Γιατί υπάρχει το σεξ; Ένα βιβλίο που αναστατώνει όσα νομίζαμε ότι ξέρουμε

Ο εξελικτικός βιολόγος Lixing Sun εξερευνά μια από τις πιο θεμελιώδεις ερωτήσεις της επιστήμης: γιατί η σεξουαλική αναπαραγωγή κυριάρχησε στη φύση, όταν η ασεξουαλική είναι πολύ πιο αποδοτική; Το βιβλίο του, «On the Origin of Sex», αποκαλύπτει έναν κόσμο αναπαραγωγής τόσο παράξενο και ποικιλόμορφο, που κάνει τη δική μας κατανόηση για φύλο και σεξουαλικότητα να φαίνεται επικίνδυνα απλοϊκή.

Όταν ήμασταν παιδιά, μάθαμε «τα μυστικά της ζωής» μέσα από πουλιά και μέλισσες. Ήταν πιο εύκολο έτσι — λιγότερο αμήχανο, πιο ακίνδυνο. Το πρόβλημα είναι ότι ήταν και βαθιά παραπλανητικό. Η φύση δεν είναι ούτε απλή ούτε ήρεμη όταν πρόκειται για αναπαραγωγή. Είναι χαοτική, εφευρετική και συχνά εντελώς απρόβλεπτη.

Αυτό ακριβώς αποδεικνύει ο Lixing Sun, καθηγητής εξελικτικής και συμπεριφορικής βιολογίας στο Central Washington University, στο νέο του βιβλίο. Οι κότες μπορούν να απορρίψουν το σπέρμα ενός αδύναμου αρσενικού μετά τη σύζευξη. Οι αρσενικές πάπιες έχουν εξελίξει πέος σε σχήμα ελατηρίου, ενώ οι θηλυκές έχουν αναπτύξει κόλπο που στρέφεται προς την αντίθετη κατεύθυνση — ένας εξελικτικός «πόλεμος» για τον έλεγχο της γονιμοποίησης. Τα θηλυκά υαινών έχουν ψευδο-πέος, εξελιγμένο για να τους δίνει πλεονέκτημα στον ανταγωνισμό για τροφή. Τα ψάρια clownfish αλλάζουν φύλο ανάλογα με τις ανάγκες της ομάδας τους.

Πέρα από τα εντυπωσιακά παραδείγματα, ο Sun επιχειρεί κάτι πιο φιλόδοξο: να απαντήσει στο ερώτημα γιατί υπάρχει καθόλου η σεξουαλική αναπαραγωγή. Από εξελικτική σκοπιά, η ερώτηση είναι απολύτως λογική. Η ασεξουαλική αναπαραγωγή είναι πολύ πιο αποδοτική — δεν χρειάζεσαι σύντροφο, δεν σπαταλάς ενέργεια στη σύζευξη, αναπαράγεσαι πιο γρήγορα. Και όμως, η σεξουαλική αναπαραγωγή κυριάρχησε. Γιατί;

Ο Sun παρουσιάζει τις κυρίαρχες θεωρίες με σαφήνεια. Η «ρόδα του Muller» εξηγεί ότι χωρίς γενετική ανάμειξη, οι ασεξουαλικοί οργανισμοί συσσωρεύουν σταδιακά επιβλαβείς μεταλλάξεις που δεν μπορούν να αναστραφούν. Η «υπόθεση της Κόκκινης Βασίλισσας» βλέπει την εξέλιξη ως έναν ατέρμονο ανταγωνισμό: τα είδη πρέπει να εξελίσσονται συνεχώς απλώς για να επιβιώνουν απέναντι σε παράσιτα και αρπακτικά. Η σεξουαλική αναπαραγωγή, με την ανακατανομή γονιδίων που προσφέρει, είναι το εργαλείο που επιτρέπει αυτή την ευελιξία.

Ιδιαίτερα ενδιαφέρουσα είναι η προσέγγιση του Sun στα ζητήματα φύλου. Χωρίς να εμπλακεί σε πολιτικές αντιπαραθέσεις, επιχειρηματολογεί με βάση αποκλειστικά την επιστήμη: η φύση δεν είναι δυαδική. Η βιολογική διαφορά φύλου δεν εξαντλείται στη διάκριση «παράγει σπέρμα ή ωάρια». Υπάρχουν ψάρια που αλλάζουν φύλο, πουλιά και θηλαστικά με ευρεία βιολογική ποικιλομορφία, intersex άτομα σε δεκάδες είδη. Ακόμα και η παρθενογένεση — η ανάπτυξη εμβρύου χωρίς γονιμοποίηση — έχει καταγραφεί σε πάνω από 80 είδη σπονδυλωτών, από κόνδορες της Καλιφόρνιας μέχρι δράκους Κομόντο.

Το βιβλίο δεν είναι αλάνθαστο. Ο Sun κινείται με γρήγορο ρυθμό και κάποιες φορές προϋποθέτει γνώσεις εξελικτικής βιολογίας που ο μέσος αναγνώστης δεν έχει. Αλλά ο ενθουσιασμός του είναι μεταδοτικός, και τα παραδείγματα που επιλέγει κρατούν το ενδιαφέρον ακόμα και στα πιο τεχνικά σημεία. Το συμπέρασμά του είναι ταυτόχρονα επιστημονικό και φιλοσοφικό: όσο περισσότερο κοιτάμε τη φύση, τόσο λιγότερο σίγουροι μπορούμε να είμαστε για τις κατηγορίες που χρησιμοποιούμε για να την περιγράψουμε. Και αυτό, υποστηρίζει ο Sun, δεν είναι αδυναμία — είναι η ουσία της επιστήμης.

Επτά νέες σειρές επιστημονικής φαντασίας που αξίζει να περιμένεις

Το 2026 έρχεται φορτωμένο με πρωτότυπες σειρές sci-fi από τις μεγαλύτερες πλατφόρμες streaming. Από το cyberpunk σύμπαν του Neuromancer στο Apple TV μέχρι το Blade Runner 2099 του Amazon, η χρονιά υπόσχεται να είναι από τις πιο πλούσιες για τους λάτρεις του είδους.

Σπάνια συγκεντρώνονται τόσες πρωτότυπες σειρές επιστημονικής φαντασίας σε μία χρονιά. Το 2026, όμως, φαίνεται να είναι ακριβώς αυτό — μια χρονιά που οι μεγάλες πλατφόρμες streaming ποντάρουν βαριά στο είδος, με παραγωγές που κυμαίνονται από κλασικές λογοτεχνικές διασκευές μέχρι spin-off αγαπημένων franchise.

Η πιο άμεση κυκλοφορία είναι το Spider Noir του Amazon, με τον Nicolas Cage να υποδύεται μια noir εκδοχή του Spider-Man σε ασπρόμαυρο φόντο, εμπνευσμένη από το σύμπαν της Marvel. Οι δύο πρώτοι επεισόδια σκηνοθετεί ο Harry Bradbeer, γνωστός από το Killing Eve, και η σειρά κάνει πρεμιέρα στις 27 Μαΐου. Για όσους είδαν το Into the Spider-Verse, η λογική της επιλογής είναι αμέσως κατανοητή.

Στο Netflix, το Stranger Things επιστρέφει — αλλά σε animation. Μετά το φινάλε της πέμπτης σεζόν, η πλατφόρμα δεν αφήνει το Hawkins πίσω της. Η νέα animated σειρά τοποθετείται στον χειμώνα του 1985, όταν η Eleven ήταν 13 χρονών και δεν είχε ακόμα συλληφθεί από τον Δρ. Brenner. Οι Duffer Brothers παραμένουν στο τιμόνι, οπότε δεν πρόκειται για απλό spin-off ευκαιρίας. Το Netflix επενδύει στο animation με αυξανόμενη σταθερότητα τα τελευταία χρόνια, και αυτή η κίνηση φαίνεται να ακολουθεί μια συνειδητή στρατηγική.

Στο HBO Max έρχεται το Lanterns, μέρος του νέου DC Universe του James Gunn. Πρόκειται για μια αστυνομική σειρά βασισμένη στη Γη, με τους Hal Jordan και John Stewart — δύο μέλη του Green Lantern Corps — να ερευνούν υποθέσεις που συνδέονται με το ευρύτερο DC σύμπαν. Οι Kyle Chandler και Aaron Pierre αναλαμβάνουν τους ρόλους, και η σειρά αναμένεται τον Αύγουστο.

Το Apple TV ετοιμάζει διασκευή του Neuromancer, του μυθιστορήματος του William Gibson από το 1984 που θεωρείται θεμελιώδες κείμενο του cyberpunk. Η ιστορία ακολουθεί έναν hacker που στρατολογείται από μια τεχνητή νοημοσύνη για να εκτελέσει μια μεγάλη ληστεία σε έναν δυστοπικό κόσμο όπου η τεχνολογία έχει στραφεί εναντίον της ανθρωπότητας. Το Apple TV έχει αποδείξει ότι ξέρει να χειρίζεται sci-fi με σοβαρότητα, οπότε οι προσδοκίες είναι δικαιολογημένα υψηλές.

Στο ίδιο cyberpunk μήκος κύματος κινείται και το Blade Runner 2099 του Amazon, με τις Michelle Yeoh και Hunter Schafer σε πρωταγωνιστικούς ρόλους. Η σειρά επιστρέφει στον εικονικό κόσμο του Philip K. Dick, με τη χαρακτηριστική neon-noir αισθητική που έχει καθορίσει το οπτικό ιδίωμα του franchise. Πίσω από τη σκηνοθεσία βρίσκεται ο Βρετανός Jonathan van Tulleken, γνωστός από τα Top Boy και Shogun.

Το Amazon ετοιμάζει επίσης ένα prequel του The Boys, τοποθετημένο στη δεκαετία του 1950, που ακολουθεί τον Soldier Boy και τη Stormfront στις απαρχές της Vought International. Ο Jensen Ackles επιστρέφει στον ρόλο του Soldier Boy, και το ερώτημα που θέτει η σειρά είναι ενδιαφέρον: ήταν πάντα τόσο διεφθαρμένο το σύστημα, ή υπήρχε κάποτε κάτι αλλιώτικο; Τέλος, το Netflix ετοιμάζει live-action διασκευή του Assassin’s Creed, με ένα cast που περιλαμβάνει τους Tanzyn Crawford και Toby Wallace — αν και η κυκλοφορία του πιθανότατα θα ολισθήσει στο 2027.

Το Microsoft Agent Framework 1.0 είναι εδώ — και είναι έτοιμο για παραγωγή

Η Microsoft ανακοίνωσε την έκδοση 1.0 του Agent Framework, του open-source SDK που ενοποιεί το Semantic Kernel με το AutoGen σε ένα ενιαίο εργαλείο για την κατασκευή AI agents. Η έκδοση αυτή φέρνει σταθερά APIs, μακροπρόθεσμη υποστήριξη και enterprise-grade δυνατότητες ενορχήστρωσης πολλαπλών agents.

Οκτώ μήνες μετά την πρώτη παρουσίασή του, το Microsoft Agent Framework έφτασε στην έκδοση 1.0 — και αυτή τη φορά δεν πρόκειται για beta ή release candidate. Είναι η production-ready κυκλοφορία που οι developers περίμεναν: σταθερά APIs, δέσμευση για backward compatibility και υποστήριξη μακράς διάρκειας. Διαθέσιμο τόσο για .NET όσο και για Python, το framework απευθύνεται σε όποιον θέλει να χτίσει AI agents που λειτουργούν σε πραγματικές, απαιτητικές συνθήκες.

Η ιδέα πίσω από το Agent Framework ήταν απλή στη σύλληψη αλλά φιλόδοξη στην εκτέλεση: να ενοποιηθούν δύο από τα πιο γνωστά εργαλεία της Microsoft για AI ανάπτυξη — το Semantic Kernel, που έφερνε enterprise αξιοπιστία, και το AutoGen, που ήταν γνωστό για πειραματικές ορχηστρώσεις agents — σε ένα κοινό, ανοιχτό SDK. Το αποτέλεσμα είναι ένα framework που υποστηρίζει πολλαπλούς παρόχους μοντέλων, cross-runtime διαλειτουργικότητα μέσω των πρωτοκόλλων A2A και MCP, και ενορχήστρωση πολλαπλών agents σε επίπεδο επιχείρησης.

Στην πράξη, το να ξεκινήσεις με το Agent Framework απαιτεί ελάχιστο κώδικα. Ένας βασικός AI agent στήνεται σε λίγες γραμμές — και από εκεί μπορείς να προσθέσεις εργαλεία, multi-turn συνομιλίες, streaming απαντήσεις και πολλά άλλα. Το πιο ενδιαφέρον, όμως, είναι η δυνατότητα να συνδυάσεις πολλούς agents σε workflows: για παράδειγμα, ένας agent γράφει ένα κείμενο και ένας δεύτερος το αξιολογεί — μια αλυσίδα που μιμείται τη συνεργασία ανθρώπων σε ένα editorial team.

Η έκδοση 1.0 περιλαμβάνει τα features που έχουν δοκιμαστεί εκτενώς και σταθεροποιηθεί, αλλά έρχεται και με preview δυνατότητες που είναι ήδη λειτουργικές — απλώς τα APIs τους ενδέχεται να αλλάξουν βάσει feedback της κοινότητας. Για όσους ήδη χρησιμοποιούσαν το release candidate, η μετάβαση είναι ουσιαστικά ένα version bump στα packages. Για όσους έρχονται από AutoGen ή Semantic Kernel, η Microsoft έχει ετοιμάσει αναλυτικούς οδηγούς μετάβασης.

Το 1.0 δεν είναι τέλος, αλλά αφετηρία. Η Microsoft έχει ανακοινώσει ότι θα συνεχίσει να επενδύει στο framework: περισσότεροι connectors, βαθύτερη ενσωμάτωση με το Azure AI Foundry, και ενσωμάτωση ερευνητικών αποτελεσμάτων από το Microsoft Research στον τομέα της ενορχήστρωσης agents. Το project παραμένει 100% open source — ό,τι έρχεται στη συνέχεια θα διαμορφωθεί και από την κοινότητα που το χτίζει μαζί με τη Microsoft.

Δορυφόροι σε μέγεθος κυκλώματος: η startup που θέλει να χαρτογραφήσει το διάστημα με σμήνη μικροδορυφόρων

Frame Grabber 1.6.4

Η Aspect Aerospace ανέπτυξε δορυφόρους σε μέγεθος εκτυπωμένου κυκλώματος που μπορούν να αναπτυχθούν σε σμήνη στην πολύ χαμηλή τροχιά της Γης. Με 2,4 εκατομμύρια δολάρια χρηματοδότηση — από το αμερικανικό Space Force και επενδυτές — η εταιρεία στοχεύει να φέρει επανάσταση στην παρακολούθηση του διαστημικού περιβάλλοντος με κόστος κλάσμα των συμβατικών δορυφόρων.

Φανταστείτε έναν δορυφόρο που χωράει στην παλάμη σας. Όχι ως πρωτότυπο εργαστηρίου, αλλά ως λειτουργικό διαστημικό σκάφος που μετράει πλάσμα, παρακολουθεί τον καιρό του διαστήματος και στέλνει δεδομένα πίσω στη Γη. Αυτό ακριβώς υπόσχεται η Aspect Aerospace, μια startup που ξεκίνησε από το Πανεπιστήμιο της Νότιας Αλαμπάμα και μόλις εξασφάλισε 2,4 εκατομμύρια δολάρια για να το κάνει πραγματικότητα.

Το προϊόν της εταιρείας ονομάζεται Single-Board Satellite — ένας δορυφόρος ολοκληρωμένος σε μία μόνο εκτυπωμένη πλακέτα κυκλώματος, με ενσωματωμένα συστήματα αισθητήρων, επικοινωνίας και ενέργειας. Ένα μητρικό διαστημόπλοιο, περίπου στο μέγεθος ενός ψυγείου κοιτώνα, μπορεί να μεταφέρει έως και 100 τέτοιες μονάδες και να τις αναπτύσσει μεμονωμένα ή σε ομάδες στην πολύ χαμηλή τροχιά της Γης — αυτό που οι ειδικοί αποκαλούν VLEO, σε ύψος κάτω από τα 450 χιλιόμετρα. Το κόστος; Συγκρίσιμο με έναν μόνο συμβατικό δορυφόρο τύπου ESPA.

Η VLEO είναι μια περιοχή που παραμένει σε μεγάλο βαθμό ανεξερεύνητη, και για καλό λόγο: η ατμοσφαιρική αντίσταση εκεί είναι αρκετά ισχυρή ώστε να καταστρέψει γρήγορα τους περισσότερους δορυφόρους. Η Aspect Aerospace αντιμετωπίζει αυτό το πρόβλημα με μια αντισυμβατική λογική — αντί να κατασκευάζει λίγους, ακριβούς και ανθεκτικούς δορυφόρους, φτιάχνει πολλούς, φθηνούς και αναλώσιμους. Κάθε μονάδα έχει διάρκεια ζωής περίπου έξι μηνών, αλλά το μητρικό σκάφος μπορεί να συνεχίζει να αναπτύσσει νέες για χρόνια.

Ο κύριος στόχος είναι η μέτρηση πλάσματος — ηλεκτρικά φορτισμένων σωματιδίων στην ιονόσφαιρα που επηρεάζουν κάθε ραδιοσήμα που ταξιδεύει προς ή από δορυφόρο. Σήμερα, αυτές οι μετρήσεις γίνονται με ραδιο-απόκρυψη, μια μέθοδος που δίνει μια γενική εικόνα κατά μήκος εκατοντάδων χιλιομέτρων, χωρίς να αποκαλύπτει πώς κατανέμεται το πλάσμα στο χώρο. Η Aspect Aerospace χρησιμοποιεί έναν ιδιόκτητο αισθητήρα — τον TDIP — που παίρνει σχεδόν στιγμιαίες μετρήσεις σε συγκεκριμένα σημεία. Καθώς δεκάδες μονάδες κινούνται σε τροχιά, τα δεδομένα τους συνδυάζονται για να παράγουν ένα τρισδιάστατο μοντέλο του πλάσματος με ακρίβεια κάτω του μέτρου.

Η πρακτική αξία αυτού είναι άμεση. Οι χειριστές δορυφόρων χάνουν πολύτιμο χρόνο και ενέργεια όταν αναγκάζονται να επαναλαμβάνουν μεταδόσεις δεδομένων λόγω κακών συνθηκών στην ιονόσφαιρα. Με ακριβή, σε πραγματικό χρόνο δεδομένα για τον διαστημικό καιρό, μπορούν να επιλέγουν πότε και πού να στέλνουν δεδομένα, να ρυθμίζουν τις παραμέτρους επικοινωνίας και να μειώνουν τον χρόνο που ένας δορυφόρος περνά σε αμυντική λειτουργία κατά τη διάρκεια ηλιακών καταιγίδων. Η εταιρεία βλέπει επίσης εφαρμογές στη χαρτογράφηση της ατμοσφαιρικής αντίστασης στη VLEO — δεδομένα χρήσιμα για οποιονδήποτε σχεδιάζει αποστολές σε αυτή την περιοχή.

Η χρηματοδότηση περιλαμβάνει 1,9 εκατομμύρια δολάρια από το αμερικανικό Space Force μέσω ενός ταχείας ανάπτυξης ερευνητικού προγράμματος, που επιτρέπει στην εταιρεία να παρακάμψει τα αρχικά στάδια και να κατευθυνθεί απευθείας στην κατασκευή ενός πρωτοτύπου έτοιμου για διαστημική χρήση. Επιπλέον 500.000 δολάρια προήλθαν από το επενδυτικό ταμείο SOSV. Στόχος είναι η ανάπτυξη σε τροχιά στις αρχές του 2027.

Αν η Aspect Aerospace πετύχει αυτό που υπόσχεται, η αρχιτεκτονική της θα μπορούσε να αλλάξει τον τρόπο που σκεφτόμαστε τους δορυφόρους — όχι ως ακριβά, μοναδικά περιουσιακά στοιχεία, αλλά ως αναλώσιμα εργαλεία που αναπτύσσονται κατά παραγγελία, σαν λογισμικό που τρέχει στο διάστημα.

Το Space Force στο επίκεντρο των σύγχρονων πολεμικών επιχειρήσεων

Chief of Space Operations Gen. Chance Saltzman offers a keynote address at the Air, Space & Cyber Conference at National Harbor, Md. Sept 24, 2025. The conference is an opportunity for Department of the Air Force senior leaders to meet and address Airmen, Guardians, allies, partners and industry leaders. (U.S. Air Force photo by Andy Morataya)

Ο επικεφαλής του αμερικανικού Space Force δήλωσε ότι η υπηρεσία του βρίσκεται «στο κέντρο» των πρόσφατων στρατιωτικών επιχειρήσεων, συμπεριλαμβανομένων αυτών που αφορούν το Ιράν. Οι διαστημικές δυνατότητες — από προειδοποίηση πυραύλων έως δορυφορικές επικοινωνίες — δεν είναι πλέον υποστηρικτικό εργαλείο, αλλά θεμελιώδες συστατικό κάθε επιχείρησης από την πρώτη στιγμή του σχεδιασμού.

Για χρόνια, ο ρόλος του διαστήματος στον πόλεμο ήταν κάτι που συζητιόταν στα παρασκήνια — χρήσιμο, αλλά όχι κεντρικό. Αυτό έχει αλλάξει. Ο στρατηγός Chance Saltzman, επικεφαλής επιχειρήσεων του U.S. Space Force, δήλωσε στις αρχές Απριλίου ότι η υπηρεσία του βρίσκεται «στο κέντρο» των πρόσφατων αμερικανικών στρατιωτικών εκστρατειών — από τη Βενεζουέλα και τη Νιγηρία έως το Ιράν — ακόμα κι αν αυτή η συμβολή σπάνια γίνεται γνωστή στο ευρύ κοινό.

Μιλώντας στο Mitchell Institute’s Spacepower Security Forum στην Αρλίνγκτον, ο Saltzman περιέγραψε έναν ριζικά διαφορετικό τρόπο ενσωμάτωσης του Space Force στον στρατιωτικό σχεδιασμό. «Το σχέδιο δεν προχωρούσε χωρίς την πλήρη ενσωμάτωση των Guardians του Space Force», είπε, χρησιμοποιώντας τον όρο που αποκαλούνται τα μέλη της υπηρεσίας. Με άλλα λόγια: το διάστημα δεν προστίθεται στο τέλος ως τεχνική λεπτομέρεια — είναι μέσα στο σχέδιο από την αρχή.

Οι λειτουργίες που παρέχει το Space Force είναι κρίσιμες αλλά αόρατες: προειδοποίηση για εκτόξευση βαλλιστικών πυραύλων, δορυφορικές επικοινωνίες που επιτρέπουν σε δυνάμεις να επιχειρούν σε μεγάλες αποστάσεις, και δυνατότητες «αντι-διαστήματος» που υποβαθμίζουν τις επικοινωνίες και τα συστήματα στόχευσης του αντιπάλου χωρίς να καταστρέφουν δορυφόρους. Αυτό μπορεί να σημαίνει παρεμβολή σε δορυφορικές συνδέσεις, αποδυνάμωση σημάτων GPS ή διακοπή αισθητήρων που τροφοδοτούν συστήματα πληροφοριών — συνήθως μέσω αναστρέψιμων μεθόδων ηλεκτρονικού πολέμου ή κυβερνοεπιχειρήσεων.

Ο στρατηγός Dan Caine, πρόεδρος του Joint Chiefs of Staff, είχε αναφέρει νωρίτερα ότι το U.S. Space Command και το U.S. Cyber Command λειτούργησαν ως «first movers» στις αμερικανο-ισραηλινές επιθέσεις κατά του Ιράν στις 28 Φεβρουαρίου — δηλαδή, ήταν οι πρώτοι που έδρασαν, χρησιμοποιώντας μη κινητικά μέσα για να διαταράξουν τις ιρανικές επικοινωνίες και τα δίκτυα αισθητήρων πριν ακόμα πέσει η πρώτη βόμβα. Ο Saltzman επιβεβαίωσε αυτή την εικόνα, περιγράφοντας τον ρόλο του Space Force ως δημιουργία «διαταραχής για τον αντίπαλο».

Η ενσωμάτωση αυτή, όμως, έχει και το κόστος της. Ορισμένες δυνατότητες του Space Force λειτουργούν πλέον σε αμφισβητούμενα περιβάλλοντα, όπου ο αντίπαλος μπορεί να επιχειρήσει να τις εξουδετερώσει. «Πρέπει να διασφαλίσουμε ότι μπορούμε να συνεχίσουμε την αποστολή υπό επίθεση», είπε ο Saltzman, προσθέτοντας ότι η υπηρεσία έχει καταφέρει να το κάνει αποτελεσματικά ως τώρα. Το Space Force έχει επίσης επεκτείνει τις κατανεμημένες αρχιτεκτονικές προειδοποίησης πυραύλων και επικοινωνιών — μια στρατηγική που στοχεύει στο να κάνει τις διαστημικές δυνατότητες πιο ανθεκτικές σε πιθανές επιθέσεις.

Το μήνυμα είναι σαφές: το διάστημα δεν είναι πλέον ο «αθόρυβος υποστηρικτής» των στρατιωτικών επιχειρήσεων. Είναι το νευρικό σύστημα τους. Και καθώς οι γεωπολιτικές εντάσεις εντείνονται, η ικανότητα να ελέγχεις — ή να αρνείσαι στον αντίπαλο — την πρόσβαση στο διάστημα γίνεται εξίσου κρίσιμη με οποιοδήποτε παραδοσιακό όπλο.

Δορυφόροι σε μεσαία τροχιά: η επόμενη μεγάλη μάχη στις επικοινωνίες

Η SES, μία από τις μεγαλύτερες εταιρείες δορυφορικών επικοινωνιών στον κόσμο, επενδύει στις αποκαλούμενες MEO — δορυφόρους σε μεσαία τροχιά γύρω από τη Γη. Η Carmel Ortiz, στέλεχος που ηγείται αυτής της προσπάθειας, εξηγεί πώς η εταιρεία προσπαθεί να βρει ανταγωνιστικό πλεονέκτημα σε έναν κλάδο που αλλάζει ραγδαία.

Για δεκαετίες, οι δορυφόροι επικοινωνιών ζούσαν άνετα σε γεωστατική τροχιά — περίπου 36.000 χιλιόμετρα πάνω από τη Γη, ακίνητοι σε σχέση με το έδαφος, καλύπτοντας τεράστιες εκτάσεις με ένα μόνο σήμα. Ήταν ένα μοντέλο που λειτούργησε για δεκαετίες. Τώρα, όμως, ο κλάδος βρίσκεται σε αναταραχή, και εταιρείες όπως η SES αναζητούν νέες θέσεις — κυριολεκτικά και μεταφορικά.

Η μεσαία τροχιά, γνωστή ως MEO (Medium Earth Orbit), βρίσκεται μεταξύ των χαμηλών τροχιών όπου κινούνται αστροναύτες και μικροδορυφόροι, και της γεωστατικής ζώνης. Στα 8.000 έως 20.000 χιλιόμετρα ύψος, οι δορυφόροι εκεί προσφέρουν έναν ενδιαφέροντα συμβιβασμό: χαμηλότερη καθυστέρηση σήματος σε σχέση με τους γεωστατικούς, αλλά μεγαλύτερη κάλυψη σε σχέση με τους δορυφόρους χαμηλής τροχιάς. Για εφαρμογές όπως η ναυτιλία, η αεροπορία και οι απομακρυσμένες περιοχές, αυτό μπορεί να κάνει σημαντική διαφορά.

Η Carmel Ortiz, αντιπρόεδρος της SES για τα προγράμματα MEO, βρίσκεται στο επίκεντρο αυτής της στρατηγικής στροφής. Σε συνέντευξή της στο podcast Space Minds του SpaceNews, μίλησε για τις νέες τεχνολογίες που επιτρέπουν στους δορυφόρους να επικοινωνούν αποδοτικότερα μεταξύ τους και με το έδαφος — ένα κομμάτι του παζλ που συχνά περνά απαρατήρητο από το ευρύ κοινό, αλλά καθορίζει σε μεγάλο βαθμό ποιος θα κερδίσει τον ανταγωνισμό.

Ο ανταγωνισμός, άλλωστε, είναι πλέον σκληρός. Η εμφάνιση μεγάλων αστερισμών χαμηλής τροχιάς — με πρωταγωνιστή το Starlink της SpaceX — έχει αλλάξει τους κανόνες του παιχνιδιού. Εταιρείες που κάποτε κυριαρχούσαν στις δορυφορικές επικοινωνίες καλούνται τώρα να επανεφεύρουν τον εαυτό τους. Η SES επιλέγει να μην αντιγράψει το μοντέλο Starlink, αλλά να βρει τη δική της θέση στην αγορά — εστιάζοντας σε πελάτες που χρειάζονται αξιοπιστία, κάλυψη και χαμηλή καθυστέρηση σε περιβάλλοντα όπου τα χιλιάδες μικρά δορυφοράκια δεν είναι πάντα η καλύτερη λύση.

Το ερώτημα που παραμένει ανοιχτό είναι αν η μεσαία τροχιά μπορεί να αποτελέσει βιώσιμη απάντηση μακροπρόθεσμα, ή αν είναι απλώς μια μεταβατική λύση σε έναν κλάδο που κινείται με ταχύτητα δορυφόρου. Η SES φαίνεται να στοιχηματίζει στο πρώτο.

Το Space Force θα διπλασιαστεί: 71 δισ. δολάρια για την κυριαρχία στο διάστημα

Η κυβέρνηση Τραμπ προτείνει τον μεγαλύτερο αμυντικό προϋπολογισμό στην ιστορία των ΗΠΑ — 1,5 τρισ. δολάρια — με το Space Force να λαμβάνει αύξηση 40 δισ. δολαρίων. Στο επίκεντρο βρίσκεται το πρόγραμμα Golden Dome, ένα φιλόδοξο σύστημα αντιπυραυλικής άμυνας που θα βασίζεται σε δορυφόρους σε τροχιά.

Το διάστημα δεν είναι πλέον απλώς ο χώρος όπου στέλνουμε τηλεπικοινωνιακούς δορυφόρους ή ανθρώπους για να κάνουν πειράματα σε αδυναμία βαρύτητας. Για το Πεντάγωνο, έχει μετατραπεί σε πεδίο μάχης — και η κυβέρνηση Τραμπ φαίνεται αποφασισμένη να το αντιμετωπίσει ως τέτοιο. Ο προτεινόμενος αμυντικός προϋπολογισμός για το οικονομικό έτος 2027 ανέρχεται σε 1,5 τρισεκατομμύριο δολάρια — αύξηση περίπου 42% σε σχέση με τα προηγούμενα επίπεδα και ο μεγαλύτερος αμυντικός προϋπολογισμός που έχει ποτέ προταθεί στην αμερικανική ιστορία.

Μέσα σε αυτό το τεράστιο ποσό, το U.S. Space Force ξεχωρίζει: η χρηματοδότησή του θα ανέλθει σε πάνω από 71 δισεκατομμύρια δολάρια, αύξηση κατά 40 δισ. σε σχέση με το 2026. Πρόκειται για τη μεγαλύτερη εισροή πόρων στην υπηρεσία από τότε που ιδρύθηκε το 2019. Για να γίνει κατανοητή η κλίμακα: το Space Force ξεκίνησε ως η μικρότερη ένοπλη δύναμη των ΗΠΑ με προϋπολογισμό μερικών δισεκατομμυρίων. Τώρα μιλάμε για ποσά που ανταγωνίζονται ολόκληρα εθνικά αμυντικά προγράμματα.

Το μεγαλύτερο μέρος της αύξησης συνδέεται με το πρόγραμμα Golden Dome — μια φιλόδοξη αντιπυραυλική αρχιτεκτονική που θυμίζει, τουλάχιστον στη φιλοσοφία της, το ισραηλινό Iron Dome, αλλά σε πολύ μεγαλύτερη κλίμακα και με διαστημικό αποτύπωμα. Η ιδέα είναι να δημιουργηθεί ένα δίκτυο δορυφόρων που θα εντοπίζουν, θα παρακολουθούν και ενδεχομένως θα βοηθούν στην αναχαίτιση απειλών — συμπεριλαμβανομένων υπερηχητικών πυραύλων, που αποτελούν έναν από τους μεγαλύτερους τεχνολογικούς εφιάλτες της σύγχρονης στρατιωτικής σκέψης. Για το Golden Dome προβλέπονται περίπου 17 δισ. δολάρια, αν και η συντριπτική πλειονότητα αυτών θα αναζητηθεί μέσω της διαδικασίας budget reconciliation — μιας κοινοβουλευτικής τεχνικής που επιτρέπει στην κυβέρνηση να προωθεί δαπάνες με απλή πλειοψηφία στη Γερουσία, παρακάμπτοντας τις συνήθεις διαπραγματεύσεις.

Αυτή η επιλογή χρηματοδότησης είναι ίσως το πιο αμφιλεγόμενο στοιχείο της πρότασης. Από τα 1,5 τρισ. δολάρια, περίπου 350 δισ. θα αναζητηθούν μέσω reconciliation — μια προσέγγιση που επιτρέπει υψηλότερα επίπεδα δαπανών, αλλά εισάγει σημαντική αβεβαιότητα. Αναλυτές αμφισβητούν αν η κυβέρνηση μπορεί να χρησιμοποιήσει αυτό το εργαλείο σε τέτοια κλίμακα για αμυντικές δαπάνες, και το Κογκρέσο θα έχει τελικά τον τελευταίο λόγο.

Πέρα από το Golden Dome, ο προϋπολογισμός περιλαμβάνει σημαντικές επενδύσεις σε δορυφόρους παρακολούθησης βαλλιστικών απειλών σε χαμηλή και μεσαία τροχιά, νέα συστήματα αυτοματοποιημένης διαχείρισης δορυφόρων, ένα Space Data Network αξίας 1,5 δισ. δολαρίων και επέκταση των δικτύων επικοινωνίας. Ο στόχος είναι να γίνει η στρατιωτική παρουσία στο διάστημα πιο ανθεκτική, πιο γρήγορη και λιγότερο ευάλωτη σε επιθέσεις.

Ο επικεφαλής του Space Force, στρατηγός Chance Saltzman, έχει ήδη σηματοδοτήσει την κατεύθυνση: δεν πρόκειται για νέα προγράμματα από το μηδέν, αλλά για επιτάχυνση αυτών που ήδη υπάρχουν. «Δεν μπορείς να περιμένεις πέντε, έξι, επτά χρόνια», είπε. «Πρέπει να είσαι εκεί σε δύο, τρία χρόνια». Είναι μια λογική που αντικατοπτρίζει την αίσθηση επείγοντος που διαπερνά ολόκληρο το έγγραφο — η αντίληψη ότι ο ανταγωνισμός στο διάστημα, κυρίως με την Κίνα, δεν επιδέχεται αναβολές.

Αν ο προϋπολογισμός εγκριθεί έστω και κατά προσέγγιση, το διάστημα θα μετατραπεί οριστικά από επιστημονικό σύνορο σε στρατηγικό πεδίο. Το ερώτημα δεν είναι πλέον αν οι μεγάλες δυνάμεις θα ανταγωνιστούν στην τροχιά, αλλά πόσο γρήγορα — και με ποιους κανόνες.

Για πρώτη φορά, επιστήμονες κατέγραψαν τη γέννηση ενός μυστηριώδους κβαντικού σωματιδίου

Ερευνητές από το Πανεπιστήμιο LMU του Μονάχου και το Nanyang Technological University της Σιγκαπούρης κατάφεραν να παρατηρήσουν για πρώτη φορά τον σχηματισμό ενός πολαρονίου — ενός κβαντικού οιονεί-σωματιδίου που οι φυσικοί θεωρητικοποιούσαν εδώ και δεκαετίες. Η ανακάλυψη επιβεβαιώνει πειραματικά μια θεωρία που είχε διατυπωθεί από τον φυσικό Herbert Fröhlich και ανοίγει νέους δρόμους για την ανάπτυξη ημιαγωγών και τεχνολογιών καθαρής ενέργειας.

Στον κόσμο της κβαντικής φυσικής, υπάρχουν σωματίδια που δεν είναι ακριβώς σωματίδια. Το πολαρόνιο — ή Fröhlich polaron, όπως το ονόμασε ο φυσικός που το θεωρητικοποίησε πρώτος — είναι ένα από αυτά. Πρόκειται για ένα ηλεκτρόνιο που κινείται μέσα στο κρυσταλλικό πλέγμα ενός ημιαγωγού και, λόγω του αρνητικού του φορτίου, τραβά προς το μέρος του τα θετικά φορτισμένα ιόντα γύρω του. Αυτή η παραμόρφωση του πλέγματος είναι που μετατρέπει το απλό ηλεκτρόνιο σε κάτι διαφορετικό — σε πολαρόνιο. Η εικόνα που χρησιμοποίησε ο επικεφαλής ερευνητής Jochen Feldmann είναι εύστοχη: «Για το ηλεκτρόνιο, αυτό πρέπει να μοιάζει λίγο σαν να άφησε έναν ασφαλτοστρωμένο δρόμο και να προχωρά μέσα στη λάσπη».

Η θεωρία υπήρχε εδώ και δεκαετίες. Αυτό που έλειπε ήταν η άμεση πειραματική επιβεβαίωση — η παρατήρηση του σχηματισμού του πολαρονίου σε πραγματικό χρόνο. Η ομάδα από το Μόναχο και τη Σιγκαπούρη επέλεξε ως υλικό το βισμούθιο οξυιωδίδιο (BiOI), μια ένωση που σχηματίζει φυσικά κρυστάλλους με χρώμα χαλκού. Οι ερευνητές το επεξεργάστηκαν σε λεπτά στρώματα — μια δομή που θυμίζει μικροσκοπική λαζάνια — κατάλληλη για τις ανάγκες του πειράματος.

Για να παρατηρήσουν το φαινόμενο χωρίς να το διαταράξουν, χρησιμοποίησαν μια τεχνική γνωστή ως χρονικά επιλυμένη φωτοεκπομπή ηλεκτρονίων μέσω μικροσκοπίας (TR-PEEM). Με τη βοήθεια laser, εκτόξευσαν ηλεκτρόνια στη ζώνη αγωγιμότητας του υλικού και παρακολούθησαν πώς η αλληλεπίδρασή τους με τα ιόντα του πλέγματος επηρέαζε τη μάζα και την ενέργειά τους. Η μέτρηση βασίστηκε στον χρόνο διαδρομής του ηλεκτρονίου και στη γωνία εξόδου του από το υλικό. Για να εξαχθούν αξιόπιστα στατιστικά συμπεράσματα, χρειάστηκαν πάνω από ένα εκατομμύριο τέτοιες μετρήσεις — μια διαδικασία που κράτησε δύο ολόκληρους μήνες.

Τα αποτελέσματα ήταν εντυπωσιακά. Μέσα στα πρώτα λίγα εκατοντάδες femtosecond — ένα femtosecond είναι το ένα τετρακισεκατομμυριοστό του δευτερολέπτου — το ηλεκτρόνιο διπλασίασε την ενεργό μάζα του, ενώ παράλληλα η ενέργεια του συστήματος μειώθηκε. Και οι δύο αυτές μεταβολές συμφωνούν απόλυτα με τις προβλέψεις της θεωρίας Fröhlich, αποκλείοντας εναλλακτικές ερμηνείες.

Η σημασία αυτής της ανακάλυψης δεν είναι μόνο θεωρητική. Τα πολαρόνια παίζουν κρίσιμο ρόλο στη συμπεριφορά των ημιαγωγών και σε τεχνολογίες όπως τα κυψελίδια υδρογόνου. Το να κατανοούμε πώς σχηματίζονται και πώς συμπεριφέρονται σε πραγματικό χρόνο σημαίνει ότι μπορούμε να τα αξιοποιήσουμε καλύτερα — και ίσως να σχεδιάσουμε υλικά με ακριβώς τις ιδιότητες που χρειαζόμαστε. Η λάσπη, τελικά, μπορεί να αποδειχθεί πολύτιμη.

The Punisher επιστρέφει: Ό,τι ξέρουμε για το «One Last Kill»

Ο Jon Bernthal επιστρέφει ως Frank Castle στο νέο Disney+ TV Special «The Punisher: One Last Kill», που κάνει πρεμιέρα στις 12 Μαΐου. Το project διαρκεί 60 λεπτά και αναμένεται να συνδέσει τα γεγονότα του Daredevil: Born Again με το επερχόμενο Spider-Man: Brand New Day.

Ο Frank Castle δεν ξεκουράζεται ποτέ για πολύ. Λίγες εβδομάδες μετά το φινάλε του Daredevil: Born Again, ο Jon Bernthal επιστρέφει στον ρόλο του Punisher σε ένα αυτόνομο Disney+ Special με τίτλο «The Punisher: One Last Kill». Η πρεμιέρα ορίστηκε για τις 12 Μαΐου στη Βόρεια και Νότια Αμερική — και μία μέρα αργότερα για τον υπόλοιπο κόσμο.

Το Special έχει επιβεβαιωμένη διάρκεια 60 λεπτών και έρχεται ακριβώς μία εβδομάδα μετά το τελευταίο επεισόδιο της δεύτερης σεζόν του Born Again. Αυτή η χρονική εγγύτητα δεν φαίνεται τυχαία. Σύμφωνα με εικασίες που κυκλοφορούν στο fandom, η ιστορία του One Last Kill μπορεί να εκτυλίσσεται παράλληλα με τα γεγονότα της δεύτερης σεζόν — κάτι που θα εξηγούσε γιατί ο Castle απουσιάζει εντελώς από αυτή.

Από πλευράς cast, η μόνη επίσημη επιβεβαίωση είναι ο ίδιος ο Bernthal. Ωστόσο, φωτογραφίες από τα γυρίσματα που κυκλοφόρησαν στο X/Twitter τον Ιούλιο δείχνουν τον Castle σε μια παιδική χαρά μαζί με έναν χαρακτήρα σε αναπηρικό αμαξίδιο — τον οποίο πολλοί αναγνωρίζουν ως τη Ma Gnucci, αρχηγό της Οικογένειας Gnucci στα κόμικς και παλιά εχθρός του Punisher. Επίσης, φαίνεται να επιστρέφει ο Jason R. Moore ως Curtis Hoyle, ο πιο στενός σύμμαχος του Castle από την εποχή του Netflix.

Το πιο ενδιαφέρον στοιχείο, όμως, αφορά το μέλλον. Ο Bernthal έχει ήδη επιβεβαιωθεί για το Spider-Man: Brand New Day, το επόμενο solo φιλμ του Tom Holland. Παράλληλα, η Sadie Sink — γνωστή από το Stranger Things — έχει επιβεβαιωθεί για τον ίδιο τίτλο, και φήμες θέλουν τον χαρακτήρα της να βρίσκεται υπό την προστασία του Castle. Αν αυτό ισχύει, το One Last Kill πιθανότατα δεν είναι απλώς ένα standalone story: είναι η γέφυρα που οδηγεί στο Spider-Man 4.

Ο Brad Winderbaum, επικεφαλής τηλεόρασης της Marvel, έχει ήδη παραδεχτεί ότι το Born Again season 2 και το Brand New Day συνδέονται μεταξύ τους. Σε αυτό το πλαίσιο, το One Last Kill μοιάζει να είναι ο κρίκος που κλείνει τον κύκλο — από τη μικρή οθόνη στη μεγάλη, από τους δρόμους της Νέας Υόρκης στον κόσμο του Spider-Man. Αν η Marvel έχει μάθει κάτι από τα λάθη της, είναι ότι οι καλύτερες ιστορίες δεν τελειώνουν ποτέ εκεί που νομίζεις.

Ο ιστορικός που πήγε να γράψει για τον Χριστό και βρέθηκε να πιστεύει σε αυτόν

Ο Βρετανός ιστορικός Τομ Χόλαντ ξεκίνησε να ερευνά τη σταύρωση του Ιησού ως αμερόληπτος ακαδημαϊκός και κατέληξε να αμφισβητεί τον ίδιο του τον αγνωστικισμό. Μέσα από ένα ταξίδι στο Σιντζάρ του Ιράκ, μια διάγνωση καρκίνου και μια νυχτερινή προσευχή σε εκκλησία του Λονδίνου, ο Χόλαντ ανακάλυψε ότι η Δύση είναι βαθύτερα χριστιανική απ’ όσο νομίζει — ακόμα και όταν δεν το ξέρει.

Ο Τομ Χόλαντ έφτασε στο Σιντζάρ του βόρειου Ιράκ το καλοκαίρι του 2016 ως ιστορικός με αποστολή. Τρεις μήνες νωρίτερα, το ISIS είχε επιχειρήσει να ανακαταλάβει την πόλη αφού πρώτα είχε σφαγιάσει εκατοντάδες Γιαζίντι — μια αρχαία θρησκευτική μειονότητα — και είχε πουλήσει γυναίκες ως σκλάβες. Ο Χόλαντ, βραβευμένος συγγραφέας βιβλίων για τη Σπάρτη και τη Ρώμη, ήξερε καλά τι σημαίνει να κυβερνά η βία. Είχε γράψει για τους «apex predators» του αρχαίου κόσμου — εκείνους που ζούσαν σύμφωνα με το αθηναϊκό δόγμα: οι ισχυροί κάνουν ό,τι μπορούν, οι αδύναμοι υποφέρουν ό,τι πρέπει.

Αλλά στα ερείπια του Σιντζάρ, κάτι τον ανάγκασε να σταματήσει. Ανάμεσα στα συντρίμμια μιας κατεστραμμένης εκκλησίας, ένας ξύλινος σταυρός στεκόταν ακόμα όρθιος. Η κάμερα του BBC τον κατέγραψε. Αυτό που δεν μπόρεσε να καταγράψει ήταν τι σήμαινε εκείνη η εικόνα για τον Χόλαντ — έναν άνθρωπο που είχε εγκαταλείψει τη χριστιανική πίστη της παιδικής του ηλικίας και είχε εγκατασταθεί άνετα σε έναν «θολό αγνωστικισμό».

Το ISIS του θύμισε τους Ρωμαίους. Εκτελέσεις, σταυρώσεις, εξουσία ως θέαμα τρόμου. Και ξαφνικά ο Χόλαντ αντιλήφθηκε κάτι που δεν είχε πλήρως εκτιμήσει: οι πρώτοι Χριστιανοί είχαν κάνει κάτι ριζοσπαστικό. Πήραν το πιο ταπεινωτικό σύμβολο ρωμαϊκής εξουσίας — τον σταυρό, που ήταν αποκλειστικά για δούλους και εγκληματίες — και τον μετέτρεψαν στο πιο αναγνωρίσιμο σύμβολο θεότητας στην ιστορία. Δήλωσαν ότι ο Θεός δεν βρίσκεται με τους ισχυρούς, αλλά με τους αδύναμους.

Αυτή η ιδέα έγινε βιβλίο. Το «Dominion: How the Christian Revolution Remade the World», που κυκλοφόρησε το 2019, υποστηρίζει ότι οι κοσμικές δυτικές αξίες — η ισότητα, τα ανθρώπινα δικαιώματα, η συμπόνια — δεν είναι καθολικά ανθρώπινα ένστικτα. Είναι χριστιανικά προϊόντα. «Να ζεις σε μια δυτική χώρα σημαίνει να ζεις σε μια κοινωνία που είναι ακόμα εντελώς κορεσμένη από χριστιανικές έννοιες», έγραψε. Ακόμα και οι άθεοι, υποστηρίζει, σκέφτονται χριστιανικά χωρίς να το γνωρίζουν.

Το βιβλίο έπεσε, κατά τη διατύπωση ενός σχολιαστή, «σαν βόμβα». Ανέδειξε τον Χόλαντ σε έναν απίθανο εκπρόσωπο της χριστιανικής σκέψης στην κοσμική Ευρώπη — έναν άνθρωπο που αμφισβητεί τον εαυτό του δημόσια και δεν ισχυρίζεται ότι έχει απαντήσεις.

Γιατί απίθανος; Γιατί ο Χόλαντ δεν έγινε ξαφνικά ευσεβής. Η πορεία του ήταν πιο σύνθετη — και πιο προσωπική. Τον Δεκέμβριο του 2021 διαγνώστηκε με καρκίνο του παχέος εντέρου. Οι γιατροί τον προειδοποίησαν για σοβαρή επέμβαση με δυσάρεστες πιθανές συνέπειες. Εκείνη την Παραμονή Χριστουγέννων, πήγε σε μεσονύχτια λειτουργία στην εκκλησία του Αγίου Βαρθολομαίου στο Λονδίνο — μια από τις παλαιότερες της πόλης — και προσευχήθηκε για πρώτη φορά από τα δέκα του χρόνια. Τα αποτελέσματα των εξετάσεων ήρθαν: ο καρκίνος δεν είχε εξαπλωθεί. Σήμερα είναι καθαρός.

«Είναι σύμπτωση, αλλά δεν θέλω να πω 100% ότι είναι σύμπτωση», είπε. «Μου αρέσει να βλέπω την τρεμάμενη πιθανότητα του υπερφυσικού.»

Ο Χόλαντ δεν αυτοπροσδιορίζεται εύκολα. Δεν λέει «είμαι Χριστιανός» με την ευκολία ενός κηρύγματος. Μιλά για αμφιβολία και θρησκευτικό θρίαμβο ως δύο πράγματα που μπορούν να συνυπάρχουν — όπως στην ποίηση του Ουαλού ποιητή R.S. Thomas, τον οποίο αγαπά. «Υπάρχουν στιγμές που νιώθω ότι το πιστεύω. Υπάρχουν στιγμές που δεν το νιώθω καθόλου», παραδέχεται. «Αλλά θα

1...320321322...1,695Page 321 of 1,695