Το επόμενο κορυφαίο διαστημικό τηλεσκόπιο της NASA ετοιμάζεται για εκτόξευση. Το Nancy Grace Roman Space Telescope, που θα μελετήσει ορισμένα από τα πιο δύσκολα μυστήρια του σύμπαντος, προγραμματίζεται να απογειωθεί από το Cape Canaveral στη Φλόριντα στις 30 Αυγούστου.
Το νέο παρατηρητήριο πήρε το όνομά του από την πρώτη επικεφαλής αστρονομίας της NASA, η οποία βοήθησε στον σχεδιασμό του Hubble Space Telescope και στη δημιουργία του διαστημικού προγράμματος αστρονομίας της υπηρεσίας. Το Roman και το προηγούμενο μεγάλο τηλεσκόπιο που εκτοξεύθηκε, το James Webb Space Telescope (JWST), έχουν σχεδιαστεί ώστε να λειτουργούν συμπληρωματικά στην έρευνα του σύμπαντος σε μήκη κύματος υπέρυθρου φωτός.
Ωστόσο, ενώ το JWST σχεδιάστηκε για να κοιτάζει βαθιά στο μακρινό διάστημα με σχετικά περιορισμένο οπτικό πεδίο, το Roman θα έχει ευρύτερη και πιο ρηχή εικόνα, καταγράφοντας σε κάθε παρατήρηση μια περιοχή του ουρανού αντίστοιχη με την πανσέληνο.
Με το Wide Field Instrument, το Roman θα τραβά εικόνες με την ίδια ανάλυση όπως το Hubble Space Telescope, αλλά σε περιοχή ουρανού 100 φορές μεγαλύτερη, κάτι που το κάνει 1000 φορές ταχύτερο στη συλλογή δεδομένων από το Hubble. Αυτή η ευρεία εικόνα έχει στόχο να επιτρέψει στο Roman να χαρτογραφήσει την κατανομή της σκοτεινής ύλης στο σύμπαν και να μετρήσει τις επιδράσεις της σκοτεινής ενέργειας.
«Ο στόχος δεν είναι απαραίτητα το Roman να τραβήξει μια εικόνα της σκοτεινής ύλης ή της σκοτεινής ενέργειας, αλλά να μετρήσει τις επιδράσεις τους με πολύ μεγαλύτερη ακρίβεια», δήλωσε η Kristen McQuinn στο Space Telescope Science Institute στο Maryland, μία από τις επικεφαλής επιστήμονες της αποστολής, σε ανακοίνωση. «Αυτό θα μπορούσε να μας βοηθήσει να κατανοήσουμε από τι αποτελείται το σύμπαν, πώς εξελίχθηκε και τι μπορεί να συμβεί σε αυτό στο μακρινό μέλλον».
Αυτές οι ευρείες έρευνες θα του επιτρέψουν επίσης να εντοπίσει μια τεράστια ποικιλία κοσμικών αντικειμένων. Στη συνέχεια, το JWST θα μπορεί να εξετάσει τα πιο ενδιαφέροντα από αυτά για βαθύτερα και πιο λεπτομερή δεδομένα ή το Hubble να τα παρατηρήσει σε ευρύτερο φάσμα μηκών κύματος του φωτός.
Στη διάρκεια της πενταετούς κύριας αποστολής του, το Roman αναμένεται να παρατηρήσει περίπου το 12% του ουρανού, αποκαλύπτοντας το σύμπαν όπως ήταν έως και 2 δισεκατομμύρια χρόνια μετά τη μεγάλη έκρηξη. Τα διαστημικά τηλεσκόπια συνήθως παίρνουν παράταση στην αποστολή τους. Το Hubble, για παράδειγμα, υπολογιζόταν αρχικά ότι θα λειτουργούσε περίπου 15 χρόνια και πλέον έχει ξεπεράσει τα 36 χρόνια λειτουργίας. Αυτό σημαίνει ότι το Roman μπορεί τελικά να παρατηρήσει πολύ μεγαλύτερο τμήμα του ουρανού.
Το άλλο επιστημονικό όργανο του παρατηρητηρίου είναι το coronagraph, που έχει σχεδιαστεί για να απεικονίζει απευθείας πλανήτες που περιφέρονται γύρω από άλλα άστρα. Μπλοκάροντας το φως των ίδιων των άστρων, θα επιτρέπει να φαίνεται το φως που αντανακλάται από τους πλανήτες.
Έτσι, θα μπορεί να εντοπίσει πλανήτες που είναι 100 εκατομμύρια φορές πιο αμυδροί από τα άστρα, πολύ περισσότερους από όσους μπορεί να καταφέρει οποιοδήποτε υπάρχον διαστημικό coronagraph. Η ανίχνευση όλων αυτών των πλανητών θα ανοίξει τον δρόμο για το επόμενο προτεινόμενο κορυφαίο διαστημικό τηλεσκόπιο της NASA, το Habitable Worlds Observatory.
Αν η εκτόξευση εξελιχθεί ομαλά, το Roman θα φτάσει στη τελική του θέση στο L2, ένα βαρυτικά σταθερό σημείο περίπου 1,5 εκατομμύριο χιλιόμετρα πιο μακριά από τον ήλιο σε σχέση με τη Γη, σε περίπου έναν μήνα. Στη συνέχεια θα ακολουθήσουν περίπου τρεις ακόμη μήνες δοκιμών και βαθμονόμησης των οργάνων πριν ξεκινήσει η επιστημονική φάση. Οι πρώτες επιστημονικές παρατηρήσεις αναμένονται γύρω στις αρχές του 2027.
