Οι COP ίσως έχουν μέλλον αν αλλάξουν προσανατολισμό

Η COP31 στην Αντάλια της Τουρκίας θα βρεθεί στο επίκεντρο της κλιματικής διπλωματίας την επόμενη εβδομάδα, όμως ολοένα και περισσότεροι εκτιμούν ότι οι σύνοδοι COP δεν προσφέρουν πια ουσιαστική πρόοδο. Το New Scientist επισημαίνει ότι, μετά από χρόνια αυξανόμενων εκπομπών, οι εκκλήσεις για «εντατικοποίηση των προσπαθειών» και οι διατυπώσεις ανησυχίας ακούγονται όλο και πιο κενές.

Για χρόνια, ο ρόλος των διαπραγματευτών ήταν να πετύχουν μια παγκόσμια συμφωνία για την κλιματική αλλαγή. Η Συμφωνία του Παρισιού το 2015 αποτέλεσε μεγάλη επιτυχία, ύστερα από μακρές διαπραγματεύσεις. Στα επόμενα χρόνια, η δουλειά επικεντρώθηκε στους κανόνες εφαρμογής της. Όμως, καθώς αυτή η διαδικασία ολοκληρώθηκε σε μεγάλο βαθμό ως το 2021, οι σύνοδοι COP έμειναν χωρίς σαφή κατεύθυνση, με διαμάχες για τη χρηματοδότηση και έντονες συζητήσεις για τη διατύπωση ακόμα και φαινομενικά αδιαμφισβήτητων κειμένων.

Στο περυσινό συνέδριο, μάλιστα, οι χώρες δεν κατάφεραν να συμφωνήσουν ούτε στο να γίνει αναφορά στα ορυκτά καύσιμα στο τελικό κείμενο.

Η COP31 αναμένεται να κινηθεί στο ίδιο μοτίβο. Ήδη υπάρχουν αντιπαραθέσεις για τη χρηματοδότηση, ενώ οι διαπραγματευτές επεξεργάζονται λεπτομέρειες νέων γραφειοκρατικών μηχανισμών. Η Τουρκία και η Αυστραλία προετοιμάζονται επίσης για νέες διαφωνίες γύρω από τη διατύπωση του τελικού συμφώνου.

Ωστόσο, υπάρχει και μια διαφορετική προοπτική. Η τουρκική προεδρία προωθεί μια δέσμευση για την ηλεκτροδότηση, με στόχο οι χώρες να αυξήσουν το μερίδιο της ηλεκτρικής ενέργειας στην τελική κατανάλωση ενέργειας στο 35% έως το 2035.

Η εστίαση στην ηλεκτροδότηση θεωρείται από το δημοσίευμα μια λογική επιλογή. Με την παραπληροφόρηση να παραμένει έντονη και έναν αρνητή της κλιματικής αλλαγής στον Λευκό Οίκο, η ηλεκτροδότηση εμφανίζεται ως ένα από τα πιο ισχυρά εργαλεία για το κλίμα. Ταυτόχρονα, οι υψηλές τιμές του πετρελαίου και του αερίου, μαζί με τη γεωπολιτική αστάθεια, ενισχύουν το επιχείρημα της ενεργειακής ασφάλειας, ενώ η φθηνή πράσινη ενέργεια θα μπορούσε να περιορίσει το κόστος ζωής στις πλούσιες χώρες και να στηρίξει την ανάπτυξη στις φτωχότερες.

Η ηλεκτρική ενέργεια είναι επίσης πολύ πιο αποδοτική από την καύση καυσίμων. Σήμερα καλύπτει περίπου το 23% της ενέργειας που φτάνει στους καταναλωτές, αλλά κινεί τομείς που αντιστοιχούν στο 46% της παγκόσμιας οικονομίας, όπως επισήμανε πρόσφατα ο αναλυτής ενέργειας Jan Rosenow. Αν η παγκόσμια οικονομία περνούσε σε ένα πολύ πιο ηλεκτρισμένο μοντέλο, με ανανεώσιμες πηγές, η συνολική πρωτογενής κατανάλωση ενέργειας θα μειωνόταν σχεδόν κατά 50%, σύμφωνα με την ανάλυσή του.

Πολλές πλούσιες χώρες, πάντως, δεν κινούνται αρκετά γρήγορα. Η Κίνα και η Ινδονησία προηγούνται των ΗΠΑ και της Βρετανίας στην ηλεκτροδότηση των οικονομιών τους, ενώ η Ινδία και η Βραζιλία ακολουθούν γρήγορα. Το κείμενο υποστηρίζει ότι οι ετήσιες κλιματικές συναντήσεις θα έπρεπε να γίνουν χώρος ανταλλαγής εμπειριών και καλών πρακτικών για την ενεργειακή μετάβαση, όχι πεδίο διαφωνιών για τη διατύπωση συμβολικών δηλώσεων.

Για καιρό, οι COP παρήγαν πολλά λόγια και λίγη δράση. Ωστόσο, όπως σημειώνει το New Scientist, γίνονται προσπάθειες στο παρασκήνιο ώστε αυτές οι συναντήσεις να αποκτήσουν ουσιαστικό ρόλο στην καθαρή ενεργειακή μετάβαση. Η ώθηση προς την ηλεκτροδότηση δείχνει πώς θα μπορούσε να γίνει αυτό, αν πετύχει.

Πηγή: newscientist.com.