Σκελετός στη Δανία δείχνει άνθρωπο σε μετάβαση προς τη γεωργία
Η ανάλυση ενός σκελετού από τη Δανία, γνωστού ως «Rødhals Man», δείχνει ότι ο άνθρωπος στον οποίο ανήκε έζησε μία από τις πιο καθοριστικές αλλαγές στην ανθρώπινη ιστορία: τη μετάβαση από το κυνήγι και τη συλλογή τροφής στη γεωργία, σύμφωνα με το New Scientist.
Ο Anders Fischer από το Πανεπιστήμιο του Γκέτεμποργκ στη Σουηδία περιγράφει το εύρημα ως μια σπάνια ματιά σε μια εποχή μεγάλης ανατροπής. «Πώς θα ήταν να ζει κανείς μια τόσο κομβική μετάβαση, βλέποντας το αρχιπέλαγος όπου οι πρόγονοί σου ψάρευαν να αλλάζει με την άφιξη μιας νέας ομάδας ανθρώπων;» αναφέρει.
Ο Rødhals Man έζησε πριν από περίπου 6.000 χρόνια και βρέθηκε τη δεκαετία του 1950 στο μικρό νησί Sejerø της Δανίας, θαμμένος σε σωρό από όστρακα, μια αρχαία συσσώρευση από πεταμένα θαλασσινά κοχύλια και άλλα οικιακά απορρίμματα. Προηγούμενες έρευνες είχαν δείξει ότι ήταν ασυνήθιστος.
Έζησε κάποια στιγμή ανάμεσα στο 3800 και το 3900 π.Χ., στις αρχές της Νεολιθικής περιόδου στην περιοχή, όταν η διατροφή άλλαξε και βασιζόταν κυρίως σε χερσαία τροφή που παρήγαγαν οι αγρότες. Ωστόσο, ο Rødhals Man, με γενετική καταγωγή τυπική της τοπικής μεσολιθικής κουλτούρας Ertebølle των κυνηγών-τροφοσυλλεκτών, δεν φαίνεται να είχε ακολουθήσει αυτή τη δίαιτα. Μελέτη του 1981 είχε δείξει ότι έτρωγε κυρίως θαλασσινά.
«Υπήρχε κάτι που δεν ταίριαζε, και είναι πάντα όταν τα πράγματα δεν ταιριάζουν που μπορεί να βρίσκεσαι πάνω σε κάτι σημαντικό», λέει ο Fischer.
Για να καταλάβουν καλύτερα τι συνέβαινε, ο Fischer και οι συνεργάτες του εξέτασαν τώρα τα επίπεδα σπάνιων ισοτόπων στοιχείων όπως ο άνθρακας, το άζωτο και το θείο σε αρκετά από τα οστά του, τα οποία ανανεώνονταν με διαφορετικούς ρυθμούς στη διάρκεια της ζωής του και διατηρούσαν διαφορετικά στιγμιότυπα στον χρόνο. Οι ερευνητές ανέλυσαν επίσης τα χημικά ίχνη σε ένα από τα δόντια του, που διατηρούν καταγραφή της διατροφής από την παιδική ηλικία.
Συνολικά, τα δεδομένα έδωσαν στην ομάδα τη δυνατότητα να εντοπίσει ενδείξεις για το πώς άλλαξε η διατροφή του Rødhals Man στα 30 με 40 χρόνια της ζωής του. Ο John Meadows από το Πανεπιστήμιο του Κιέλου στη Γερμανία λέει ότι «τις περισσότερες φορές, η βασική πηγή τροφής είναι αυτό που αποκαλούμε βιοτύπο eelgrass. Δεν είναι το ίδιο το eelgrass, αλλά τα ζώα που ζουν στα πυκνά “δάση” αυτού του θαλάσσιου φυτού σε ρηχά νερά». Θα μπορούσαν να ήταν ζώα όπως μαλάκια, πλατύψαρα ή χέλια, λέει.
Από την ηλικία περίπου των 11 ετών, όμως, η διατροφή του έγινε διαφορετική από εκείνη κάθε μεσολιθικού κυνηγού-τροφοσυλλέκτη που έχει καταγραφεί μέχρι σήμερα, με αυξανόμενες ποσότητες χερσαίας, πιθανότατα αγροτικής, πρωτεΐνης.
Η ταφή του παρουσιάζει επίσης περισσότερες ομοιότητες με ταφές πρώιμων νεολιθικών αγροτών παρά με αυτές των ύστερων μεσολιθικών κυνηγών-τροφοσυλλεκτών, επειδή τα οστά του δεν είχαν επιπλέον επίστρωση από χρωστική ώχρας και ο τάφος του είχε πέτρινο πλαίσιο.
Τα στοιχεία οδηγούν τον Meadows να υποστηρίξει ότι ο Rødhals Man είχε επαφή με τους νεολιθικούς αγρότες και υιοθέτησε ορισμένα στοιχεία της αγροτικής κουλτούρας, διατηρώντας όμως τον τρόπο ζωής των προγόνων του στο μικρό νησί. Το Sejerø έχει έκταση μόλις 12 τετραγωνικά χιλιόμετρα, αλλά απέχει μόλις 5 χιλιόμετρα από τη Ζηλανδία, η οποία είναι περίπου 7.000 τετραγωνικά χιλιόμετρα.
«Βρισκόταν σε ένα πολύ μικρό νησί, με ελάχιστους άγριους χερσαίους πόρους για να ζήσει», λέει ο Meadows. «Μπορεί να περνούσε μέρος του χρόνου ζώντας σε μια αγροτική κοινότητα στη Ζηλανδία και μέρος στο νησί, τρώγοντας μόνο ψάρια».
Ο Mathias Currat από το Πανεπιστήμιο της Γενεύης σημειώνει ότι είναι αξιοσημείωτο πόση πληροφορία μπόρεσε να ανακτηθεί από έναν και μόνο σκελετό. «Πιστεύω ότι είναι μια ενδιαφέρουσα ιστορία, που πιθανότατα αντιπροσωπεύει μέρος της βασικής ιστορίας σε αυτή την περιοχή», λέει.
Ο Marcello Mannino από το Πανεπιστήμιο του Aarhus στη Δανία εκτιμά ότι θα ήταν ασυνήθιστη μια τόσο μεγάλη αλλαγή στη διατροφή. «Τέτοιες κουλτούρες ήταν συχνά πολύ συντηρητικές ως προς τις διατροφικές τους συνήθειες, επειδή η διατροφή συνδεόταν με τις πρακτικές επιβίωσης που διαμόρφωναν αυτή την κουλτούρα, μαζί με θρησκευτικές και κοσμολογικές αντιλήψεις για τον κόσμο», αναφέρει.
Πιθανότατα, λέει, οι νεολιθικοί αγρότες εγκαταστάθηκαν πρώτα σε περιοχές με καλύτερες εδαφικές συνθήκες, όπως στο κεντρικό τμήμα της Ζηλανδίας, και άργησαν περισσότερο να φτάσουν σε πιο περιθωριακές περιοχές. «Χρειάζεται να βρούμε περισσότερα ανθρώπινα λείψανα που καλύπτουν τη μεταβατική περίοδο, για να καταλάβουμε πώς συνέβη», προσθέτει.
Πηγή: newscientist.com.
Το κείμενο δημιουργήθηκε από GPT 5.0. Δείτε τα AI Editorial Guidelines.






