Αστρονόμοι εντόπισαν έναν από τους πιο ακραίους γαλαξίες που έχουν καταγραφεί ποτέ: το 99,9% της μάζας του αποτελείται από σκοτεινή ύλη, ενώ τα ορατά άστρα είναι ελάχιστα. Ο γαλαξίας, που βρίσκεται περίπου 300 εκατομμύρια έτη φωτός μακριά, ήταν τόσο αχνός που για χρόνια οι επιστήμονες δεν τον είχαν καν αναγνωρίσει ως ενιαίο σύστημα.
Στο σύμπαν υπάρχουν γαλαξίες με δισεκατομμύρια άστρα και γαλαξίες με εκατομμύρια. Και τώρα, φαίνεται, υπάρχουν και γαλαξίες που δεν έχουν σχεδόν κανένα. Αστρονόμοι επιβεβαίωσαν την ύπαρξη ενός κοσμικού αντικειμένου τόσο ασυνήθιστου που το 99,9% της μάζας του δεν εκπέμπει φως, δεν ανακλά φως, δεν κάνει τίποτα που να το κάνει ορατό. Είναι σκοτεινή ύλη — και σχεδόν τίποτα άλλο.
Ο γαλαξίας, που ονομάστηκε προσωρινά CDG-2 (Candidate Dark Galaxy-2), βρίσκεται περίπου 300 εκατομμύρια έτη φωτός από τη Γη, μέσα στο γαλαξιακό σμήνος του Περσέα. Για χρόνια, οι τέσσερις σφαιρωτές συστάδες αστέρων που τον συνθέτουν θεωρούνταν ανεξάρτητα αντικείμενα — απομονωμένες γειτονιές στο μέσο του κενού. Μετά από εξαντλητική ανάλυση δεδομένων από τα τηλεσκόπια Hubble, Euclid και Subaru, μια νέα μελέτη στο The Astrophysical Journal Letters παρουσιάζει ισχυρά στοιχεία ότι αυτές οι συστάδες ανήκουν στον ίδιο γαλαξία — έναν γαλαξία που κανένα τηλεσκόπιο δεν μπόρεσε να δει μόνο του.
Αυτό που έκανε την ανακάλυψη εφικτή ήταν ένα εξαιρετικά αχνό φως γύρω από τις τέσσερις συστάδες — ένα υπόλειμμα λάμψης που προδίδει την ύπαρξη ενός υποκείμενου γαλαξία. Η συνολική φωτεινότητα του CDG-2 αντιστοιχεί περίπου σε 6 εκατομμύρια ήλιους, με τις τέσσερις συστάδες να συνεισφέρουν το 16% αυτής της λάμψης — ένα ασυνήθιστα μεγάλο ποσοστό για τόσο μικρά τμήματα ενός γαλαξία. Αυτή η κατανομή υποδηλώνει ότι το σύστημα συγκρατείται από βαρύτητα, και άρα περιβάλλεται από έναν ιδιαίτερα πυκνό φωτοστέφανο σκοτεινής ύλης. Οι εκτιμήσεις των αστρονόμων τοποθετούν αυτό το αόρατο στρώμα στο 99,94 έως 99,98% της συνολικής μάζας του γαλαξία.
Η σκοτεινή ύλη δεν είναι κάτι εξωτικό μόνο για τον CDG-2. Αποτελεί περίπου το 27% της συνολικής ενεργειακής πυκνότητας του σύμπαντος και το 85% της συνολικής ύλης. Ακόμα και ο δικός μας γαλαξίας, ο Γαλαξίας, βρίσκεται μέσα σε ένα φωτοστέφανο που αποτελείται κατά 90% από σκοτεινή ύλη. Η διαφορά είναι ότι στον Γαλαξία υπάρχουν εκατοντάδες δισεκατομμύρια άστρα για να τον κάνουν ορατό. Στον CDG-2, τα άστρα είναι τόσο λίγα που ουσιαστικά δεν υπάρχουν.
Αυτοί οι λεγόμενοι “σκοτεινοί γαλαξίες” αρχίζουν να εμφανίζονται στα αστρονομικά αρχεία με αυξανόμενη συχνότητα, και οι επιστήμονες τους αντιμετωπίζουν ως φυσικά εργαστήρια για να κατανοήσουν τη φύση της σκοτεινής ύλης. Τι ακριβώς είναι; Από τι αποτελείται; Γιατί σε ορισμένα συστήματα συσσωρεύεται τόσο έντονα ενώ σε άλλα όχι; Ο CDG-2 δεν απαντά σε αυτές τις ερωτήσεις — αλλά τις κάνει πιο επείγουσες από ποτέ.
