Επτά διαστάσεις, ένα παράδοξο: νέα πρόταση για τις μαύρες τρύπες

Από Trantorian 17 Απριλίου 2026 1 λεπτό ανάγνωσης
Επτά διαστάσεις, ένα παράδοξο: νέα πρόταση για τις μαύρες τρύπες

Ομάδα φυσικών προτείνει ότι ο χωροχρόνος έχει επτά διαστάσεις και πεδίο στρέψης. Το σενάριο δίνει υπόλειμμα εξάτμισης που διασώζει πληροφορία και ίσως συνδέεται με σκοτεινή ύλη.

Μια θεωρητική πρόταση εισάγει τρεις επιπλέον, «διπλωμένες» διαστάσεις στον γνωστό τετραδιάστατο χωροχρόνο και χρησιμοποιεί το πεδίο στρέψης για να απαντήσει στο παράδοξο της πληροφορίας των μαύρων τρυπών. Ο Stephen Hawking είχε δείξει τη δεκαετία του 1970 ότι οι μαύρες τρύπες εκπέμπουν ακτινοβολία και τελικά εξατμίζονται, αφήνοντας ανοιχτό το ερώτημα αν και πώς διασώζεται η πληροφορία που έχουν καταπιεί. Ο Richard Pinčák, ανώτερος ερευνητής στη Σλοβακική Ακαδημία Επιστημών, συνοψίζει το διακύβευμα με μια απλή εικόνα: «Ρίχνετε ένα βιβλίο στη φωτιά. Το βιβλίο καταστρέφεται, αλλά θεωρητικά μπορείτε να ανασυνθέσετε κάθε λέξη από τον καπνό, τη στάχτη και τη θερμότητα — η πληροφορία είναι μπερδεμένη, όχι χαμένη».

Στον πυρήνα του μοντέλου βρίσκεται ένας χωροχρόνος επτά διαστάσεων: οι τέσσερις γνωστές και τρεις μικροσκοπικές, τόσο σφιχτά συμπτυγμένες ώστε να μη γίνονται άμεσα αντιληπτές. Πέρα από την καμπύλωση που εισήγαγε η Γενική Σχετικότητα του Αϊνστάιν, η νέα περιγραφή επιτρέπει και «στρέψη» της γεωμετρίας, ένα επιπλέον βαθμό ελευθερίας που αλλάζει τη φυσική κοντά σε ακραία αντικείμενα. Καθώς μια μαύρη τρύπα εξατμίζεται και φτάνει σε ελάχιστη κλίμακα, οι επτά διαστάσεις «δένουν» σε έναν κόμπο. Αυτός ο γεωμετρικός κόμπος δημιουργεί δύναμη που εμποδίζει την πλήρη κατάρρευση και αφήνει πίσω ένα απειροελάχιστο υπόλειμμα — εκτιμώμενα έως και δέκα δισεκατομμύρια φορές μικρότερο από ένα ηλεκτρόνιο. Σύμφωνα με τους ερευνητές, το υπόλειμμα συγκρατεί την πληροφορία, κλείνοντας την τρύπα στο παράδοξο χωρίς να παραβιάζεται η κβαντική μηχανική.

Η ίδια δομή με τις κρυφές διαστάσεις και το πεδίο στρέψης κουμπώνει, κατά την ομάδα, και με άλλα αινίγματα. Μπορεί να συνδέεται με τον μηχανισμό Higgs που προσδίδει μάζα στα σωματίδια, ενώ τα υπολείμματα των μαύρων τρυπών προτείνονται ως υποψήφια για τη σκοτεινή ύλη που αντιστοιχεί περίπου στο 27% της μάζας του σύμπαντος. Σε ένα τέτοιο σύμπαν, θα έπρεπε επίσης να υπάρχουν σωματίδια με ίχνη επιπλέον διαστάσεων, τα λεγόμενα Kaluza–Klein, αν και η υψηλή τους μάζα τα φέρνει πέρα από το βεληνεκές του Μεγάλου Επιταχυντή Αδρονίων.

Αντί για επιταχυντές, οι ενδείξεις ίσως κρυφτούν στο κοσμικό φως και στα αρχέγονα κύματα. Η Κοσμική Μικροκυματική Ακτινοβολία και τα βαρυτικά κύματα από το πρώιμο σύμπαν προβάλλονται ως πεδία όπου οι επταδιάστατες δομές θα μπορούσαν να αφήσουν παρατηρήσιμα αποτυπώματα. Μια τέτοια ανίχνευση θα έδενε θεωρία και παρατήρηση σε ένα από τα πιο δύσκολα σταυροδρόμια της σύγχρονης φυσικής.