Home Science

Γονιδιακό αποτύπωμα στη μισοφωνία: δεσμοί με άγχος, κατάθλιψη και PTSD

Από Trantorian 18 Απριλίου 2026 1 λεπτό ανάγνωσης
Γονιδιακό αποτύπωμα στη μισοφωνία: δεσμοί με άγχος, κατάθλιψη και PTSD

Ολλανδική μελέτη βρίσκει γενετική επικάλυψη της μισοφωνίας με άγχος, κατάθλιψη και PTSD, καθώς και με εμβοές. Έρευνα στο ΗΒ εκτιμά επιπολασμό 18,4% και χαρτογραφεί χαρακτηριστικές αντιδράσεις.

Η μισοφωνία φαίνεται να μοιράζεται γενετικούς παράγοντες κινδύνου με το άγχος, την κατάθλιψη και τη διαταραχή μετατραυματικού στρες (PTSD), σύμφωνα με ολλανδική μελέτη του 2023 στο Frontiers in Neuroscience. Η ομάδα του ψυχιάτρου Dirk Smit (Πανεπιστήμιο Άμστερνταμ) ανέλυσε γενετικά δεδομένα από τις βάσεις Psychiatric Genomics Consortium, UK Biobank και 23andMe, εστιάζοντας σε άτομα που αυτοπροσδιορίστηκαν ότι έχουν μισοφωνία.

Οι ερευνητές εντόπισαν αυξημένη συχνότητα γονιδιακών παραγόντων που σχετίζονται με ψυχιατρικές διαταραχές και με εμβοές στους συμμετέχοντες με μισοφωνία. «Υπήρχε επίσης επικάλυψη με τη γενετική του PTSD», είπε ο Smit στο PsyPost, προσθέτοντας ότι αυτό ίσως δείχνει κοινό νευροβιολογικό σύστημα και υποψήφιες θεραπευτικές τεχνικές δανεισμένες από το PTSD για τη μισοφωνία. Οι συγγραφείς διευκρινίζουν ότι η γενετική συσχέτιση δεν αποδεικνύει κοινό μηχανισμό, μόνο παρόμοιους παράγοντες κινδύνου.

Η μισοφωνία είναι έντονη συναισθηματική αντίδραση σε καθημερινούς ήχους—μάσημα, αναπνοή, ρουφώντας, ροχαλητό—που για ορισμένους προκαλούν από εκνευρισμό μέχρι δυσφορία ικανή να διαλύσει την καθημερινότητα. Προηγούμενες μελέτες δείχνουν ότι τα άτομα αυτά τείνουν να εσωτερικεύουν τη δυσφορία τους· τα νέα ευρήματα την «δένουν» και με χαρακτηριστικά προσωπικότητας όπως ανησυχία, ενοχή, μοναξιά και νευρωτισμός. «Έχει υποστηριχθεί ότι η μισοφωνία βασίζεται περισσότερο στα αισθήματα ενοχής για την προκληθείσα ενόχληση και οργή, παρά στις ίδιες τις συμπεριφορικές εκδηλώσεις οργής», σημειώνουν οι ερευνητές.

Απροσδόκητα, άτομα με διαταραχή αυτιστικού φάσματος (ΔΑΦ) εμφάνισαν μικρότερη πιθανότητα μισοφωνίας, παρότι συχνά δυσκολεύονται με τους ήχους. «Τα αποτελέσματά μας υποδεικνύουν ότι μισοφωνία και ΔΑΦ είναι σχετικά ανεξάρτητες διαταραχές ως προς τη γονιδιωματική ποικιλότητα», γράφει η ομάδα, ανοίγοντας το ενδεχόμενο υποτύπων μισοφωνίας που τροφοδοτούνται κυρίως από εξάρτηση αρνητικών συναισθημάτων σε συγκεκριμένους ήχους, με ρόλο των χαρακτηριστικών προσωπικότητας.

Τα δεδομένα προήλθαν κυρίως από ευρωπαϊκούς πληθυσμούς και η μισοφωνία ήταν αυτοαναφερόμενη, όχι κλινικά διαγνωσμένη—περιορισμοί που αναγνωρίζουν οι συγγραφείς. Παράλληλα, μια ξεχωριστή έρευνα στο Ηνωμένο Βασίλειο το 2023 αποτύπωσε επιπολασμό 18,4% σε ενήλικες, με δείγμα 772 ατόμων κατανεμημένο αλγοριθμικά ώστε να αντανακλά φύλο (συμπεριλαμβανομένων μη δυαδικών), ηλικία και εθνικότητα της απογραφής. Το ερωτηματολόγιο χαρτογράφησε πέντε διαστάσεις της μισοφωνίας και έδειξε ότι, σε σχέση με τον γενικό πληθυσμό, οι αρνητικές αντιδράσεις στους καθολικά αντιπαθείς ήχους συνοδεύονται συχνότερα από θυμό και πανικό, αίσθημα παγίδευσης και δυσκολία διαφυγής. Άτομα με μισοφωνία ενοχλούνται επίσης από ήχους όπως φυσιολογική αναπνοή και κατάποση, που συνήθως περνούν απαρατήρητοι· λιγότερο από 14% γνώριζε τον ίδιο τον όρο, με την ομάδα της Οξφόρδης να εκτιμά ότι το εργαλείο μπορεί να βοηθήσει κλινικούς να εντοπίσουν έγκαιρα τους πάσχοντες.