Νέα βιβλία επιστημονικής φαντασίας που κυκλοφόρησαν τον Ιούλιο του 2026

Οι φίλοι της επιστημονικής φαντασίας έχουν αυτόν τον μήνα να διαλέξουν από μια ιδιαίτερα πλούσια λίστα νέων τίτλων. Ανάμεσά τους ξεχωρίζουν ένα νέο μυθιστόρημα Red Dwarf, το πρώτο εδώ και 30 χρόνια, το sci-fi horror του Paul Tremblay και το ταξίδι στον Planet Happy του Riley August.

Ο Chris Barrie ως Arnold Rimmer στο Red Dwarf, σε μια σειρά που οι θαυμαστές μπορούν να ξαναβρούν μέσα από ένα νέο μυθιστόρημα που κυκλοφορεί αυτόν τον μήνα.

Chris Barrie as Arnold Rimmer in Red Dwarf – which fans can revisit in a new novel out this month

Nobby Clark/Popperfoto via Getty Images

Λίγο αργότερα μέσα στον μήνα φεύγω διακοπές, οπότε χαίρομαι που βρίσκω μια πολύ μεγάλη γκάμα από ενδιαφέρουσες νέες ιστορίες επιστημονικής φαντασίας να πάρω μαζί μου. Ανυπομονώ ιδιαίτερα να ξεκινήσω ένα βιβλίο της Sheila Armstrong για παράξενα αρχαία ευρήματα σε έναν βάλτο, αλλά χαίρομαι επίσης για το νέο βιβλίο ενός από τους αγαπημένους μου συγγραφείς, του Paul Tremblay, ακόμη κι αν ακούγεται αρκετά ανησυχητικό. Περιμένω με ενδιαφέρον και τα high-concept θρίλερ, αλλά και την κλασική διαστημική επιστημονική φαντασία που προσφέρεται — χωρίς να ξεχνώ το πρώτο νέο μυθιστόρημα Red Dwarf που κυκλοφορεί εδώ και 30 χρόνια. Fun, fun, fun, in the sun, sun sun.

The Carrier by Ruth Newton

Το βιβλίο θυμίζει λίγο Severance και μοιάζει ιδανικό καλοκαιρινό διάβασμα για όσους αγαπούν ένα καλό high-concept θρίλερ. Η ιστορία εκτυλίσσεται σε ένα κοντινό μέλλον, όπου μπορείς να αναθέσεις τον συναισθηματικό σου πόνο σε μια βιοτεχνολογική εταιρεία, την Eudaimonia. Ακούγεται καλό, σωστά; Μπορείς να απαλλαγείς από τα ανεπιθύμητα αρνητικά σου συναισθήματα. Όμως το τίμημα το πληρώνει ένας “Carrier” — μια γυναίκα που αμείβεται για να αναλάβει τον δικό σου πόνο. Όταν η Viv πιάνει δουλειά στην Eudaimonia, ανακαλύπτει ακόμα πιο σκοτεινά μυστικά.

Το καλύτερο sci-fi μυθιστόρημα του 2026 μέχρι στιγμής – και άλλα 6 αξιόλογα βιβλία

Η αρθρογράφος επιστημονικής φαντασίας Emily H. Wilson συγκεντρώνει τα αγαπημένα της βιβλία της χρονιάς έως τώρα και ξεχωρίζει ένα ως κορυφαία επιλογή της.

Dead But Dreaming of Electric Sheep by Paul Tremblay

Για αυτό το βιβλίο είμαι ενθουσιασμένος. Έχω αγαπήσει τον Paul Tremblay από τότε που διάβασα το απολύτως τρομακτικό, με επιρροές από τη Shirley Jackson, A Head Full of Ghosts. Αυτή τη φορά ο Tremblay έγραψε ένα έργο AI horror, τοποθετημένο σε ένα κοντινό μέλλον, όπου η πρώην επαγγελματίας gamer Julia δέχεται μια προσωρινή δουλειά: να συνοδεύσει έναν άντρα σε φυτική κατάσταση από την Καλιφόρνια ως την Ανατολική Ακτή. Γιατί βρίσκεται σε αυτή την κατάσταση; Επειδή στο κεφάλι του έχει εμφυτευτεί ένα AI μυαλό — και είναι παγιδευμένος σε ένα παράξενο, μεταβαλλόμενο τοπίο κόλασης από το οποίο δεν μπορεί να ξεφύγει. Μου άρεσε πολύ το ευρηματικό λογοπαίγνιο με τον Philip K. Dick στον τίτλο.

Ο συγγραφέας Paul Tremblay έχει αυτόν τον μήνα ένα sci-fi horror μυθιστόρημα.

Erik Pendzich / Alamy

Earth 7 by Deb Olin Unferth

Το βιβλίο διαδραματίζεται “στο τέλος του κόσμου όπως τον ξέρουμε”, όπως γράφει ο εκδότης του, και ακολουθεί δύο γυναίκες που ερωτεύονται — η μία μεγάλωσε σε ερευνητικό pod βαθιά στον ωκεανό και η άλλη εργάζεται ως μπάρμαν σε πολυτελές θέρετρο, αλλά ίσως είναι και ρομπότ. Μαζί προσπαθούν να “σώσουν ό,τι απέμεινε από τον πλανήτη Γη”, καθώς αυτός σιγά σιγά εξαφανίζεται.

A Planet Called Happy by Riley August

Ο Ellis νιώθει πως κάτι λείπει από τη φαινομενικά τέλεια ζωή του και αποφασίζει να πάει στον ηδονιστικό κόσμο του Planet Happy. Η Nara είναι η υπεύθυνη που έχει αναλάβει να διασφαλίσει ότι ο Ellis θα βρει πράγματι την ευτυχία στο ταξίδι του, όμως ακτιβιστές διακόπτουν την επίσκεψη και οι δυο τους ξεκινούν μαζί μια περιπέτεια.

The Red Mouth by Sheila Armstrong

Το έχω ήδη στο κομοδίνο μου, έτοιμο να το διαβάσω μόλις βρω λίγο χρόνο — είναι το βιβλίο που περιμένω περισσότερο τον Ιούλιο. Η ιστορία ακολουθεί έναν σκύλο που ανακαλύπτει ένα παράξενο κέρατο σε έναν ανακαινισμένο βάλτο, και αυτό οδηγεί στην αποκάλυψη ότι η τύρφη είναι ένας αρχαίος τόπος θανάτου του Great Irish Elk. Αυτά δεν είναι τα πρώτα ευρήματα στον βάλτο. Αρχαιολόγοι έχουν ήδη ανακαλύψει προϊστορικούς οικισμούς και το ακρωτηριασμένο σώμα μιας γυναίκας, ηλικίας 2.000 ετών. Και το βαθύ παρελθόν του βάλτου φαίνεται να έχει μια σκοτεινή επιρροή στις ζωές όσων έχουν έρθει σε επαφή μαζί του.

Ένα μυστηριώδες αρχαίο κέρατο βρίσκεται στο The Red Mouth.

JMrocek/Getty Images

A Fugitive’s History of the Known Universe by Nadia Afifi

Ο Azad είναι φυγάς, καταζητούμενος από τις Vitruvian Authorities, αφότου αποκάλυψε τα σκοτεινά μυστικά του πλανήτη του. Αν θέλει πραγματικά να πυροδοτήσει μια εξέγερση, ο Azad χρειάζεται τη βοήθεια μιας διαστημικής πειρατίνας με δική της ατζέντα — και οι δύο τους πρέπει να επιστρέψουν στο παρελθόν.

Red Dwarf: Titan by Rob Grant and Andrew Marshall

Το πρώτο νέο μυθιστόρημα Red Dwarf εδώ και 30 χρόνια είναι πρίκουελ και υπογράφεται από τον συνδημιουργό Rob Grant και τον Andrew Marshall, δημιουργό της κωμικής σειράς 2point4Children. Η ιστορία τοποθετείται όταν το mining ship Red Dwarf βρίσκεται σε τροχιά γύρω από τη σελήνη του Κρόνου, τον Τιτάνα, με το πλήρωμα — ανάμεσά τους οι Lister και Rimmer — να σχεδιάζει την επόμενη έξοδό του στη στεριά. Ο Lister, ενδιαφέρον στοιχείο, σκοπεύει να βρει μια γάτα για να τη λαθρεπιβιβάσει στο πλοίο. Όμως τα σχέδια όλων ανατρέπονται όταν φτάνει ένα αινιγματικό μήνυμα από το μέλλον.

Thorns by Gregory Bastianelli

Ένα μείγμα επιστημονικής φαντασίας και τρόμου, που ακολουθεί τη γιατρό Monica Cucinotta, η οποία εργάζεται σε ιταλικό νοσοκομείο στην πρώτη γραμμή ενός θανατηφόρου ιού που προκαλεί την εμφάνιση αγκαθιών στα σώματα των θυμάτων του. Όταν μολύνεται και η ίδια, αναγκάζεται να εγκαταλείψει το νοσοκομείο και να διασχίσει έναν κατεστραμμένο κόσμο για να επιστρέψει στους δικούς της.

Τα καλύτερα νέα βιβλία επιστημονικής φαντασίας του Μαΐου 2026

Νέα επιστημονική φαντασία από μεγάλα ονόματα, όπως οι Ann Leckie, Alan Moore και Martha Wells, είναι μόνο μερικοί από τους ενδιαφέροντες τίτλους που κυκλοφορούν αυτόν τον μήνα.

The Quickening by Claire McGowan

Ακούγεται τρομακτικό — και ευχάριστα σαν Handmaid’s Tale. Η ιστορία εκτυλίσσεται σε μια εκδοχή της Μεγάλης Βρετανίας που κυβερνάται από το Hope Party, όπου μια σειρά από νέους νόμους έχει επιφέρει μεγάλες αλλαγές, μεταξύ των οποίων την αναδάσωση της υπαίθρου και την προτεραιότητα στα δικαιώματα των παιδιών. Όμως η γονιμότητα παρακολουθείται διαρκώς, ενώ η άμβλωση και η αντισύλληψη απαγορεύονται. Η Kate φοβάται υπερβολικά για να πει οτιδήποτε ενάντια σε αυτές τις νέες νόρμες, αλλά αναγκάζεται να δράσει όταν η κόρη της μένει έγκυος.

Moss’d In Space by Rebecca Thorne

Μου αρέσει η εικόνα αυτού του cozy sci-fi, στο οποίο η Torian αποκτά ένα αρχαίο και εγκαταλελειμμένο διαστημόπλοιο, καλυμμένο με βρύα. Όμως όταν ανεβαίνει στο πλοίο, αποφασισμένη να ξεφύγει από την πιεστική πρώην καπετάνισσά της — και πρώην σύντροφό της — Amelia, ανακαλύπτει ότι το βρύο είναι στην πραγματικότητα ο Moss, ο οργανικός υπολογιστής του πλοίου, και έχει δική του θέληση.

Mind Game by David Arlo

Ακούγεται κάπως γελοίο, αλλά και διασκεδαστικό. Η ιστορία ακολουθεί τον δημιουργό παιχνιδιών Hal, που δουλεύει επί χρόνια πάνω στο “πιο πολυαναμενόμενο βιντεοπαιχνίδι όλων των εποχών”, στο οποίο οι παίκτες μπαίνουν σε μια πλήρως καθηλωτική εικονική πραγματικότητα και ζουν τις φαντασιώσεις τους. Ο Hal χρειάζεται να κάνει μια τελική δοκιμή εκτός πρωτοκόλλου για να δει αν μπορεί πράγματι να πετύχει την απόλυτη εμβύθιση, οπότε το δοκιμάζει πάνω στην οικογένειά του — μόνο για να ανακαλύψει ότι δεν μπορούν να βγουν από το παιχνίδι. Έτσι, μπαίνει κι ο ίδιος μέσα για να τους σώσει και να τους φέρει πίσω στην πραγματικότητα.

Air by Christian Kracht, translated by Daniel Bowles

Ο Kracht έχει βρεθεί στο παρελθόν στη βραχεία λίστα για το International Booker Prize και τώρα ο εκδότης του τον συγκρίνει με την Ursula K. Le Guin και τον Jorge Luis Borges. Το βιβλίο αφηγείται την ιστορία ενός designer, του Paul, που περπατά στους διαδρόμους ενός server farm στη Νορβηγία — μέχρι που εξαφανίζεται σε ένα blackout. Την ίδια ώρα, σε έναν άλλο χρόνο και τόπο, ένας άντρας ξυπνά σε ένα δάσος και ένα νεαρό κορίτσι τον βοηθά να φτάσει σε έναν παγωμένο οικισμό. Ακούγεται πραγματικά ιδιαίτερα ενδιαφέρον.

Τα καλύτερα νέα βιβλία επιστημονικής φαντασίας του Ιουνίου 2026

Υπάρχει άφθονη ενδιαφέρουσα sci-fi παραγωγή αυτόν τον μήνα, είτε πρόκειται για ηλιακές πόλεις από τον Adrian Tchaikovsky είτε για ένα παράξενο μέλλον από τον M. John Harrison.

Fervor by Meg Smitherman

Μια γοτθική νουβέλα επιστημονικής φαντασίας, στην οποία η διαπλανητική μεταφορέας Midonia αναλαμβάνει να μεταφέρει τη Sister Irena σε έναν πλανήτη όπου οι άνθρωποι λατρεύουν μια θεότητα γνωστή ως Anguish. Όταν όμως το σκάφος τους ακινητοποιείται από μια ηλιακή έκλαμψη, η Midonia εγκλωβίζεται στον πλανήτη, όπου μια παράξενη φωνή αρχίζει να εισβάλλει στο μυαλό της τη νύχτα.

Affairs of State by Calvin James

Υπόσχεται και ρομαντισμό και επιστημονική φαντασία αυτή η ιστορία για τον junior supply officer Levar, ο οποίος καλείται να υπηρετήσει ως διπλωμάτης στις ειρηνευτικές συνομιλίες επειδή είχε κάποτε σχέση με μια Imperial baroness. Στη συνέχεια ανακαλύπτει ότι μια πρώην αγαπημένη του, η Astrid, είναι στην πραγματικότητα ο Demon Emperor, και τα αισθήματά τους παραμένουν πολύ ζωντανά.

Όταν κάνετε αγορά μέσω των συνδέσμων σε αυτή τη σελίδα, λαμβάνουμε προμήθεια.

Εγγραφείτε για να λαμβάνετε κάθε εβδομάδα στο inbox σας νέες προτάσεις ανακάλυψης. Θα σας κρατάμε επίσης ενήμερους για εκδηλώσεις του New Scientist και ειδικές προσφορές.

Η SpaceX αλλάζει τη διαστημική οικονομία, όχι μόνο το χρηματιστήριο

Όταν η SpaceX εισήχθη δημόσια στο χρηματιστήριο, η κάλυψη επικεντρώθηκε στους πυραύλους, την αποτίμηση και τα πρόσωπα πίσω από την εταιρεία. Αυτό είναι εύλογο. Όμως η πιο σημαντική ιστορία είναι τι δείχνει το IPO για την κατεύθυνση της διαστημικής οικονομίας και τι σημαίνει αυτό για τις χώρες και τις εταιρείες που τη χτίζουν αθόρυβα.

Στο μεγαλύτερο μέρος της ιστορίας της διαστημικής δραστηριότητας, η πρόσβαση στο διάστημα ήταν τόσο ακριβή και δύσκολη, ώστε μπορούσαν να την αναλάβουν μόνο τα κράτη. Η SpaceX το άλλαξε αυτό. Οι φθηνές και αξιόπιστες εκτοξεύσεις έγιναν η τεχνολογία που επέτρεψε μια νέα διαστημική οικονομία, όπως ακριβώς η προσιτή υπολογιστική ισχύς στήριξε την άνοδο του internet. Αυτή η αλλαγή έχει δημιουργήσει εντελώς νέες αγορές: δορυφορικές επικοινωνίες, όπως το Starlink, κατασκευή στο διάστημα και, δυνητικά, ακόμη και διαστημικά data centres. Η McKinsey και το World Economic Forum εκτιμούν ότι η διαστημική οικονομία μπορεί να φτάσει τα 1,8 τρισ. δολάρια έως το 2035. Η παραμετρική ασφάλιση, όπου τα δορυφορικά δεδομένα ενεργοποιούν αποζημιώσεις όταν ξεπερνώνται όρια για πλημμύρα, πυρκαγιά ή ξηρασία, προβλέπεται να φτάσει τα 51 δισ. δολάρια έως το 2034. Δεν πρόκειται για διαστημική αγορά, αλλά για βασικές χρηματοοικονομικές υπηρεσίες που λειτουργούν πάνω σε διαστημικές υποδομές.

Σκεφτείτε το σαν κούρσα χρυσού: άλλοι πουλούν τα φτυάρια, άλλοι σκάβουν. Η Filtronic, στο County Durham, προμηθεύει τα εξαρτήματα που κάνουν λειτουργικό το επίγειο δίκτυο του Starlink και έχει χρηματιστηριακή αξία άνω των 800 εκατ. λιρών, δηλαδή 1,06 δισ. δολαρίων. Η Magdrive, στην Oxfordshire, αναπτύσσει συστήματα πρόωσης για δορυφόρους σε τροχιά και ολοκλήρωσε πέρυσι την πρώτη της επίδειξη στο διάστημα. Η AAC Clyde Space στη Γλασκώβη και η Spire Global κατασκευάζουν και εκτοξεύουν αστερισμούς δορυφόρων που στηρίζουν παγκόσμιες υπηρεσίες δεδομένων, από πληροφορίες για τον καιρό έως παρακολούθηση της ναυτιλίας και περιβαλλοντική επιτήρηση. Η Open Cosmos, που κατασκευάζει και λειτουργεί δορυφόρους για κυβερνήσεις και επιχειρήσεις σε όλο τον κόσμο, έχει εξασφαλίσει πάνω από 120 εκατ. δολάρια σε συμβασιοποιημένες αποστολές σε τέσσερις ηπείρους. Η SatVu, με στήριξη από το NATO Innovation Fund και τη British Business Bank, αναπτύσσει δορυφόρους θερμικής απεικόνισης που μπορούν να εντοπίζουν θερμότητα από εργοστάσια παραγωγής ενέργειας και στρατιωτικές εγκαταστάσεις από τροχιά, για εμπορική χρήση, για πρώτη φορά.

Οι Space Forge και BioOrbit έχουν στείλει υλικό σε τροχιά για να δοκιμάσουν τι είναι δυνατό υπό συνθήκες μικροβαρύτητας. Στη Γη, τα λιωμένα υλικά στερεοποιούνται ανομοιόμορφα και η μεταφορά, η καθίζηση και οι θερμικές διαβαθμίσεις που προκαλεί η βαρύτητα μπορούν να δημιουργήσουν ατέλειες. Στα φάρμακα, η κρυστάλλωση και η μοριακή συναρμολόγηση των ενώσεων βελτιώνονται χωρίς τη σταθερή έλξη της βαρύτητας 1G. Η Space Forge ενεργοποίησε τον τροχιακό της κλίβανο τον Δεκέμβριο, δείχνοντας για πρώτη φορά ότι οι συνθήκες που απαιτούνται για την ανάπτυξη υπερυψηλής καθαρότητας ημιαγωγικών υλικών μπορούν να δημιουργηθούν και να διατηρηθούν σε εμπορικό διαστημόπλοιο. Η BioOrbit έστειλε μονάδα παραγωγής κρυστάλλωσης φαρμάκων στον Διεθνή Διαστημικό Σταθμό, με στόχο να κάνει το ίδιο για θεραπείες κατά του καρκίνου, παράγοντας ιδιαίτερα συμπυκνωμένες μορφές που θα μπορούσαν να οδηγήσουν σε αντικατάσταση των ενδοφλέβιων θεραπειών στο νοσοκομείο με αγωγές που οι ασθενείς θα μπορούν να κάνουν μόνοι τους στο σπίτι.

Δεν πρόκειται για φιλόδοξα σχέδια που θυμίζουν σεληνιακή αποστολή. Είναι εμπορικές πραγματικότητες που συμβαίνουν τώρα, στο Ηνωμένο Βασίλειο.

Το prospectus της SpaceX επιβεβαίωσε αυτό που αυτές οι εταιρείες ήδη γνωρίζουν. Το Starlink αντιστοιχούσε σε 11,4 δισ. δολάρια από τα 18,7 δισ. δολάρια των εσόδων της SpaceX το 2025, περίπου στο 61% του συνόλου, με λειτουργικά κέρδη 4,4 δισ. δολαρίων και περιθώρια 63%. Η αποτίμηση δεν είναι στοίχημα στους πυραύλους. Είναι στοίχημα σε όσα επιτρέπουν οι πύραυλοι.

Όμως η εισαγωγή στο χρηματιστήριο θέτει και ένα δυσκολότερο ερώτημα: μπορούν αυτές οι εταιρείες να κάνουν το επόμενο βήμα και να μεγαλώσουν; Μπορεί το Ηνωμένο Βασίλειο να δημιουργήσει κάτι αντίστοιχο με τη δική του SpaceX, όχι στον τομέα των εκτοξεύσεων, αλλά στο επίπεδο των εφαρμογών, όπου οι βρετανικές εταιρείες ήδη ανταγωνίζονται;

Το Ηνωμένο Βασίλειο παράγει σταθερά ποιοτικές διαστημικές επιχειρήσεις. Η χρηματοδότηση μέσω επιχορηγήσεων, οι θερμοκοιτίδες και οι επενδύσεις στα πρώτα στάδια έχουν δημιουργήσει μια ισχυρή γραμμή νέων εταιρειών. Όμως η μετάβαση από την επίδειξη στην ανάληψη συμβολαίων απαιτεί κεφάλαια ανάπτυξης σε κλίμακα που ο κλάδος δεν έχει προσελκύσει συστηματικά. Σύμφωνα με τον SpaceTech Index της Seraphim Space, οι παγκόσμιες ιδιωτικές επενδύσεις στη διαστημική τεχνολογία έφτασαν ρεκόρ 12,4 δισ. δολαρίων το 2025, αυξημένες κατά 48% σε σχέση με την προηγούμενη χρονιά, όμως το 60% αυτού του κεφαλαίου κατευθύνθηκε σε αμερικανικές εταιρείες.

Πολλοί επενδυτές εξακολουθούν να βλέπουν το διάστημα μέσα από το πρίσμα της SpaceX: μιας εξαιρετικής επιτυχίας, αλλά και μιας ριψοκίνδυνης ιστορίας που χρειάστηκε δεκάδες δισ. δολάρια πριν αποδώσει ουσιαστικά. Το IPO ίσως βοηθήσει να αλλάξει αυτή η αντίληψη. Τα περιθώρια κέρδους της Starlink δεν θυμίζουν μια κερδοσκοπική τεχνολογική εταιρεία. Θυμίζουν τις αποδόσεις μιας υποδομής.

Αυτό δεν σημαίνει ότι οι επενδυτές χρειάζεται να βρουν τη νέα SpaceX για να έχουν απόδοση. Πολλές από τις πιο υποσχόμενες διαστημικές εταιρείες του Ηνωμένου Βασιλείου αναπτύσσουν τεχνολογίες που απευθύνονται σε ώριμες εμπορικές αγορές και χρειάζονται ένα κλάσμα του κεφαλαίου που απαιτεί μια εταιρεία εκτοξεύσεων. Το επενδυτικό στοίχημα δεν είναι η πρόσβαση σε τροχιά. Είναι ό,τι μπορεί να γίνει αφού η πρόσβαση στην τροχιά γίνει φθηνή και αξιόπιστη.

Οι επενδύσεις στο διάστημα δεν είναι χωρίς ρίσκο. Οι χρόνοι είναι μεγάλοι και δεν αποδίδει κάθε επιλογή. Όμως τα βρετανικά συνταξιοδοτικά ταμεία έχουν ήδη δεσμευτεί να κινηθούν. Με το Mansion House Accord, 17 πάροχοι έχουν δεσμευτεί να επενδύσουν τουλάχιστον το 10% των default funds τους σε ιδιωτικές αγορές έως το 2030, δηλαδή περίπου 50 δισ. λίρες που προορίζονται για ακριβώς τέτοιες ευκαιρίες. Μέχρι στιγμής, σχεδόν τίποτα από αυτό το ποσό δεν έχει φτάσει σε εταιρείες του σταδίου ανάπτυξης. Το διάστημα είναι πλέον μια αξιόπιστη υποδομή, ενσωματωμένη σε ολόκληρη τη σύγχρονη οικονομία, και οι βρετανικές εταιρείες χτίζουν σημαντικά κομμάτια της. Τα βρετανικά συνταξιοδοτικά ταμεία υπέγραψαν το Accord. Τώρα πρέπει να στηρίξουν βρετανικές διαστημικές εταιρείες στο στάδιο ανάπτυξης. Η ανάγκη για κεφάλαιο είναι πολύ μικρότερη από ό,τι σε ένα τυπικό έργο υποδομής, και οι αποδόσεις στην κορυφή αυτού του κλάδου μιλούν από μόνες τους.

Το διάστημα είναι εδώ. Δεν θα κλιμακωθεί κάθε επιχειρηματικό μοντέλο ούτε κάθε τεχνολογία. Όμως οι αποδόσεις για όσους επενδύσουν στις σωστές εταιρείες μπορεί να είναι σημαντικές. Ο πύραυλος είναι εντυπωσιακός. Είναι επίσης, πλέον, το λιγότερο ενδιαφέρον κομμάτι της ιστορίας.

Ο John Abbott είναι διευθύνων σύμβουλος της Satellite Applications Catapult.

Η Blue Origin παρουσιάζει νέο σχέδιο εκτόξευσης για το New Glenn

WASHINGTON — Ένα μήνα μετά την καταστροφική έκρηξη στην εξέδρα, η Blue Origin επανέλαβε ότι σχεδιάζει να επιστρέψει το New Glenn σε πτήση από ανακατασκευασμένη εξέδρα έως το τέλος του έτους.

Σε ενημέρωση της 30ής Ιουνίου, η εταιρεία παρουσίασε τη νέα προσέγγιση, ένα σχέδιο επιχειρησιακής λειτουργίας, γνωστό ως CONOPS, που σκοπεύει να χρησιμοποιήσει για τη μεταφορά του πυραύλου στην εξέδρα, αντικαθιστώντας τον transporter/erector που καταστράφηκε στην έκρηξη της 28ης Μαΐου. Ο συγκεκριμένος μηχανισμός μετέφερε οριζόντια ολόκληρο τον πύραυλο στην εξέδρα και τον έθετε σε κατακόρυφη θέση για την εκτόξευση.

«Για να επιστρέψουμε σε πτήση φέτος, δεν ξαναχτίζουμε την ίδια εξέδρα. Προχωράμε απευθείας σε ένα υβριδικό CONOPS οριζόντιας/κατακόρυφης λειτουργίας που ήδη αναπτύσσαμε για το 9×4 New Glenn», έγραψε ο διευθύνων σύμβουλος της Blue Origin, Dave Limp, αναφερόμενος στην προγραμματισμένη αναβάθμιση του New Glenn, «χρησιμοποιώντας υπάρχουσα υποδομή, παραλείποντας έναν νέο transporter-erector και δημιουργώντας ένα κοινό CONOPS για δύο εξέδρες».

Η νέα προσέγγιση προβλέπει τη μεταφορά του οχήματος, χωρίς το ωφέλιμο φορτίο, σε οριζόντια θέση από εγκατάσταση ολοκλήρωσης προς την εξέδρα. Ένας γερανός ανεβάζει τον πύραυλο σε κατακόρυφη θέση και τον τοποθετεί στην εξέδρα. Στη συνέχεια, το ωφέλιμο φορτίο μεταφέρεται και προσαρτάται στην κορυφή του πυραύλου με τον ίδιο γερανό.

Ο Limp σημείωσε ότι αυτή ήταν η διαδικασία που η εταιρεία σχεδίαζε να εφαρμόσει και για τον μεγαλύτερο πύραυλο New Glenn 9×4, ο οποίος θα εκτοξευόταν από δεύτερη εξέδρα, που ακόμη δεν έχει κατασκευαστεί, στο Launch Complex 36, αν και η εταιρεία δεν είχε αποκαλύψει προηγουμένως αυτά τα σχέδια.

Ο Limp ανέφερε ότι η νέα προσέγγιση θα επιτρέψει στο New Glenn να επαναλάβει εκτοξεύσεις από την ανακατασκευασμένη εξέδρα μέσα στο έτος. «Η πορεία μας προς το διάστημα δεν σταματά εδώ. Θα επιστρέψουμε σε πτήση έως το τέλος του έτους», έγραψε.

Η εταιρεία, ωστόσο, δεν έχει αποκαλύψει τι προκάλεσε την έκρηξη του πυραύλου στην εξέδρα. «Συνεχίζουμε να διερευνούμε ενεργά την αιτία της ανωμαλίας», έγραψε. «Η αρχική ανάλυση δείχνει το πίσω τμήμα του πρώτου σταδίου».

Δεν διευκρίνισε αν η έρευνα επικεντρώνεται στους επτά κινητήρες BE-4 του σταδίου ή σε άλλα συστήματα εκεί. Πρόβλημα με τον BE-4 θα είχε συνέπειες όχι μόνο για το New Glenn αλλά και για τον Vulcan Centaur της United Launch Alliance, ο οποίος χρησιμοποιεί τον ίδιο κινητήρα. Ο Vulcan δεν έχει εκτοξευθεί από τον Φεβρουάριο λόγω άσχετης ανωμαλίας στους συμπαγείς πυραυλοκινητήρες του οχήματος.

Η επιστροφή σε πτήση έως το τέλος του έτους, δηλαδή επτά μήνες μετά την έκρηξη, θα αποτελούσε ιδιαίτερα γρήγορη αποκατάσταση. Αντίστοιχα περιστατικά στο παρελθόν, όπως η έκρηξη του Falcon 9 σε εξέδρα το 2016 ή η αποτυχία εκτόξευσης του Antares λίγο μετά την απογείωση το 2014, χρειάστηκαν έναν χρόνο ή και περισσότερο για την επισκευή των κατεστραμμένων εγκαταστάσεων εκτόξευσης.

«Θα δούμε αν θα είναι ξανά σε λειτουργία πριν από το τέλος του έτους. Νομίζω ότι αυτό είναι αρκετά φιλόδοξο», δήλωσε ο Kelvin Coleman, πρώην αναπληρωτής διοικητής της FAA για τις εμπορικές διαστημικές μεταφορές και ιδρυτής της Baines Advisory Group, σε συζήτηση της Washington Space Business Roundtable στις 30 Ιουνίου. «Αλλά μακροπρόθεσμα θα τα καταφέρουν».

Η NASA υπολογίζει στο New Glenn για την εκτόξευση των σεληνιακών προσεδαφιστών Blue Moon, ο πρώτος από τους οποίους είχε προγραμματιστεί να εκτοξευθεί αργότερα μέσα στο έτος, πριν από την έκρηξη στην εξέδρα. Αξιωματούχοι της υπηρεσίας δήλωσαν σε ενημέρωση της 30ής Ιουνίου για τις προσπάθειες της σεληνιακής βάσης ότι ήταν βέβαιοι πως το New Glenn θα επιστρέψει σε πτήση έως το τέλος του έτους ή στο πρώτο μισό του 2027.

«Εστιάσαμε στο να βοηθήσουμε τη Blue Origin στον προσδιορισμό της βασικής αιτίας. Θα βοηθήσουμε με την κατασκευή της υποδομής», δήλωσε ο Carlos García-Galán, στέλεχος προγράμματος της NASA για τη Moon Base.

«Η αντίδραση της Blue Origin στην κατάσταση είναι σχεδόν πέρα από εντυπωσιακή», πρόσθεσε ο διοικητής της NASA Jared Isaacman, λέγοντας ότι την εκτίμηση αυτή συμμερίζεται και η Space Force, η οποία έχει επίσης εμπλακεί στην αντιμετώπιση της έκρηξης.

«Λαμβάνω καθημερινές ενημερώσεις», είπε αργότερα στη συζήτηση για το έργο αποκατάστασης της Blue Origin. «Έχουμε εντάξει προσωπικό στην προσπάθεια αποκατάστασης της εξέδρας στο πλαίσιο της έρευνας για την ανωμαλία».

Τόσο ο Isaacman όσο και ο García-Galán είπαν ότι παραμένουν στο «Plan A» της εκτόξευσης των Blue Moon landers με το New Glenn, αφού η υπηρεσία είχε αναφέρει νωρίτερα μέσα στον Ιούνιο ότι εξέταζε εναλλακτικές επιλογές εκτόξευσης για τους προσεδαφιστές.

«Αν είναι αποφασισμένοι να επιστρέψουν πριν από το τέλος του έτους, πολύ καλά. Θα ήταν ένα εντυπωσιακό επίτευγμα αν το καταφέρουν», είπε ο Isaacman. «Μπορούν να πάνε και παραπέρα. Η NASA εξακολουθεί να είναι εντάξει μέχρι ένα σημείο», το οποίο, όπως είπε, είναι περίπου στα μέσα του 2027, λόγω της επίδρασης στο Artemis 3. Η αποστολή αυτή περιλαμβάνει τη σύνδεση ενός διαστημοπλοίου Orion με ένα πρωτότυπο Blue Moon Mark 2 lander σε χαμηλή γήινη τροχιά.

«Νομίζω ότι, με βάση την πρόοδο που βλέπουμε μέχρι στιγμής και την εξαιρετική επικοινωνία από τον Dave Limp σε αυτό το ζήτημα, δεν έχουμε κανέναν λόγο να πιστεύουμε ότι θα χρειαστεί ακόμη να επιλέξουμε εναλλακτική διαδρομή», είπε.

Ο Jeff Foust γράφει για διαστημική πολιτική, εμπορικό διάστημα και σχετικά θέματα για το SpaceNews. Είναι κάτοχος διδακτορικού στις πλανητικές επιστήμες από το Massachusetts Institute of Technology και πτυχίου με άριστα στη γεωφυσική και την πλανητική επιστήμη… Περισσότερα από τον Jeff Foust

66 δισεκατομμύρια δέντρα έχουν φυτευτεί στο Μεγάλο Πράσινο Τείχος της Κίνας — και φαίνεται να αναπτύσσονται πιο γρήγορα από τα φυσικά δάση

Μελέτη για τα φυτεμένα και τα φυσικά δάση της Κίνας δείχνει ότι η ηλικία, η σύνθεση ειδών και η ευαισθησία στο CO 2 επηρεάζουν την ταχύτητα με την οποία τα δέντρα βγάζουν φύλλα.

Όταν αγοράζετε μέσω συνδέσμων στον ιστότοπό μας, ενδέχεται να λάβουμε προμήθεια συνεργατών. Δείτε πώς λειτουργεί.

Τα δέντρα που φυτεύτηκαν στην Κίνα στο πλαίσιο μεγάλων προγραμμάτων αναδάσωσης φαίνεται να αναπτύσσονται ταχύτερα από εκείνα σε φυσικά δάση, σύμφωνα με νέα μελέτη. Πιθανή εξήγηση είναι ότι τα φυτεμένα δάση ανταποκρίνονται εντονότερα στην αύξηση του διοξειδίου του άνθρακα στην ατμόσφαιρα, λένε οι επιστήμονες.

Η Κίνα πρασινίζει γρήγορα. Από το 1978 έχει φυτέψει 66 δισεκατομμύρια δέντρα και σχεδιάζει άλλα 34 δισεκατομμύρια έως τα μέσα του αιώνα, στο πλαίσιο του «Μεγάλου Πράσινου Τείχους» για την ανάσχεση της εξάπλωσης των ερήμων Γκόμπι και Τακλαμακάν.

Αυτά τα νέα δάση απορροφούν μεγάλες ποσότητες CO 2, αλλά δεν είναι σαφές πώς ακριβώς διαφέρουν από τα φυσικά, είπε στο Live Science ο Yuhang Luo, οικολογος τοπίου στο Peking University in Shenzhen, China, και πρώτος συγγραφέας της μελέτης.

Ο Luo και οι συνεργάτες του μελέτησαν πώς διαφορές μεταξύ φυσικών και φυτεμένων δασών —όπως η ποικιλότητα ειδών, η πυκνότητα και η ηλικία— επηρεάζουν την απόκρισή τους στην αύξηση του CO 2 και την κλιματική αλλαγή.

«Τα φυτεμένα δάση χρησιμοποιούνται ευρέως σε στρατηγικές μετριασμού του κλίματος, αλλά τα περισσότερα παγκόσμια μοντέλα οικοσυστημάτων δεν διακρίνουν μεταξύ τύπων δασών ούτε αποδίδουν επαρκώς τη δυναμική που σχετίζεται με την ηλικία», είπε ο Luo. «Γι’ αυτό θελήσαμε να διευκρινίσουμε πώς αλληλεπιδρούν αυτοί οι παράγοντες — όχι μόνο για την επιστημονική κατανόηση, αλλά και για τη βελτίωση των μοντέλων και των παραδοχών που στηρίζουν τις πραγματικές πολιτικές για τα δάση και τη λογιστική άνθρακα».

Φυτεμένα δάση είναι εκείνα που δημιουργούνται σκόπιμα από ανθρώπους, όπως στο Μεγάλο Πράσινο Τείχος. Τα φυσικά δάση, αντίθετα, αναπτύσσονται χωρίς ανθρώπινη παρέμβαση.

Οι ερευνητές χρησιμοποίησαν δορυφορικά δεδομένα για να παρακολουθήσουν τον δείκτη φυλλικής επιφάνειας —ένα μέτρο της πυκνότητας της κόμης και βασικό παράγοντα πρόσληψης άνθρακα— ώστε να εκτιμήσουν πόσο γρήγορα αναπτύσσονται οι διαφορετικοί τύποι δασών. Διαπίστωσαν μια εντυπωσιακή διαφορά: τα φυτεμένα δάση αύξησαν τη φυλλική επιφάνειά τους κατά 66% ταχύτερα από τα φυσικά.

Λάβετε τις πιο συναρπαστικές ανακαλύψεις απευθείας στο inbox σας.

Το μεγαλύτερο μέρος αυτής της διαφοράς οφείλεται στο ότι τα φυτεμένα δάση είναι, κατά μέσο όρο, πολύ νεότερα από τα φυσικά — και τα νεαρά δέντρα αναπτύσσονται γρηγορότερα από τα παλαιότερα. Ακόμα όμως και όταν συγκρίθηκαν δάση παρόμοιας ηλικίας και συνθηκών, τα φυτεμένα μεγάλωσαν κατά 4,6% ταχύτερα, με τη διαφορά να είναι ακόμη πιο έντονη στα μεικτά και στα αειθαλή δάση.

Ένας ερευνητής που εργάζεται στο Μεγάλο Πράσινο Τείχος τον Αύγουστο του 2025. Μέχρι στιγμής, έχουν φυτευτεί 66 εκατομμύρια δέντρα στο πλαίσιο του έργου.

Σε μεγάλο βαθμό αυτό συνδέεται με τον τρόπο διαχείρισης των φυτεμένων δασών. Συνήθως περιλαμβάνουν ταχυαυξανόμενα είδη όπως ευκάλυπτο και λεύκα και συχνά διαχειρίζονται ενεργά, με απομάκρυνση της ανταγωνιστικής βλάστησης ή και λίπανση. Αυτές οι παρεμβάσεις μειώνουν τον ανταγωνισμό για φως, νερό και θρεπτικά, ενισχύοντας το «φαινόμενο λίπανσης» από την αύξηση του CO 2 στην ατμόσφαιρα.

Η διαφορά κορυφώνεται στα φυτεμένα δάση όταν τα δέντρα είναι περίπου 30 έως 40 ετών και μειώνεται αισθητά μετά τα 40. Αντίθετα, τα φυσικά δάση αναπτύσσονται πιο αργά αλλά σταθερά, αποκτώντας πλεονέκτημα μακροπρόθεσμα.

«Τα φυτεμένα δάση μπορούν να είναι ένα ισχυρό εργαλείο βραχυπρόθεσμης απορρόφησης άνθρακα, αλλά αυτό το πλεονέκτημα είναι προσωρινό», είπε ο Luo. «Για μακροχρόνια αποθήκευση άνθρακα και ανθεκτικότητα, τα φυσικά δάση παραμένουν αναντικατάστατα».

Ο Kevin Dsouza, που εργάστηκε σε μοντέλα αναδάσωσης κατά το μεταδιδακτορικό του στο University of Waterloo και δεν συμμετείχε στη νέα μελέτη, είπε ότι τα αποτελέσματα έχουν λογική, καθώς τα εκτεταμένα φύλλα νεαρών, ταχέως αναπτυσσόμενων δέντρων μπορεί να αυξάνουν την πρόσληψη άνθρακα. Ωστόσο, δεν είναι σίγουρος ότι η φυλλική επιφάνεια είναι το καλύτερο μέτρο για την παρακολούθηση της ανάπτυξης και της δέσμευσης άνθρακα.

«Δεν είναι κακός δείκτης, αλλά δεν σου δίνει όλη την εικόνα», είπε. «Η κόμη είναι μόνο η κορυφή του δέντρου και ο άνθρακας αποθηκεύεται σε διάφορα σημεία, όπως το ξύλο, ο φλοιός, οι ρίζες και το έδαφος».

Ο Dsouza επισήμανε ότι άλλη μελέτη για τα κινεζικά δάση βρήκε πως τα φυσικά δάση συσσωρεύουν στην πραγματικότητα περισσότερο υπέργειο άνθρακα από τα φυτεμένα στα πρώτα τους χρόνια, οπότε τα ευρήματα πρέπει να συνεκτιμηθούν με άλλους παράγοντες.

Ο Luo είπε ότι τα αποτελέσματα δείχνουν πως τα περισσότερα παγκόσμια κλιματικά μοντέλα παραλείπουν κάτι σημαντικό σχετικά με τον ρόλο των διαφορετικών τύπων δασών στη δέσμευση άνθρακα και την κλιματική αλλαγή.

«Η διαχείριση γης λειτουργεί με πιο λεπτούς και συγκεκριμένους τρόπους απ’ ό,τι υποθέταμε», είπε. «Δεν είναι μόνο να φυτεύεις περισσότερα δέντρα. Έχει σημασία πότε τα φυτεύεις, ποια είδη επιλέγεις και πώς τα διαχειρίζεσαι με την πάροδο του χρόνου».

Ο Luo ελπίζει ότι τα ευρήματα θα καθοδηγήσουν τις προσπάθειες αναδάσωσης, ώστε η φύτευση νέων δασών να προσφέρει το μέγιστο όφελος για τον μετριασμό της κλιματικής αλλαγής.

«Η δουλειά μας προσφέρει έναν πιο πρακτικό οδηγό για δράση υπέρ του κλίματος με βάση τα δάση: πότε να φυτεύεις, τι να φυτεύεις, πόσο διαρκούν τα οφέλη και τι λάθος αποτυπώνουν τα τωρινά μοντέλα. Ελπίζουμε αυτό να βοηθήσει τους ανθρώπους να παίρνουν καλύτερες αποφάσεις», είπε.

Σημείωση σύνταξης: Η λεζάντα διορθώθηκε στις 5:16 ET την 1η Ιουλίου για να αναφέρει ότι έχουν φυτευτεί 66 δισεκατομμύρια δέντρα.

Luo, Y., Wang, Y., Wang, H., Wang, H., & Wu, J. (2026). Enhanced CO 2 response and Aging‐Related dynamics drive a greater leaf area index increase in China’s planted forests in comparison to natural forests. Geophysical Research Letters, 53 (11). https://doi.org/10.1029/2025gl121544

Ο Brian είναι βραβευμένος ανεξάρτητος δημοσιογράφος επιστημονικού ρεπορτάζ, με έδρα το New Brunswick του Καναδά. Κείμενά του έχουν δημοσιευτεί στα New Scientist, Scientific American, Nature, Science και άλλα μέσα.

Πρέπει να επιβεβαιώσετε το δημόσιο εμφανιζόμενο όνομά σας πριν σχολιάσετε

Παρακαλούμε αποσυνδεθείτε και συνδεθείτε ξανά. Στη συνέχεια θα σας ζητηθεί να εισαγάγετε το εμφανιζόμενο όνομά σας.

Claude και ChatGPT αποκτούν ανιχνευτή απάτης από τη Norton

Αν έχετε κοπιάρει ποτέ ύποπτο μήνυμα σε chatbot για να μάθετε αν πρόκειται για απάτη, ξέρετε το πρόβλημα: τα γενικής χρήσης μοντέλα είναι καλά στο να «διαβάζουν» τη γλώσσα, αλλά δεν έχουν από κάτω την απαραίτητη πληροφορία απειλών. Η Norton το διορθώνει.

Από τις 30 Ιουνίου, ο ανιχνευτής απάτης Norton Genie είναι διαθέσιμος ως native connector μέσα στο Claude, για όλα τα πακέτα συνδρομής. Η ενσωμάτωση σάς επιτρέπει να επικολλάτε ύποπτο μήνυμα, σύνδεσμο, email ή στιγμιότυπο οθόνης και να λαμβάνετε ανάλυση που βασίζεται στην πραγματική υποδομή ασφαλείας της Norton — βάσεις δεδομένων φήμης URL, ιχνηλάτηση ανακατευθύνσεων, ιστορικό domain και αναγνώριση μοτίβων phishing — και όχι απλώς στην «εξυπνάδα» ενός μοντέλου γλώσσας. Η Norton είχε λανσάρει τον ίδιο connector για το ChatGPT από τον Φεβρουάριο, οπότε για όσους το χρησιμοποιούν ήδη εκεί, η υποστήριξη του Claude είναι το φυσικό επόμενο βήμα.

Η ρύθμιση στο Claude είναι απλή: συνδέεστε, βρίσκετε το Norton στην ενότητα Connectors (MCP) στη στήλη ρυθμίσεων, το ενεργοποιείτε και τελειώσατε. Στο ChatGPT, περνάτε από το App Directory και κάνετε tag το @Norton σε οποιαδήποτε συνομιλία αφού το συνδέσετε. Και στις δύο περιπτώσεις, απλώς περιγράφετε τι βλέπετε και ρωτάτε.

Το ζητούμενο δεν είναι ότι τα chatbots ήταν άχρηστα απέναντι στις απάτες. Υπάρχει όμως μια κατηγορία απειλών που φαίνονται απολύτως νόμιμες με την πρώτη ματιά, όπου το ταίριασμα μοτίβων ενός μοντέλου γλώσσας φτάνει γρήγορα στα όριά του. Ένα phishing site που μιμείται ακριβώς την τράπεζά σας, ένα συντομευμένο URL με τρεις ανακατευθύνσεις πριν καταλήξει σε κακόβουλο περιεχόμενο, ένα ψεύτικο e‑shop με πειστικές κριτικές: το Claude ή το ChatGPT μπορούν να «υποψιαστούν» το πρόβλημα, αλλά το Norton μπορεί (αν επιτραπεί) να ακολουθήσει τους συνδέσμους και να ελέγξει τα στοιχεία.

Αυτό έχει μεγαλύτερη σημασία απ’ ό,τι παλαιότερα. Η ίδια η Gen εντόπισε ότι πάνω από το 90% των απειλών που στοχεύουν καταναλωτές το 2025 προήλθαν από απάτες, phishing και ψεύτικες διαφημίσεις, ενώ οι ερευνητές της παρακολουθούν κατά μέσο όρο πάνω από 1.000 νέα ψεύτικα e‑shops κάθε μέρα. Η FTC ανέφερε ότι οι Αμερικανοί έχασαν δισεκατομμύρια μόνο από απάτες στα social media πέρυσι, οκταπλάσια απώλεια σε σχέση με το 2020. Σύμφωνα με έρευνα της Norton, τα θύματα φορολογικών απατών έχασαν κατά μέσο όρο 8.401 δολάρια το καθένα. Αυτά δεν είναι αφηρημένοι αριθμοί, αλλά το πραγματικό πλαίσιο απειλής που κάνει ένα τέτοιο εργαλείο χρήσιμο.

Σημαντικό επίσης: η Norton δεν σαρώνει μόνο συνδέσμους, αλλά «διαβάζει» και το ευρύτερο περιεχόμενο του μηνύματος — γλώσσα επείγοντος, τακτικές προσποίησης, αιτήματα για ευαίσθητα δεδομένα — και τα συνδυάζει με τους ελέγχους σε URL και domain. Αυτό το κενό ένα αυτόνομο chatbot δεν μπορεί να το καλύψει μόνο του και είναι ένας λογικός λόγος να τρέχουν και τα δύο μαζί.

Δείτε τα πλάνα και τις τιμές της Norton.

Αξίζει να σημειωθεί και η «οικογενειακή» σχέση: η Norton ανήκει στη Gen Digital, την εταιρεία πίσω και από την Avast, η οποία πρόσφατα ανανέωσε τη δική της εφαρμογή ασφάλειας για καταναλωτές με μια αρθρωτή, «φτιάξε-ό,τι-χρειάζεσαι» προσέγγιση. Η Gen προωθεί ξεκάθαρα τα brands της σε περιβάλλοντα όπου η τεχνητή νοημοσύνη είναι κεντρικό στοιχείο και αυτός ο connector είναι μέχρι στιγμής το πιο σαφές παράδειγμα του πώς εφαρμόζεται αυτή η στρατηγική στην πράξη.

Η Getty ακυρώνει τη συμφωνία συγχώνευσης με τη Shutterstock μετά τους βρετανικούς όρους

Η Getty σχεδιάζει να ακυρώσει τη συμφωνία συγχώνευσης ύψους 3,7 δισ. δολαρίων με τη Shutterstock, μετά τους περιορισμούς που επέβαλε βρετανική ρυθμιστική αρχή και οι οποίοι θα απέκλειαν μέρος της δραστηριότητας της Shutterstock από το deal. Η εξέλιξη αυτή έρχεται παρότι το αμερικανικό Υπουργείο Δικαιοσύνης είχε δώσει τον Φεβρουάριο «unconditional antitrust clearance» στη συμφωνία.

Σε κατάθεση στην αμερικανική SEC που δημοσιεύθηκε την Τρίτη, η Getty ανέφερε ότι «δεν υποχρεούται να αποδεχθεί» τους όρους έγκρισης που έθεσε τον Μάιο η βρετανική Competition and Markets Authority. Οι όροι αυτοί απαιτούν από τη Shutterstock να πουλήσει το παγκόσμιο editorial business της, μαζί με τα πρακτορεία παπαράτσι Backgrid και Splash.

Οι όροι κρίθηκαν αρκετά δυσμενείς ώστε η Getty να αποχωρήσει από τη συμφωνία, η οποία στόχευε να ενώσει τις βιβλιοθήκες stock φωτογραφιών των δύο εταιρειών. Και οι δύο εταιρείες αντιμετωπίζουν τον ανταγωνισμό από generators εικόνων με τεχνητή νοημοσύνη, που παρέχουν γρήγορο και φθηνό οπτικό περιεχόμενο on demand. Το διοικητικό συμβούλιο της εταιρείας ψήφισε «ομόφωνα» στις 6 Ιουλίου την καταγγελία της συμφωνίας συγχώνευσης, «εφόσον δεν υπάρξει ουσιώδης αλλαγή στις προαναφερόμενες συνθήκες» έως τις 7 Ιουλίου. Στην πράξη, αυτό αφήνει τη συγχώνευση Getty–Shutterstock ουσιαστικά νεκρή.

Η πίεση από τις βρετανικές ρυθμιστικές αρχές έχει στο παρελθόν οδηγήσει σε ακύρωση παρόμοιων συμφωνιών. Η Meta υποχρεώθηκε να αποεπενδύσει από το Giphy το 2021, λόγω ανησυχιών για τον ανταγωνισμό, και το πώλησε στη Shutterstock το 2023.

Αυτός είναι ο τίτλος για το native ad

Τα μωρά γεννιούνται με έμφυτη αίσθηση των αριθμών

Εγκεφαλικές καταγραφές από νεογέννητα δείχνουν για πρώτη φορά ότι οι άνθρωποι γεννιούνται με έμφυτη αίσθηση των αριθμών.

Γεννιόμαστε με μια αντίληψη των αριθμών, κάτι που πιθανότατα μας έχει δώσει σημαντικό εξελικτικό πλεονέκτημα, Marc Calleja / Alamy

Γεννιόμαστε με μια αντίληψη των αριθμών, κάτι που πιθανότατα μας έχει δώσει σημαντικό εξελικτικό πλεονέκτημα

Marc Calleja / Alamy

Τα μωρά γεννιούνται με μια έμφυτη αίσθηση των αριθμών και τώρα, για πρώτη φορά, έχουν εντοπιστεί οι εγκεφαλικοί μηχανισμοί πίσω από αυτή τη δυνατότητα. Μέσα σε λίγες ημέρες ή ακόμη και ώρες από τη γέννησή τους, μια ομάδα μωρών μπορούσε να ξεχωρίσει μεταξύ τεσσάρων και 12 ερεθισμάτων, με τη δραστηριότητα του εγκεφάλου τους να δείχνει πώς αυτή η στοιχειώδης αίσθηση της πληθικότητας είναι ήδη σε λειτουργία.

«Η εξαγωγή αριθμητικής πληροφορίας από το περιβάλλον είναι, για τους περισσότερους ανθρώπους, όπως ακριβώς το να βλέπεις τον κόσμο σε χρώμα», λέει ο Brian Butterworth από το University College London, που δεν συμμετείχε στην έρευνα. Με αυτό εννοεί ότι η αίσθηση των αριθμών αποτελεί μέρος του βασικού μας «πακέτου εκκίνησης». Όπως κοιτάς ένα μπολ με αχλάδια και τα αντιλαμβάνεσαι ως πράσινα χωρίς να χρειάζεται να το συλλογιστείς, έτσι και ο εγκέφαλος είναι προετοιμασμένος να απομονώνει από μια σκηνή μια κατά προσέγγιση ποσότητα.

Οι εγκέφαλοί μας κάνουν τις πρώτες τους σκέψεις απροσδόκητα νωρίς στη ζωή

Ο Marco Buiatti από το Πανεπιστήμιο του Trento στην Ιταλία και οι συνεργάτες του θέλησαν να εξετάσουν τους εγκεφαλικούς μηχανισμούς που στηρίζουν την έμφυτη αίσθηση των αριθμών, η οποία δεν αποκτάται μέσω της γλώσσας ή του πολιτισμού. Τοποθέτησαν 21 νεογέννητα ηλικίας 0 έως 3 ημερών με σκουφάκια EEG που περιείχαν αισθητήρες για την παρακολούθηση της ηλεκτρικής δραστηριότητας σε όλο τον εγκέφαλο.

Η μελέτη της γνωστικής λειτουργίας σε νεογέννητα δεν είναι εύκολη, λέει ο Buiatti. «Ανοίγουν τα μάτια τους για ένα ή δύο λεπτά και αυτό είναι όλο. Είναι περίπλοκο και αργό, αλλά τόσο ανταποδοτικό όταν παίρνουμε αποτελέσματα».

Σε στιγμές εγρήγορσης, τα μωρά άκουγαν μια ηχογράφηση 90 δευτερολέπτων με μια φωνή που επαναλάμβανε ήχους, οργανωμένους σε ομάδες είτε τεσσάρων είτε 12 συλλαβών. «Κάτι σαν: λα, λα, λα, λα», λέει ο Buiatti. Οι ερευνητές έδειχναν ταυτόχρονα στα μωρά ένα οπτικό ερέθισμα με είτε τέσσερις είτε 12 τελείες, για έως και 50 δευτερόλεπτα.

Η τελευταία ενημέρωση για το τι είναι νέο στην επιστήμη και γιατί έχει σημασία κάθε μέρα.

Διαπίστωσαν ότι η ηλεκτρική δραστηριότητα στην περιοχoκροταφική περιοχή του εγκεφάλου των μωρών –η οποία αντιλαμβάνεται και οργανώνει τις αισθητηριακές πληροφορίες– μειωνόταν όταν ο αριθμός των τελειών ταίριαζε με τον αριθμό των συλλαβών που ακούγονταν, αλλά όχι όταν εμφανιζόταν ασύμβατος αριθμός.

Αυτό συμφωνεί με όσα γνωρίζουμε για τον ενήλικο εγκέφαλο. Όταν αντιλαμβανόμαστε ένα επαναλαμβανόμενο ερέθισμα, ο εγκέφαλός μας μειώνει την απόκρισή του σε αυτό μέσω μιας προσαρμοστικής διεργασίας που είναι γνωστή ως επαναληπτική καταστολή. Έτσι ο εγκέφαλος λειτουργεί πιο αποδοτικά, χωρίς να χρειάζεται να επεξεργάζεται κάθε επανάληψη σαν να είναι κάτι νέο.

Όταν στα μωρά παρουσιαζόταν ένας μη ταιριαστός αριθμός τελειών, η νευρική τους δραστηριότητα αυξανόταν. «Το να βλέπεις έναν νέο αριθμό τελειών απελευθερώνει τον εγκέφαλο από αυτό το φαινόμενο προσαρμογής», λέει ο Buiatti. «Είναι η πρώτη φορά που δείχνουμε έναν νευρικό μηχανισμό για αυτή την έμφυτη αίσθηση του αριθμού».

Πώς η μελέτη των βρεφικών μυαλών μάς οδηγεί να επανεξετάσουμε τη συνείδηση

Η συζήτηση για το πότε εμφανίζεται η συνείδηση έχει αναζωπυρωθεί από νέα τεστ επίγνωσης σε βρέφη – ανοίγοντας την πιθανότητα να αναδύεται λίγο πριν από τη γέννηση

Αυτή η έμφυτη ικανότητα έχει σαφή εξελικτική αξία, προσθέτει. Η γρήγορη δυνατότητα να ξεχωρίσεις ένα ή πολλά αρπακτικά, ή ένα ή πολλά τρόφιμα, θα έδινε σημαντικό πλεονέκτημα επιβίωσης.

Γνωρίζουμε επίσης ότι η αίσθηση των αριθμών σε ένα παιδί στην ηλικία του 1 έτους προβλέπει τις μαθηματικές του δεξιότητες αρκετά χρόνια αργότερα. Η κατανόηση των εγκεφαλικών μηχανισμών που εμπλέκονται σε αυτή την αίσθηση μπορεί να βοηθήσει τους ερευνητές να εντοπίσουν παιδιά που κινδυνεύουν από δυσκαλculia, λέει ο Buiatti, μια μαθησιακή δυσκολία που επηρεάζει την ικανότητα ενός ατόμου να κατανοεί, να ανακαλεί ή να χρησιμοποιεί αριθμητικές πληροφορίες.

«Η μελέτη της νευρικής υλοποίησης της αίσθησης των αριθμών κατά τη γέννηση είναι σημαντική επειδή αποτελεί τη βάση για την ανάπτυξη των υψηλότερων μαθηματικών λειτουργιών αργότερα, και με περαιτέρω έρευνα αυτό το αποτέλεσμα θα μπορούσε να βοηθήσει στον σχεδιασμό ενός πρώιμου νευρικού βιοδείκτη για τον κίνδυνο εμφάνισης δυσκαλculia», λέει.

bioRxiv DOI: 10.64898/2026.05.08.723896

Φυσικός αναζητά τη μεγαλύτερη μαύρη τρύπα στο σύμπαν

Οι αστρονόμοι έχουν αρχίσει πρόσφατα να αναζητούν μαύρες τρύπες μεγαλύτερες από γαλαξίες. Ο Brian Lacki εξηγεί πώς αυτές οι «stupendously large black holes» θα μπορούσαν να αξιοποιούνται από εξωγήινους πολιτισμούς και τι τις κάνει τόσο ενδιαφέρουσα πιθανότητα.

Καμία μαύρη τρύπα δεν θα μπορούσε να χαρακτηριστεί μικρή. Ακόμη και οι πιο μικρές έχουν μάζα πολλαπλάσια του Ήλιου. Όμως πλέον γίνεται λόγος για μια κατηγορία που ξεπερνά όλες τις άλλες: τις stupendously large black holes, ή αλλιώς SLABs. Αυτά τα σκοτεινά τέρατα μπορεί να έχουν μάζα ίση με ολόκληρους γαλαξίες ή και μεγαλύτερη.

Η ιδέα των SLABs εμφανίστηκε πριν από λίγα χρόνια, εν μέρει ως παραπροϊόν της αγωνιώδους προσπάθειας των αστρονόμων να αποκαλύψουν τη σκοτεινή ύλη, τη μυστηριώδη ουσία που αποτελεί το 85% της ύλης στο σύμπαν. Από τότε, οι επιστήμονες τα αναζητούν προσπαθώντας να εντοπίσουν το φως που θα εξέπεμπαν ή τον τρόπο με τον οποίο θα παραμόρφωναν τον χωροχρόνο. Ωστόσο, στις αρχές του χρόνου, ο αστρονόμος Brian Lacki, από το πρόγραμμα Breakthrough Listen του Πανεπιστημίου της Οξφόρδης, πρότεινε έναν διαφορετικό τρόπο εντοπισμού τους: να αναζητηθούν οι σκιές που ρίχνουν πάνω στο κοσμικό μικροκυματικό υπόβαθρο, δηλαδή στο φως που απελευθερώθηκε αμέσως μετά τη Μεγάλη Έκρηξη και σήμερα διαπερνά ολόκληρο το σύμπαν.

Το New Scientist μίλησε με τον Lacki για τη νέα αυτή, τολμηρή ιδέα των γιγαντιαίων μαύρων τρυπών, για τις πιθανότητες να βρεθεί μία και για το πώς θα ταραζόταν η κοσμολογία αν αυτό συνέβαινε. Ο ίδιος λέει ότι το ενδιαφέρον του για το θέμα ξεκίνησε με έναν απρόσμενο τρόπο: μέσα από την καθημερινή του δουλειά στην αναζήτηση εξωγήινης νοημοσύνης.

Η «αδύνατη» σωματιδιακή ύλη που έφτασε στη Γη ίσως ήταν σκοτεινή ύλη

Matt von Hippel: Ενδιαφερθήκατε πρώτα για τα SLABs μέσα από τη δουλειά σας στο Breakthrough Listen. Άρα, η κύρια δουλειά σας είναι το κυνήγι εξωγήινων, όχι μαύρων τρυπών. Ας ξεκινήσουμε από εκεί.

Brian Lacki: Το Breakthrough Listen είναι η μεγαλύτερη προσπάθεια για τη διεξαγωγή SETI, δηλαδή της αναζήτησης εξωγήινης νοημοσύνης. Είναι η επιστημονική αναζήτηση τεχνοϊχνών, δηλαδή ενδείξεων εξωγήινης τεχνολογίας. Ο βασικός τρόπος με τον οποίο το κάνουμε αυτό είναι παρατηρώντας ραδιοκύματα. Ψάχνουμε για σημάδια, για παράδειγμα, ραδιομεταδόσεων που καταλαμβάνουν ένα πολύ στενό εύρος συχνοτήτων. Πιστεύουμε ότι είναι πολύ δύσκολο να παραχθούν φυσικά, οπότε αν βρούμε κάτι τέτοιο και αν μπορέσουμε να αποκλείσουμε ότι πρόκειται για ραδιοπαρεμβολή από εμάς — πράγμα πολύ δύσκολο — τότε μπορεί να έχουμε μια ένδειξη κάποιου είδους εξωγήινης τεχνολογίας.

Υπάρχουν και άλλοι πιθανοί τρόποι να αναζητήσεις εξωγήινη νοημοσύνη, όπως πολύ σύντομοι παλμοί λέιζερ. Δεν πιστεύουμε πραγματικά ότι υπάρχει κάτι στο σύμπαν που να παράγει μια λάμψη φωτός διάρκειας μόνο ενός νανοδευτερολέπτου. Συνεργαζόμαστε με αρκετές διαφορετικές εγκαταστάσεις και προγράμματα σε όλο τον κόσμο για να αναζητήσουμε αυτές τις τεχνοϊχνές. Και είμαστε ουσιαστικά η μεγαλύτερη ομάδα που το κάνει.

Και πώς συνδέεται η αναζήτηση εξωγήινης νοημοσύνης με αυτές τις τεράστιες μαύρες τρύπες;

Είμαι θεωρητικός. Εξετάζω τι μπορεί να υπάρχει εκεί έξω, και αυτό βοηθά να καταλάβουμε τι είδους πράγματα μπορούμε να αναζητήσουμε στην προσπάθεια να βρούμε ζωή. Έχουν προταθεί πολιτισμοί εξωγήινης νοημοσύνης που δεν θα μένουν απλώς στους πλανήτες τους, αλλά θα κατασκευάζουν πολύ μεγάλες δομές, στο μέγεθος ηλιακού συστήματος ή και μεγαλύτερες. Μία από αυτές ονομάζεται Dyson swarm, όπου περικλείεις ένα άστρο με ένα σύνολο στοιχείων που απορροφούν το φως και το χρησιμοποιούν για να τροφοδοτήσουν ό,τι χρειάζεται εκείνη η κοινωνία, είτε πρόκειται για κατοικία είτε για υπολογισμούς είτε για οτιδήποτε άλλο.

Πριν από περίπου 10 χρόνια, οι άνθρωποι άρχισαν να σκέφτονται ακόμη μεγαλύτερα και να εξετάζουν πώς θα μπορούσε να λειτουργήσει κάτι τέτοιο σε γαλαξιακή κλίμακα. Πρότεινα ότι, αντί να τοποθετούνται σμήνη γύρω από άστρα, πολύ εξελιγμένες κοινωνίες θα μπορούσαν να βάζουν τεχνητούς κόκκους σκόνης στο διαστρικό μέσο, με έναν μικροσκοπικό υπολογιστή μέσα στον καθένα. Αυτά τα σωματίδια σκόνης θα απορροφούσαν ακόμη το φως των άστρων, αλλά επειδή θα βρίσκονταν πολύ πιο μακριά, θα ήταν πολύ ψυχρά. Μιλάμε για θερμοκρασία λίγο πάνω από εκείνη του κοσμικού μικροκυματικού υποβάθρου, ίσως 3 ή 4 Kelvin. Ο λόγος που μια νοημοσύνη θα το έκανε αυτό είναι η αποδοτικότητα: όσο χαμηλότερη είναι η θερμοκρασία, τόσο περισσότερους υπολογισμούς μπορείς να κάνεις με μια ποσότητα ενέργειας.

Έπειτα πήγα ένα βήμα παραπέρα και πρότεινα ότι, αν θέλεις πραγματικά να φτάσεις στα άκρα και να χρησιμοποιήσεις όσο το δυνατόν περισσότερους μικροσκοπικούς υπολογιστές, ίσως να ήθελες ακόμη και να αξιοποιήσεις μια τεράστια μαύρη τρύπα μάζας ενός τετράκις εκατομμυρίου ηλιακών μαζών για να ψύξεις τους μικρούς υπολογιστές σου, επειδή θα μπορούσες να χωρέσεις τόσους πολλούς στον χώρο γύρω της. Όλα αυτά είναι εικασίες, αλλά το βασικό είναι το εξής: αν μια τέτοια μαύρη τρύπα υπήρχε, τότε θεωρητικά θα μπορούσαμε να την εντοπίσουμε.

Η καθημερινή δουλειά του Brian Lacki αφορά τρόπους με τους οποίους θα μπορούσαμε να αναζητήσουμε σημάδια προηγμένων εξωγήινων κοινωνιών Jeff Kravitz/FilmMagic/Getty

Αυτό ακούγεται απίστευτο. Φανταζόσασταν εξωγήινες κοινωνίες να χρησιμοποιούν αυτές τις stupendously large black holes σαν θερμική δεξαμενή, όπως το ψυκτικό σε έναν κινητήρα αυτοκινήτου.

Ναι, αυτή είναι μία πιθανή χρήση. Μια άλλη ιδέα είναι ότι θα μπορούσαν να δημιουργήσουν μια θερμική μηχανή, όπου η θερμότητα θα ρέει, για παράδειγμα, από το κοσμικό μικροκυματικό υπόβαθρο προς τη μαύρη τρύπα. Θα μπορούσες να αξιοποιήσεις αυτή τη ροή θερμότητας για να παράγεις ενέργεια σε κοσμική κλίμακα.

Όμως, μήπως ένα SLAB αποκλείεται από όσα ήδη γνωρίζουμε για το σύμπαν;

Γνωρίζουμε δύο βασικούς τύπους μαύρων τρυπών. Υπάρχουν οι μαύρες τρύπες αστρικής μάζας, που συνήθως φτάνουν μέχρι περίπου 100 ηλιακές μάζες, και οι υπερμεγέθεις μαύρες τρύπες στο κέντρο των γαλαξιών, που κυμαίνονται από περίπου ένα εκατομμύριο ηλιακές μάζες έως μερικές δεκάδες δισεκατομμύρια.

Οι περισσότεροι άνθρωποι θεωρούν ότι οι υπερμεγέθεις μαύρες τρύπες είναι οι μεγαλύτερες. Όταν το αέριο πλησιάζει πολύ τη μαύρη τρύπα, παράγει πολλή ακτινοβολία. Μπορεί να δημιουργήσει πίδακες σωματιδίων, μπορεί να δημιουργήσει ανέμους, και όλα αυτά λειτουργούν σαν πίεση που ωθεί την ύλη προς τα έξω. Έτσι, είχε θεωρηθεί ότι, εξαιτίας αυτού του μηχανισμού που «πνίγει» την ανάπτυξη, μια μαύρη τρύπα δεν θα μπορούσε να μεγαλώσει πέρα από περίπου 100 δισεκατομμύρια ηλιακές μάζες. Όμως δεν το γνωρίζουμε με βεβαιότητα.

Δεν ήσασταν ο πρώτος που σκέφτηκε τα SLABs. Ποιος διατύπωσε πρώτος την ιδέα ότι μπορεί να υπάρχουν; Και πώς φτάνουν τόσο μεγάλα;

Ο πρώτος που τα σκέφτηκε συστηματικά — και έδωσε το όνομα — ήταν ο αστρονόμος Bernard Carr στο Queen Mary University London. Ο Carr και οι συνεργάτες του πρότειναν το 2020 ότι τα SLABs θα μπορούσαν να έχουν σχηματιστεί λίγο μετά τη Μεγάλη Έκρηξη. Θεωρείται ότι ίσως υπήρξαν σπάνιες διακυμάνσεις στο κατά τα άλλα ομοιόμορφο πεδίο πυκνότητας του σύμπαντος αμέσως μετά τη Μεγάλη Έκρηξη, και αυτές θα μπορούσαν να καταρρεύσουν σε μαύρες τρύπες. Αυτές οι υποθετικές μαύρες τρύπες από την αυγή του χρόνου ονομάζονται πρωταρχικές μαύρες τρύπες. Και αν αυτές οι διακυμάνσεις ήταν μεγάλες, καλύπτοντας τεράστιες περιοχές του διαστήματος, τότε θα μπορούσαν να προκύψουν αυτές οι stupendously large black holes.

Ο Carr έθετε το εξής ερώτημα: αν υπήρχε ένας πληθυσμός μαύρων τρυπών με μάζα ενός τρισεκατομμυρίου ηλιακών μαζών ή και περισσότερο, θα το ξέραμε; Ο λόγος που το πρότεινε, νομίζω, είναι επειδή είναι μια πιθανότητα και οι άνθρωποι απλώς δεν είχαν σκεφτεί να την εξετάσουν. Φαίνεται εφικτό με βάση τους νόμους της φυσικής. Υπάρχουν εκεί έξω και απλώς δεν έχουμε σκεφτεί να τις αναζητήσουμε; Πρέπει να το ελέγξουμε.

Το αιώνιο κυνήγι του γιγάντιου μετεωρίτη που εξαφανίστηκε

Ένας στρατιώτης επέστρεψε από τη Σαχάρα το 1916 με μια απίστευτη ιστορία για έναν μετεωρίτη που ξεπερνούσε όλους τους άλλους. Πάνω από 100 χρόνια αναζητήσεων δεν έφεραν αποτέλεσμα — αλλά τώρα δίδυμοι αδελφοί πιστεύουν ότι έλυσαν το μυστήριο

Και οι πρωταρχικές μαύρες τρύπες, γενικά, έχουν κινήσει το ενδιαφέρον των φυσικών επειδή αναρωτιούνται αν μπορεί να είναι η πραγματική ταυτότητα της σκοτεινής ύλης.

Έχουν αναζητηθεί και άλλα σωματιδιακά είδη σκοτεινής ύλης, όπως τα αλληλεπιδρώντα μαζικά σωματίδια, γνωστά ως WIMPs. Πιστευόταν ότι θα άρχιζαν να εμφανίζονται στα πειράματα σωματιδιακής φυσικής, αλλά δεν έχουν εμφανιστεί μέχρι στιγμής. Έτσι, οι επιστήμονες εξετάζουν άλλους υποψήφιους για τη σκοτεινή ύλη, ένας από τους οποίους είναι οι πρωταρχικές μαύρες τρύπες.

Θα μπορούσαν τα ίδια τα SLABs να αποτελούν μεγάλο ποσοστό της σκοτεινής ύλης;

Σίγουρα όχι μέσα σε έναν γαλαξία, γιατί τότε θα υπερίσχυαν σε μάζα του ίδιου του γαλαξία. Όμως θα μπορούσαν να υπάρχουν ως μέρος της διάχυτης σκοτεινής ύλης εκεί έξω. Δεν θα επηρέαζαν την περιστροφή μεμονωμένων γαλαξιών, αλλά θα μπορούσαν να αποτελούν μέρος του κοσμικού ιστού της σκοτεινής ύλης που συνδέει διαφορετικούς γαλαξίες.

Έχουμε κάποια ελπίδα να βρούμε ποτέ ένα SLAB;

Ο Carr και οι συνεργάτες του πρότειναν διάφορους τρόπους με τους οποίους θα μπορούσε να γίνει η αναζήτηση. Ένα σημάδι είναι ότι, αν υπήρχε κάτι πραγματικά τεράστιο εκεί έξω, στο διαγαλαξιακό διάστημα, η βαρύτητά του θα άρχιζε να τραβάει άλλους γαλαξίες. Θα μπορούσαμε να παρατηρήσουμε όλους αυτούς τους γαλαξίες να κινούνται προς κάτι αόρατο. Εξέτασαν επίσης ότι, αν αυτή η μαύρη τρύπα βρισκόταν στο διαγαλαξιακό διάστημα, ύλη θα έπεφτε μέσα της από το διαγαλαξιακό μέσο· θα θερμαινόταν και θα εξέπεμπε ακτινοβολία καθώς έπεφτε. Έτσι, αναζήτησαν αυτή την ακτινοβολία. Ωστόσο, δεν έχουμε δει μέχρι στιγμής ενδείξεις τέτοιων χαρακτηριστικών.

Η μαύρη τρύπα M87*, στο κέντρο ενός κοντινού γαλαξία, όπως φωτογραφήθηκε από τη συνεργασία Event Horizon Telescope το 2019 EHT Collaboration

Η μαύρη τρύπα M87*, στο κέντρο ενός κοντινού γαλαξία, όπως φωτογραφήθηκε από τη συνεργασία Event Horizon Telescope το 2019

Η πρόσφατη μελέτη σας αναζητά ένα διαφορετικό είδος στοιχείου για τα SLABs στο κοσμικό μικροκυματικό υπόβαθρο. Πώς γίνεται αυτή η αναζήτηση;

Το συγκεκριμένο στοιχείο που αναζητώ είναι η σκιά τους. Ίσως έχετε δει τις εικόνες του Sagittarius A* και του M87*, που είναι κοντινές υπερμεγέθεις μαύρες τρύπες, όπου μοιάζει κυριολεκτικά με μια μαύρη «τρύπα» που περιβάλλεται από αυτόν τον δακτύλιο φωτός από την ύλη που πέφτει γύρω της. Αν έχεις μια μαύρη τρύπα μπροστά σε ένα φωτεινό υπόβαθρο, η μαύρη τρύπα απορροφά μέρος αυτού του φωτός, οπότε ουσιαστικά βλέπεις μια μαύρη «τρύπα» στον ουρανό. Ορισμένες από αυτές τις μαύρες τρύπες μπορεί να είναι πολύ μεγάλες. Αν έχεις μια μαύρη τρύπα μάζας ενός εξακισεκισεκατομμυρίου ηλιακών μαζών, τότε είναι σημαντικά μεγαλύτερη από έναν γαλαξία και σχηματίζει μια μαύρη κηλίδα πάνω στο κοσμικό μικροκυματικό υπόβαθρο.

Λοιπόν, το βρήκατε τελικά κάτι;

Έχουμε ήδη έρευνες του κοσμικού μικροκυματικού υποβάθρου από πολύ ευαίσθητα τηλεσκόπια και τις εξετάσαμε για να δούμε αν μπορούμε να εντοπίσουμε μικρές βυθίσεις και εξάρσεις στη θερμοκρασία του, πράγματα πολύ πιο λεπτά από μια μαύρη κηλίδα. Το γεγονός ότι δεν βλέπουμε κάτι τέτοιο μέχρι στιγμής δεν αποκλείει τα SLABs, αλλά δείχνει ότι, αν υπάρχουν, είναι εξαιρετικά σπάνια. Η ανάλυσή μας έδειξε ότι μαύρες τρύπες μεγαλύτερες από εκατό τετράκις εκατομμύρια φορές τη μάζα του Ήλιου είναι τόσο σπάνιες, που δεν υπάρχει καμία μέσα στο παρατηρήσιμο σύμπαν μας.

Είχαμε δει πριν από τη Μεγάλη Έκρηξη και δεν ήταν αυτό που περιμέναμε

Η Μεγάλη Έκρηξη δεν ήταν η αρχή των πάντων, αλλά ήταν αδύνατο να δούμε τι προηγήθηκε. Τώρα, ένα νέο είδος κοσμολογίας αρχίζει να σηκώνει το πέπλο από την απαρχή του χρόνου

Αν βρίσκαμε ποτέ στοιχεία για ένα SLAB, τι θα μπορούσαμε να μάθουμε;

Αν τα βρίσκαμε, το πιθανότερο είναι ότι θα ήταν πρωταρχικά. Αυτό θα μας έδειχνε ότι κάτι συνέβη λίγο πριν παραχθεί το κοσμικό μικροκυματικό υπόβαθρο, λίγες χιλιάδες χρόνια μετά τη Μεγάλη Έκρηξη. Υπήρξε κάποια άγνωστη φυσική διεργασία που, κατά διαστήματα, δημιουργούσε αυτές τις stupendously large black holes. Και νομίζω ότι αυτό θα ήταν συναρπαστικό, γιατί θα αποτελούσε ένδειξη κάποιας νέας φυσικής, που δεν ξέραμε καν ότι έπρεπε να αναζητήσουμε.

Πέρα από το SETI και τα SLABs, τι σας ενθουσιάζει περισσότερο αυτή την περίοδο στην αστρονομία;

Οι αρχαιότεροι και πιο μακρινοί γαλαξίες που μπορούμε να δούμε αυτή τη στιγμή έχουν ηλικία περίπου 13,5 δισεκατομμυρίων ετών. Όμως υπάρχει ένα κενό ανάμεσα σε αυτούς και στο κοσμικό μικροκυματικό υπόβαθρο, που είναι το αρχαιότερο πράγμα που μπορούμε να δούμε, αφού απελευθερώθηκε λίγο μετά τη Μεγάλη Έκρηξη, περίπου 300 εκατομμύρια χρόνια πριν από τους αρχαιότερους γαλαξίες. Αυτό που έχει ενδιαφέρον για αυτή την περίοδο — τη λεγόμενη κοσμική σκοτεινή εποχή — είναι ότι, αν λάβεις υπόψη πόσο έχει διασταλεί ο χώρος και πόσο γρήγορα επεκτεινόταν τότε το σύμπαν, στην πραγματικότητα αποτελεί ένα εκπληκτικά μεγάλο μέρος του σύμπαντος. Ακόμη και με πράγματα όπως το διαστημικό τηλεσκόπιο James Webb, όπου βλέπουμε τους πιο μακρινούς και παλιούς γαλαξίες, εμείς μπορούμε

Το Fable 5 της Anthropic επιστρέφει μετά την άρση των ελέγχων εξαγωγών

Μετά από εβδομάδες διαπραγματεύσεων με την κυβέρνηση Τραμπ, το consumer-facing μοντέλο Mythos-class της Anthropic επιστρέφει.

Σε ανάρτηση στο X, η Anthropic ανέφερε ότι σκοπεύει να αρχίσει την αποκατάσταση της πρόσβασης από την Τετάρτη για χρήστες σε όλο τον κόσμο στις πλατφόρμες Claude, ενώ θα επαναφέρει σύντομα την πρόσβαση σε AWS, Google Cloud και Microsoft Foundry, χωρίς να έχει οριστεί ακόμη χρονοδιάγραμμα.

«Λάβαμε ειδοποίηση ότι το Department of Commerce ήρε τους ελέγχους εξαγωγών για τα Claude Fable 5 και Mythos 5.

Θα αρχίσουμε να αποκαθιστούμε την πρόσβαση αύριο και σύντομα θα δώσουμε νεότερη ενημέρωση.

Ευχαριστούμε τους χρήστες μας για την υπομονή τους, καθώς και όλους όσοι συνεργάστηκαν μαζί μας για την επαναδιάθεση των μοντέλων», ανέφερε η εταιρεία.

Την Τρίτη το βράδυ, η εταιρεία δημοσίευσε επίσης ένα blog post με λεπτομέρειες για την πορεία των εξελίξεων, τα αναθεωρημένα μέτρα ασφαλείας της, τις νέες διαδικασίες που επεξεργάζεται για τη βιομηχανία της τεχνητής νοημοσύνης και τους νέους τρόπους με τους οποίους σχεδιάζει να μοιράζεται πληροφορίες με την κυβέρνηση, καθώς και για τις δοκιμές πριν από την κυκλοφορία επερχόμενων μοντέλων.

Στις αρχές Ιουνίου, η Anthropic είχε βάλει στο περιθώριο το Fable 5 — το consumer-facing μοντέλο της που βασίζεται στην ίδια υποκείμενη τεχνολογία με το Mythos 5, αλλά με περισσότερες δικλίδες ασφαλείας — ύστερα από τελεσίγραφο της Παρασκευής το βράδυ από την κυβέρνηση Τραμπ. Με αφορμή ανησυχίες για πιθανά jailbreaks της τεχνολογίας, η κυβέρνηση είχε επιβάλει στην Anthropic οδηγία ελέγχου εξαγωγών, απαγορεύοντας σε οποιονδήποτε ξένο υπήκοο, συμπεριλαμβανομένων μη Αμερικανών μελών των enterprise client εταιρειών αλλά και πολλών εργαζομένων της ίδιας της Anthropic, να χρησιμοποιεί είτε το Mythos 5 είτε το Fable 5, δηλαδή και τα δύο μοντέλα που η Anthropic είχε περάσει την προηγούμενη εβδομάδα να προωθεί.

Για να αντιμετωπίσει το jailbreak που είχε επισημάνει ομάδα ερευνητών της Amazon και που σε μεγάλο βαθμό είχε οδηγήσει στην ενεργοποίηση της οδηγίας ελέγχου εξαγωγών, η Anthropic ανέφερε στο blog post ότι «εκπαίδευσε έναν βελτιωμένο classifier ασφαλείας που στοχεύει και μπλοκάρει» αυτή τη συμπεριφορά. Πρόσθεσε επίσης: «Οι χρήστες θα ειδοποιούνται αν ένα αίτημα προς το Fable 5 μπλοκαριστεί και το αίτημα θα αποστέλλεται αντί αυτού στο Opus 4.8. Ο νέος classifier σημαίνει ότι η συγκεκριμένη τεχνική που περιγράφεται στην έκθεση της Amazon μπλοκάρεται σε πάνω από 99% των περιπτώσεων».

Η κυβέρνηση Τραμπ έδωσε πρόσφατα το πράσινο φως για την επιστροφή του Mythos 5, αλλά μόνο για μια προεγκεκριμένη λίστα οργανισμών. Μη Αμερικανοί υπήκοοι αυτών των οργανισμών, καθώς και ξένοι εργαζόμενοι της ίδιας της Anthropic, μπόρεσαν να ανακτήσουν την πρόσβαση στο μοντέλο. Η απόφαση ήρθε λίγο μετά την παρουσίαση του GPT-5.6 από την OpenAI, το οποίο η κυβέρνηση Τραμπ επέτρεψε να κυκλοφορήσει μόνο με αντίστοιχους όρους: σταδιακή διάθεση, αρχικά μόνο σε προεγκεκριμένη λίστα οργανισμών και κυβερνητικών υπηρεσιών.

Την Τρίτη, η Anthropic έγραψε ότι η εταιρεία θα «συνεχίσει να συντονίζεται με την κυβέρνηση για να επεκτείνει την πρόσβαση στο ευρύτερο σύνολο εγχώριων και διεθνών συνεργατών» για το Mythos 5. Στο blog post της περιέλαβε επίσης ολόκληρη ενότητα για το νέο της σχέδιο στενής συνεργασίας με την κυβέρνηση Τραμπ, υπογραμμίζοντας τις πολλές προσπάθειές της να ξανακερδίσει την εύνοια της κυβέρνησης έπειτα από μήνες δημόσιας αντιπαράθεσης, δικαστικών προσφυγών και προεδρικών παρεμβάσεων.

Η εταιρεία ανέφερε ότι σχεδιάζει να προσφέρει «πρόσβαση και αξιολόγηση από την κυβέρνηση πριν από την κυκλοφορία», ιδιαίτερα για μοντέλα που σχετίζονται με δυνατότητες εθνικής ασφάλειας, ώστε οι κυβερνητικοί εταίροι να μπορούν να κάνουν ανεξάρτητες αξιολογήσεις για τις δυνατότητες των μοντέλων και να δοκιμάζουν τις δικλίδες ασφαλείας πριν από ευρύτερη διάθεση. Η κυβέρνηση θα έχει επίσης πρόσβαση στο τεχνικό προσωπικό της Anthropic κατά τη διάρκεια αυτών των δοκιμών πριν από την κυκλοφορία. Η Anthropic πρόσθεσε ότι σχεδιάζει επίσης να εισαγάγει «γρήγορη ανταλλαγή πληροφοριών» όταν «εντοπίζονται σημαντικά jailbreaks ή μοτίβα κακής χρήσης».

Είπε ακόμη ότι θα συνεργαστεί με την κυβέρνηση και άλλα κορυφαία εργαστήρια AI για τη δημιουργία ενός «κοινού, εθελοντικού προτύπου ασφάλειας και αξιολόγησης για παρόχους frontier μοντέλων». Τέλος, η Anthropic ανέφερε ότι θα «συστήσει ειδικές ομάδες Anthropic για να εργαστούν πάνω σε κοινές κυβερνητικές προτεραιότητες, θα διαθέσει σημαντική υπολογιστική ισχύ για να στηρίξει κυβερνητικές δοκιμές και έρευνα και θα προσφέρει την τεχνογνωσία της στην ασφάλεια και το red-teaming για να συμβάλει στην προώθηση της αιχμής στην αξιολόγηση AI».

Η αρχική οδηγία ελέγχου εξαγωγών από την κυβέρνηση Τραμπ ήρθε σε ακατάλληλη στιγμή για την Anthropic, καθώς η εταιρεία προετοιμάζεται για IPO και βρίσκεται εδώ και μήνες σε αντιπαράθεση με την κυβέρνηση για μια σήμανση κινδύνου στην αλυσίδα εφοδιασμού.

Στο blog post, η εταιρεία επισήμανε ότι «προς το παρόν δεν υπάρχει συναίνεση στον κλάδο της AI» για το πώς πρέπει να καθορίζεται η σοβαρότητα ενός jailbreak, ένα πρόβλημα που «θα γίνει εντονότερο στους επόμενους μήνες, καθώς περισσότερα μοντέλα με ισχυρές δυνατότητες κυβερνοασφάλειας (και άλλες) θα εκπαιδεύονται, θα αξιολογούνται και θα κυκλοφορούν». Γι’ αυτό ανέφερε ότι συνεργάστηκε με την Amazon, τη Microsoft, τη Google και άλλες επιχειρήσεις που συμμετέχουν στο πρόγραμμα Project Glasswing, ώστε να καταρτίσει ένα ευρέως αποδεκτό πλαίσιο αξιολόγησης των AI jailbreaks, με τέσσερις προτεινόμενες κατηγορίες: αύξηση δυνατοτήτων για τον επιτιθέμενο, εύρος της αύξησης δυνατοτήτων για τον επιτιθέμενο, ευκολία ευρύτερης οπλοποίησης και discoverability, δηλαδή το πόσο εύκολο μπορεί να είναι για κάποιον άλλον να το αναπαράγει. Η Anthropic ανέφερε επίσης ότι δημιούργησε νέα ομάδα για «24/7 παρακολούθηση βασικών καναλιών υποβολής jailbreaks» και ότι σύντομα θα παρουσιάσει και πρόγραμμα HackerOne, ώστε ερευνητές να μπορούν να υποβάλλουν πιθανά jailbreaks που έχουν εντοπίσει για το Fable 5.

Η Anthropic συμπεριέλαβε επίσης μια αποποίηση ευθύνης στο blog post της, γράφοντας ότι «είναι πιθανότατα αδύνατο να γίνει οποιοδήποτε μοντέλο AI πλήρως ανθεκτικό, δηλαδή απρόσβλητο, σε jailbreaks. Περιμένουμε ότι θα εντοπιστούν κάποια jailbreaks για τα μοντέλα μας και ότι θα διαφέρουν σε σοβαρότητα: θα υπάρχουν πολλά μικρά jailbreaks, ορισμένα περιορισμένα επιβλαβή, και παρότι δεν έχουν εντοπιστεί καθολικά jailbreaks για το Fable 5 τη στιγμή της συγγραφής, ειδικοί ερευνητές ασφαλείας συνεχίζουν να το red-team».

Ξεκινά η πιο λεπτομερής έρευνα του σύμπαντος μέχρι σήμερα

Το Vera C. Rubin Observatory στη Χιλή ξεκινά επιτέλους τη μεγάλη του έρευνα για το σύμπαν. Μετά από έναν χρόνο δοκιμών και βαθμονόμησης, αρχίζει το Legacy Survey of Space and Time, που αναμένεται να αποτελέσει το πιο λεπτομερές αρχείο του σύμπαντος που έχει καταγραφεί ποτέ.

«Σήμερα, ξεκινάμε να γυρίζουμε την πιο σπουδαία κοσμική ταινία που έγινε ποτέ», ανέφερε σε δήλωσή του ο Brian Stone από το US National Science Foundation.

Τι είναι πραγματικά οι μαύρες τρύπες και, αν δεν υπάρχουν, τι έχουμε τελικά παρατηρήσει;

Για την επόμενη δεκαετία, το Rubin θα συλλέγει περίπου 10 terabytes δεδομένων κάθε βράδυ, με τη μορφή εκατοντάδων εικόνων υψηλής ανάλυσης του νότιου ουρανού. Κάθε εικόνα θα καλύπτει μια περιοχή περίπου 40 φορές μεγαλύτερη από την πανσέληνο, ενώ η ολοκληρωμένη έρευνα θα περιλαμβάνει σχεδόν ολόκληρο τον ουρανό που είναι ορατός από το νότιο ημισφαίριο.

Αυτός ο τεράστιος όγκος δεδομένων θα εξυπηρετήσει πολλούς σκοπούς. Ο πρώτος, που έχει ήδη ξεκινήσει, είναι να ειδοποιεί τους ερευνητές για οτιδήποτε αλλάζει στον νυχτερινό ουρανό, όπως η εμφάνιση υπερκαινοφανών ή η κίνηση αστεροειδών και κομητών.

«Εκατομμύρια ειδοποιήσεις μόνο τους τελευταίους δύο μήνες δείχνουν ότι το Rubin λειτουργεί ήδη ως μηχανή ανακαλύψεων», δήλωσε ο Phil Marshall από το Stanford University στην Καλιφόρνια, ο οποίος συμμετέχει στην ομάδα του Rubin. «Τώρα τα βάζουμε όλα μαζί.»

Οι ειδοποιήσεις αυτές έχουν ήδη οδηγήσει στην ανακάλυψη περισσότερων από 11.000 νέων αστεροειδών και αναμένεται να συμβάλουν στη δημιουργία του πληρέστερου καταλόγου αντικειμένων του Ηλιακού Συστήματος που έχει γίνει ποτέ.

Πέρα από τη χαρτογράφηση του Ηλιακού Συστήματος, το Rubin θα δώσει πληροφορίες και για πιο μακρινούς στόχους, δημιουργώντας έναν λεπτομερή χάρτη του Γαλαξία μας και κοιτώντας ακόμη βαθύτερα στο σύμπαν.

Μια πρώιμη εικόνα που δόθηκε στη δημοσιότητα δείχνει μια θάλασσα από αστέρια, διαστρικό αέριο και ακόμη και μακρινούς γαλαξίες. Τέτοιες βαθιές, λεπτομερείς εικόνες, που θα λαμβάνονται ξανά και ξανά επί 10 χρόνια, θα επιτρέψουν στους ερευνητές να μελετήσουν σπάνια κοσμικά φαινόμενα και να αποκτήσουν στοιχεία για τη σκοτεινή ύλη, τη σκοτεινή ενέργεια και τη διαστολή του σύμπαντος.

1...125126127...1,658Page 126 of 1,658