Ο Μεγάλος Σκουπιδότοπος του Ειρηνικού ίσως αλλάζει χρώμα

Η συγκέντρωση μικροπλαστικών στον Μεγάλο Σκουπιδότοπο του Ειρηνικού ίσως έχει φτάσει σε επίπεδα ικανά να αλλάξουν το χρώμα του ωκεανού, σύμφωνα με νέα μελέτη ερευνητών του Πανεπιστημίου του Μπέργκεν στη Νορβηγία.

Οι Shea Cheatham, Daniel Koestner και Børge Hamre διαπίστωσαν ότι η περιοχή μπορεί να εμφανίζει μια αχνή αλλά μετρήσιμη γαλαζοπράσινη απόχρωση, όπως ανέφεραν στο ScienceAlert.

Ο Μεγάλος Σκουπιδότοπος του Ειρηνικού είναι μια τεράστια συσσώρευση πλαστικών απορριμμάτων που επιπλέουν και εκτείνεται σε έκταση περίπου διπλάσια από το Τέξας. Δεν πρόκειται, όμως, για έναν ενιαίο όγκο σκουπιδιών. Τα απορρίμματα είναι τόσο διάσπαρτα, ώστε δεν μπορούν να εντοπιστούν από δορυφόρους σε τροχιά γύρω από τη Γη.

Η νέα μελέτη εξέτασε αν η πολύ υψηλή συγκέντρωση μικροπλαστικών μπορεί να αφήνει οπτικό αποτύπωμα στο νερό. Η ομάδα ξεκίνησε από εργαστηριακή έρευνα για το πώς τα μικροπλαστικά απορροφούν και σκεδάζουν το φως σε θαλάσσιο περιβάλλον, σε σύγκριση με φυσικά υλικά όπως το φυτοπλαγκτόν και τα ορυκτά.

Οι ερευνητές είδαν ότι τα μικροπλαστικά έχουν ορισμένες ιδιότητες που τα κάνουν να σκεδάζουν και να απορροφούν το φως διαφορετικά, με τρόπο που μπορεί να δημιουργεί ξεχωριστά οπτικά ίχνη. Στη συνέχεια χρησιμοποίησαν μοντέλα για να ελέγξουν αν αυτά τα ίχνη θα μπορούσαν να εντοπιστούν με τα σημερινά δορυφορικά μέσα.

Οι προσομοιώσεις έδειξαν ότι το αποτέλεσμα αυτό θα μπορούσε να εμφανίζεται σε συγκεντρώσεις μικροπλαστικών που ίσως υπάρχουν ήδη στον Μεγάλο Σκουπιδότοπο του Ειρηνικού. Έτσι, η ομάδα εξέτασε δορυφορικά δεδομένα από το 2002 έως το 2022.

Στα δεδομένα αυτά εντόπισε μια ανεπαίσθητη αλλά στατιστικά σημαντική ενίσχυση της φωτεινότητας του ωκεανού στα μπλε και πράσινα μήκη κύματος κοντά στην περιοχή, με μια σταδιακή γαλαζοπράσινη απόχρωση. Το εύρημα ταίριαζε με το οπτικό αποτύπωμα που είχαν προβλέψει τα μοντέλα για τα μικροπλαστικά.

Οι επιστήμονες επισημαίνουν ότι τα θαλάσσια νερά περιέχουν και άλλα σωματίδια και διαλυμένα υλικά, όχι μόνο σκουπίδια. Το φυτοπλαγκτόν, για παράδειγμα, κάνει το νερό να φαίνεται πιο πράσινο, ενώ η διαλυμένη οργανική ύλη το σκουραίνει ή το κάνει πιο καφετί.

Τα μικροπλαστικά, αντίθετα, δεν απορροφούν πολύ φως στο ορατό φάσμα και λειτουργούν κυρίως ως ισχυροί σκεδαστές. Γι’ αυτό φωτίζουν το νερό και αυτό συμβαίνει ταυτόχρονα στα μπλε και πράσινα μήκη κύματος.

Η μελέτη δεν αποδεικνύει οριστικά ότι τα μικροπλαστικά ευθύνονται για την αλλαγή στο χρώμα του ωκεανού. Οι ερευνητές βρήκαν ότι ορισμένοι συνδυασμοί φυσικών μεταβολών μπορούν να δώσουν παρόμοιο σήμα, αν και τέτοια σενάρια ήταν σχετικά σπάνια στις προσομοιώσεις τους.

Παρά ταύτα, η συμφωνία ανάμεσα στο προβλεπόμενο σήμα, τις δορυφορικές παρατηρήσεις και τη θέση του Μεγάλου Σκουπιδότοπου του Ειρηνικού κάνει τα μικροπλαστικά μια πιθανή εξήγηση. Οι ερευνητές, πάντως, τονίζουν ότι χρειάζεται επιβεβαίωση με μετρήσεις στο πεδίο.

Για να απαντηθεί οριστικά το ερώτημα, θα πρέπει να γίνουν οπτικές μετρήσεις σε δείγματα νερού στην περιοχή και να καταγραφεί η ποσότητα των μικροπλαστικών που υπάρχουν εκεί, σύμφωνα με την Cheatham. Η ίδια πρόσθεσε ότι η ομάδα ελπίζει να μπορέσει να κάνει αυτή την έρευνα στο μέλλον.

Αν τα αποτελέσματα επιβεβαιώσουν την υπόθεση, τότε τα μικροπλαστικά θα προστεθούν ακόμη μία φορά στη λίστα με τους τρόπους με τους οποίους η πλαστική ρύπανση αλλάζει τον κόσμο σε μεγάλη κλίμακα.

Την ίδια ώρα, μπορεί να αποτελούν και τη μεγαλύτερη πρόκληση για τον καθαρισμό του Μεγάλου Σκουπιδότοπου του Ειρηνικού. Η απομάκρυνση μεγαλύτερων αντικειμένων έχει ήδη καταστεί δυνατή, όχι όμως και των πολύ μικρών θραυσμάτων.

Η Cheatham ανέφερε ότι η απομάκρυνση μικροπλαστικών από τη στήλη του νερού, ειδικά των πιο μικρών που εξετάζει η μελέτη, είναι ουσιαστικά αδύνατη. Πρόσθεσε επίσης ότι αυτά τα σωματίδια είναι τα πιο πιθανό να περάσουν στη βάση της θαλάσσιας τροφικής αλυσίδας και να καταλήξουν στο πιάτο μας.

Σύμφωνα με την ίδια, ο μόνος τρόπος να μειωθεί σήμερα η ρύπανση από μικροπλαστικά είναι να αποτραπεί η είσοδός τους στο νερό από την αρχή.

Η έρευνα δημοσιεύτηκε στο Communications Earth & Environment.

Πηγή: sciencealert.com.