Δύο επεισόδια του Doctor Who από τη δεκαετία του 1960 που θεωρούνταν χαμένα για πάντα έχουν ανακαλυφθεί εκ νέου και θα είναι διαθέσιμα στο BBC iPlayer αυτό το Πάσχα. Η ανακάλυψη αναζωπυρώνει το ενδιαφέρον για τα εκατοντάδες επεισόδια της σειράς που εξακολουθούν να αγνοούνται.
Για τους φανατικούς του Doctor Who, η είδηση έχει κάτι από αρχαιολογικό εύρημα: δύο επεισόδια της σειράς από τα πρώτα χρόνια της, τη δεκαετία του 1960, που είχαν χαθεί από τα αρχεία του BBC, έχουν εντοπιστεί και θα προβληθούν στο iPlayer κατά τη διάρκεια του Πάσχα. Για μια σειρά που ξεκίνησε το 1963 και αποτελεί κομμάτι της βρετανικής πολιτιστικής ταυτότητας, κάθε τέτοια ανακάλυψη είναι γεγονός.
Το πρόβλημα με τα χαμένα επεισόδια του Doctor Who δεν είναι καινούριο — είναι μια από τις μεγαλύτερες τραγωδίες στην ιστορία της τηλεόρασης. Το BBC, όπως και πολλά άλλα κανάλια της εποχής, ακολουθούσε τη συνήθη πρακτική της δεκαετίας του ’60 και ’70: διέγραφε ή κατέστρεφε παλιές ταινίες για να εξοικονομήσει χώρο αποθήκευσης και να επαναχρησιμοποιήσει τα μαγνητοσκόπια. Κανείς δεν φανταζόταν τότε ότι αυτές οι ηχογραφήσεις θα αποκτούσαν κάποτε τεράστια πολιτιστική και εμπορική αξία. Το αποτέλεσμα είναι ότι από τα πρώτα χρόνια της σειράς — την εποχή του Πρώτου και Δεύτερου Doctor — λείπουν περισσότερα από 97 επεισόδια, πολλά από τα οποία ίσως να μην βρεθούν ποτέ.
Η ανακάλυψη χαμένων επεισοδίων γίνεται συνήθως με έναν από τους εξής τρόπους: εντοπισμός αντιγράφων σε αρχεία τηλεοπτικών σταθμών του εξωτερικού που αγόρασαν τα δικαιώματα εκπομπής δεκαετίες πριν, ή εύρεση ιδιωτικών συλλογών από ανθρώπους που κατέγραψαν τα επεισόδια κατά την αρχική τους προβολή. Και στις δύο περιπτώσεις, πρόκειται για μια διαδικασία που μοιάζει περισσότερο με ντετεκτιβίστικη έρευνα παρά με αρχειακή εργασία — και που συνεχίζεται ακόμα.
Η σημασία αυτών των ανακαλύψεων ξεπερνά τον κύκλο των φανατικών της σειράς. Αποτελούν υπενθύμιση ότι η πολιτιστική μνήμη είναι εύθραυστη, και ότι η ψηφιακή εποχή — παρά τις υποσχέσεις της για αιώνια αποθήκευση — δεν εγγυάται τίποτα αν δεν υπάρχει συστηματική φροντίδα. Το BBC έχει επενδύσει σημαντικά στην ψηφιοποίηση και διατήρηση του αρχείου του τα τελευταία χρόνια, αλλά για τα επεισόδια που καταστράφηκαν φυσικά, καμία τεχνολογία δεν μπορεί να κάνει θαύματα.
Τα δύο επεισόδια που θα προβληθούν αυτό το Πάσχα θα είναι διαθέσιμα μέσω BBC iPlayer για χρήστες στο Ηνωμένο Βασίλειο. Για τους υπόλοιπους, η ανακάλυψη παραμένει μια είδηση που θυμίζει πόσα ακόμα μπορεί να κρύβονται σε κάποιο ξεχασμένο αρχείο, σε κάποιο υπόγειο, σε κάποια παλιά κασέτα που δεν έχει ανοίξει κανείς εδώ και δεκαετίες.
