Νέες προσομοιώσεις αμφισβητούν την παγιωμένη αντίληψη ότι οι βραχώδεις πλανήτες του ηλιακού μας συστήματος σχηματίστηκαν από έναν ενιαίο δίσκο υλικού. Σύμφωνα με τα νέα δεδομένα, υπήρχαν δύο ξεχωριστοί δακτύλιοι σκόνης και συντριμμιών γύρω από τον νεαρό Ήλιο — και αυτό εξηγεί καλύτερα τον κόσμο που βλέπουμε σήμερα.
Για δεκαετίες, η επικρατούσα εικόνα για τη γέννηση των εσωτερικών πλανητών του ηλιακού μας συστήματος ήταν σχετικά απλή: ένας ενιαίος δίσκος σκόνης και αερίων γύρω από τον νεαρό Ήλιο συσσωματώθηκε σταδιακά, δίνοντας ζωή στον Ερμή, την Αφροδίτη, τη Γη και τον Άρη. Νέες προσομοιώσεις από ερευνητές του Southwest Research Institute στο Κολοράντο έρχονται να ανατρέψουν αυτή την εικόνα — και τα αποτελέσματα είναι εντυπωσιακά.
Ο Bill Bottke και η ομάδα του πέρασαν έξι μήνες τρέχοντας λεπτομερείς υπολογιστικές προσομοιώσεις, προσπαθώντας να αναπαράγουν το ηλιακό σύστημα όπως το γνωρίζουμε σήμερα, ξεκινώντας από ένα μοναδικό δίσκο υλικού. Τα αποτελέσματα ήταν επανειλημμένα λανθασμένα: ο Ερμής και ο Άρης έβγαιναν πολύ μεγάλοι, η Αφροδίτη και η Γη τοποθετούνταν πολύ κοντά η μία στην άλλη, ενώ η σύσταση των πλανητών δεν ταίριαζε με αυτό που παρατηρούμε. Σε μια κίνηση που ο ίδιος ο Bottke χαρακτήρισε «απόγνωσης», η ομάδα αποφάσισε να δοκιμάσει κάτι διαφορετικό: δύο ξεχωριστούς δακτυλίους υλικού αντί για έναν.
Το αποτέλεσμα ήταν αποκαλυπτικό. Το βέλτιστο μοντέλο τοποθετεί τον πρώτο δακτύλιο στο μισό περίπου της σημερινής απόστασης Γης-Ηλίου, και τον δεύτερο στο 1,7 φορές αυτή την απόσταση. Με αυτή τη διάταξη, οι πλανήτες αναδύονται στα σωστά μεγέθη και στις σωστές αποστάσεις — κάτι που κανένα μοντέλο με ενιαίο δίσκο δεν είχε καταφέρει να πετύχει.
Το μοντέλο εξηγεί επίσης κάτι που είχε μπερδέψει τους επιστήμονες για χρόνια: γιατί η Γη φαίνεται να αποτελείται από δύο διαφορετικά είδη βράχων. Σύμφωνα με τον Jan Hellmann του Max Planck Institute for Solar System Research στη Γερμανία, η Γη σχηματίστηκε κυρίως από υλικό του εσωτερικού δακτυλίου, με μια μικρή συνεισφορά από τον εξωτερικό — ακριβώς όπως προβλέπει το νέο μοντέλο. Ο Άρης, αντίθετα, προέρχεται κατά κύριο λόγο από τον εξωτερικό δακτύλιο, γεγονός που εξηγεί γιατί η σύστασή του διαφέρει τόσο από αυτή της Γης.
Το μοντέλο δεν είναι χωρίς αδυναμίες. Οι αρχικές συνθήκες που απαιτούνται για να αναπαραχθεί σωστά το ηλιακό σύστημα είναι πολύ συγκεκριμένες, και δεν είναι ακόμα ξεκάθαρο γιατί αυτές οι συνθήκες θα ίσχυαν στην πραγματικότητα. Μικρές αλλαγές στο σχήμα των δακτυλίων μπορούν να οδηγήσουν σε πολύ διαφορετικά αποτελέσματα. Η ομάδα συνεχίζει να εκτελεί προσομοιώσεις σε υπερυπολογιστές, εξερευνώντας κάθε εύλογη παραλλαγή. Αν το μοντέλο επιβεβαιωθεί, θα μπορούσε να ρίξει φως σε μια σειρά από ανεξήγητα φαινόμενα — από παράξενους αστεροειδείς έως μυστηριώδεις βράχους στην επιφάνεια της Σελήνης. Η ιστορία της γέννησης του ηλιακού μας συστήματος, όπως αποδεικνύεται, είναι πολύ πιο περίπλοκη από ό,τι φανταζόμασταν.
