Από την ακρίβεια στην οργή: Η κοινωνική ένταση εξαπλώνεται στην Ευρώπη με αφετηρία τη Γαλλία

Η κοινωνική ένταση που εκδηλώθηκε στη Γαλλία λειτουργεί ως καταλύτης για κύμα κινητοποιήσεων και σε άλλες ευρωπαϊκές χώρες, επαναφέροντας στο προσκήνιο τα κοινά οικονομικά και κοινωνικά ζητήματα: τη χρηματοδότηση της εκπαίδευσης, τις ανισότητες, την πτώση του βιοτικού επιπέδου και την έκρηξη των τιμών.

Από το Βέλγιο μέχρι τις χώρες του Νότου, συνδικάτα και κοινωνικές ομάδες οργανώνουν πορείες και στάσεις εργασίας. Παρότι η ένταση διαφέρει από περιοχή σε περιοχή, οι διαδηλώσεις αναδεικνύουν τη διάχυτη ανησυχία για το αυξανόμενο κόστος διαβίωσης που πιέζει τους οικογενειακούς προϋπολογισμούς. Οι Βρυξέλλες και οι εθνικές κυβερνήσεις παρακολουθούν την εξάπλωση των αιτημάτων, αναγνωρίζοντας την αυξανόμενη πίεση για μέτρα στήριξης. Η Ευρώπη καλείται να ισορροπήσει ανάμεσα στη δημοσιονομική σταθερότητα και την κοινωνική συνοχή.

Στην Ιταλία, το Μιλάνο μετατράπηκε σε πεδίο συγκρούσεων που ξεκίνησαν το Σάββατο και συνεχίστηκαν και χθες στο κέντρο της πόλης. Η αστυνομία έκανε χρήση δακρυγόνων, αφότου δέχθηκε επίθεση από κουκουλοφόρους που πετούσαν πέτρες στην πλατεία μπροστά από τον γοτθικό καθεδρικό ναό και έσπαγαν βιτρίνες. Η μεγάλη διαδήλωση ενάντια στο κόστος ζωής ήταν ειρηνική μέχρι τη διάσπαση ομάδων κουκουλοφόρων, οι οποίοι επιτέθηκαν στις δυνάμεις ασφαλείας.

Αστυνομικοί προσπάθησαν επίσης να απομακρύνουν κουκουλοφόρους από την Galleria Vittorio Emanuele II, την πολυτελή εμπορική στοά στη μία πλευρά της πλατείας του καθεδρικού. Τα καταστήματα κατέβασαν ρολά και οι τουρίστες εγκατέλειψαν την περιοχή. Ο σταθμός του μετρό Ντουόμο έκλεισε κατά τη διάρκεια των επεισοδίων, ενώ αναφέρθηκαν τραυματισμοί και έγιναν συλλήψεις, σύμφωνα με ιταλικά μέσα ενημέρωσης.

Συγκρούσεις σημειώθηκαν και στην Μπολόνια, έπειτα από διαμαρτυρίες για το κόστος ζωής. Η αστυνομία χρησιμοποίησε αντλίες νερού για να διαλύσει τα πλήθη και προχώρησε σε επτά συλλήψεις. Η ιταλίδα πρωθυπουργός Τζόρτζια Μελόνι, η οποία αντιμετωπίζει εκλογές τον επόμενο χρόνο, καταδίκασε τη βία. «Η διαδήλωση είναι δικαίωμα. Η μετατροπή των πόλεών μας σε πεδία μάχης δεν είναι», ανέφερε στο X.

Την ίδια ημέρα μεγάλες διαδηλώσεις έγιναν και στο Βέλγιο. Οι συγκεντρωμένοι διαμαρτυρήθηκαν για το αυξανόμενο κόστος της εκπαίδευσης και για μεταρρυθμίσεις που, όπως φοβούνται, θα καταστήσουν την τριτοβάθμια εκπαίδευση λιγότερο προσβάσιμη.

Στο κέντρο των Βρυξελλών συγκεντρώθηκαν διαδηλωτές, πολλοί με μάσκες, φωνάζοντας αντιφασιστικά συνθήματα. Η αστυνομία έκανε χρήση δακρυγόνων και αντλιών νερού, ενώ διαδηλωτές ανέτρεψαν ένα αυτοκίνητο. Διαμαρτυρία πραγματοποιήθηκε και στη Λιέγη, στα ανατολικά της χώρας, όπου φοιτητές νωρίτερα τον μήνα διαδήλωσαν για το γαλλόφωνο εκπαιδευτικό σύστημα, επικαλούμενοι την αύξηση του κόστους της εκπαίδευσης και τις δυσκολίες πρόσβασης σε εκπαιδευτικό υλικό.

Στην Πορτογαλία, δεκάδες χιλιάδες άνθρωποι διαδήλωσαν το Σάββατο στο κέντρο της Λισαβόνας, διαμαρτυρόμενοι για την αύξηση του κόστους διαβίωσης και την επιδείνωση της στεγαστικής κρίσης, αυξάνοντας την πίεση στην κεντροδεξιά κυβέρνηση.

Το μεγαλύτερο συνδικάτο της χώρας, το CGTP, που διοργάνωσε τη συγκέντρωση, ανέφερε ότι «πολλές δεκάδες χιλιάδες πολίτες» συγκεντρώθηκαν σε μία από τις κύριες λεωφόρους της πρωτεύουσας. Οι διαδηλωτές καταγγέλλουν ότι οι χαμηλοί μισθοί δεν συμβαδίζουν με το κόστος στέγασης και το αυξανόμενο κόστος ζωής, αφήνοντας πολλούς να αγωνίζονται να τα βγάλουν πέρα σε αυτό το κράτος – μέλος της Ευρωπαϊκής Ένωσης και του ΝΑΤΟ.

Η διαδήλωση ήρθε έπειτα από ημέρες αυξανόμενης αναταραχής, συμπεριλαμβανομένου ενός καταυλισμού σκηνών που είχαν στήσει ακτιβιστές στη βόρεια πόλη του Πόρτο, διαμαρτυρόμενοι για το πρόβλημα της στέγασης. Η αστυνομία εκκένωσε τον καταυλισμό.

Ο πληθωρισμός στην Πορτογαλία έφτασε το 3,6% τον Σεπτέμβριο, λόγω της αύξησης των τιμών τροφίμων και καυσίμων, που ανέβηκαν κατά 15% σε ετήσια βάση μετά την ένταση στη Μέση Ανατολή. Οι τιμές κατοικιών έχουν υπερδιπλασιαστεί από το 2017, ενώ τα ενοίκια για νέες μισθώσεις έχουν σχεδόν διπλασιαστεί, τροφοδοτώντας μία από τις χειρότερες κρίσεις προσιτής στέγασης στην Ευρώπη.

Στην Αλβανία, οι μεγάλες διαδηλώσεις συνεχίστηκαν για έκτη ημέρα υπό την ηγεσία φοιτητών, τροφοδοτούμενες από την οργή για σκάνδαλα διαφθοράς της κυβέρνησης, την έλλειψη θέσεων εργασίας και τα αιτήματα για βελτίωση της εκπαίδευσης.

Οι διαδηλωτές απαιτούν την παραίτηση του πρωθυπουργού Εντι Ράμα. Χθες χιλιάδες συγκεντρώθηκαν έξω από το υπουργείο Παιδείας – η αστυνομία τους επιτέθηκε με δακρυγόνα, αντλίες νερού και σφαίρες από καουτσούκ. Ο Εντι Ράμα απέρριψε τις εκκλήσεις για παραίτηση και δήλωσε ότι οι διαμαρτυρίες στους δρόμους αποτελούν απειλή όχι για την κυβέρνησή του, αλλά για τις ελπίδες της Αλβανίας να ενταχθεί στην Ευρωπαϊκή Ένωση. Εκπρόσωπος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής κατήγγειλε «τη χρήση βίας στα Τίρανα και άλλες πόλεις στην Αλβανία».

Οι αναταραχές αποτελούν τη μεγαλύτερη πρόκληση μέχρι σήμερα για τον Ράμα, ο οποίος κυβερνά από το 2013 και πέρυσι κέρδισε μια τέταρτη θητεία. «Δεν αμφισβητούμαι, η κυβέρνηση δεν αμφισβητείται, αλλά μια πορεία αμφισβητείται, μια αποστολή αμφισβητείται», δήλωσε σε ζωντανή μετάδοση στο Facebook. «Οι Αλβανοί πρέπει να σκεφτούν πολύ καθαρά: Θέλουν αυτό, θέλουν εκείνο ή θέλουν την ΕΕ;». Η αστυνομία ανέφερε ότι 388 άτομα κατηγορήθηκαν για ποινικά αδικήματα κατά τη διάρκεια των διαδηλώσεων. Δεκάδες αστυνομικοί και διαδηλωτές έχουν τραυματιστεί.