Η έρευνα δείχνει ότι το να είναι κάποιος ανοιχτόμυαλος έχει σημαντικά οφέλη, από την καλύτερη πρόβλεψη γεωπολιτικών εξελίξεων έως την πιο ψύχραιμη διαχείριση δύσκολων θεμάτων. Η Stephanie Dolbier και οι συνεργάτες της στο University of California, Los Angeles συγκεντρώνουν τεχνικές που μπορούν να βοηθήσουν το μυαλό να γίνει πιο ευέλικτο, με κοινό παρονομαστή την ικανότητα να αντέχει το συναισθηματικό βάρος της αλλαγής γνώμης. Ο Philip Tetlock στο University of Pennsylvania έχει δείξει ότι η ανοιχτόμυαλη σκέψη συνδέεται με καλύτερη πρόβλεψη γεωπολιτικών γεγονότων, ενώ σε διαγωνισμό δύο ετών με περισσότερους από 700 συμμετέχοντες οι κορυφαίοι «superforecasters» άλλαζαν πιο εύκολα άποψη όταν προέκυπταν νέα στοιχεία. Έρευνα του 2019 για το “wise reasoning” έδειξε επίσης ότι όσοι περιγράφουν πιο λεπτομερώς τα συναισθήματά τους εξετάζουν καλύτερα διαφορετικές οπτικές. Σε μία μελέτη, άνθρωποι που εκπαιδεύτηκαν να απαντούν σε upsetting events «like scientists, objectively and analytically» έγιναν πιο ανοιχτόμυαλοι σε ζητήματα όπως το Israeli-Palestinian conflict, και τα οφέλη αυτής της σύντομης παρέμβασης διατηρήθηκαν για τουλάχιστον πέντε μήνες μετά το αρχικό τεστ.
Το να αλλάζει κανείς γνώμη δεν είναι εύκολο και συχνά αντιμετωπίζεται σχεδόν σαν αδυναμία. Όμως η έρευνα δείχνει πως η ανοιχτόμυαλη στάση έχει σημαντικά οφέλη, από την καλύτερη πρόβλεψη γεωπολιτικών εξελίξεων έως τη πιο ψύχραιμη διαχείριση δύσκολων θεμάτων. Η Stephanie Dolbier και οι συνεργάτες της στο University of California, Los Angeles συγκεντρώνουν τεχνικές που μπορούν να βοηθήσουν το μυαλό να γίνει πιο ευέλικτο, με κοινό παρονομαστή την ικανότητα να αντέχει το συναισθηματικό βάρος της αλλαγής γνώμης.
Η ανοιχτόμυαλη σκέψη δεν είναι ίδια σε όλους και μπορεί να μετρηθεί μέσα από το πόσο συμφωνεί κάποιος με προτάσεις που δείχνουν διάθεση να εξετάζει εναλλακτικές και να αναθεωρεί όταν προκύπτουν νέα δεδομένα. Όσο πιο εύκολα κάποιος δέχεται να δει μια άλλη πλευρά, τόσο πιο ανοιχτόμυαλος θεωρείται. Και αυτή η στάση, σύμφωνα με τη σχετική έρευνα, συνδέεται με ουσιαστικά πλεονεκτήματα.
Ο Philip Tetlock στο University of Pennsylvania έχει δείξει ότι η ανοιχτόμυαλη σκέψη βελτιώνει την πρόβλεψη γεωπολιτικών γεγονότων. Σε διαγωνισμό δύο ετών με περισσότερους από 700 συμμετέχοντες, οι κορυφαίοι «superforecasters» άλλαζαν πολύ πιο εύκολα άποψη όταν προέκυπταν νέα στοιχεία από τον μέσο συμμετέχοντα. Η ίδια ευελιξία, σύμφωνα με την έρευνα, μπορεί να λειτουργήσει και ως ανάχωμα απέναντι σε παράλογες πεποιθήσεις που βασίζονται σε βιαστικά συμπεράσματα για τον κόσμο.
Στην πράξη, όμως, το να μείνει κανείς ανοιχτός σε νέα δεδομένα είναι συχνά πιο δύσκολο απ’ όσο ακούγεται. Πολλοί διστάζουν να παραδεχθούν ότι έκαναν λάθος στο παρελθόν, ενώ οι απόψεις τους δένονται στενά με στοιχεία της ταυτότητάς τους, όπως η θρησκεία ή η πολιτική τους στάση. Γι’ αυτό και ο εγκέφαλος καταφεύγει συχνά στο λεγόμενο motivated reasoning, δηλαδή στην αναζήτηση δικαιολογιών που ενισχύουν τις αρχικές πεποιθήσεις, ακόμη κι αν αυτό απαιτεί λογικά άλματα ή παραπληροφόρηση.
Η δυνατότητα να μένει κανείς ανοιχτός απαιτεί, λοιπόν, αντοχή απέναντι στη συναισθηματική δυσφορία. Εκεί μπαίνει στο προσκήνιο η συναισθηματική επίγνωση. Έρευνα του 2019 για το “wise reasoning” έδειξε ότι όσοι περιγράφουν πιο λεπτομερώς τα συναισθήματά τους εξετάζουν καλύτερα διαφορετικές οπτικές από εκείνους που απλώς τα χαρακτηρίζουν ως «καλά» ή «κακά». Με άλλα λόγια, όσο πιο καθαρά αναγνωρίζει κανείς τι νιώθει, τόσο πιο εύκολα μπορεί να δει και το επιχείρημα του άλλου.
Σε μία μελέτη, άνθρωποι που εκπαιδεύτηκαν να απαντούν σε upsetting events «like scientists, objectively and analytically» έγιναν πιο ανοιχτόμυαλοι σε θέματα όπως το Israeli-Palestinian conflict. Τα οφέλη αυτής της σύντομης παρέμβασης διατηρήθηκαν για τουλάχιστον πέντε μήνες μετά το αρχικό τεστ. Η λογική πίσω από αυτά τα ευρήματα είναι απλή: όταν κάποιος μαθαίνει να παρατηρεί τις αντιδράσεις του χωρίς να παρασύρεται αμέσως από αυτές, κερδίζει χώρο για πιο ισορροπημένη σκέψη.
Η Dolbier και οι συνεργάτες της επισημαίνουν ότι πολλές από αυτές τις τεχνικές χρειάζονται ακόμη πιο συστηματική δοκιμή σε διαφορετικά περιβάλλοντα, ενώ στην πορεία μπορεί να προκύψουν κι άλλες. Όμως η ήδη διαθέσιμη έρευνα δείχνει πως υπάρχουν πρακτικοί δρόμοι για να γίνει το μυαλό πιο ευέλικτο, ακόμη κι όταν η αλλαγή γνώμης μοιάζει με δύσκολη δοκιμασία.
