400 kW σε μισό χώρο: ο φορτιστής που αλλάζει τους κανόνες

Ένας νέος φορτιστής ηλεκτρικών οχημάτων ισχύος 400 kW υπόσχεται να χωρέσει διπλάσια απόδοση στο μισό φυσικό αποτύπωμα από τα σημερινά συστήματα. Η εξέλιξη αυτή θα μπορούσε να επιταχύνει δραματικά την ανάπτυξη δικτύων γρήγορης φόρτισης σε χώρους όπου ο χώρος είναι πολύτιμος.

Ένα από τα μεγαλύτερα εμπόδια στην υιοθέτηση του ηλεκτρικού αυτοκινήτου δεν είναι η αυτονομία ούτε η τιμή — είναι η υποδομή φόρτισης. Και το πρόβλημα δεν είναι μόνο πόσοι φορτιστές υπάρχουν, αλλά πού μπορούν να τοποθετηθούν και πόσο γρήγορα φορτίζουν. Ένας νέος φορτιστής 400 kW που χωράει στο μισό χώρο από τα ισοδύναμα συστήματα της αγοράς έρχεται να απαντήσει ακριβώς σε αυτό το δίλημμα.

Η ισχύς των 400 kW δεν είναι απλώς ένας εντυπωσιακός αριθμός. Στην πράξη σημαίνει ότι ένα σύγχρονο ηλεκτρικό όχημα που υποστηρίζει υψηλούς ρυθμούς φόρτισης μπορεί να πάρει αρκετές εκατοντάδες χιλιόμετρα αυτονομίας σε λιγότερο από είκοσι λεπτά. Αυτό το φέρνει πιο κοντά στην εμπειρία του βενζινάδικου — όχι ίδιο, αλλά αρκετά κοντά ώστε να σταματήσει να είναι ανασταλτικός παράγοντας για τον μέσο οδηγό.

Το πραγματικά ενδιαφέρον όμως είναι η μείωση του φυσικού αποτυπώματος. Οι σημερινοί υπερταχείς φορτιστές απαιτούν σημαντικό χώρο — τόσο για το ίδιο το hardware όσο και για τη διαχείριση θερμότητας που παράγουν. Αυτό τους κάνει δύσκολους να εγκατασταθούν σε αστικά parking, σε υπόγειους χώρους ή σε εμπορικά κέντρα όπου κάθε τετραγωνικό μέτρο έχει αξία. Ένα σύστημα που κόβει αυτές τις απαιτήσεις στο μισό ανοίγει κυριολεκτικά νέες τοποθεσίες που μέχρι τώρα ήταν εκτός συζήτησης.

Η τεχνολογική πρόοδος πίσω από αυτή την εξέλιξη συνδέεται με βελτιώσεις στα ηλεκτρονικά ισχύος — ειδικά στη χρήση ημιαγωγών silicon carbide που επιτρέπουν πιο αποδοτική μετατροπή ενέργειας με λιγότερες απώλειες θερμότητας. Λιγότερη θερμότητα σημαίνει μικρότερα συστήματα ψύξης, και μικρότερα συστήματα ψύξης σημαίνουν μικρότερο συνολικό μέγεθος. Είναι μια αλυσίδα βελτιώσεων που ξεκινά από τη φυσική και καταλήγει στο πόσο εύκολα μπορεί να χτιστεί ένα δίκτυο φόρτισης.

Για τους operators δικτύων φόρτισης, αυτό μεταφράζεται σε οικονομικά οφέλη: λιγότερο κόστος εγκατάστασης, δυνατότητα να εξυπηρετηθούν περισσότερα σημεία με τον ίδιο προϋπολογισμό, και πρόσβαση σε αγορές που μέχρι τώρα ήταν κλειστές. Για τον οδηγό, σημαίνει ότι ο επόμενος γρήγορος φορτιστής μπορεί να βρίσκεται στο parking του σούπερ μάρκετ ή στον υπόγειο της δουλειάς του, όχι μόνο στον αυτοκινητόδρομο.

Το ερώτημα που μένει ανοιχτό είναι αν τα ίδια τα οχήματα θα προλάβουν να αξιοποιήσουν αυτή την υποδομή. Η πλειονότητα των σημερινών EV υποστηρίζει φόρτιση έως 150-250 kW. Η επόμενη γενιά πλατφορμών, όμως, σχεδιάζεται ήδη με στόχο τα 400 kW και πάνω. Η υποδομή, για μια φορά, φαίνεται να τρέχει μπροστά από τα οχήματα.

Η Tesla χάνει στελέχη: ο επικεφαλής εμπειρίας πελατών φεύγει για το Coinbase

Ένα ακόμα ανώτερο στέλεχος αποχωρεί από την Tesla, αυτή τη φορά για να αναλάβει θέση στο Coinbase. Η αποχώρηση του επικεφαλής customer experience έρχεται να προστεθεί σε μια σειρά από αξιοσημείωτες αποχωρήσεις που έχουν απασχολήσει την εταιρεία τους τελευταίους μήνες.

Η Tesla δεν είναι πλέον η εταιρεία που τραβά τα καλύτερα ταλέντα της Silicon Valley με τη βαρύτητα ενός μαύρου τρύπας. Η πιο πρόσφατη απόδειξη: ο επικεφαλής της εμπειρίας πελατών της εταιρείας αποχωρεί για να αναλάβει θέση στο Coinbase, την μεγαλύτερη πλατφόρμα ανταλλαγής κρυπτονομισμάτων στις ΗΠΑ. Μια κίνηση που, σε άλλες εποχές, θα φαινόταν αδιανόητη.

Το φαινόμενο δεν είναι καινούργιο, αλλά έχει επιταχυνθεί αισθητά. Τα τελευταία χρόνια, η Tesla έχει δει να αποχωρούν στελέχη από κρίσιμες θέσεις — από το τμήμα μηχανικής και το Autopilot μέχρι τις επικοινωνίες και τις πωλήσεις. Κάποιοι φεύγουν για ανταγωνιστές όπως η Rivian και η Lucid, άλλοι για εταιρείες τεχνολογίας, και τώρα για τον κόσμο του crypto και του fintech.

Η αποχώρηση ενός επικεφαλής customer experience έχει συγκεκριμένο βάρος. Η Tesla έχει χτίσει ένα μοντέλο πωλήσεων που παρακάμπτει εντελώς τους παραδοσιακούς αντιπροσώπους — πουλά απευθείας στον καταναλωτή, χωρίς showrooms τρίτων, με εμπειρία που θυμίζει περισσότερο Apple Store παρά αντιπροσωπεία αυτοκινήτων. Αυτό το μοντέλο απαιτεί εξαιρετικά στελέχη που καταλαβαίνουν βαθιά τι σημαίνει να χτίζεις σχέση με τον πελάτη. Όταν τέτοια άτομα φεύγουν, δεν αντικαθίστανται εύκολα.

Το Coinbase, από την άλλη, βρίσκεται σε φάση επέκτασης. Μετά από μια δύσκολη περίοδο που συνέπεσε με τη βύθιση της αγοράς κρυπτονομισμάτων το 2022, η εταιρεία επιστρέφει με ανανεωμένη ορμή, επενδύει στο προϊόν και στην εμπειρία χρήστη, και προφανώς είναι διατεθειμένη να πληρώσει για ταλέντα που ξέρουν πώς να χτίζουν εμπιστοσύνη με τον καταναλωτή σε έναν κλάδο που την έχει ανάγκη περισσότερο από οποιονδήποτε άλλο.

Για την Tesla, το ερώτημα δεν είναι πλέον αν υπάρχει πρόβλημα διατήρησης ταλέντων — αυτό είναι δεδομένο. Το ερώτημα είναι αν η εταιρεία μπορεί να διατηρήσει την ποιότητα των προϊόντων και της εμπειρίας πελατών της ενώ χάνει συστηματικά ανθρώπους που γνωρίζουν πώς να τα παραδίδουν. Σε έναν κλάδο που γίνεται ολοένα και πιο ανταγωνιστικός, αυτό δεν είναι απλώς ζήτημα HR — είναι ζήτημα στρατηγικής επιβίωσης.

Βιντεοκλήσεις μεταξύ iPhone και Android; Το RCS 4.0 ανοίγει τον δρόμο

Το νέο πρότυπο RCS Universal Profile 4.0 φέρνει για πρώτη φορά υποστήριξη για διαλειτουργικές βιντεοκλήσεις μεταξύ διαφορετικών πλατφορμών και συσκευών. Η τεχνολογία είναι έτοιμη — το ερώτημα είναι αν και πότε θα την υιοθετήσουν Apple και Google.

Εδώ και χρόνια, μια βιντεοκλήση μεταξύ χρήστη iPhone και χρήστη Android απαιτεί και οι δύο να έχουν εγκατεστημένη την ίδια εφαρμογή — WhatsApp, Zoom, Teams ή κάτι άλλο. Το να πατήσεις απλώς “κλήση” από την προεπιλεγμένη εφαρμογή μηνυμάτων και να συνδεθείς με κάποιον σε διαφορετικό οικοσύστημα παρέμενε εκτός εμβέλειας. Το RCS Universal Profile 4.0 φιλοδοξεί να αλλάξει αυτό.

Η GSMA, ο διεθνής οργανισμός που διαχειρίζεται τα πρότυπα κινητής τηλεφωνίας, ανακοίνωσε την οριστικοποίηση του νέου προτύπου RCS, το οποίο περιλαμβάνει μια λειτουργία με την ονομασία Messaging-Initiated Video Calls (MIVC). Η ιδέα είναι απλή: ο χρήστης βρίσκεται ήδη σε μια συνομιλία RCS — είτε ένας προς έναν είτε σε group chat — και από εκεί μπορεί να ξεκινήσει βιντεοκλήση χωρίς να χρειαστεί να ανοίξει άλλη εφαρμογή. Το σύστημα μάλιστα διατηρεί τη συνέχεια: αν κάποιο μέλος του group δεν μπόρεσε να απαντήσει όταν ξεκίνησε η κλήση, μπορεί να συνδεθεί αργότερα, ενώ το ιστορικό της κλήσης εμφανίζεται μέσα στο timeline της συνομιλίας.

Το 4.0 δεν σταματά εκεί. Το νέο πρότυπο προσθέτει και μορφοποίηση κειμένου — bold, italics, strikethrough — κάτι που τα SMS και τα παλαιότερα RCS δεν υποστήριζαν. Επίσης βελτιώνει την ποιότητα κοινοποίησης αρχείων, επιτρέποντας αποστολή εικόνων, βίντεο και ήχου σε υψηλότερη ανάλυση. Μικρές αλλαγές στα χαρτιά, αλλά σημαντικές για την καθημερινή χρήση.

Το πρόβλημα είναι ότι ένα πρότυπο από μόνο του δεν αλλάζει τίποτα. Χρειάζεται να το υιοθετήσουν οι κατασκευαστές και οι εταιρείες που ελέγχουν τις εφαρμογές μηνυμάτων — δηλαδή κυρίως η Apple με το iMessage και η Google με το Messages. Ως τώρα, καμία από τις δύο δεν έχει ανακοινώσει υποστήριξη για το MIVC. Η Apple μόλις πρόσθεσε βασική υποστήριξη RCS στο iOS 18, μετά από χρόνια πίεσης — οπότε το να περιμένει κανείς γρήγορη υιοθέτηση του 4.0 ίσως είναι αισιόδοξο.

Παρόλα αυτά, η κατεύθυνση είναι σαφής. Το RCS έχει ήδη αντικαταστήσει το SMS ως το βασικό πρωτόκολλο μηνυμάτων σε πολλές αγορές, και η πίεση για διαλειτουργικότητα — ιδιαίτερα μετά τη νομοθεσία της ΕΕ για τις ψηφιακές αγορές — δεν πρόκειται να υποχωρήσει. Το ερώτημα δεν είναι αν θα φτάσουμε σε ένα κόσμο όπου iPhone και Android μιλούν απρόσκοπτα μεταξύ τους, αλλά πόσο ακόμα θα αργήσει.

Beats Powerbeats Fit: τα ακουστικά γυμναστηρίου που δεν πέφτουν από τα αυτιά

Τα Beats Powerbeats Fit διατίθενται τώρα στα 169,99 δολάρια, μειωμένα κατά 30 δολάρια στο Amazon. Απευθύνονται σε όσους θέλουν ασφαλή εφαρμογή κατά τη γυμναστική, με συμβατότητα τόσο με iPhone όσο και με Android.

Υπάρχει ένα πρόβλημα που γνωρίζουν καλά όσοι γυμνάζονται με ακουστικά: τα earbuds που πέφτουν. Ακόμα και τα καλύτερα μοντέλα μπορεί να μην κάθονται σωστά σε όλα τα αυτιά, και σε έντονη άσκηση αυτό γίνεται γρήγορα ενοχλητικό. Τα Beats Powerbeats Fit σχεδιάστηκαν ακριβώς για να λύσουν αυτό το πρόβλημα, και αυτή την περίοδο βρίσκονται σε χαμηλό τιμής στα 169,99 δολάρια — μείωση 30 δολαρίων από την κανονική τους τιμή — στο Amazon, το Best Buy και το B&H Photo.

Το βασικό χαρακτηριστικό τους είναι ο ενσωματωμένος σιλικονένιος γάντζος που αγκαλιάζει τον χόνδρο του αυτιού, εξασφαλίζοντας σταθερή εφαρμογή ακόμα και σε τρέξιμο ή έντονη προπόνηση. Για χρήστες iPhone, προσφέρουν εύκολη σύνδεση και υποστήριξη Siri χωρίς χέρια, χάρη στο chip H1 της Apple. Παράλληλα, όπως και πολλά πρόσφατα μοντέλα της Beats, λειτουργούν εξίσου καλά με Android και φορτίζουν μέσω USB-C — μια λεπτομέρεια που κάνει τη διαφορά για χρήστες που δεν θέλουν να κουβαλούν πολλά καλώδια.

Ωστόσο, τα Powerbeats Fit δεν είναι χωρίς αδυναμίες. Χρησιμοποιούν το παλαιότερο chip H1 της Apple και όχι το νεότερο H2, που φέρνει καλύτερη ακύρωση θορύβου, προσαρμοστικό ήχο και αναγνώριση συνομιλίας. Αυτές οι δυνατότητες υπάρχουν, για παράδειγμα, στα Powerbeats Pro 2, που κυκλοφόρησαν λίγο αργότερα και θεωρούνται η κορυφαία επιλογή της εταιρείας για αθλητική χρήση. Επιπλέον, η θήκη φόρτισης είναι αρκετά ογκώδης για τα σημερινά δεδομένα και δεν υποστηρίζει ασύρματη φόρτιση — κάτι που σε αυτή την κατηγορία τιμής αρχίζει να θεωρείται αυτονόητο.

Αν αυτές οι ελλείψεις δεν σας ενοχλούν, τα Powerbeats Fit προσφέρουν καλή σχέση αξίας για όσους προτεραιοποιούν την εφαρμογή και την άνεση. Αν όμως θέλετε τις πιο προχωρημένες δυνατότητες, τα Powerbeats Pro 2 κοστίζουν μόλις 30 δολάρια παραπάνω στα 199,99 δολάρια και αποτελούν σαφώς πιο ολοκληρωμένη πρόταση. Για χρήστες Android με συσκευή Pixel, τα Google Pixel Buds Pro 2 βρίσκονται επίσης σε προσφορά στα 169,99 δολάρια και αξίζει να τα εξετάσετε ως εναλλακτική.

Η αγορά ακουστικών για γυμναστική έχει γίνει ιδιαίτερα ανταγωνιστική τα τελευταία χρόνια, με κάθε εταιρεία να προσπαθεί να βρει τη σωστή ισορροπία ανάμεσα σε ήχο, εφαρμογή, αυτονομία και τιμή. Τα Powerbeats Fit δεν κερδίζουν σε όλα τα μέτωπα, αλλά σε αυτό που υπόσχονται — να μείνουν στη θέση τους όσο κι αν κινείστε — φαίνεται να τα καταφέρνουν.

Ο άνθρωπος που φτιάχνει μουσική με τον εγκέφαλό του

Ο Galen Buckwalter, τετραπληγικός από τα 16 του, έχει εμφυτεύματα εγκεφάλου που του επιτρέπουν να ελέγχει υπολογιστή με τις σκέψεις του. Τώρα, σε συνεργασία με ερευνητές του Caltech, χρησιμοποιεί τα νευρικά του σήματα για να παράγει μουσικούς τόνους — και τους έχει ήδη ενσωματώσει σε τραγούδι της punk μπάντας του.

Το 2024, ο Galen Buckwalter ανέβηκε στο χειρουργικό τραπέζι για κρανιοτομή. Δεν το έκανε από ανάγκη — το έκανε από επιλογή. Ο 69χρονος ερευνητικός ψυχολόγος ήθελε να συμμετάσχει σε μια μελέτη του Caltech για εμφυτεύματα εγκεφάλου, με στόχο να βοηθήσει ανθρώπους με παράλυση. Ο ίδιος είναι τετραπληγικός από τα 16 του, μετά από ατύχημα σε κατάδυση που τον άφησε παράλυτο από το στήθος και κάτω.

Σήμερα έχει έξι τσιπ της Blackrock Neurotech εμφυτευμένα στον εγκέφαλό του. Αυτά διαβάζουν τη νευρωνική δραστηριότητα και αποκωδικοποιούν την πρόθεση κίνησης — επιτρέποντάς του να χειρίζεται υπολογιστή με τις σκέψεις του και να νιώθει αίσθηση στα δάχτυλά του που είχε χάσει εδώ και δεκαετίες. Πρόσφατα, όμως, πρόσθεσε κάτι ακόμα στη λίστα: μουσική.

Σε συνεργασία με τον μεταπτυχιακό φοιτητή Sean Darcy, ο Buckwalter ανέπτυξε έναν τρόπο να παράγει μουσικούς τόνους μέσω νευρικών σημάτων. Κάθε νευρώνας έχει έναν βασικό ρυθμό εκπυρσοκρότησης. Όταν ο Buckwalter σκέφτεται μια κίνηση — να σηκώσει το δάχτυλό του, να λυγίσει τον αντίχειρα — συγκεκριμένα κανάλια από τα 384 συνολικά ανάβουν στην οθόνη. Ο Darcy ανέθεσε σε κάθε νευρώνα έναν τόνο: αν ο νευρώνας ενεργοποιηθεί, η νότα ανεβαίνει· αν καταστείλει, κατεβαίνει. Αυτή τη στιγμή ο Buckwalter μπορεί να ελέγχει δύο τόνους ταυτόχρονα — πάνω από αυτό, λέει, είναι σαν να χαϊδεύεις το κεφάλι σου και να χτυπάς το στομάχι σου μαζί.

Ο Buckwalter δεν είναι αρχάριος στη μουσική. Είναι μέλος της punk μπάντας Siggy του Λος Άντζελες εδώ και 29 χρόνια. Μερικούς από τους τόνους που δημιούργησε στο εργαστήριο τους χρησιμοποίησε σε ένα τραγούδι με τίτλο “Wirehead” — ένας στοχαστικός punk σχολιασμός για τις δυνατότητες των εμφυτευμάτων εγκεφάλου, που κυκλοφόρησε στο ομώνυμο άλμπουμ τον Μάρτιο του 2025.

Η τεχνολογία Brain-Computer Interface, ή BCI, αναπτύσσεται από εταιρείες όπως η Neuralink του Elon Musk, η Synchron και η Paradromics, κυρίως για να αποκαταστήσει την επικοινωνία και την κίνηση σε ανθρώπους με σοβαρές κινητικές αναπηρίες. Η περίπτωση του Buckwalter, όμως, δείχνει κάτι που η έρευνα σπάνια αντιμετωπίζει ως προτεραιότητα: τη δημιουργική έκφραση. Άλλοι χρήστες BCI έχουν ήδη δημιουργήσει ψηφιακή τέχνη με τις σκέψεις τους, με έργα που εκτέθηκαν σε γκαλερί της Αμερικανικής Ένωσης για την Προώθηση της Επιστήμης.

Ο Buckwalter έχει και μια κριτική για τον κλάδο: η ακαδημαϊκή έρευνα BCI δεν ρωτά πάντα τους συμμετέχοντες τι θέλουν πραγματικά. Οι ερευνητές σχεδιάζουν τα πειράματά τους, αλλά σπάνια λένε «πώς μπορούμε να κάνουμε τη ζωή σου πιο ενδιαφέρουσα;». Για τον ίδιο, η απάντηση είναι ξεκάθαρη: η τεχνολογία πρέπει να αγαπιέται από αυτούς που τη χρησιμοποιούν. Και αυτό σημαίνει να τους δίνει όχι μόνο λειτουργικότητα, αλλά και χαρά.

Το επόμενο βήμα; Ένα ολοκληρωμένο τραγούδι φτιαγμένο αποκλειστικά από νευρικά σήματα. Ένα DJ booth, όπως λέει ο ίδιος, που βγαίνει από το κεφάλι του. Η ιδέα ακούγεται σαν επιστημονική φαντασία — αλλά για τον Buckwalter, είναι απλώς η επόμενη πρόβα.

Κύπρος: Το μικρό νησί που παίζει στη μεγάλη λίγκα της τεχνολογίας

AI Artificial Intelligence technology for data analysis, research, planning, and work generate. Man uses a laptop and AI assistant dashboard. Technology smart robot AI agents and agentic workflows.

Η Κύπρος έχει μετατραπεί σε έναν από τους πιο δυναμικούς τεχνολογικούς κόμβους της Μεσογείου, προσελκύοντας πάνω από 2,5 δισεκατομμύρια ευρώ σε ξένες επενδύσεις μέσα στο 2024. Η ψηφιακή μεταμόρφωση αγγίζει κάθε επίπεδο — από τις κυβερνητικές υπηρεσίες μέχρι τις μικρομεσαίες επιχειρήσεις — αλλά φέρνει μαζί της και νέες, σοβαρές προκλήσεις.

Αν κάποιος έλεγε πριν από μια δεκαετία ότι η Κύπρος θα αναδεικνυόταν ως ο κορυφαίος κόμβος καινοτομίας στη Νότια Ευρώπη, θα αντιμετώπιζε πολύ σκεπτικισμό. Σήμερα, αυτός ο τίτλος δεν είναι φιλοδοξία — είναι επίσημη αναγνώριση. Το νησί έχει καταφέρει να χτίσει ένα οικοσύστημα που συνδυάζει ευνοϊκό φορολογικό πλαίσιο, γεωγραφική θέση-κλειδί και μια νέα γενιά επαγγελματιών που ζουν και αναπνέουν ψηφιακά.

Οι αριθμοί μιλούν από μόνοι τους. Πάνω από 2,5 δισεκατομμύρια ευρώ σε νέο ξένο κεφάλαιο έφτασαν στην Κύπρο μέσα στο 2024, με έμφαση στην τεχνητή νοημοσύνη, το fintech και τις ψηφιακές υποδομές. Διεθνείς επενδυτές βλέπουν στο νησί μια σταθερή βάση για περιφερειακά κεντρικά γραφεία και μακροπρόθεσμη τεχνολογική ανάπτυξη. Παράλληλα, το Ίδρυμα Έρευνας και Καινοτομίας αναδιοργανώνει τα συστήματα διαχείρισης επιχορηγήσεων, στοχεύοντας σε ταχύτερη και αποτελεσματικότερη χρηματοδότηση για τις πιο υποσχόμενες επιχειρήσεις.

Η ψηφιακή ωριμότητα της κυπριακής κοινωνίας επιβεβαιώνεται και από τα στοιχεία της Eurostat: επτά στους δέκα πολίτες χρησιμοποιούν ψηφιακές κυβερνητικές υπηρεσίες, ενώ η κυβέρνηση έχει ανακοινώσει την έναρξη 100 νέων τέτοιων υπηρεσιών μέχρι το τέλος του 2026. Στο ίδιο πνεύμα, η Κύπρος έχει αναδειχθεί σε πρωτοπόρο στην ευρωπαϊκή αξιολόγηση ανοιχτών δεδομένων, καθιστώντας δημόσια σύνολα δεδομένων διαθέσιμα για επιχειρηματική αξιοποίηση. Ακόμα και στη χρήση εργαλείων γεννητικής τεχνητής νοημοσύνης, το νησί ξεχωρίζει: μέχρι τα τέλη του 2025, σχεδόν το 50% του πληθυσμού χρησιμοποιούσε τέτοια εργαλεία, με τους νέους Κύπριους να κατατάσσονται ανάμεσα στους κορυφαίους χρήστες στην ΕΕ.

Ωστόσο, η ταχεία ψηφιακή άνοδος έχει και τη σκοτεινή της πλευρά. Ένας στους τρεις πολίτες και το 50% των επιχειρήσεων έχουν πληγεί από κυβερνοεπιθέσεις — ένα στοιχείο που αποκαλύπτει σοβαρά κενά στην ψηφιακή ασφάλεια. Ο κλάδος του fintech, που αποτελεί έναν από τους πιο δυναμικούς τομείς της οικονομίας, είναι ιδιαίτερα εκτεθειμένος. Εξίσου ανησυχητική είναι η έλλειψη σαφών εσωτερικών πολιτικών για τη χρήση εργαλείων τρίτων κατασκευαστών, που αυξάνει τον κίνδυνο διαρροής ευαίσθητων δεδομένων. Σύμφωνα με στελέχη του κλάδου, πολλές κυπριακές εταιρείες έχουν αρχίσει να ελέγχουν πιο αυστηρά την προέλευση των τεχνολογικών τους προμηθευτών, αναζητώντας στρατηγική αυτονομία σε έναν γεωπολιτικά ασταθή κόσμο.

Υπάρχουν και δομικές αδυναμίες που δεν κρύβονται εύκολα πίσω από τα θετικά νούμερα. Η ένταση έρευνας και ανάπτυξης παραμένει χαμηλή σε σχέση με τον ευρωπαϊκό μέσο όρο, υποδηλώνοντας ότι η Κύπρος είναι καλύτερη στο να φιλοξενεί τεχνολογικές εταιρείες παρά στο να παράγει δική της έρευνα. Πολλές παραδοσιακές επιχειρήσεις αργούν να υιοθετήσουν την τεχνητή νοημοσύνη, ενώ το χάσμα φύλου στον τεχνολογικό κλάδο παραμένει υποτεκμηριωμένο και υποαντιμετωπισμένο. Χωρίς πιο διαφορετικό εργατικό δυναμικό, το νησί κινδυνεύει να χάσει ένα σημαντικό μέρος του δημιουργικού του δυναμικού.

Το ερώτημα που θα κρίνει την επόμενη φάση δεν είναι αν η Κύπρος μπορεί να προσελκύσει επενδύσεις — αυτό έχει ήδη αποδειχθεί. Είναι αν μπορεί να μετατρέψει αυτή την ορμή σε μακροπρόθεσμη, αυτόνομη τεχνολογική ικανότητα που να ωφελεί πραγματικά όλους τους πολίτες της.

Αθανασία μετά θάνατον: η start-up που υπόσχεται να διατηρήσει τον εγκέφαλό σου για πάντα

Μια εταιρεία ονόματι Nectome ισχυρίζεται ότι μπορεί να διατηρήσει την αρχιτεκτονική του εγκεφάλου αμέσως μετά τον θάνατο, ανοίγοντας θεωρητικά τον δρόμο για ανάσταση σε κάποιο μακρινό μέλλον. Η τεχνολογία υπάρχει — αλλά τα επιστημονικά, νομικά και φιλοσοφικά εμπόδια είναι τεράστια.

Οι δισεκατομμυριούχοι μπορούν να αγοράσουν σχεδόν τα πάντα. Υγεία, χρόνο, επιρροή. Αυτό που δεν έχουν καταφέρει ακόμα να αγοράσουν είναι η αθανασία. Μέχρι τώρα, τουλάχιστον — ή έτσι υπόσχεται μια νέα start-up από τις ΗΠΑ.

Η Nectome ανέπτυξε μια τεχνική που διατηρεί τη φυσική δομή του εγκεφάλου στα λεπτά αμέσως μετά τον θάνατο. Η μέθοδος έχει δοκιμαστεί σε χοίρους και σύντομα θα προσφερθεί σε ανθρώπους. Ο στόχος είναι να χαρτογραφηθεί το λεγόμενο “connectome” — ένας τρισδιάστατος χάρτης της δομής του εγκεφάλου — και μέσα από αυτόν να καταστεί δυνατή κάποια μορφή ανάστασης. Η λογική είναι απλή: αν διατηρήσεις αρκετά πιστά τη δομή, ίσως κάποτε να μπορέσεις να την αναδημιουργήσεις.

Το πρόβλημα είναι ότι το “ίσως κάποτε” κρύβει αβύσσους αβεβαιότητας. Η συνείδηση παραμένει ένα από τα μεγαλύτερα ανοιχτά ζητήματα της επιστήμης — το περίφημο “hard problem of consciousness” που διατύπωσε ο φιλόσοφος David Chalmers δεν έχει λυθεί, ούτε καν πλησιάσει σε λύση. Δεν ξέρουμε αν η συνείδηση μπορεί να αναδημιουργηθεί ψηφιακά σε υπολογιστή, ούτε αν χρειάζεται βιολογικό υπόστρωμα για να υπάρξει. Και χωρίς απαντήσεις σε αυτά τα ερωτήματα, ο χάρτης του εγκεφάλου παραμένει απλώς ένας χάρτης — όχι ο ίδιος ο άνθρωπος.

Υπάρχουν και πρακτικά εμπόδια που δεν είναι λιγότερο σοβαρά. Η τεχνική της Nectome απαιτεί ο υποψήφιος πελάτης να υποβληθεί σε ιατρικά υποβοηθούμενο θάνατο — κάτι που είναι παράνομο στη συντριπτική πλειονότητα των χωρών. Αυτό σημαίνει ότι όποιος επιλέξει αυτή τη διαδρομή, δεν αγοράζει αθανασία — αγοράζει μια υπόσχεση που μπορεί να εξαργυρωθεί σε αιώνες, αν εξαργυρωθεί ποτέ. Οι απόγονοί μας μπορεί απλώς να αποφασίσουν να μην ενεργοποιήσουν ποτέ αυτούς τους διατηρημένους εγκεφάλους.

Και ακόμα κι αν λυθούν όλα τα παραπάνω, μένει το βαθύτερο φιλοσοφικό ερώτημα: η οντότητα που θα “ξυπνήσει” από ένα αντίγραφο ενός νεκρού εγκεφάλου, θα είναι πραγματικά εκείνος ο άνθρωπος; Ή θα είναι ένα νέο ον που πιστεύει ότι είναι εκείνος; Δεν υπάρχει τρόπος να το ξέρουμε — και αυτό ίσως είναι το σκληρότερο πρόβλημα από όλα.

Το Σάβανο του Τορίνο κρύβει DNA από δεκάδες οργανισμούς — και περισσότερες ερωτήσεις από απαντήσεις

Νέα ανάλυση DNA στο διάσημο Σάβανο του Τορίνο αποκάλυψε γενετικό υλικό από ανθρώπους, ζώα και φυτά πολλών εποχών και γεωγραφικών περιοχών. Τα ευρήματα περιπλέκουν περαιτέρω την ήδη αμφιλεγόμενη ιστορία του ιερού κειμηλίου, χωρίς να δίνουν οριστικές απαντήσεις για την προέλευσή του.

Το Σάβανο του Τορίνο είναι ίσως το πιο αμφιλεγόμενο θρησκευτικό κειμήλιο στον κόσμο. Ένα λινό ύφασμα 4,4 επί 1,1 μέτρων που φέρει την αχνή εικόνα ενός ανθρώπινου σώματος — και εδώ και αιώνες τροφοδοτεί συζητήσεις για το αν πρόκειται για το σάβανο του Ιησού Χριστού. Τώρα, μια νέα γενετική ανάλυση προσθέτει ένα ακόμη στρώμα πολυπλοκότητας σε αυτή την ήδη μπερδεμένη ιστορία.

Ο Gianni Barcaccia και η ομάδα του από το Πανεπιστήμιο της Πάντοβα επανεξέτασαν υλικό που είχε συλλεχθεί από το Σάβανο το 1978. Τα αποτελέσματα είναι εντυπωσιακά στο εύρος τους: το ύφασμα έχει διατηρήσει DNA από γάτες, σκύλους, αγελάδες, κατσίκες, πρόβατα, χοίρους, άλογα, ελάφια και κουνέλια. Βρέθηκαν επίσης ίχνη ψαριών όπως ο κέφαλος και ο μπακαλιάρος, θαλάσσια καρκινοειδή, έντομα και ακάρεα σκόνης. Στα φυτά, ξεχώρισαν καρότα, σιτάρι, πιπεριές, ντομάτες και πατάτες — φυτά που έφτασαν στην Ευρώπη μόνο μετά τις εξερευνήσεις της Αμερικής, γεγονός που υποδηλώνει ότι τουλάχιστον μέρος της μόλυνσης είναι σχετικά πρόσφατη.

Ανάμεσα στα πιο ενδιαφέροντα ευρήματα είναι το ανθρώπινο DNA. Το Σάβανο έχει περάσει από πολλά χέρια κατά τη διάρκεια των αιώνων, και αυτό αποτυπώνεται κυριολεκτικά στο γενετικό του προφίλ. Σχεδόν το 40% του ανθρώπινου DNA που εντοπίστηκε προέρχεται από ινδικές γενετικές系 γραμμές — ένα εύρημα που οι ερευνητές αποδίδουν είτε σε ιστορικές επαφές μεταξύ Μεσογείου και Ινδίας, είτε στο ενδεχόμενο οι Ρωμαίοι να εισήγαγαν λινό ύφασμα από περιοχές κοντά στην κοιλάδα του Ινδού. Η ομάδα δεν αποκλείει το σενάριο το νήμα του υφάσματος να κατασκευάστηκε στην Ινδία.

Ωστόσο, η επιστημονική κοινότητα παραμένει σκεπτική απέναντι σε τέτοιες ερμηνείες. Ο Anders Götherström από το Πανεπιστήμιο της Στοκχόλμης επισημαίνει ότι η χρονολόγηση με ραδιοάνθρακα του 1988 — που τοποθετεί το ύφασμα μεταξύ 1260 και 1390 μ.Χ. — εξακολουθεί να θεωρείται αξιόπιστη από την πλειονότητα των ερευνητών. «Δεν βλέπω ακόμα κανέναν λόγο να αμφιβάλλω ότι το Σάβανο είναι γαλλικό και χρονολογείται από τον 13ο-14ο αιώνα», λέει. Και προσθέτει κάτι που αξίζει να σκεφτούμε: «Το Σάβανο έχει τη δική του ιστορία ως σημαντικό κειμήλιο, και αυτή η ιστορία μπορεί να είναι πιο ενδιαφέρουσα από μια μυθική προέλευση χωρίς επιστημονική υποστήριξη».

Το πρόβλημα με τη γενετική ανάλυση ενός αντικειμένου που έχει χειριστεί από αμέτρητους ανθρώπους σε διάστημα αιώνων είναι ακριβώς αυτό: κάθε άγγιγμα αφήνει ίχνη. Οι ίδιοι οι ερευνητές του 1978 που πήραν τα δείγματα εντοπίζονται στο γενετικό υλικό. Το Σάβανο δεν είναι απλώς ένα ύφασμα — είναι ένα αρχείο επαφών, ταξιδιών και ιστοριών που διασταυρώθηκαν μαζί του. Και αυτό ακριβώς το καθιστά τόσο δύσκολο να αναλυθεί επιστημονικά: κάθε νέο εύρημα προσθέτει πληροφορία, αλλά και νέα ερωτήματα. Το αν το ύφασμα τύλιξε ποτέ έναν άνθρωπο στην Ιερουσαλήμ του 1ου αιώνα παραμένει, για την ώρα, εκτός της εμβέλειας της επιστήμης.

Artemis 2: Η επιστήμη βρίσκει θέση στην πρώτη επανδρωμένη πτήση γύρω από τη Σελήνη

Η αποστολή Artemis 2, που εκτοξεύεται την 1η Απριλίου, είναι κατά βάση δοκιμαστική πτήση — αλλά οι τέσσερις αστροναύτες θα κάνουν και πραγματική επιστήμη. Από παρατηρήσεις της Σελήνης με γυμνό μάτι μέχρι βιοϊατρικά πειράματα, η NASA αξιοποιεί κάθε διαθέσιμη στιγμή της σχεδόν δεκαήμερης αποστολής.

Για πρώτη φορά από τον Δεκέμβριο του 1972, όταν το Apollo 17 έφερε πίσω τους τελευταίους ανθρώπους που πάτησαν στη Σελήνη, τέσσερις αστροναύτες θα ταξιδέψουν πέρα από την τροχιά της Γης. Η αποστολή Artemis 2 είναι πρωτίστως ένα τεστ — για τον πύραυλο Space Launch System, για το διαστημόπλοιο Orion, για τα συστήματα και την απόδοσή τους σε πραγματικές συνθήκες. Όμως η NASA αποφάσισε να μην αφήσει αυτή την ευκαιρία να πάει χαμένη.

Περίπου πέντε μέρες μετά την εκτόξευση, το Orion θα περάσει σε απόσταση μερικών χιλιάδων χιλιομέτρων από τη σεληνιακή επιφάνεια, ακολουθώντας μια τροχιά ελεύθερης επιστροφής. Εκεί, οι αστροναύτες θα παρατηρήσουν τη Σελήνη με γυμνό μάτι και φορητές κάμερες, θα καταγράψουν λεκτικά ό,τι βλέπουν και θα κρατούν σημειώσεις σε tablets. Δεν πρόκειται για τυπική διαδικασία — οι επιστήμονες της NASA θεωρούν αυτές τις ανθρώπινες παρατηρήσεις πραγματικά επιστημονικά δεδομένα.

«Οι άνθρωποι είναι ο πιο εξελιγμένος ανιχνευτής που υπάρχει», εξήγησε η Kelsey Young, επιστημονική υπεύθυνη της αποστολής. Οι εικόνες που θα τραβήξουν οι αστροναύτες δεν θα ξεπερνούν σε ανάλυση αυτές του Lunar Reconnaissance Orbiter — από εκείνη την απόσταση, η Σελήνη θα φαίνεται σαν μπάλα μπάσκετ σε απλωμένο χέρι. Αλλά θα προσφέρουν κάτι που κανένα διαστημόπλοιο δεν μπορεί: τη δυνατότητα να αντιληφθεί κανείς ολόκληρο τον σεληνιακό δίσκο με μια ματιά, συμπεριλαμβανομένων περιοχών της αθέατης πλευράς που ποτέ δεν έχει δει ανθρώπινο μάτι από κοντά.

Ο Victor Glover, πιλότος της αποστολής, ανέφερε χαρακτηριστικά την εμπειρία του Jack Schmitt, του γεωλόγου που περπάτησε στη Σελήνη με το Apollo 17: μέσα σε απόσταση περίπου 5.000 χιλιομέτρων, ο Schmitt μπόρεσε να διακρίνει ίχνη χρώματος στο κατά τα άλλα γκρίζο τοπίο — αντανακλάσεις από συγκεκριμένα ορυκτά. «Αυτό είναι κάτι που ανυπομονώ να δω», είπε ο Glover.

Η επιστήμη δεν σταματά στη Σελήνη. Η αποστολή περιλαμβάνει και βιοϊατρικά πειράματα, με πιο εντυπωσιακό το AVATAR — «όργανα σε τσιπ» που θα μελετήσουν τις επιπτώσεις της ακτινοβολίας και της έλλειψης βαρύτητας χρησιμοποιώντας δείγματα μυελού των οστών από τους ίδιους τους αστροναύτες. Παράλληλα, θα φορούν συσκευές παρακολούθησης κινήσεων και ύπνου, ενώ η γερμανική διαστημική υπηρεσία DLR παρέχει ανιχνευτές ακτινοβολίας — ίδιους με αυτούς που πέταξαν στο Artemis 1. Για πρώτη φορά στην ιστορία της NASA, η επιστήμη θα έχει εκπρόσωπο μέσα στο κέντρο ελέγχου της αποστολής.

Το Artemis 2 δεν είναι η αποστολή που θα αλλάξει τα πάντα — αυτό θα έρθει αργότερα, όταν αστροναύτες ξαναπατήσουν στη σεληνιακή επιφάνεια. Είναι όμως η γέφυρα: η στιγμή που η ανθρωπότητα ξαναμαθαίνει πώς να ταξιδεύει μακριά από τη Γη, και η επιστήμη μαθαίνει πώς να ταξιδεύει μαζί της.

Κέντρα δεδομένων στο διάστημα: η Starcloud μαζεύει 170 εκατ. δολάρια και στοχεύει στην τροχιά

Η αμερικανική startup Starcloud έφτασε σε αποτίμηση 1,1 δισεκατομμυρίου δολαρίων μόλις 17 μήνες μετά την ίδρυσή της, αντλώντας 170 εκατομμύρια δολάρια για να κατασκευάσει κέντρα δεδομένων σε τροχιά γύρω από τη Γη. Ο στόχος είναι να λύσει ένα από τα μεγαλύτερα προβλήματα της εποχής της τεχνητής νοημοσύνης: την έλλειψη υπολογιστικής ισχύος στο έδαφος.

Η ιδέα ακούγεται σαν επιστημονική φαντασία, αλλά η Starcloud την υλοποιεί με ταχύτητα που αφήνει άναυδους ακόμα και τους πιο έμπειρους επενδυτές της Silicon Valley. Η εταιρεία από το Redmond της Ουάσινγκτον ανακοίνωσε στα τέλη Μαρτίου ότι ολοκλήρωσε γύρο χρηματοδότησης 170 εκατομμυρίων δολαρίων, φτάνοντας σε αποτίμηση 1,1 δισεκατομμυρίου — και γίνοντας η ταχύτερη εταιρεία στην ιστορία του επιταχυντή Y Combinator που αποκτά τον τίτλο του “unicorn”, μόλις 17 μήνες μετά την ολοκλήρωση του προγράμματος.

Το σκεπτικό πίσω από την Starcloud είναι απλό στη διατύπωση, πολύπλοκο στην εκτέλεση: η τεχνητή νοημοσύνη χρειάζεται τεράστιες ποσότητες υπολογιστικής ισχύος, και τα επίγεια κέντρα δεδομένων δεν μπορούν να ανταποκριθούν στη ζήτηση — ούτε ενεργειακά, ούτε χωρικά. Η λύση που προτείνει η εταιρεία είναι να μεταφέρει αυτή την υποδομή στο διάστημα, σε δορυφόρους που θα τροφοδοτούνται από ηλιακή ενέργεια και θα επικοινωνούν μεταξύ τους με οπτικές συνδέσεις.

Ο CEO Philip Johnston, πρώην σύμβουλος διαστημικών έργων στη McKinsey, περιγράφει τον επόμενο δορυφόρο της εταιρείας, τον Starcloud-3, με αφοπλιστική απλότητα: “Ηλιακά πάνελ, ψύκτες, chips και δύο οπτικά τερματικά.” Ένα σκάφος τριών τόνων, σχεδιασμένο για μαζική παραγωγή, με ισχύ 200 kilowatt — εκατοντάδες φορές περισσότερο από τον πρώτο δορυφόρο της εταιρείας που εκτοξεύτηκε τον Νοέμβριο. Η παραγωγή θα γίνεται σε νέες εγκαταστάσεις 3.000 τετραγωνικών μέτρων στο Woodinville, κοντά στα κεντρικά γραφεία.

Το μεγάλο στοίχημα, ωστόσο, είναι το Starship της SpaceX. Ένας μόνο πύραυλος θα μπορούσε να μεταφέρει περίπου 50 δορυφόρους Starcloud-3 ταυτόχρονα — ισοδύναμο με 10 megawatt υπολογιστικής ισχύος ανά εκτόξευση. Ο Johnston εκτιμά ότι η εταιρεία θα είναι έτοιμη να πετάξει με Starship στα μέσα με τέλη του 2028, μόλις η SpaceX ολοκληρώσει τις δικές της αναπτύξεις. “Μόλις το Starship είναι έτοιμο, εμείς θα είμαστε έτοιμοι,” λέει χαρακτηριστικά.

Η Starcloud δεν σκοπεύει να τρέχει τα δικά της AI μοντέλα — θέλει να γίνει η υποδομή πάνω στην οποία άλλοι θα χτίσουν. Οι πελάτες θα μπορούν να εγκαθιστούν τα δικά τους υπολογιστικά συστήματα στους δορυφόρους, όπως ακριβώς νοικιάζουν χώρο σε επίγεια κέντρα δεδομένων. Ανάμεσα στους πρώτους πελάτες είναι η Crusoe, πάροχος AI υποδομής, ενώ η εταιρεία έχει συνεργασίες με Nvidia, AWS και Google. Ο δεύτερος δορυφόρος, Starcloud-2, που αναμένεται να εκτοξευτεί φέτος, θα είναι και ο πρώτος που θα παράγει περισσότερα έσοδα από όσα κόστισε να κατασκευαστεί και να εκτοξευτεί.

Η Starcloud δεν είναι μόνη σε αυτό το πεδίο. Η SpaceX του Elon Musk έχει ανακοινώσει δικά της σχέδια για τροχιακά κέντρα δεδομένων, με αρχικό σχέδιο για ένα “AI Sat Mini” 100 kilowatt. Ο ανταγωνισμός μόλις αρχίζει, και το ερώτημα δεν είναι πλέον αν τα κέντρα δεδομένων θα φτάσουν στο διάστημα — αλλά ποιος θα φτάσει εκεί πρώτος και με ποιους όρους.

1...341342343...1,695Page 342 of 1,695