Το σύστημα ελέγχου επόμενης γενιάς για τους δορυφόρους GPS του αμερικανικού στρατού έχει μετατραπεί σε ένα από τα μεγαλύτερα τεχνολογικά αποτυχημένα προγράμματα της αμυντικής βιομηχανίας. Παρά τα 8 δισεκατομμύρια δολάρια που έχουν δαπανηθεί και 15 χρόνια ανάπτυξης, το σύστημα παραμένει μη λειτουργικό — και το Πεντάγωνο εξετάζει πλέον σοβαρά το ενδεχόμενο ακύρωσής του.
Το 2010, το αμερικανικό Πεντάγωνο ανέθεσε στην εταιρεία RTX — τότε γνωστή ως Raytheon — την ανάπτυξη ενός νέου συστήματος ελέγχου για τους δορυφόρους GPS. Το πρόγραμμα, γνωστό ως OCX (GPS Next-Generation Operational Control System), θα έπρεπε να είχε ολοκληρωθεί το 2016 με κόστος 3,7 δισεκατομμυρίων δολαρίων. Σήμερα, το 2025, ο λογαριασμός έχει φτάσει τα 8 δισεκατομμύρια και το σύστημα εξακολουθεί να μην είναι έτοιμο για επιχειρησιακή χρήση.
Το OCX σχεδιάστηκε για να διαχειρίζεται τη νέα γενιά δορυφόρων GPS III, που ξεκίνησε να εκτοξεύεται από το 2018. Βασικό χαρακτηριστικό τους είναι τα λεγόμενα σήματα M-code — στρατιωτικής κρυπτογράφησης σήματα που είναι ανθεκτικά στην παρεμβολή και δύσκολο να πλαστογραφηθούν. Σε μια εποχή που η παρεμβολή GPS έχει γίνει καθημερινή πραγματικότητα σε πολεμικές ζώνες όπως η Ουκρανία και η Μέση Ανατολή, η σημασία αυτών των σημάτων είναι κρίσιμη. Χωρίς λειτουργικό OCX, ο στρατός δεν μπορεί να αξιοποιήσει πλήρως αυτές τις δυνατότητες σε περίπου 700 κατηγορίες οπλικών συστημάτων — από αεροπλάνα και πλοία μέχρι πυραύλους.
Τον Ιούλιο του 2024, η Space Force τυπικά παρέλαβε το σύστημα από την RTX, σηματοδοτώντας — θεωρητικά — ένα νέο κεφάλαιο για το πρόγραμμα. Στην πράξη, όμως, οι δοκιμές που ακολούθησαν αποκάλυψαν νέα, εκτεταμένα προβλήματα σε όλα τα υποσυστήματα. Ο Thomas Ainsworth, βοηθός υπουργός Αεροπορίας για τις διαστημικές προμήθειες, ενημέρωσε πρόσφατα το Κογκρέσο ότι το OCX εξακολουθεί να αντιμετωπίζει σοβαρές δυσλειτουργίες, πολλές από τις οποίες παραμένουν αναπάντητες. «Για πάνω από 15 χρόνια, το πρόγραμμα έχει αντιμετωπίσει σημαντικές τεχνικές προκλήσεις, καθυστερήσεις και αύξηση κόστους», είπε χαρακτηριστικά.
Η αποτυχία του OCX ανάγκασε τον στρατό να αναβαθμίσει το παλιό σύστημα ελέγχου GPS που χρησιμοποιείται εδώ και δεκαετίες, ώστε να μπορεί να διαχειρίζεται τους νέους δορυφόρους. Μια αναβάθμιση το 2020 επέτρεψε στη Space Force να αρχίσει να χρησιμοποιεί ένα υποσύνολο των δυνατοτήτων M-code — αλλά αυτό παραμένει μια προσωρινή λύση, όχι η μόνιμη απάντηση που υποτίθεται ότι θα έδινε το OCX.
Τώρα, το Πεντάγωνο εξετάζει όλες τις επιλογές, συμπεριλαμβανομένης της πλήρους ακύρωσης του προγράμματος. Η RTX, από την πλευρά της, υποστηρίζει ότι παρέδωσε ένα «λειτουργικά ικανό σύστημα» και συνεργάζεται με την κυβέρνηση για να αντιμετωπίσει τα υπόλοιπα ζητήματα. Η Υπηρεσία Λογιστικού Ελέγχου των ΗΠΑ (GAO), ωστόσο, έχει καταγράψει «κακές αποφάσεις προμηθειών» και «αργή αναγνώριση προβλημάτων ανάπτυξης» ως τις βαθύτερες αιτίες της κατάρρευσης. Τα προβλήματα κυβερνοασφάλειας και ο υψηλός ρυθμός σφαλμάτων στον κώδικα ήταν από τα πρώτα σημάδια που αγνοήθηκαν.
Το GPS είναι υποδομή που αγγίζει τα πάντα — από τη ναυσιπλοΐα και τις αερομεταφορές μέχρι τις χρηματοπιστωτικές συναλλαγές και τα στρατιωτικά χτυπήματα ακριβείας. Το ερώτημα που μένει ανοιχτό δεν είναι μόνο τι θα γίνει με τα 8 δισεκατομμύρια που έχουν ήδη δαπανηθεί, αλλά πώς η μεγαλύτερη στρατιωτική δύναμη στον κόσμο κατάφερε να χάσει τον έλεγχο ενός προγράμματος λογισμικού για ενάμιση δεκαετία — και τι σημαίνει αυτό για τα επόμενα φιλόδοξα διαστημικά της σχέδια.
