Δύο σχεδόν ανέπαφοι κόσμοι στον Ειρηνικό

Δύο απομονωμένοι κοραλλιογενείς ατόλλες στον Ειρηνικό, οι Bikar και Bokak, αποδεικνύονται από τα πιο ανέπαφα θαλάσσια οικοσυστήματα που απομένουν στην περιοχή, σύμφωνα με νέα μελέτη που δημοσιεύτηκε στο Frontiers in Marine Science.

Η έρευνα ενισχύει την ανάγκη προστασίας των δύο περιοχών, οι οποίες πέρυσι ανακηρύχθηκαν το πρώτο εθνικό θαλάσσιο καταφύγιο στις Νήσους Μάρσαλ. Όπως σημειώνει ο θαλάσσιος οικολόγος Alan Friedlander από το Πανεπιστήμιο της Χαβάης, πρόκειται για από τα πιο άθικτα οικοσυστήματα που έχουν απομείνει στην περιοχή.

«Οι Bikar και Bokak δεν είναι μόνο θησαυροί για τις Νήσους Μάρσαλ αλλά για ολόκληρο τον πλανήτη, ένα δώρο από την κοινότητα του ατόλλου Utirik, που έχει παραδοσιακά και με διαρκή επαγρύπνηση προστατεύσει αυτά τα εύθραυστα οικοσυστήματα για δεκαετίες», ανέφερε ο Friedlander.

Παρότι οι παραδοσιακές κοινότητες των Μάρσαλ γνωρίζουν τις Bikar και Bokak εδώ και αιώνες, η μεγάλη απομόνωσή τους από τον άνθρωπο τις έχει διατηρήσει ασυνήθιστα ανέπαφες. Η Bikar βρίσκεται πάνω από 100 χιλιόμετρα από το πλησιέστερο κατοικημένο ατόλλο, ενώ η Bokak απέχει σχεδόν 400 χιλιόμετρα.

Τα νέα ευρήματα προέρχονται από ερευνητική αποστολή του 2023, που στόχευε στην καλύτερη δυνατή αποτύπωση των οικοσυστημάτων των δύο ατόλλων.

Στην έρευνα καταγράφηκαν 266 ταξινομικές ομάδες υφάλινων ψαριών από 38 οικογένειες, με μεγαλύτερη βιομάζα ψαριών να παρατηρείται στη Bokak. Οι καρχαρίες ξεχώρισαν ως το μεγαλύτερο μεμονωμένο μέρος της βιομάζας στον ύφαλο μπροστά από την ακτή, με ποσοστά 26,8% στη Bikar και 33,9% στη Bokak.

Με τη χρήση βαθυσκάφους, οι επιστήμονες κατέγραψαν 138 ταξινομικές ομάδες ψαριών σε μεγαλύτερα βάθη, έως και τα 275 μέτρα, ενώ 14 από αυτές φαίνεται ότι αποτελούν πρώτες καταγραφές για τις Νήσους Μάρσαλ. Οι κάμερες βαθέων υδάτων εντόπισαν επιπλέον 79 ομάδες ψαριών σε ακόμη μεγαλύτερα βάθη.

Παράλληλα, καταγράφηκαν 17 είδη θαλασσοπουλιών στα δύο ατόλλα, καθώς και 71 ίχνη από θαλάσσιες χελώνες και 132 φωλιές, κυρίως στη Bikar.

«Αυτά τα ατόλλα διαθέτουν εκτεταμένες αποικίες θαλασσοπουλιών, ώριμη αυτοφυή βλάστηση, ενεργή ωοτοκία χελωνών, υψηλή βιομάζα υφάλινων ψαριών και μεγάλους θηρευτές, κοραλλιογενείς υφάλους που κυριαρχούν στη Bokak, πολύπλοκα μεσοφωτικά ενδιαιτήματα και εκπληκτικά ποικιλόμορφες και ελάχιστα γνωστές κοινότητες βαθέων υδάτων», είπε ο Friedlander.

«Αποτελούν από τα καλύτερα οικολογικά συστήματα αναφοράς που έχουμε για να καταλάβουμε τι έχουμε χάσει αλλού και για να δώσουν τις βασικές γνώσεις που χρειάζονται για αποτελεσματικές προσπάθειες διατήρησης και αποκατάστασης».

Ωστόσο, ακόμη και σε αυτά τα απομονωμένα ατόλλα του Ειρηνικού, υπάρχουν σημάδια οικολογικής παρέμβασης. Την περίοδο των ερευνών του 2023, τόσο η Bikar όσο και η Bokak φιλοξενούσαν πληθυσμούς εισαχθέντων πολυνησιακών αρουραίων (Rattus exulans), ενώ δεν μένουν ανεπηρέαστες από τη θέρμανση των υδάτων, τη λεύκανση των κοραλλιών και την οξίνιση των ωκεανών.

Οι ερευνητές γράφουν ότι χρησιμοποιούν τον όρο «σχετικά ανέπαφα» ως συγκριτική περιγραφή και όχι ως υπόθεση πως οι απομακρυσμένοι ύφαλοι είναι παρθένοι ή ιστορικά αδιατάρακτοι.

«Η απομόνωση μπορεί να μειώσει ορισμένες μορφές άμεσης τοπικής ανθρώπινης πίεσης, αλλά δεν εξαλείφει ιστορικές, εισαγόμενες ή παγκόσμιες ανθρωπογενείς επιδράσεις και η οικολογική κατάσταση πρέπει επομένως να αξιολογείται με βάση τα παρατηρούμενα χαρακτηριστικά του οικοσυστήματος και όχι μόνο με βάση την απομόνωση», αναφέρουν.

Ακόμη κι αν οι Bikar και Bokak δεν είναι τελείως ανέπαφες, βρίσκονται όσο πιο κοντά γίνεται σε αυτό.

Και αυτό, όπως δείχνει η έρευνα, τις καθιστά ιδιαίτερα σημαντικές για μελέτη, καθώς οι περισσότεροι κοραλλιογενείς ατόλλοι δεν μοιάζουν πια έτσι εξαιτίας της ανθρώπινης δραστηριότητας.

Η αντίθεση φάνηκε έντονα λίγες μέρες μετά την έρευνα στη Bokak, όταν η αποστολή πέρασε στο ατόλλο Bikini, γνωστό για τις πυρηνικές δοκιμές των ΗΠΑ στα μέσα του 20ού αιώνα.

«Εκείνα τα χρόνια, οι βομβαρδισμοί εξαΰλωσαν τρία νησιά και άφησαν πίσω ραδιενεργή μόλυνση που, μέχρι σήμερα, καθιστά το ατόλλο μη κατοικήσιμο», έγραψε μέλος της αποστολής σε ημερολόγιο πεδίου.

«Συνολικά, η αίσθηση εδώ είναι βαριά. Όλα μοιάζουν λίγο λάθος. Οι πρώτες καταδύσεις βρήκαν κάποια ψάρια και λίγα σημεία με ζωντανά κοράλλια, αλλά και πολύ θρυμματισμένο, νεκρό ύφαλο με ελάχιστη ζωή».

Τα ευρήματα δημοσιεύονται στο Frontiers in Marine Science.

Πηγή: sciencealert.com.