την εκτίμηση του κιρκάδιου ρυθμού κάθε ατόμου θα μπορούσαν να αξιοποιηθούν και για να βοηθήσουν τους εργαζόμενους σε νυχτερινές βάρδιες να μειώσουν τις αρνητικές συνέπειες των ωραρίων τους.

Σε ποιο βαθμό αυτές οι ημερήσιες διακυμάνσεις οφείλονται στα εσωτερικά ρολόγια του σώματος και όχι σε άλλους παράγοντες που αλλάζουν μέσα στην ημέρα — όπως το αν οι άνθρωποι κοιμούνται ή είναι δραστήριοι, ή το πόσο έχουν φάει και πιει — παραμένει ασαφές.

Ασαφές παραμένει και το αν αυτές οι διακυμάνσεις έχουν κάποια βιολογική λειτουργία, όμως μπορεί να έχουν κλινικές συνέπειες. «Φαίνεται να υπάρχει αρκετά μεγάλη μεταβολή στα επίπεδα της αιμοσφαιρίνης και της φερριτίνης, κάτι που σημαίνει ότι η ώρα μιας επίσκεψης σε κέντρο αιμοδοσίας ή σε κλινική μπορεί να καθορίσει αν ένας δότης ή ασθενής θα θεωρηθεί αναιμικός ή ακατάλληλος για αιμοδοσία», λέει η van den Hurk.

Ο John O’Neill από το MRC Laboratory of Molecular Biology στο Cambridge προειδοποιεί να μην αλλάξουν οι κλινικές οδηγίες μόνο με βάση αυτά τα ευρήματα. Ωστόσο, λέει ότι οι γιατροί πρέπει να γνωρίζουν πως τα επίπεδα της αιμοσφαιρίνης παρουσιάζουν διακυμάνσεις. «Απλώς από σύμπτωση, κάποιοι άνθρωποι, αν τους πάρεις αίμα αυτή τη στιγμή, μπορεί να μην περνούσαν το όριο [για διάγνωση], ενώ σε μια [άλλη] στιγμή θα το περνούσαν», λέει.

Preprints with The Lancet DOI: 10.2139/ssrn.7085289

Επιστήμονες κούνησαν με φως τα αυτιά ψαριού και άλλαξαν τον καρδιακό του ρυθμό

Αν θέλει κανείς να κάνει την καρδιά κάποιου να χτυπήσει πιο γρήγορα, υπάρχουν σίγουρα πιο άμεσοι τρόποι από το να του φωτίσει το αυτί με φακό.

Όταν όμως ο φακός αντικατασταθεί από λέιζερ και το «κάποιον» από ένα zebrafish, τα πράγματα γίνονται απροσδόκητα ενδιαφέροντα.

Το πώς ένα σήμα από το φως φτάνει από το αυτί μέχρι να επηρεάσει τον καρδιακό ρυθμό είναι μια πιο σύνθετη ιστορία, σύμφωνα με τον φυσικό Xiaoshuai Liu από το Guangzhou University στην Κίνα.

Ο ίδιος και οι συνεργάτες του έκαναν ακριβώς αυτό — και το αποτέλεσμα είναι όσο εντυπωσιακό ακούγεται.

«Όταν οι άνθρωποι σκέφτονται το φως και τον ήχο, συνήθως συνδέουν το φως με την όραση και τον ήχο με την ακοή, ένα φαινομενικά φυσικό ζευγάρι. Ωστόσο, αν επιστρέψουμε στη φυσική αρχή του ήχου, αυτός είναι ουσιαστικά δόνηση», είπε ο Liu στο ScienceAlert.

«Η ιδέα του ελέγχου του καρδιακού ρυθμού εμπνεύστηκε από την παραδοσιακή μουσικοθεραπεία. Δεδομένου ότι ο ρυθμικός ήχος μπορεί να ρυθμίσει τον καρδιακό ρυθμό, αναρωτηθήκαμε: Θα μπορούσαμε να χρησιμοποιήσουμε ακριβώς προγραμματισμένες δέσμες φωτός για να συνθέσουμε “φως-μουσική” και να πετύχουμε ρύθμιση του καρδιακού ρυθμού;»

Το αυτί είναι ένα ευαίσθητο και πολύπλοκο όργανο, με δομές ικανές να ανιχνεύουν μικροσκοπικές δονήσεις. Στα περισσότερα σπονδυλωτά, αυτές οι δομές περιλαμβάνουν τα ωτόλιθα — μικρούς κρυστάλλους ανθρακικού ασβεστίου που μοιάζουν με πέτρα. Ο ήχος ή η κίνηση τους κάνει να μετακινούνται, ενεργοποιώντας τα αισθητήρια κύτταρα του αυτιού.

Ο ήχος δεν είναι το μόνο πράγμα που μπορεί να κουνήσει φυσικά ένα μικροσκοπικό αντικείμενο. Εδώ και χρόνια, οι επιστήμονες χρησιμοποιούν τα λεγόμενα οπτικά τσιμπιδάκια για να χειριστούν μικρά αντικείμενα. Με άλλα λόγια, αξιοποιούν την πίεση της ακτινοβολίας ώστε να ασκήσουν μια φυσική δύναμη που μπορεί να σπρώξει ή να μετακινήσει κάτι εξαιρετικά μικρό.

Οι ωτόλιθοι στα αυτιά των προνυμφών zebrafish είναι πράγματι πολύ μικροί.

Και, το σημαντικότερο, η κίνησή τους αποτελεί μέρος του τρόπου με τον οποίο το ψάρι αντιλαμβάνεται τον ήχο και την κίνηση.

Αυτό τους έκανε ιδιαίτερα ενδιαφέρον στόχο για ένα εργαλείο σχεδιασμένο να χειρίζεται μικροσκοπικά αντικείμενα. Αν μια οπτική παγίδα μπορούσε να κινήσει έναν ωτόλιθο χωρίς να φτάσει κανένας ήχος στο αυτί, οι ερευνητές θα μπορούσαν ουσιαστικά να παρακάμψουν το πρώτο βήμα της ακοής.

«Η αρχική μας πρόθεση ήταν να απομακρυνθούμε από τον συμβατικό συνειρμό του φωτός με την όραση και του ήχου με την ακοή και, αντί γι’ αυτό, να εξερευνήσουμε τη δυνατότητα να κάνουμε τους οργανισμούς να “ακούσουν” το φως», εξήγησε ο Liu.

«Μόλις απελευθερωθούμε από τη συμβατική σκέψη, κάθε στρατηγική ικανή να ταλαντώνεται μπορεί να παράγει το ισοδύναμο του ήχου.»

Έτσι, το δοκίμασαν. Όπως θα έκανε κανείς.

Χρησιμοποίησαν οπτικά τσιμπιδάκια για να ταλαντώσουν μεμονωμένους ωτόλιθους σε ζωντανές προνύμφες zebrafish, ενώ παράλληλα κατέγραφαν τη δραστηριότητα του εγκεφάλου. Η διέγερση ενεργοποίησε περιοχές που σχετίζονται με την ακοή, κάτι που δείχνει ότι η μηχανική κίνηση γινόταν αντιληπτή από το ακουστικό κύκλωμα του ψαριού.

Αυτό σημαίνει ότι το ψάρι «ακούει» το φως; Η απάντηση δεν είναι τόσο απλή.

«Ο αρχαίος Κινέζος φιλόσοφος Zhuangzi είπε κάποτε: “Δεν είσαι το ψάρι, πώς ξέρεις τη χαρά του ψαριού;”» είπε ο Liu. «Ομοίως, δεν μπορούμε να επικοινωνήσουμε άμεσα με τα zebrafish για να επιβεβαιώσουμε αν “ακούν” συνειδητά το φως.»

Αυτό που μπορούσαν να διαπιστώσουν οι ερευνητές ήταν ότι τα νευρικά κέντρα που σχετίζονται με την ακοή έγιναν πολύ πιο δραστήρια κατά την οπτική διέγερση.

Παρατήρησαν επίσης ότι, όταν κινούσαν τον ωτόλιθο ενός ψαριού, η καρδιά του επιτάχυνε.

Σε ένα πείραμα, ο καρδιακός ρυθμός ηρεμίας, περίπου 2 χτύποι το δευτερόλεπτο, ανέβηκε σε περίπου 2,7 χτύπους το δευτερόλεπτο κατά τη διάρκεια της διέγερσης και στη συνέχεια επέστρεψε σταδιακά προς τα αρχικά επίπεδα όταν η διέγερση σταμάτησε.

Η στοχευμένη ταλάντωση του ωτόλιθου, διαπίστωσαν οι ερευνητές, μπορούσε να αυξήσει τον καρδιακό ρυθμό κατά περίπου 50%.

Και επειδή τα οπτικά τσιμπιδάκια επέτρεπαν στους ερευνητές να ελέγχουν με ακρίβεια τον τρόπο κίνησης του ωτόλιθου, μπορούσαν να κάνουν κάτι ακόμη πιο παράξενο: να αναπαράγουν μοτίβα που αντιστοιχούν στη μουσική. Αλλάζοντας το πλάτος, τη συχνότητα και τον χρονισμό των ταλαντώσεων, μπορούσαν να μιμηθούν ιδιότητες που αντιστοιχούν στην ένταση, το ύψος και τον ρυθμό.

Αυτές οι παρατηρήσεις οδήγησαν την έρευνα σε νέα κατεύθυνση.

«Αφού μπορούσαμε να χρησιμοποιήσουμε το φως για να αναπαράγουμε μουσικά ερεθίσματα και να επηρεάσουμε τον καρδιακό ρυθμό, μας φάνηκε φυσικό να αναρωτηθούμε αν θα μπορούσαμε να εφαρμόσουμε αυτή την προσέγγιση και για τη διόρθωση μη φυσιολογικών καρδιακών ρυθμών», είπε ο Liu στο ScienceAlert.

«Αυτή η συλλογιστική μάς οδήγησε να κάνουμε πειράματα για την αντιμετώπιση αρρυθμιών που προκαλούνται από φάρμακα.»

Οι ερευνητές χρησιμοποίησαν φάρμακα για να προκαλέσουν τρεις διαφορετικούς τύπους μη φυσιολογικού καρδιακού ρυθμού σε προνύμφες zebrafish και στη συνέχεια εφάρμοσαν τη μουσική διέγερση που είχαν δημιουργήσει οπτικά.

Στα ψάρια με υπερβολικά αργό καρδιακό ρυθμό, η διέγερση έφερε τους παλμούς κοντά στο φυσιολογικό.

Στα ψάρια στα οποία οι άνω και κάτω κοιλότητες της καρδιάς είχαν χάσει τον συγχρονισμό τους, η φυσιολογική συντονισμένη λειτουργία αποκαταστάθηκε σε έξι από τα επτά ζώα.

Και στα ψάρια των οποίων οι χτύποι της καρδιάς διακόπτονταν από μη φυσιολογικές παύσεις, ο φυσιολογικός ρυθμός επανήλθε σε πέντε από τα επτά.

Ακόμη πιο εντυπωσιακό ήταν ότι σε ορισμένες περιπτώσεις η βελτίωση διατηρήθηκε και μετά το τέλος της διέγερσης.

«Το αποτέλεσμα που μας εξέπληξε περισσότερο ήταν ότι αυτή η προσέγγιση … μπορούσε όχι μόνο να ρυθμίσει τον καρδιακό ρυθμό, αλλά και να αποκαταστήσει αρρυθμίες που προκλήθηκαν από φάρμακα», εξήγησε ο Liu.

«Το γεγονός ότι ένα καθαρά οπτικό ερέθισμα, που δόθηκε μέσω της ακουστικής οδού, μπορούσε να επαναφέρει τον φυσιολογικό καρδιακό ρυθμό σε ένα μοντέλο ασθένειας ξεπέρασε τις αρχικές μας προσδοκίες και ίσως ανοίξει ενδιαφέρουσες δυνατότητες για μελλοντικές θεραπευτικές εφαρμογές.»

Οι δυνατότητες αυτές, φυσικά, απέχουν πολύ από την πρακτική εφαρμογή. Ο Liu περιγράφει τη μελέτη ως μια «πολύ προκαταρκτική απόδειξη αρχής». Το πώς ακριβώς τα νευρικά σήματα προκαλούν τις αλλαγές στον καρδιακό ρυθμό παραμένει ασαφές, ενώ δεν έχει ακόμη διερευνηθεί αν η προσέγγιση μπορεί να λειτουργήσει και σε μεγαλύτερα ζώα.

«Βλέπουμε αυτή την εργασία όχι ως οριστική απάντηση, αλλά ως πρόσκληση να εξερευνήσουμε ένα νέο πεδίο στη διασταύρωση της οπτικής, της ακουστικής νευροεπιστήμης και της καρδιαγγειακής φυσιολογίας», είπε στο ScienceAlert.

Τα ευρήματα δημοσιεύτηκαν στο Nature Communications.

AI χάκινγκ μοντέλα αλλάζουν το τοπίο της κυβερνοασφάλειας

Abstract image of powerful security padlock on future circuit board.

Μια σειρά από ιστορίες για AI που χρησιμοποιούνται στο hacking έχει εντείνει τους φόβους ότι τα μοντέλα μπορεί να ξεφεύγουν από τον έλεγχο των δημιουργών τους και να αποτελούν πραγματικό κίνδυνο για υπολογιστές σε όλο τον κόσμο. Μέχρι στιγμής, κανένα από αυτά τα περιστατικά δεν έχει δείξει δυνατότητες πέρα από την ανθρώπινη τεχνογνωσία. Ωστόσο, αποδεικνύουν ότι οι AI hackers μπορούν να πραγματοποιούν επιθέσεις με αστραπιαία ταχύτητα, ανατρέποντας τις ισορροπίες στην κυβερνοασφάλεια.

Το πρώτο περιστατικό ήρθε τον περασμένο μήνα, όταν η OpenAI παραδέχθηκε ότι ένα από τα πρωτότυπα μοντέλα της ξέφυγε από το περιβάλλον δοκιμών και «χάκαρε» άλλη εταιρεία. Λίγες ημέρες αργότερα, η Anthropic ανακοίνωσε ότι και το δικό της μοντέλο Claude είχε επίσης «παραστρατήσει» και είχε εισβάλει σε μηχανήματα άλλων εταιρειών σε τρεις περιπτώσεις.

Στη μέση παραμένουν κρίσιμα υπολογιστικά συστήματα που εξακολουθούν να βασίζονται σε κώδικα δεκαετιών.

Στη συνέχεια, το ανεξάρτητο και μη κερδοσκοπικό UK AI Security Institute (AISI) αποκάλυψε ότι είχε δει παρόμοια περιστατικά. Στις δοκιμές του, AI μοντέλα υπέβαλαν κακόβουλο κώδικα σε πραγματικά open-source projects και έστειλαν μηνύματα στους ανθρώπους που επιτηρούσαν τα έργα, ζητώντας να εγκρίνουν τις αλλαγές.

Η OpenAI, η Anthropic και το AISI δεν ήταν διαθέσιμα για συνέντευξη. Αξίζει, πάντως, να σημειωθεί ότι σε όλες αυτές τις περιπτώσεις η AI συμμετείχε σε δοκιμές όπου της είχε δοθεί ρητά η εντολή να εκτελέσει hacking. Γνωρίζουμε εδώ και χρόνια ότι η AI έχει τάση να επινοεί πράγματα και να προσεγγίζει τα προβλήματα με ασυνήθιστους τρόπους, αλλά η διόρθωση αυτού του προβλήματος είναι εξαιρετικά σύνθετη πρόκληση που οι μηχανικοί δεν έχουν ακόμη λύσει. Ίσως, λοιπόν, δεν θα έπρεπε να μας εκπλήσσουν αυτά τα περιστατικά.

Σε καμία περίπτωση δεν αποτελούν ένδειξη συνείδησης ή ροπή προς το κυβερνοέγκλημα, λέει ο Alon Hillel-Tuch από το New York University. «Απλώς προσπαθούν να κάνουν επίλυση προβλημάτων πολύ υψηλού επιπέδου και, από έλλειψη καλύτερων λέξεων, αυτό ξεφεύγει από τον έλεγχο», λέει. «Εμείς τους λέμε να το κάνουν αυτό».

Όλα αυτά τα περιστατικά αφορούν ενέργειες που, για έναν άνθρωπο, θα μπορούσαν να οδηγήσουν σε σοβαρές νομικές κατηγορίες, ανάλογα με τη δικαιοδοσία.

Ο Tim Nordvedt, από την εταιρεία ασφάλειας Synack, λέει ότι αυτές οι περιπτώσεις είναι ανησυχητικές όχι επειδή δείχνουν υπεράνθρωπη τεχνογνωσία, αλλά επειδή μπορούν εύκολα να κλιμακωθούν. «Αυτά τα τρωτά σημεία δεν είναι τόσο εξωτικά όσο νομίζει ο περισσότερος κόσμος», λέει. «Παραμένουν βασικά θέματα κυβερνοϋγιεινής, τύπου 101. Όμως η AI μπορεί απλώς να τα εκμεταλλευτεί πολύ γρήγορα».

Πριν από χρόνια, ο Nordvedt έβλεπε μια ευπάθεια να καταγράφεται στη δημόσια βάση Common Vulnerabilities and Exposures και να γίνεται αντικείμενο εκμετάλλευσης από χάκερ εβδομάδες ή μήνες αργότερα. Τα τελευταία χρόνια, αυτό το διάστημα μειώθηκε και έφτασε έως και τις 24 ώρες. Πλέον μπορεί να είναι θέμα λεπτών ή μια νέα μορφή επίθεσης να εμφανιστεί πριν καν καταγραφεί ως CVE. Ο Nordvedt είναι βέβαιος ότι αυτό οφείλεται στην κακόβουλη χρήση της AI από χάκερς — ανθρώπους που, σε αντίθεση με τους χάκερς του παρελθόντος, μπορεί να μην έχουν καθόλου τεχνικές γνώσεις.

Ο Hillel-Tuch λέει ότι τα AI μοντέλα γίνονται πιο ικανά, αλλά και πιο απλά στη χρήση. Πλέον είναι δυνατό να δώσεις σε ένα μοντέλο, με απλά αγγλικά, την εντολή «βρες έναν τρόπο να χακάρεις αυτόν τον συγκεκριμένο στόχο» και στη συνέχεια απλώς να περιμένεις.

Από πολλές απόψεις, αυτό αποτελεί κλιμάκωση μιας τάσης που εμφανίστηκε τη δεκαετία του 1990, όταν πολύπλοκες επιθέσεις που απαιτούσαν τεχνική επάρκεια «πακετάρονταν» σε απλά εργαλεία λογισμικού, επιτρέποντας σε «script kiddies» να χακάρουν υπολογιστές χωρίς να ξέρουν τι ακριβώς κάνουν. Η διαφορά τώρα είναι ότι η AI δεν εκτελεί μόνο exploits κατ’ εντολή, αλλά μπορεί να βρίσκει και ολοκαίνουργια, όταν χρειάζεται.

Ένα παιχνίδι γάτας και ποντικιού

Ο Nordvedt λέει ότι είναι σαφές πως ένα τόσο ισχυρό εργαλείο πρέπει να υιοθετηθεί και από επαγγελματίες της ασφάλειας, όπως ο ίδιος. «Είναι σαν ένα νυστέρι: μπορεί να σώσει ζωές στα χέρια ενός γιατρού και να καταστρέψει ζωές στα χέρια κάποιου άλλου. Είναι απλώς ένα εργαλείο», λέει.

Η εταιρεία του άρχισε να προσφέρει AI pen testing τον Μάιο, δηλαδή δοκιμές διείσδυσης στις οποίες ειδικοί ασφαλείας λειτουργούν σαν χάκερς και προσπαθούν να μπουν στους υπολογιστές ενός πελάτη, ώστε να εντοπίσουν με ασφάλεια τα κενά. Μετά από αυτή την κίνηση, μεγάλο μέρος του κλάδου ακολούθησε.

Η Synack χρησιμοποιεί το AI εργαλείο της για τις βασικές δοκιμές, ολοκληρώνοντας συνηθισμένους ελέγχους σε 4 ώρες, κάτι που θα χρειαζόταν σε έναν άνθρωπο ολόκληρη εβδομάδα. Έτσι, οι άνθρωποι μένουν να αναζητούν πιο ύπουλους και πιο ευρηματικούς τρόπους παραβίασης των συστημάτων των πελατών.

Ένα AI μοντέλο μπορεί να εκτελεί ταυτόχρονα εκατοντάδες εργασίες και να τρέχει ελέγχους ασφαλείας με πρωτοφανή ταχύτητα, αλλά του λείπει η δημιουργικότητα των ανθρώπων για να βρει πραγματικά έξυπνους τρόπους εισόδου στα εσωτερικά ενός οργανισμού, λέει ο Nordvedt — αν και είναι βέβαιος ότι θα φτάσει κι εκεί με τον καιρό. Παραδέχεται πως είναι επιφυλακτικός για τις προοπτικές της δικής του επαγγελματικής πορείας.

«Η AI δεν είναι μόδα. Ήρθε για να μείνει», λέει. «Πιστεύω απόλυτα ότι σε έξι με εννέα μήνες από τώρα δεν θα αναγνωρίζουμε το τοπίο. Τα πράγματα αλλάζουν τόσο γρήγορα, τόσο δραστικά, που θα ζούμε σε έναν διαφορετικό κόσμο».

Τα σημερινά AI μοντέλα έχουν διαφορετικά αποτελέσματα ανάλογα με το πόσο ανεπτυγμένος είναι ο στόχος τους, λέει ο Hillel-Tuch. Είναι απίθανο να μπορέσουν να παραβιάσουν μια τράπεζα και να αποσπάσουν χρήματα, επειδή ο χρηματοπιστωτικός κλάδος είναι καλά χρηματοδοτημένος και συνηθισμένος να αποτελεί στόχο. Ένας κακόβουλος μαθητής, όμως, μπορεί να έχει περισσότερες πιθανότητες αν στοχεύσει το δικό του λύκειο, για παράδειγμα.

«Πιθανότατα θα έχουν αρκετά καλές πιθανότητες να μπουν μέσα και να αλλάξουν βαθμό [στα σχολικά συστήματα], γιατί τέτοιοι μικρότεροι χώροι δεν έχουν απαραίτητα τους πόρους για να χτίσουν άμυνα. Τέτοιου είδους χώροι είναι πολύ πιο εκτεθειμένοι», λέει ο Hillel-Tuch. Πάντα ίσχυε ότι οι μικρότεροι οργανισμοί δεν είχαν τους πόρους για να θωρακίσουν τα συστήματά τους, αλλά η AI θα εντείνει ακόμη περισσότερο το πρόβλημα.

Ακόμη κι αν η AI δεν προχωρήσει άλλο σε επίπεδο πολυπλοκότητας, θα υπάρξουν σημαντικές προκλήσεις που θα πρέπει να ξεπεραστούν, λέει ο Dennis-Kenji Kipker από το Cyberintelligence Institute στη Γερμανία. «Θα κατακλυστούμε πλήρως από τον απλό όγκο τους, σε καθαρά ποσοτικό επίπεδο», λέει. «Κατά τη γνώμη μου, οι μέθοδοι κυβερνοεπίθεσης και κυβερνοάμυνας δεν έχουν αλλάξει θεμελιωδώς. Η AI απλώς κάνει πολύ πιο εφικτό τον αυτοματισμό και επιτρέπει τον εντοπισμό των ευπαθειών πολύ πιο γρήγορα».

Παρότι και οι δύο πλευρές, χάκερς και αμυνόμενοι, αξιοποιούν την AI, το παιχνίδι δεν είναι ισότιμο. Οι επιτιθέμενοι μπορούν να τη χρησιμοποιούν απερίσκεπτα και συχνά με πιο γρήγορο και πιο ισχυρό αποτέλεσμα, λέει ο Nordvedt, ενώ οι επαγγελματίες περιορίζονται από εκτιμήσεις ρίσκου, εθνικούς και τοπικούς νόμους, εταιρικές πολιτικές και την ανάγκη να μην διαταράξουν ανεπανόρθωτα τα συστήματα ενός πελάτη κατά τη διάρκεια των δοκιμών.

Υπάρχει επίσης και το ζήτημα του κόστους. Παρότι τα open source μοντέλα μπορούν να τρέξουν τοπικά δωρεάν ή φθηνά στο cloud, η πρόσβαση στα πιο πρόσφατα AI μοντέλα είναι ακριβή. Ο Nordvedt δεν αποκαλύπτει το κόστος του AI pen testing που προσφέρει, αλλά αφήνει να εννοηθεί ότι η βαριά χρήση των πιο σύγχρονων μοντέλων πιθανότατα κοστίζει περισσότερο από τους ανθρώπινους ειδικούς. «Ακόμη προσπαθούμε να καταλάβουμε την οικονομική πλευρά», λέει.

Πώς να νικήσουμε τους AI hackers

Ο Shujun Li από το University of Kent στη Βρετανία λέει ότι υπάρχει μια οργανωτική λύση στο πρόβλημα του AI hacking, αλλά δυστυχώς μοιάζει απίθανο να υιοθετηθεί σύντομα.

Αν μεμονωμένοι, άπειροι επιτιθέμενοι μπορούν πλέον να βάζουν την AI να ελέγχει διαρκώς στόχους για ευπάθειες, μέχρι να βρουν τρόπο να μπουν, τότε οι επαγγελματίες της ασφάλειας θα πρέπει να κάνουν το ίδιο για να εντοπίζουν και να κλείνουν αυτά τα κενά, δοκιμάζοντας κάθε νέο μοντέλο μόλις κυκλοφορεί.

Αυτό θα απαιτούσε τα χρήματα που μπορούν να διαθέσουν κυβερνήσεις, τεχνολογικοί κολοσσοί και τράπεζες, αλλά οι μικρές επιχειρήσεις, τα σχολεία, τα κολέγια και τα πανεπιστήμια θα μείνουν εκτεθειμένα. Η λύση του Li είναι να ενωθούν: αν ένα πανεπιστήμιο δεν μπορεί να προστατεύσει μόνο του τα συστήματά του, τότε θα χρειαστεί να συνεργαστεί με όλα τα άλλα πανεπιστήμια, ώστε να μοιράζονται προσωπικό, συστήματα και λογισμικό και να επιμερίζουν το βάρος — ίσως με κρατική στήριξη. Το ίδιο ισχύει για κάθε είδους επιχείρηση.

Το πρόβλημα, λέει, είναι ότι η AI κάνει επίσης εξαιρετικά εύκολη τη δημιουργία προσαρμοσμένου λογισμικού — για παράδειγμα, για να λειτουργεί ένα μικρό κατάστημα, να διαχειρίζεται τα οικονομικά, να συντηρεί ένα site, να στέλνει παραγγελίες και να ανανεώνει στοκ. Όσοι επιχειρηματίες το κάνουν αυτό, είναι σαν να ανοίγουν την πόρτα, να αφήνουν τα φώτα αναμμένα και να στέλνουν πρόσκληση στους χάκερς.

«Είναι εξαιρετικά ανησυχητικό», λέει ο Li. «[Τα AI μοντέλα] είναι ταχύτερα, πιο αποδοτικά, εξαιρετικά επικίνδυνα. Είναι λίγο σαν Άγρια Δύση».

Ισχυρότερη ένδειξη έως τώρα για το εξωτικό σωματίδιο glueball

Ένα βασικό κομμάτι του Καθιερωμένου Προτύπου της σωματιδιακής φυσικής, η κβαντική χρωμοδυναμική, περιγράφει την ισχυρή αλληλεπίδραση των κουάρκ και των γκλουονίων, που δημιουργεί την κοινή ύλη που βλέπουμε, αγγίζουμε και γευόμαστε.

Τα κουάρκ είναι θεμελιώδη υποατομικά σωματίδια που συνδυάζονται ανά τριάδες για να σχηματίσουν γνωστά βαρυόνια, όπως τα πρωτόνια και τα νετρόνια, ενώ τα γκλουόνια είναι η κβαντική «κόλλα» που συγκρατεί τη δομή τους.

Εδώ και σχεδόν 50 χρόνια, οι φυσικοί αναζητούν τα «glueballs», εξωτικά σωματίδια που προβλέπει αυτή η θεωρία της ισχυρής αλληλεπίδρασης.

Τώρα, μια συνεργασία που εργάζεται σε επιταχυντή στο Πεκίνο λέει ότι έχει την πιο καθαρή έως σήμερα ένδειξη πως ένα γνωστό σωματίδιο, το X(2370), κυριαρχείται από μία από αυτές τις δυσπρόσιτες καταστάσεις.

«Το glueball είναι μια σημαντική πρόβλεψη της κβαντικής χρωμοδυναμικής, της θεωρίας που περιγράφει την ισχυρή αλληλεπίδραση, και είναι επίσης ο μόνος τύπος σωματιδίου στη φύση που αποτελείται εξ ολοκλήρου από φορείς δύναμης», εξηγεί σε ανακοίνωσή της η διεθνής ερευνητική ομάδα πίσω από την ανακάλυψη.

Οι φυσικοί εξέτασαν τα συντρίμμια συγκρούσεων σωματιδίων υψηλής ενέργειας για να βρουν ισχυρά στοιχεία για αυτό το glueball, που αποτελείται κυρίως από γκλουόνια – άμαζους φορείς της ισχυρής αλληλεπίδρασης μεταξύ κουάρκ.

Η ίδια θεμελιώδης φυσική δίνει επίσης την υπολειπόμενη ισχυρή δύναμη που συγκρατεί τα πρωτόνια και τα νετρόνια στον ατομικό πυρήνα, όπως τα φωτόνια μεταφέρουν την ηλεκτρομαγνητική δύναμη.

Τα νέα στοιχεία για την εξωτική, ασταθή και εφήμερη ύπαρξη του glueball προέρχονται από πρόσφατο preprint στο arXiv, το οποίο παρουσιάστηκε στο International Conference on High Energy Physics στη Βραζιλία.

Η ανάλυση της ομάδας δείχνει ότι ένα glueball είναι το «κυρίαρχο συστατικό» του X(2370), ενός σωματιδίου που ανακαλύφθηκε το 2011 από τη συνεργασία Beijing Spectrometer III (BES III) στο Institute of High Energy Physics (IHEP) στο Πεκίνο.

Η συνεργασία αυτή χρησιμοποιεί το Beijing Electron Positron Collider II (BEPCII), έναν επιταχυντή και συγκρουστήρα σωματιδίων που συγκρούει ηλεκτρόνια με τα αντισωματίδιά τους, τα ποζιτρόνια, για να μελετήσει δύσκολα ερωτήματα της σωματιδιακής φυσικής.

Το αποτέλεσμα είναι ένα glueball, μια «πρωτοφανής μορφή ύλης», λέει ο Jin Shan, σωματιδιακός φυσικός στο Nanjing University και ένας από τους επικεφαλής της ερευνητικής ομάδας.

«Όχι μόνο επιτρέπει στη θεωρία που περιγράφει τις ισχυρές αλληλεπιδράσεις να περάσει την αυστηρότερη δοκιμασία της, αλλά και διευρύνει σημαντικά τα όρια της κατανόησής μας για τον φυσικό κόσμο», είπε στον Fan Chen της South China Morning Post.

Όταν τα σωματίδια συγκρούονται σχεδόν με την ταχύτητα του φωτός, η επακόλουθη έκρηξη από υποατομικά θραύσματα παράγει μια ολόκληρη σειρά από βραχύβια προϊόντα.

Ένα από αυτά είναι το μεσόνιο J/ψ (J/psi), ένα υποατομικό σωματίδιο που εμφανίζεται σε συγκρούσεις υψηλής ενέργειας και διασπάται σχεδόν αμέσως.

Αυτές οι διασπάσεις «προσφέρουν έναν από τους καλύτερους δρόμους για την αναζήτηση glueballs, και η αναζήτησή τους είναι ένας από τους βασικούς φυσικούς στόχους του επιταχυντή εδώ και δεκαετίες», αναφέρουν οι ερευνητές.

Σε προηγούμενη μελέτη που δημοσιεύτηκε το 2024 στο περιοδικό Physical Review Letters, οι ερευνητές ανέλυσαν 10 δισεκατομμύρια γεγονότα διάσπασης μεσονίων.

Για πρώτη φορά μέτρησαν τη μάζα και το spin parity του σωματιδίου X(2370) – μια ιδιότητα που καθορίζει τις αλληλεπιδράσεις του και τη σχεδόν ακαριαία διάσπασή του – και διαπίστωσαν πλήρη συμφωνία ανάμεσα στις πειραματικές τιμές και τις προβλέψεις.

Τώρα, εντόπισαν επιπλέον τρόπους διάσπασης και προσδιόρισαν τη φύση του ως flavor-singlet, «το σημαντικότερο χαρακτηριστικό ενός glueball».

Με απλά λόγια, αυτό σημαίνει ότι δεν δείχνει προτίμηση σε κανέναν από τους έξι τύπους, ή «γεύσεις», των κουάρκ – σαν ένας σομελιέ να μην μπορεί να ξεχωρίσει το συγκεκριμένο φρουτώδες προφίλ ενός παγωτού tutti frutti, για μια πιο καθημερινή εικόνα.

Χρειάζονται περισσότερα πειράματα για να επιβεβαιωθούν και να περιοριστούν περαιτέρω τα πρότυπα του ιδιαίτερα εσωτερικού glueball. Με άλλα λόγια, χρειάζονται περισσότερες συγκρούσεις σωματιδίων.

Προς το παρόν, οι ερευνητές λένε ότι έχουν ουσιαστικά αποκλείσει κάθε άλλη εναλλακτική εξήγηση, με βάση το πώς οι μετρήσεις τους για το X(2370) συγκρίνονται με τις θεωρητικές προβλέψεις.

Ωστόσο, το εύρημα φωτίζει τη φύση ενός σωματιδίου που είναι εντελώς ξένο προς τις καθημερινές μας αντιλήψεις και τις παρατηρήσεις μας για τον μακρόκοσμο.

Αναδεικνύει επίσης την πρόοδο στην τεχνολογία και στις αναλυτικές τεχνικές που πρόσφατα αποκάλυψαν ακόμη ένα φυσικό μυστήριο που εκκρεμούσε εδώ και δεκαετίες.

Related: Μετά από 50 χρόνια, οι φυσικοί βρίσκουν ισχυρές ενδείξεις για το τι πραγματικά συγκρατεί την ύλη

Ποιος ξέρει, λοιπόν, τι απρόβλεπτο θα προκύψει καθώς η ανθρωπότητα αυξάνει τις δυνατότητες συγκρούσεων των επιταχυντών σωματιδίων επόμενης γενιάς.

Οι συγγραφείς περιγράφουν τη δουλειά τους ως το πιο καθαρό πειραματικό αποτέλεσμα που έχει προκύψει από σχεδόν 50 χρόνια αναζήτησης για glueballs, στηρίζοντας τη μακρόχρονη θεωρητική πρόβλεψη ότι τα γκλουόνια μπορούν να ενωθούν και να σχηματίσουν μια νέα μορφή ύλης.

Η έρευνα είναι διαθέσιμη ως preprint στο arXiv.

Το άρθρο ελέγχθηκε από τη Clare Watson και επιμελήθηκε από τη Rebecca Dyer. Παρότι δίνουμε σημασία στη διαδικασία μας, είμαστε μόνο άνθρωποι. Αν εντοπίσετε κάποιο λάθος, ενημερώστε μας.

Υπέρταση: τρίτος κρυφός παράγοντας και πιθανή θεραπευτική λύση

Δύο είναι οι γνωστοί παράγοντες που συνδέονται με την υψηλή πίεση, όμως επιστήμονες ενδέχεται να ανακάλυψαν έναν τρίτο, ανοίγοντας τον δρόμο για νέους τρόπους αντιμετώπισης της κατάστασης, γνωστής και ως υπέρταση.

Όταν πρόκειται για την υψηλή πίεση, οι γιατροί συνήθως εστιάζουν στο συμπαθητικό νευρικό σύστημα (SNS), που ελέγχει την αντίδραση «μάχης ή φυγής», και στο σύστημα ρενίνης-αγγειοτενσίνης-αλδοστερόνης (RAAS), δηλαδή στις ορμόνες που ρυθμίζουν τον όγκο και τη ροή του αίματος.

Ωστόσο, σύμφωνα με νέα έρευνα που δημοσιεύθηκε στο Communications Biology, μπορεί να εμπλέκεται και κάτι ακόμη: βιολογικοί μηχανισμοί που ονομάζονται οδοί επίλυσης της φλεγμονής και ενημερώνουν το ανοσοποιητικό σύστημα του σώματος πότε πρέπει να υποχωρήσει.

Παρότι είναι ήδη γνωστό ότι το ανοσοποιητικό σύστημα και η πίεση συνδέονται, αυτό που διαπίστωσαν οι επιστήμονες από ιδρύματα στην Αυστραλία και τη Σιγκαπούρη είναι ότι οι οδοί επίλυσης της φλεγμονής ίσως είναι σημαντικότερες από ό,τι θεωρούνταν μέχρι σήμερα στην υπέρταση.

Δεν σταμάτησαν εκεί. Η ομάδα διαπίστωσε επίσης ότι ένα πειραματικό φάρμακο, με την ονομασία compound 17b, ήταν αποτελεσματικό στη μείωση της αρτηριακής πίεσης, ενώ βοήθησε και στην αποκατάσταση βλαβών στα αιμοφόρα αγγεία και στα όργανα που προκαλεί η χρόνια φλεγμονή, σε πειραματόζωα.

«Η μελέτη αυτή προσφέρει την ευκαιρία να προχωρήσει η κατανόηση των αλληλεπιδράσεων νευρικού και ανοσοποιητικού συστήματος στην υπέρταση και να ενημερώσει την ανάπτυξη θεραπευτικών προσεγγίσεων που στοχεύουν τόσο τις φλεγμονώδεις όσο και τις νευρικές οδούς στην καρδιαγγειακή νόσο», γράφουν οι ερευνητές στην εργασία τους.

Η χρόνια φλεγμονή εμφανίζεται όταν το ανοσοποιητικό σύστημα του οργανισμού υπερλειτουργεί και μένει μόνιμα σε κατάσταση επίθεσης, κάτι που τελικά βλάπτει τον οργανισμό αντί να τον θεραπεύει. Συνδέεται επίσης με τα συστήματα SNS και RAAS.

Τα αντιφλεγμονώδη φάρμακα προσπαθούν να καταστείλουν το ανοσοποιητικό σύστημα γενικά, όμως μπορεί να το καταστείλουν υπερβολικά, ενώ παράλληλα να αυξήσουν και την πίεση.

Το compound 17b είναι πολύ πιο στοχευμένο. Αντί να καταστέλλει το ανοσοποιητικό σύστημα, «ξυπνά» τις φυσικές οδούς επίλυσης της φλεγμονής, που θα έπρεπε να σταματούν εξαρχής την υπερβολική αντίδρασή του.

Έχοντας ήδη αποδειχθεί ότι προστατεύει την καρδιά από βλάβες, σε πειράματα σε ποντίκια το φάρμακο χρησιμοποιήθηκε για να στοχεύσει τους υποδοχείς formylpeptide (FPRs), δηλαδή ουσιαστικά διακόπτες σε ανοσοκύτταρα και κύτταρα των ιστών που λένε στο ανοσοποιητικό σύστημα ότι η δουλειά του έχει ολοκληρωθεί.

Οι ερευνητές διαπίστωσαν ότι, πέρα από μια μικρή μείωση της πίεσης σε ποντίκια με υπέρταση, το compound 17b μείωσε επίσης τη δυσκαμψία της κύριας αορτής και περιόρισε τη συσσώρευση επικίνδυνου ουλώδους ιστού (ίνωσης) στην καρδιά και στα νεφρά.

«Αυτά τα ευρήματα αναδεικνύουν τον FPR αγωνισμό ως μια πολλά υποσχόμενη θεραπευτική στρατηγική για τη μείωση της αρτηριακής πίεσης και την αναστροφή της νεφροαγγειακής ίνωσης», γράφουν οι ερευνητές.

Συνήθως, τα φάρμακα για την πίεση στοχεύουν στη μείωση των βασικών τιμών —αυτών που εμφανίζονται σε ένα πιεσόμετρο— ώστε να προστατεύονται τα όργανα του σώματος και να μειώνεται ο κίνδυνος εμφραγμάτων και εγκεφαλικών.

Αυτό που φαίνεται να κάνει το συγκεκριμένο φάρμακο είναι να αντιμετωπίζει άμεσα τη βλάβη στα όργανα, κάτι που σημαίνει ότι θα μπορούσε να έχει ευρύτερες εφαρμογές πέρα από τα συμπτώματα που συνοδεύουν την υπέρταση.

«Αυτές οι προστατευτικές επιδράσεις σημειώθηκαν μαζί με μόνο μέτριες μειώσεις της αρτηριακής πίεσης, ενισχύοντας περαιτέρω την άποψη ότι οι ευεργετικές δράσεις του compound 17b εκτείνονται πέρα από τις αντιυπερτασικές του επιδράσεις», γράφουν οι ερευνητές.

Προφανώς, τα πειράματα αυτά έχουν πραγματοποιηθεί μόνο σε ποντίκια μέχρι στιγμής, οπότε χρειάζεται περαιτέρω έρευνα για να φανεί αν τα ίδια αποτελέσματα θα εμφανίζονταν και στον άνθρωπο. Παρ’ όλα αυτά, το φάρμακο και η προσέγγισή του εμφανίζουν σαφές ενδιαφέρον.

Αν και οι ερευνητές δεν υποστηρίζουν ότι το compound 17b θα μπορούσε κάποτε να αντικαταστήσει άμεσα τα υπάρχοντα φάρμακα για την πίεση, εκτιμούν ότι θα μπορούσε να αποτελέσει εναλλακτική για ασθενείς που δεν μπορούν να λάβουν τα διαθέσιμα φάρμακα ή να χρησιμοποιηθεί συμπληρωματικά, βοηθώντας στη φλεγμονή και στις ουλές.

Αξίζει να διερευνηθεί περαιτέρω και η οδός επίλυσης της χρόνιας φλεγμονής, καθώς δείχνει ότι η στόχευση του τρόπου με τον οποίο η φλεγμονή «κλείνει» μπορεί να είναι εξίσου χρήσιμη με τη στόχευση της ίδιας της φλεγμονής.

«Συνολικά, αυτά τα ευρήματα δείχνουν ότι το [compound 17b] ασκεί ευρείες καρδιονεφρικές και αγγειακές προστατευτικές επιδράσεις που δεν αποδίδονται μόνο στη μείωση της αρτηριακής πίεσης καθαυτή, αλλά πιθανότατα περιλαμβάνουν άμεσους αντιφλεγμονώδεις και ιστική-αποκαταστατικούς μηχανισμούς σε όλο τον καρδιαγγειακό-νεφρικό άξονα», γράφουν οι ερευνητές.

Η έρευνα δημοσιεύθηκε στο Communications Biology.

1...575859...1,642Page 58 of 1,642