Νέα έρευνα αποκαλύπτει ότι το Doggerland, η χερσόνησος που κάποτε ένωνε τη Βρετανία με την ηπειρωτική Ευρώπη, φιλοξενούσε πυκνά δάση χιλιάδες χρόνια νωρίτερα από ό,τι πίστευαν οι επιστήμονες. Τα ευρήματα αλλάζουν την εικόνα που έχουμε για τον τρόπο που οι πρώτοι άνθρωποι κατοίκησαν τη βόρεια Ευρώπη μετά την τελευταία Εποχή των Παγετώνων.
Κάτω από τα νερά της Βόρειας Θάλασσας κρύβεται ένας κόσμος που χάθηκε πριν από χιλιάδες χρόνια. Το Doggerland — μια τεράστια χερσαία έκταση που κάποτε ένωνε τη Βρετανία με τη σημερινή Ολλανδία, τη Δανία και τη Γερμανία — δεν ήταν απλώς ένα πέρασμα για νομαδικές ομάδες. Ήταν ένα πλούσιο οικοσύστημα με δάση, ποτάμια και άγρια ζωή, και σύμφωνα με νέα έρευνα, αυτό το περιβάλλον άνθισε πολύ νωρίτερα από ό,τι είχαμε φανταστεί.
Η μελέτη, που δημοσιεύτηκε στο επιστημονικό περιοδικό PNAS από ερευνητές του Πανεπιστημίου του Warwick, χρησιμοποίησε μια τεχνική γνωστή ως sedaDNA — αρχαίο DNA διατηρημένο μέσα σε ιζήματα του βυθού. Αναλύοντας 252 δείγματα από 41 πυρήνες ιζημάτων κατά μήκος ενός προϊστορικού ποτάμιου συστήματος, οι επιστήμονες κατάφεραν να ανακατασκευάσουν την οικολογική ιστορία της περιοχής με λεπτομέρεια που δεν είχε επιτευχθεί ποτέ πριν.
Τα αποτελέσματα είναι εντυπωσιακά. Είδη όπως η βελανιδιά, η φτελιά και η φουντουκιά εντοπίστηκαν στο νότιο Doggerland πριν από περισσότερα από 16.000 χρόνια — αρκετές χιλιετίες νωρίτερα από ό,τι δείχνουν τα αρχεία γύρης από τη Βρετανία. Ακόμα πιο εντυπωσιακή είναι η ανίχνευση DNA από το Tilia, ένα δέντρο που αγαπά τη ζεστασιά, περίπου 2.000 χρόνια νωρίτερα από κάθε προηγούμενη καταγραφή στη Βρετανία. Και μια πραγματικά απρόσμενη ανακάλυψη: ίχνη του Pterocarya, ενός συγγενή της καρυδιάς που θεωρούνταν εξαφανισμένος από τη βορειοδυτική Ευρώπη εδώ και 400.000 χρόνια, υποδηλώνουν ότι το είδος επέζησε στην περιοχή πολύ περισσότερο από ό,τι πίστευε η επιστήμη.
Τα ευρήματα ρίχνουν νέο φως και στο λεγόμενο “Παράδοξο του Reid” — το αίνιγμα του πώς τα δέντρα επανεποίκησαν τη βόρεια Ευρώπη τόσο γρήγορα μετά το τέλος της τελευταίας Εποχής των Παγετώνων. Η απάντηση μπορεί να βρίσκεται σε μικρές “μικροκαταφύγιες” όπου φυτά επέζησαν τις παγωμένες συνθήκες, με το Doggerland να αποτελεί ένα από τα σημαντικότερα τέτοια καταφύγια. Παράλληλα, η έρευνα αμφισβητεί την ιδέα ότι η περιοχή βυθίστηκε ξαφνικά — τα δεδομένα δείχνουν ότι τμήματά της παρέμειναν πάνω από το νερό ακόμα και μετά το τσουνάμι Storegga πριν από 8.150 χρόνια, ίσως μέχρι και πριν από 7.000 χρόνια.
Για την ανθρώπινη ιστορία, οι συνέπειες είναι εξίσου σημαντικές. Ένα δασωμένο τοπίο με άφθονους πόρους — αγριόχοιρους, καρπούς, νερό — θα μπορούσε να είχε συντηρήσει κοινότητες της Μεσολιθικής εποχής πολύ πριν από τον πολιτισμό Maglemosian που γνωρίζουμε καλύτερα. Αυτό ίσως εξηγεί και γιατί τα αρχαιολογικά ίχνη αυτής της περιόδου είναι τόσο σπάνια στη Βρετανία: οι άνθρωποι ζούσαν εκεί που σήμερα είναι βυθός. Το Doggerland δεν ήταν απλώς γέφυρα — ήταν σπίτι.
