Το Star Wars αλλάζει ηθοποιό στον βασικό villain του «Ahsoka» για το Disney+

Ένας από τους πιο ενδιαφέροντες villains της σειράς «Ahsoka» άλλαξε ηθοποιό για μια άλλη παραγωγή του Disney+.

Ένας βασικός villain του «Ahsoka» επιστρέφει δυναμικά στη νέα σειρά της Lucasfilm για το Disney+, αλλά αυτή τη φορά ο χαρακτήρας είναι αισθητά διαφορετικός. Ο villain πρωτοεμφανίστηκε στο live-action «Ahsoka» το 2023 και αργότερα εμφανίστηκε στο animated Star Wars anthology, «Tales of the Empire». Η πιο πρόσφατη εμφάνισή του στο «Maul – Shadow Lord» είναι η μεγαλύτερη προβολή που έχει λάβει μέχρι σήμερα ο χαρακτήρας, και η Lucasfilm προχώρησε σε μία βασική αλλαγή στο καστ για να στηρίξει την επιστροφή του.

Ο λόγος για τον Inquisitor Marrok, τον οποίο υποδύθηκε σωματικά ο Paul Darnell στο «Ahsoka», σε έναν ρόλο σχεδόν χωρίς ατάκες. Ο χαρακτήρας φορούσε μάσκα σε όλη τη διάρκεια της σειράς και στηριζόταν περισσότερο στη δράση παρά στον λόγο. Πλέον, καθώς ο Marrok λειτουργεί ως πλήρως ομιλών αντίπαλος στο «Maul – Shadow Lord», τον ρόλο έχει αναλάβει ο voice actor A.J. LoCascio. Ο LoCascio δεν είναι άγνωστος σε έναν μακρινό γαλαξία, αφού έχει δώσει στο παρελθόν τη φωνή του σε πολλές εκδοχές του Han Solo σε LEGO Star Wars projects.

Το «Maul – Shadow Lord» έκανε πρεμιέρα στο Disney+ στις 6 Απριλίου, με τον Sam Witwer να επιστρέφει στον διαχρονικό του ρόλο ως πρώην Sith Lord, Darth Maul. Η πρώτη σεζόν των 10 επεισοδίων τοποθετείται αρκετά χρόνια πριν από τα γεγονότα του «Ahsoka», κάτι που σημαίνει ότι ο Marrok βρίσκεται στην ακμή του ως First Brother του Inquisitorius.

Ο Marrok κάνει αισθητή την παρουσία του στα επεισόδια 5 και 6 του «Maul – Shadow Lord», όπου έρχεται αντιμέτωπος με τον Maul και τη Jedi Devon Izara στον πλανήτη Janix. Αυτή η εκδοχή του χαρακτήρα είναι πλήρως ενεργή, πλήρως ομιλούσα και ξεκάθαρα ζωντανή, σε έντονη αντίθεση με τη βαριά θωρακισμένη, σχεδόν σιωπηλή μορφή που είδαν αρχικά οι fans στο «Ahsoka».

Η αλλαγή ηθοποιού ήταν πρακτικά αναγκαία, από τη στιγμή που η Lucasfilm αποφάσισε να δώσει στον Marrok διαλόγους και προσωπικότητα, αφού η ερμηνεία του Darnell στο «Ahsoka» βασιζόταν κυρίως στην κίνηση και την παρουσία πίσω από τη μάσκα. Η επιλογή αυτή έχει αποδειχθεί επιτυχημένη, καθώς ο Marrok αποκτά πλέον μια πιο απειλητική παρουσία, χάρη στη σκοτεινή, σχεδόν horror χροιά που έδωσε στον villain του «Ahsoka» ο LoCascio.

Η επιστροφή του Marrok στο Disney+ έχει ενδιαφέρον, αλλά δεν είναι ο μόνος villain που επανέρχεται στην πλατφόρμα. Κι άλλοι Star Wars villains επιστρέφουν στο Disney+, ειδικά σε ένα ιδιαίτερα αναμενόμενο project.

Star Wars Villains Returning To Disney+ Soon

Grand Admiral Thrawn

Ο Lars Mikkelsen συνεχίζει στον ρόλο του Grand Admiral Thrawn για τη 2η σεζόν του «Ahsoka», μετά τη διαφυγή του Chiss strategist από την Peridea στο τέλος της 1ης σεζόν. Ο Mikkelsen είχε δώσει τη φωνή του στον χαρακτήρα στο «Star Wars Rebels» πριν περάσει στο live-action, και η πορεία του στη 2η σεζόν αναμένεται να επικεντρωθεί στην ανασυγκρότηση των Imperial loyalist forces στην εποχή της New Republic. Είναι αναμφίβολα ο βασικός κορμός της ευρύτερης ιστορίας, με όλους τους υπόλοιπους returning villains του «Ahsoka» να κινούνται γύρω από το δικό του σχέδιο.

Ο Baylan Skoll είναι ακόμη ένας villain του «Ahsoka» που έχει αλλάξει ηθοποιό, αυτή τη φορά όμως υπό δυσάρεστες συνθήκες. Μετά τον θάνατο του Ray Stevenson το 2023, η Lucasfilm επέλεξε τον ηθοποιό του «Game of Thrones» Rory McCann για να αναλάβει τον ρόλο στη 2η σεζόν του «Ahsoka». Ο Stevenson ήταν ένας εξαιρετικός ηθοποιός, και η ερμηνεία του άφησε τον Baylan σε ένα βαθιά αμφίσημο σημείο, καθηλωμένο σε ένα όραμα δύναμης που συνδέεται με τα αρχαία ερείπια της Peridea.

Ο McCann κληρονομεί μία από τις πιο φορτισμένες θεματικά διαδρομές της σειράς και αναμένεται να τιμήσει τη μνήμη του Ray με μια δυνατή ερμηνεία. Το πώς θα διαχειριστεί η παραγωγή αυτή τη μετάβαση πιθανότατα θα παίξει καθοριστικό ρόλο στην υποδοχή της 2ης σεζόν, δεδομένου του πόσο αγαπητός είναι ο Baylan ως χαρακτήρας και του τρόπου με τον οποίο τον προσέγγισε ο Stevenson.

Η Ivanna Sakhno επιστρέφει ως Shin Hati, η μαθητευόμενη που είδαμε τελευταία φορά στην Peridea, αφού ο Baylan την άφησε πίσω για να κυνηγήσει τους δικούς του στόχους. Η 2η σεζόν αναμένεται να καταγράψει την πορεία της χωρίς τον μέντορά της, κάτι που πιθανότατα σημαίνει ότι θα δούμε μια πιο επικίνδυνη εκδοχή του χαρακτήρα. Η διαδρομή της Shin είναι μία από τις λίγες στη σειρά χωρίς προφανή κατάληξη, κάτι που δίνει στους σεναριογράφους περιθώριο να την οδηγήσουν σε κατεύθυνση που κανείς δεν περίμενε στη 1η σεζόν.

Nightsister Great Mothers

Οι Great Mothers, η τριάδα των Dathomirian witches που έφεραν τον Thrawn πίσω στον κύριο γαλαξία μέσω της σκοτεινής μαγείας τους, έχουν επίσης επιβεβαιωθεί ότι επιστρέφουν για τη 2η σεζόν του «Ahsoka». Η πηγή της δύναμής τους παραμένει ένα από τα μεγαλύτερα μυστήρια της σειράς, ενώ η σύνδεσή τους με τον Marrok τις κάνει ακόμη πιο ενδιαφέρουσες, αφού ο θάνατος του Marrok στο «Ahsoka» απελευθέρωσε την ίδια πράσινη ομίχλη που συνδέεται με τη Nightsister magic. Με τις φιλοδοξίες του Thrawn να μεγαλώνουν περισσότερο από ποτέ, οι Great Mothers αναμένεται να παίξουν καθοριστικό ρόλο στη 2η σεζόν.

Πόσο σύντομα επιστρέφουν αυτοί οι villains στο Disney+;

Από όλους τους returning villains που αναφέρθηκαν, η επιστροφή του Marrok στο «Maul – Shadow Lord» είναι η μόνη που μπορούν να δουν οι fans αυτή τη στιγμή. Η μεγαλύτερη επανένωση, αυτή με τον Thrawn, τον Baylan, τη Shin και τις Great Mothers, παραμένει συνδεδεμένη με την πολυαναμενόμενη 2η σεζόν του «Ahsoka», η οποία βρίσκεται αυτή τη στιγμή στο post-production.

Τα γυρίσματα της 2ης σεζόν του «Ahsoka» ξεκίνησαν στο Ηνωμένο Βασίλειο τον Απρίλιο του 2025 και ολοκληρώθηκαν τον Οκτώβριο του ίδιου έτους, με τον Dave Filoni να γράφει και τα οκτώ επεισόδια και τη Bryce Dallas Howard να σκηνοθετεί τα δύο από αυτά. Η απουσία συγκεκριμένης ημερομηνίας κυκλοφορίας είχε κάνει τους fans να φοβούνται ότι η νέα σεζόν δεν θα έρθει σύντομα. Η ανησυχία μεγάλωσε ακόμη περισσότερο όταν η Disney άφησε τη σειρά εκτός του προγράμματός της για το 2026 τον περασμένο Δεκέμβριο.

Ωστόσο, τον Ιανουάριο ήρθαν καλά νέα, όταν το Disney+ πρόσθεσε διακριτικά τη 2η σεζόν του «Ahsoka» στην κατηγορία «Coming Soon in 2026» στην πλατφόρμα. Η καταχώριση δεν έδωσε ημερομηνία, όμως επιβεβαίωσε ότι η σειρά παραμένει σε τροχιά να κάνει πρεμιέρα πριν από το τέλος της χρονιάς. Με το post-production να συνεχίζεται, μια late 2026 πρεμιέρα παραμένει ο πιο ρεαλιστικός στόχος για την πολυαναμενόμενη επιστροφή του ensemble των villains του «Ahsoka» στο Disney+.

Το Daredevil: Born Again δείχνει την Karen Page σε σπάνιο για το MCU ρόλο

Η Karen Page της Deborah Ann Woll έχει ξεχωρίσει στο Daredevil: Born Again Season 2.

Η Karen Page (Deborah Ann Woll) έχει αναδειχθεί σε μία από τις πιο δυνατές παρουσίες στο Daredevil: Born Again Season 2, με τρόπο που σπάνια βλέπουμε στο MCU. Η ηρωίδα που προέρχεται από τα Marvel Comics συστήθηκε αρχικά στις σειρές Daredevil και The Punisher του Netflix και επέστρεψε, μαζί με αρκετούς από τους συμπρωταγωνιστές της, στη συνέχεια της Marvel Studios, το Daredevil: Born Again. Μετά από λίγες μόνο σύντομες εμφανίσεις στην πρώτη σεζόν, η Karen Page απέκτησε πολύ μεγαλύτερο ρόλο στη δεύτερη και αυτή η εξέλιξη έδωσε στον χαρακτήρα της μια κατεύθυνση που σπάνια συναντάται σε γυναικείους χαρακτήρες του MCU.

Η Karen πρωτοεμφανίστηκε στο Daredevil ως υπεύθυνη γραφείου στο δικηγορικό γραφείο του Matt Murdock και του Foggy Nelson και στη συνέχεια έγινε ερευνήτρια δημοσιογράφος. Τώρα, στη σειρά του Disney+, έχει εξελιχθεί σε ηγετική φυσιογνωμία της αντίστασης και σε δεξί χέρι του Daredevil. Είναι γνωστή για την καλοσύνη και τη συμπόνια της, αλλά και για μια απερίσκεπτη, κάποιες φορές αμείλικτη πλευρά της, που έρχεται στο προσκήνιο στα πιο πρόσφατα επεισόδια του Daredevil: Born Again.

Η δεύτερη σεζόν της σειράς του MCU έχει δείξει τον Matt και την Karen να αναγκάζονται να κρυφτούν από την Anti-Vigilante Task Force του δημάρχου Fisk, ενώ προσπαθούν να οργανώσουν εξέγερση ενάντια στον Kingpin και να σώσουν την πόλη. Οι μήνες της οργάνωσης, η ζωή μακριά από τα φώτα και ο διαρκής κίνδυνος χωρίς ουσιαστικό αποτέλεσμα έχουν φθείρει την Karen. Εκείνη και ο Matt έχουν εμφανιστεί να διαφωνούν για τον «σωστό» τρόπο αντιμετώπισης του Fisk, με την Karen να στρέφεται ολοένα και περισσότερο σε πιο σκληρές επιλογές.

Το επεισόδιο 6 της δεύτερης σεζόν δείχνει την Karen να πιέζει ολοένα περισσότερο τον Matt να περάσει μια κόκκινη γραμμή, υιοθετώντας μια λογική του «ο σκοπός αγιάζει τα μέσα». Η Karen αρνείται να μεταφέρει τον Bullseye (Wilson Bethel) σε νοσοκομείο για τα τραύματά του, θεωρώντας ότι αξίζει ό,τι έπαθε για τις πράξεις του και για τη δολοφονία του φίλου τους Foggy, και στη συνέχεια ενθαρρύνει τον Matt να σκεφτεί τη δολοφονία του Kingpin, ώστε να τελειώσει η τυραννία του:

Karen: “You told me that you were gonna kill Fisk, and I told you not to… What if I was wrong?”

Matt: “Karen, please stop it. Can’t you see that is what separates us from him?”

Karen: “Are we really still that separate?”

Matt: “Yes, we are! We are separate. It is not up to us to take life.”

Karen: “I know, I know! All right, I pay every day for what I did to Wesley. I still have nightmares! But the difference is I don’t regret it. It was him or me. And what if that’s what it’s like with you and Fisk? Him or you? What if this doesn’t end until one of you goes down?”

Matt: “I can’t think about it that way.”

Karen: “Well, you’re gonna have to. He has proven that he will not hesitate!”

Matt: “This isn’t you. It’s not you.”

Η σταδιακή διολίσθηση της Karen σε πιο απελπισμένα και αμείλικτα μέσα για να κερδηθεί ο πόλεμος με τον Fisk έχει δημιουργήσει ρήγμα ανάμεσα σε εκείνη και τον Matt και έχει σπρώξει σταδιακά την ηθική της σε πιο γκρίζα ζώνη.

Αργότερα στο ίδιο επεισόδιο, η Karen είναι έτοιμη να πυροβολήσει τον Bullseye, μέχρι που επεμβαίνει ο Daredevil. Της ζητά να τον αφήσει να σηκώσει εκείνος το βάρος για χάρη της, όμως εκείνη επιμένει ότι ο Matt επιλέγει τη λάθος πλευρά, καθώς συνεχίζει να αφήνει τον Fisk ζωντανό, ενώ άνθρωποι από τη δική τους πλευρά πεθαίνουν:

Matt: “What happened to you?”

Karen: “You know, Christofi never made it to witness protection. My source never started broadcasting, which, knowing Fisk, probably means that they’re both dead. You wanna know what happened to me? I grew up.”

Στο επεισόδιο 7 της δεύτερης σεζόν, η Karen συλλαμβάνεται από την AVTF και καταλήγει στη φυλακή. Εκεί έρχεται αντιμέτωπη με τον Fisk, ο οποίος προσπαθεί να την εκφοβίσει και να την κάνει να αμφισβητήσει τον αγώνα της, όμως η Karen παραμένει δυνατή, αντέχοντας ακόμη και σε σωματική επίθεση από τον Fisk.

Η Karen δείχνει ξανά τη δύναμή της αργότερα, σε μια ψυχολογική αξιολόγηση με τη Heather Glenn, πρώην του Matt και ψυχολόγο του Fisk. Η Heather και η Karen μπαίνουν σε μια μάχη ισχύος, καθώς η καθεμία προσπαθεί να υπερισχύσει της άλλης, όμως η Heather καταφέρνει να ταράξει την Karen όταν της λέει ότι χρησιμοποιείται σαν μαριονέτα από τους άντρες της ζωής της:

Heather: “Did you feel powerful when you murdered James Wesley? After a lifetime of, I don’t know, being used as a puppet by all these men. Daddy, brother, Frank Castle.”

Heather: “Funny. That’s where the nerve is.”

Η πορεία της Karen σε όλο το Daredevil: Born Again αποδεικνύει ότι είναι πολύ περισσότερη από το ερωτικό ενδιαφέρον ή τη βοηθητική παρουσία του Daredevil. Παρότι ο Daredevil παραμένει ο πρωταγωνιστής της σειράς, η Karen έχει εξελιχθεί σε ουσιαστικό supporting character με δική της βούληση. Η Woll δίνει στον ρόλο μια ερμηνεία με βάθος, κάτι που ενισχύεται από το σενάριο της σειράς και τον χώρο που της δίνεται για να ξεδιπλώσει μια σύνθετη πορεία και μια πλευρά των γυναικείων χαρακτήρων που συχνά μένει στο περιθώριο σε παραγωγές του MCU.

Ο χαρακτήρας της Karen φέρνει μια ατελή, ανθρώπινη διάσταση που λειτουργεί ως αντίβαρο στη ηρωική οπτική του Daredevil. Οι δυο τους ταιριάζουν πολύ, όμως οι διαφορετικές τους απόψεις δίνουν στη σχέση τους βάθος και πολυπλοκότητα. Η Karen προσφέρει μια πιο κοντινή στην πραγματικότητα ματιά στις δυσκολίες και τις προσπάθειες που απαιτεί η οργάνωση μιας αντίστασης, ενώ τα τραύματα του παρελθόντος επηρεάζουν την κρίση της, η οποία γίνεται ολοένα και πιο ηθικά γκρίζα από εκείνη του Matt. Η δυσκολία της να παραμείνει ηθική σε έναν όλο και πιο ανήθικο κόσμο είναι μια σπάνια διαδρομή για γυναικείους χαρακτήρες, ιδιαίτερα μέσα στο σύμπαν της Marvel Studios.

Η Karen Page θέτει νέο πρότυπο για τους γυναικείους χαρακτήρες του MCU

Το MCU έχει παρουσιάσει αρκετούς γυναικείους ήρωες όλα αυτά τα χρόνια, με ονόματα όπως η Black Widow, η Captain Marvel, η She-Hulk και η Scarlet Witch να βρίσκονται στο επίκεντρο παραγωγών διαφορετικής κλίμακας. Αν και η Karen Page δεν είναι η πρωταγωνίστρια της δικής της σειράς και δεν έχει υπερδυνάμεις, ο χαρακτήρας της αναδεικνύει μια πλευρά της ανθρώπινης κατάστασης που άλλες γυναικείες ηρωίδες σπάνια έχουν την ευκαιρία να εξερευνήσουν.

Οι γυναίκες στο MCU πρωταγωνιστούν σε λιγότερες παραγωγές, οπότε κάθε φορά που βρίσκονται στο προσκήνιο, συχνά παρουσιάζονται ως δυνατές και ηρωικές μορφές, με λιγότερα ελαττώματα, ώστε να συμβαδίζουν με το πρότυπο που έχει διαμορφωθεί από τους άντρες αντίστοιχους χαρακτήρες. Πρόσωπα όπως η Black Widow, η Shuri/Black Panther και η Captain Marvel αποτελούν πηγή έμπνευσης χάρη στη δύναμη, τις αρετές και την ευφυΐα τους, αλλά σπάνια τους δίνεται χώρος να κάνουν λάθη ή, όταν αυτό συμβαίνει, να εξερευνώνται αυτά τα λάθη με βάθος.

Μία από τις λίγες γυναικείες ηρωίδες που απέκτησαν τέτοια πολυπλοκότητα είναι η Jessica Jones της Krysten Ritter, η οποία από την αρχή της σειράς της στο Netflix είχε παρουσιαστεί ως μια χαρακτήρας με αδυναμίες και χάος στη ζωή της και απέκτησε τρεις σεζόν για να αναπτυχθεί σε όλο της το εύρος. Το Daredevil: Born Again έφερε ξανά τη Ritter στον ρόλο της Jessica και ήδη υπόσχεται να εξερευνήσει τον χαρακτήρα της με νέους, ενδιαφέροντες τρόπους, καθώς προσπαθεί να ισορροπήσει ανάμεσα στην ηρωική δράση και τη μητρότητα.

Με την Karen Page και τη Jessica Jones, το Daredevil: Born Again υπόσχεται ένα επίπεδο εξερεύνησης των γυναικείων χαρακτήρων που οι περισσότερες άλλες παραγωγές του MCU δεν έχουν προσφέρει. Γυναικείοι χαρακτήρες που επιτρέπεται να είναι ατελείς και σύνθετοι ή να περνούν εμπειρίες όπως η μητρότητα, πιθανόν ακόμη και η μονογονεϊκότητα, ή να δυσκολεύονται όταν αλλάζουν οι αξίες τους, είναι δύσκολα και ουσιαστικά θέματα που ελάχιστες γυναίκες έχουν κληθεί να κουβαλήσουν στο MCU. Το Daredevil: Born Again, όμως, δείχνει να ανοίγει τον δρόμο για ένα νέο επίπεδο βάθους στους γυναικείους χαρακτήρες της Marvel Studios.

Πώς ο «μπαμπάς των σκίουρων» έφτιαξε τη δημοφιλέστερη εφαρμογή κάμερας του 2026

Το DualShot Recorder δεν άργησε να γίνει επιτυχία. Μέσα σε μόλις 12 ώρες από τη στιγμή που κυκλοφόρησε, βρέθηκε στην πρώτη θέση της λίστας με τις πιο δημοφιλείς επί πληρωμή εφαρμογές στο App Store.

Η επιτυχία ήταν έκπληξη. Ακόμη πιο απρόσμενη, όμως, είναι η ιστορία πίσω από την εφαρμογή: όλα ξεκίνησαν από μια παρέα φιλικών σκίουρων της γειτονιάς και τον άνθρωπο που τους φροντίζει.

Ο Derrick Downey Jr. έχτισε την καριέρα του με σύντομα βίντεο που καταγράφουν τις επαφές του με τους σκίουρους που επισκέπτονται το αίθριό του στο Λος Άντζελες. Οι λογαριασμοί του στο Instagram και το TikTok έχουν πάνω από ένα εκατομμύριο ακολούθους ο καθένας, ανάμεσά τους και ο συντάκτης του κειμένου, που γνωρίζουν καλά τους σταθερούς πρωταγωνιστές: τη Maxine, τον Richard και πιο σπάνιους, αλλά εξίσου αγαπημένους επισκέπτες όπως ο Hoodrat Raymond.

Ο Downey τους προσφέρει ξηρούς καρπούς, ειδικά κατασκευασμένα καταφύγια και, όταν χρειάζεται επείγουσα ιατρική φροντίδα, τους πηγαίνει στον τοπικό κτηνίατρο. Η εικόνα είναι τρυφερή και από τις πιο αληθινά «καθαρές» που κυκλοφορούν στα social media.

Αρχικά ήθελε να δημιουργήσει μια σειρά για το YouTube, όμως δυσκολεύτηκε να βρει τρόπο να καταγράφει ταυτόχρονα κάθετο και οριζόντιο υλικό. Άλλοι δημιουργοί το λύνουν αυτό χρησιμοποιώντας ειδικό σύστημα με δύο τηλέφωνα ή κάμερες που γράφουν μαζί, ή κόβοντας το υλικό σε δύο μορφές στο post-production.

«Προσπάθησα να βγω και να αγοράσω διαφορετικές συσκευές, rigs και gimbals, καθώς και επιπλέον τηλέφωνα για να το στήσω έτσι… αλλά έγινε πολύ κουραστικό», λέει. «Το μοντάζ… όλα αυτά ήταν υπερβολικά πολλά».

Το κόψιμο του βίντεο μετά την εγγραφή έχει επίσης μειονεκτήματα. Η κάμερα του iPhone χρησιμοποιεί τμήμα του πλήρους αισθητήρα όταν γράφεις βίντεο. Αν πάρεις από εκεί ένα κάθετο crop 16:9 από το κέντρο, χρησιμοποιείς μόνο ένα μικρό μέρος του συνολικού αισθητήρα, χάνοντας μεγάλη ανάλυση και περιορίζοντας τις επιλογές κάδρου.

Πέρυσι, του ήρθε η ιδέα να δοκιμάσει να φτιάξει μια εφαρμογή που θα έλυνε το πρόβλημα. Δεν είναι προγραμματιστής και δοκίμασε το ChatGPT για να δημιουργήσει κάτι με το λεγόμενο vibe-coding. Η προσπάθεια δεν πέτυχε και άφησε το project στην άκρη. Νωρίτερα φέτος, όμως, λέει ότι ένιωσε πως έπρεπε να το ξαναπροσπαθήσει.

«Μπήκα στον κώδικα και η κάμερα ενεργοποιήθηκε. Και είπα, εντάξει, ίσως εδώ να έχουμε κάτι».

Έκανε έρευνα για τις δυνατότητες της κάμερας του iPhone, για να δει τι ήταν εφικτό. Το camera API της Apple επιτρέπει σε τρίτους developers να έχουν πρόσβαση στο υλικό από ολόκληρο τον αισθητήρα, κάτι που έχουν αξιοποιήσει και άλλες εφαρμογές στο παρελθόν. Ο Downey είδε εκεί μια ευκαιρία να λύσει το πρόβλημα των πολλαπλών αναλογιών εικόνας.

Με πλήρη ανάγνωση του αισθητήρα, η εφαρμογή του μπορούσε να αποθηκεύει οριζόντια και κάθετα crops από το αρχικό βίντεο, απευθείας μέσα στην κάμερα και χωρίς απώλεια ανάλυσης. Μετά από τρεις ή τέσσερις μήνες και πολύ prompt engineering, είχε στα χέρια του μια εφαρμογή που λειτουργούσε.

«Θα νόμιζες ότι, επειδή δίνεις τα prompts σε αυτό το μηχάνημα, θα σου έδινε ακριβή δεδομένα. Αλλά διαπίστωσα ότι αυτό δεν ίσχυε…»

Το project ξεκίνησε με το ChatGPT. Ο Downey δοκίμασε επίσης το Antigravity της Google, αλλά λέει πως το Claude ήταν το εργαλείο που έκανε πραγματικά το εγχείρημα εφικτό. Και, όπως κάθε άνθρωπος που έχει δουλέψει με εργαλεία AI, έμαθε να χειρίζεται τις ιδιοτροπίες και τις ανακρίβειές τους.

«Καταλαβαίνω το προϊόν που προσπαθώ να δημιουργήσω, καταλαβαίνω τη λειτουργικότητα και τι ψάχνω, και υπήρξαν στιγμές που η απάντηση [του Claude] δεν ήταν ακριβής», λέει. «Θα νόμιζες ότι, επειδή δίνεις τα prompts σε αυτό το μηχάνημα, θα σου έδινε ακριβή δεδομένα. Αλλά διαπίστωσα ότι αυτό δεν ίσχυε, οπότε έπρεπε να το διορθώνω».

Γι’ αυτό, όπως λέει, ελέγχει δύο και τρεις φορές ό,τι του ζητά να κάνει.

Όταν η εφαρμογή ήταν έτοιμη, έψαξε τη διαδικασία για να τη βάλει στο App Store της Apple. Φαινόταν εφικτό. «Είπα, εντάξει, ας το ανεβάσουμε εκεί και ας το μοιραστούμε».

Η τιμή ήταν 6,99 δολάρια ως εφάπαξ αγορά και μέσα στις πρώτες 12 ώρες το DualShot Recorder έγινε η πρώτη σε πωλήσεις εφαρμογή στο κατάστημα. Ο Downey λέει ότι έμεινε στην κορυφή για οκτώ ημέρες και εξακολουθεί να βρίσκεται μέσα στις 20 πρώτες την ώρα που γράφεται αυτό το κείμενο.

Η ανταπόκριση ήταν ιδιαίτερα θετική. Η τιμή έχει πλέον ανέβει στα 9,99 δολάρια, όμως δεν υπάρχει συνδρομή ούτε συλλογή δεδομένων χρηστών, ενώ τα βίντεο μένουν αποκλειστικά στη συσκευή. Η εφαρμογή προσφέρει επίσης λεπτομερείς ρυθμίσεις για την ποιότητα και την ανάλυση και επιτρέπει την ταυτόχρονη εγγραφή από δύο διαφορετικές κάμερες στην ίδια συσκευή.

Η πρόταση είναι απλή και ξεκάθαρη. Ο Downey λέει ότι ήταν σημαντικό να μην υπάρχει αυτόματη συλλογή δεδομένων χρηστών, αλλά αυτό έχει κάνει δυσκολότερο τον εντοπισμό και τη διόρθωση σφαλμάτων. Εργάζεται ήδη σε μια λειτουργία υποστήριξης, ώστε οι χρήστες να μπορούν να στέλνουν αναφορά σφάλματος όταν αντιμετωπίζουν προβλήματα.

Για τον Downey, η αλλαγή αυτή είναι μεγάλη, κουραστική αλλά και αναζωογονητική. «Χάνω πολύ ύπνο, κάτι που δεν με ενοχλεί πραγματικά», λέει. «Είμαι υπέρ της ισορροπίας, αλλά όταν κάτι σε τροφοδοτεί, κάποιες φορές χάνεις τον ύπνο σου. Και αυτό συμβαίνει τώρα».

Περιγράφει την εξέλιξη ως συναρπαστική και λέει ότι του δίνει ένα νέο αίσθημα σκοπού. Αναγνωρίζει, όμως, ότι η διατήρηση μιας επιτυχημένης εφαρμογής ίσως απαιτήσει κάποια στροφή. «Έρχονται πολλά νέα πράγματα και τα υποδέχομαι».

Ο Downey μιλά ανοιχτά για την ψυχική του υγεία στους ακολούθους του και αποδίδει στις επαφές του με τους σκίουρους του κάτι που τον βοήθησε να βγει από μια σκοτεινή περίοδο. Όταν το κανάλι του περνά πιο ήσυχες φάσεις, ανεβάζει ενημέρωση λέγοντας ότι δεν βρίσκεται σε καλή ψυχολογική κατάσταση για να δημιουργεί βίντεο. Η κοινότητά του, λέει, τον στηρίζει.

«Μου λένε, πάρε τον χρόνο σου. Δεν πάμε πουθενά. Θα είμαστε εδώ».

Όποια κι αν είναι η αλλαγή που έχει μπροστά του, ο Downey λέει ότι ένα πράγμα δεν πρόκειται να αλλάξει: ο χρόνος που περνά με τους σκίουρους. Με το αρχικό «χάος», όπως το αποκαλεί, μετά την κυκλοφορία της εφαρμογής να έχει αρχίσει να υποχωρεί, έχει καταφέρει να επιστρέψει στη φροντίδα του Richard, της Maxine και των υπόλοιπων τριχωτών επισκεπτών του.

«Με συνάντησαν σε μια περίοδο που περνούσα κατάθλιψη. Και αυτό είναι οικογένεια. Οπότε, ακόμα κι αν δεν έχω καταφέρει να είμαι online όπως συνήθως, εξακολουθώ να τους φροντίζω».

Επαναχρησιμοποιούμενες ψηφιακές Polaroid για το ψυγείο με αναμνήσεις

Μου αρέσει όταν οι φίλοι μου έχουν το ψυγείο τους γεμάτο Polaroid. Είναι σαν ένα οπτικό «χρονικό» της ζωής τους, με πρόσφατες εξορμήσεις, συναντήσεις και όμορφες στιγμές. Δεν μου αρέσει όμως να κουβαλάω μια ογκώδη instant κάμερα ή να πληρώνω ακριβά το instant φιλμ, με αποτελέσματα που δεν βγαίνουν πάντα όπως τα περιμένεις.

Γι’ αυτό μου κίνησαν το ενδιαφέρον αυτές οι μαγνητικές ψηφιακές Polaroid από μια μικρή εταιρεία με την ονομασία VidaBay. Μοιάζουν με στιγμιαίες φωτογραφίες, αλλά χρησιμοποιούν τεχνολογία NFC και έγχρωμες οθόνες E Ink, ώστε να μπορείς να αλλάζεις την εικόνα όσο συχνά θέλεις, χωρίς ποτέ να χρειάζεται να φορτίσεις μπαταρία.

Με πάχος περίπου 4 χιλιοστά και μέγεθος 2,5 ιντσών, το VidaBay NFC E-Paper Fridge Magnet —γνωστό και ως Snap— θυμίζει το μικροσκοπικό X3 e-reader της Xteink, μόνο που δεν έχει κουμπιά, θύρες ή συνδέσεις. Το Snap μοιάζει περισσότερο με μια πολύ μικρή εκδοχή της ψηφιακής κορνίζας Aura Ink που μπορείς να κολλήσεις στο ψυγείο.

Το Snap χρησιμοποιεί το ίδιο είδος chip NFC που επιτρέπει στο smartphone να λειτουργεί και ως πιστωτική ή χρεωστική κάρτα. Μέσα από τη συνοδευτική εφαρμογή για κινητά, οι εικόνες μεταφέρονται ασύρματα, αρκεί να ευθυγραμμίσεις την κεραία NFC του smartphone με εκείνη που βρίσκεται στο κάτω αριστερό μέρος του Snap.

Η αλλαγή της φωτογραφίας που εμφανίζει το Snap χρειάζεται περίπου 25 με 30 δευτερόλεπτα. Η πραγματική μεταφορά της εικόνας διαρκεί 10 δευτερόλεπτα και ο υπόλοιπος χρόνος χρησιμοποιείται για την ανανέωση της οθόνης E Ink. Σε αντίθεση με συσκευές όπως το Kindle Colorsoft, που χρησιμοποιούν ασπρόμαυρη e-paper οθόνη με φίλτρο χρώματος ώστε η ανανέωση να γίνεται σχεδόν ακαριαία, το Snap χρησιμοποιεί e-paper με πολλαπλές χρωστικές, οι οποίες χρειάζονται πολύ περισσότερο χρόνο για να ανανεωθούν. Το αποτέλεσμα είναι καλύτερο, αλλά απαιτεί λίγη υπομονή.

Η διαδικασία ενημέρωσης του Snap με νέα εικόνα μέσω NFC είναι εύκολη, αφού τη μάθεις, αλλά στην αρχή μπορεί να χρειαστούν μερικές προσπάθειες. Στη συσκευασία περιλαμβάνεται πλαστικό προστατευτικό οθόνης με έντυπο οδηγό, ώστε να ξέρεις ακριβώς πώς να τοποθετήσεις το smartphone σου για να ευθυγραμμιστούν οι κεραίες NFC. Όμως ο οδηγός λειτουργεί μόνο για iPhone. Υποστηρίζονται και συσκευές Android, αλλά εκεί πρέπει να εντοπίσεις μόνος σου πού βρίσκεται ακριβώς το chip NFC της συσκευής σου, κάτι που μπορεί να απαιτήσει δοκιμές. Το Snap και το smartphone πρέπει επίσης να βρίσκονται πολύ κοντά για να λειτουργήσει η σύζευξη NFC — πιο κοντά απ’ όσο επιτρέπει μια θήκη. Η διαδικασία δεν λειτούργησε με το iPhone 16 Pro μέσα σε δερμάτινη θήκη Nomad, ενώ ακόμη και η λεπτή σιλικονούχα θήκη που προστατεύει το OnePlus 12 ήταν αρκετά χοντρή ώστε να αποτύχει η μεταφορά μέσω NFC.

Ένα από τα πολλά πλεονεκτήματα της τεχνολογίας οθονών της E Ink είναι ότι, όπως ένα παιχνίδι Etch A Sketch ή Magna Doodle, όταν σχηματιστεί μια εικόνα παραμένει στην οθόνη χωρίς να χρειάζεται επιπλέον ενέργεια. Γι’ αυτό και τα e-readers έχουν τόσο καλή αυτονομία. Το Snap διαθέτει οθόνη E Ink 2,5 ιντσών και, παρότι χρησιμοποιεί τεχνολογία χρώματος παρόμοια με αυτή που συναντά κανείς σε μεγάλες, εντυπωσιακές και ακριβές αφίσες E Ink, στην πραγματικότητα βασίζεται σε μια επαναχρησιμοποιημένη οθόνη Spectra 3100, την οποία η E Ink είχε αναπτύξει ειδικά για χρήση στο λιανεμπόριο ως ηλεκτρονική ετικέτα ραφιού.

Είναι φθηνότερες, όμως η έγχρωμη οθόνη του Snap περιορίζεται μόνο σε μαύρο, λευκό, κόκκινο και κίτρινο, κάτι που μειώνει την ακρίβεια στην απόδοση των χρωμάτων. Είναι σημαντικός συμβιβασμός, όχι όμως απαραίτητα λόγος να το απορρίψει κανείς. Η εφαρμογή της VidaBay επιτρέπει περικοπή, ζουμ, περιστροφή, προσθήκη φίλτρων και βασικές ρυθμίσεις φωτεινότητας, αντίθεσης και κορεσμού σε φωτογραφίες από τη συλλογή του κινητού. Επειδή η μεταφορά μπορεί να διαρκέσει έως και 30 δευτερόλεπτα, η εφαρμογή δημιουργεί επίσης προεπισκόπηση για το πώς θα δείχνει η εικόνα στην τετραχρωμη οθόνη του Snap.

Αφού χρησιμοποίησα το Snap για μερικές εβδομάδες, έχω καλύτερη εικόνα για το ποιες φωτογραφίες ταιριάζουν στην οθόνη E Ink και ποιες όχι. Οι πιο φωτεινές φωτογραφίες με έντονη αντίθεση αποδίδουν καλά, όπως και όσες έχουν χρωματική παλέτα που γέρνει προς τα κόκκινα και τα κίτρινα. Οι μπλε και πράσινες περιοχές μιας εικόνας καταλήγουν εντελώς αποκορεσμένες, αντί να εξαφανίζονται, αλλά το αποτέλεσμα δεν είναι καθόλου δυσάρεστο. Οι περιορισμοί της οθόνης Spectra 3100 τελικά δίνουν στις έγχρωμες εικόνες μια αίσθηση που θυμίζει το lo-fi ύφος των κλασικών φωτογραφιών Polaroid.

Το Snap δεν έχει οπίσθιο φωτισμό, οπότε δείχνει καλύτερα σε χώρο με άφθονο φυσικό ή γενικό φωτισμό. Η συσκευή διαθέτει επίσης μη αφαιρούμενο πλαστικό κάλυμμα πάνω από το πάνελ E Ink, το οποίο το προστατεύει αλλά δημιουργεί και αρκετές αντανακλάσεις. Η αφαίρεσή του σε μελλοντικές εκδόσεις θα βελτίωνε σίγουρα τις γωνίες θέασης και την ποιότητα της εικόνας.

Με τιμή 35,99 δολάρια το ένα, που αυτή την περίοδο έχει πέσει στα 29,99 δολάρια, το VidaBay Snap πλησιάζει αρκετά στην κατηγορία της παρορμητικής αγοράς. Όταν είχα γράψει πρώτη φορά γι’ αυτά νωρίτερα μέσα στη χρονιά, ήμουν επιφυλακτικός για το πόσο αποτελεσματική θα μπορούσε να είναι η αξιοποίηση των οθονών που χρησιμοποιούν πλέον πολλά σούπερ μάρκετ για την προβολή τιμών, προκειμένου να εμφανίζουν φωτογραφίες και αναμνήσεις. Όμως η τιμή και το γεγονός ότι το Snap δεν χρειάζεται ποτέ φόρτιση καλύπτουν σε μεγάλο βαθμό τους περιορισμούς στην πιστότητα των χρωμάτων. Οι instant φωτογραφίες μπορεί να παραμένουν φθηνότερες ανά λήψη, αλλά το Snap είναι μια καλή εναλλακτική αν δεν έχεις απεριόριστο budget για φιλμ. Σε κάθε περίπτωση, το ψυγείο σου είναι ένας κενός καμβάς που περιμένει να γεμίσει με αναμνήσεις.

Φωτογραφία: Andrew Liszewski / The Verge

Ανατρέπεται η κοσμολογική παραδοχή της ομοιομορφίας του Σύμπαντος

Οι φυσικοί εδώ και περισσότερο από έναν αιώνα θεωρούσαν ότι το Σύμπαν είναι ομοιόμορφο σε πολύ μεγάλες κλίμακες. Τώρα, όμως, εμφανίζονται στοιχεία που δείχνουν ότι αυτό ίσως δεν ισχύει και ότι το Σύμπαν είναι πολύ πιο «ανώμαλο» απ’ όσο πιστεύαμε. Η εξέλιξη αυτή θα μπορούσε να βοηθήσει στην επίλυση ορισμένων από τα μεγαλύτερα μυστήρια της κοσμολογίας.

Όταν οι κοσμολόγοι μοντελοποιούν το Σύμπαν, δεν μπορούν να περιγράψουν ξεχωριστά κάθε γαλαξία. Έτσι, κάνουν απλουστεύσεις. Συνήθως υποθέτουν ότι σε πολύ μεγάλες κλίμακες το Σύμπαν είναι ομογενές και ισότροπο, δηλαδή περίπου το ίδιο από όπου κι αν το παρατηρήσει κανείς.

Αυτή η εικόνα είναι γνωστή ως μοντέλο FLRW, από τους Alexander Friedmann, Georges Lemaître, Howard Robertson και Arthur Geoffrey Walker, που το ανέπτυξαν τη δεκαετία του 1920. Σχεδόν όλες οι κοσμολογικές παρατηρήσεις ερμηνεύονται με βάση αυτό το μοντέλο, όμως νέα στοιχεία δείχνουν ότι οι υποθέσεις στις οποίες στηρίζεται μπορεί να είναι λανθασμένες, σύμφωνα με τρεις προδημοσιεύσεις που δημοσιεύτηκαν αυτόν τον μήνα.

Στην πρώτη, ο Timothy Clifton από το Queen Mary University of London και η Asta Heinesen από το University of Copenhagen, στη Δανία, προτείνουν έναν νέο τρόπο για να διαπιστωθεί αν το μοντέλο FLRW περιγράφει σωστά το Σύμπαν μας.

Το τεστ βασίζεται σε συνδυασμούς διαφορετικών τύπων για τις κοσμικές αποστάσεις, οι οποίοι κατασκευάζονται από παρατηρήσεις υπερκαινοφανών και διακυμάνσεων στην πυκνότητα της ύλης. Οι συνδυασμοί αυτοί επιλέγονται προσεκτικά ώστε να είναι μηδενικοί αν ισχύει το μοντέλο FLRW, άρα οποιοδήποτε μη μηδενικό αποτέλεσμα θα έδειχνε ότι χρειάζεται νέο μοντέλο. Παρόμοια τεστ έχουν προταθεί και στο παρελθόν, αλλά δεν κατάφεραν να δώσουν καθαρή ένδειξη ότι κάτι δεν πάει καλά με το FLRW.

Στη δεύτερη και την τρίτη εργασία, η Heinesen και η Sofie Marie Koksbang από το University of Southern Denmark εφάρμοσαν το τεστ σε υπάρχοντα κοσμολογικά δεδομένα.

Η διαδικασία δεν ήταν απλή. Οι δύο ερευνήτριες έπρεπε πρώτα να βρουν πώς θα εξαγάγουν τις σχετικές μετρήσεις αποστάσεων από τα δεδομένα χωρίς να κάνουν την υπόθεση FLRW, όπως συνέβαινε σε προηγούμενες αναλύσεις. Στη συνέχεια χρησιμοποίησαν μια μέθοδο τεχνητής νοημοσύνης με την ονομασία symbolic regression για να βρουν τύπους που ταιριάζουν σε αυτές τις μετρήσεις αποστάσεων και θα μπορούσαν να χρησιμοποιηθούν στο τεστ. Το αποτέλεσμα ήταν ένα καθαρό μη μηδενικό εύρημα, που δείχνει ότι το FLRW έχει αδυναμίες.

«Ήμουν έκπληκτη από το αποτέλεσμα, γιατί έρχεται σε ρήξη με πολλά από όσα ίσχυαν μέχρι τώρα», λέει η Heinesen.

«Δείχνει ότι το Σύμπαν μπορεί να μην είναι τόσο απλό όσο φαίνεται», λέει ο Clifton. Όπως σημειώνει, ίσως πρόκειται για το πρώτο στοιχείο ότι το FLRW δεν είναι αρκετά ισχυρό, κάτι που «ανοίγει έναν κόσμο νέων και ενδιαφερουσών δυνατοτήτων».

Παρότι τα νέα αποτελέσματα είναι ενδεικτικά, δεν έχουν ακόμη φτάσει το πλήρες επίπεδο στατιστικής τεκμηρίωσης που απαιτούν οι κοσμολόγοι για να μιλήσουν για ανακάλυψη. Γι’ αυτό, η ομάδα θα χρειαστεί να περιμένει περισσότερα αστρονομικά δεδομένα που θα παραχθούν τα επόμενα χρόνια.

Ωστόσο, αυτή η εικόνα θα μπορούσε να έχει δραματικές συνέπειες. Οι κοσμολόγοι εδώ και καιρό προβληματίζονται από αποκλίσεις στον ρυθμό διαστολής του Σύμπαντος, μια ασυμφωνία ανάμεσα στην πρώιμη ιστορία του και στη σημερινή του συμπεριφορά, ενώ πρόσφατες μετρήσεις δείχνουν ότι η σκοτεινή ενέργεια ίσως μεταβάλλεται με τον χρόνο, κάτι που έχει προκαλέσει έκπληξη σε πολλούς.

Ο Clifton λέει ότι αυτά τα θεμελιώδη μυστήρια της κοσμολογίας θα μπορούσαν να εξηγηθούν από ένα ανομοιογενές Σύμπαν, χωρίς ομογένεια. Όπως σημειώνει, οι συγκεκριμένες μετρήσεις είναι απλώς μέσοι όροι και δεν μπορεί να περιμένει κανείς ότι θα ισχύουν για κάποια συγκεκριμένη στιγμή.

Ο Subodh Patil από το University of Leiden στην Ολλανδία θεωρεί ότι οι ερευνητές πρέπει να είναι προσεκτικοί ώστε να μην υπερερμηνεύσουν τα δεδομένα, ωστόσο δηλώνει εντυπωσιασμένος από τη συνολική προσέγγιση. «Η πρώτη μου εντύπωση είναι: εξαιρετικό, θέτουν τα σωστά ερωτήματα», λέει ο Patil.

arXiv DOI: 10.48550/arXiv.2604.07244

arXiv DOI: 10.48550/arXiv.2604.05836

arXiv DOI: 10.48550/arXiv.2604.05822

Στοιχήματα για κρούσματα ιλαράς στις ΗΠΑ κερδίζουν έδαφος

Όλο και περισσότεροι άνθρωποι τοποθετούν στοιχήματα για τα κρούσματα ιλαράς στις ΗΠΑ, μια τάση που μπορεί να βοηθήσει ερευνητές να μοντελοποιήσουν την εξάπλωση της νόσου.

Ο επίτροπος Υγείας της Πολιτείας της Νέας Υόρκης, James McDonald, μιλά πέρυσι στη Νέα Υόρκη για τα κρούσματα ιλαράς. Jim Franco/Albany Times Union via Getty Images

Οι παίκτες στοιχηματίζουν ολοένα και περισσότερο στον αριθμό των ανθρώπων που θα νοσήσουν από ιλαρά στις ΗΠΑ. Μόνο από τον Ιανουάριο, σχεδόν 9 εκατομμύρια δολάρια έχουν πονταριστεί σε μελλοντικά κρούσματα της νόσου στις αγορές πρόβλεψης Kalshi και Polymarket, και υπάρχουν ενδείξεις ότι αυτές οι προβλέψεις είναι αρκετά ακριβείς ώστε να είναι χρήσιμες για τη μοντελοποίηση της εξάπλωσής της.

Οι αγορές πρόβλεψης λειτουργούν με την αγορά και πώληση μεριδίων που συνδέονται με ένα αποτέλεσμα. Κάθε αγορά θέτει ένα ερώτημα για μελλοντικά γεγονότα και δίνει τη δυνατότητα πονταρίσματος «ναι» ή «όχι», με το κόστος του στοιχήματος να καθορίζεται από τον τρόπο που έχουν ποντάρει οι υπόλοιποι.

Για παράδειγμα, αν το 86% των στοιχημάτων για ένα συγκεκριμένο μελλοντικό γεγονός είναι υπέρ του «ναι», το κόστος ενός μεριδίου «ναι» είναι 86 σεντς. Αν το γεγονός συμβεί, οι επιτυχόντες παίκτες λαμβάνουν 1 δολάριο για κάθε μερίδιο που αγόρασαν, ενώ όσοι χάνουν τα στοιχήματά τους καλύπτουν το κέρδος των νικητών.

Η ιδέα των αγορών πρόβλεψης γεννήθηκε μέσα από επιστημονική έρευνα. Το 1988, τρεις οικονομολόγοι στο Πανεπιστήμιο της Αϊόβα — οι Robert Forsythe, George Neumann και Forrest Nelson — αναζητούσαν έναν τρόπο να προβλέπουν τις ομοσπονδιακές εκλογές στις ΗΠΑ και ανέπτυξαν την ιδέα της δημιουργίας μιας αγοράς. Οι αγορές αυτές επέτρεπαν στους ερευνητές και στους φοιτητές τους να ποντάρουν μικρά ποσά προβλέποντας το αποτέλεσμα των εκλογών.

Οι προβλέψεις της αγοράς αποδείχθηκαν αρκετά ακριβείς και, το 2003, ο Philip Polgreen, ερευνητής λοιμωδών νοσημάτων επίσης στο Πανεπιστήμιο της Αϊόβα, ζήτησε από τους οικονομολόγους να εντάξουν και τις ασθένειες στην αγορά. Αυτές οι αγορές ήταν «στο πνεύμα της εκπαίδευσης και του δημόσιου οφέλους», λέει ο Polgreen.

Τα επιστημονικά τεκμηριωμένα βήματα που μπορούν να σας βοηθήσουν να κοιμάστε καλύτερα, να έχετε λιγότερο στρες, να τρώτε πιο σωστά και να γερνάτε καλύτερα.

Τα τελευταία χρόνια, όμως, οι αγορές πρόβλεψης έχουν περάσει σε εμπορικό επίπεδο μέσω εταιρειών όπως η Kalshi και η Polymarket. Οι εταιρείες αυτές είναι νόμιμες στις Ηνωμένες Πολιτείες και ρυθμίζονται από την Commodity Futures Trading Commission, αλλά αντιμετωπίζουν αυξανόμενες αντιδράσεις από την ομοσπονδιακή και τις πολιτειακές αρχές.

Για παράδειγμα, οι αγορές πρόβλεψης έχουν δεχθεί πυρά επειδή προσφέρουν στοιχήματα για τους πολέμους στο Ιράν και στην Ουκρανία, κάτι που οι επικριτές θεωρούν ανήθικο. Έπειτα, τον Φεβρουάριο, ένας παίκτης με το ψευδώνυμο Magamyman κέρδισε 553.000 δολάρια στο Polymarket προβλέποντας σωστά πότε ο Ayatollah Ali Khamenei θα απομακρυνόταν από την εξουσία. Ο Khamenei σκοτώθηκε στις 28 Φεβρουαρίου 2026. Η σωστή πρόβλεψη έκανε ορισμένα μέλη του αμερικανικού Κογκρέσου να αναρωτηθούν αν άτομα με εσωτερική πληροφόρηση αξιοποιούσαν προς όφελός τους κρατικά μυστικά.

Ίσως επειδή τα κρούσματα και τα ξεσπάσματα ιλαράς έχουν αυξηθεί σε όλο το αμερικανικό έδαφος, υπάρχει πλέον και αγορά στοιχηματισμού για τη νόσο. Η ηθική διάσταση τέτοιων στοιχημάτων είναι ασαφής, όμως ίσως υπάρχει και ένα απρόσμενο θετικό στοιχείο. Ο Spencer J. Fox, από το Northern Arizona University, που κάνει προβλέψεις για την covid-19, τη γρίπη και τον αναπνευστικό ιό RSV, θεωρεί ότι οι αγορές πρόβλεψης για την ιλαρά μπορεί να αποδειχθούν πολλά υποσχόμενη πηγή δεδομένων.

Για παράδειγμα, τον Ιούνιο του 2025 οι αγορές πρόβλεψης προέβλεπαν ότι μέχρι το τέλος της χρονιάς θα υπήρχαν περίπου 2000 κρούσματα ιλαράς. Τελικά καταγράφηκαν 2288. «Έχω δει πολλές χειρότερες προβλέψεις από τα μοντέλα μας», λέει ο Fox.

Για την πρόβλεψη ασθενειών, οι επιδημιολόγοι χρησιμοποιούν πολλαπλές ροές δεδομένων, όπως τα ποσοστά εμβολιασμού, αλλά και γενετικά και κλιματικά στοιχεία. «Όλοι ψάχνουν ένα πλεονέκτημα για την πρόβλεψη των λοιμωδών νοσημάτων και είμαστε διαρκώς σε επιφυλακή για νέες ροές δεδομένων», λέει ο Fox, αν και η ιλαρά δεν είναι συνήθως μια ασθένεια που καλύπτεται από επιστημονικές προβλέψεις, επειδή πρόκειται για «πολύ στοχαστική» νόσο, όπως λέει.

Ο γνωσιακός επιστήμονας Emile Servan-Schreiber, διευθύνων σύμβουλος της εταιρείας αγορών πρόβλεψης Hypermind, πιστεύει ότι ξέρει γιατί οι προβλέψεις για την ιλαρά είναι τόσο ακριβείς. Λέει ότι αξιοποιούν τη «σοφία του πλήθους» και ότι «οι ερασιτέχνες… φέρνουν γνωσιακή ποικιλομορφία που αντικαθιστά αυτό που τους λείπει σε εξειδίκευση».

Ακόμη κι αν αυτό ισχύει, όμως, δεν σημαίνει ότι οι αγορές πρόβλεψης μπορούν απλώς να αντικαταστήσουν τα επιστημονικά μοντέλα των επιδημιολόγων, λέει ο Fox. Οι αγορές πρόβλεψης δεν ενσωματώνουν τόσες διαφορετικές προβλέψεις όσο τα επιστημονικά μοντέλα, ούτε προσφέρουν την ίδια λεπτομέρεια ως προς τα πιθανά μελλοντικά αποτελέσματα. «Θα έπρεπε να γίνονται χιλιάδες στοιχήματα την εβδομάδα για όλες τις διαφορετικές προβλέψεις που κάνουμε», λέει ο Fox.

Προσθέτει επίσης ότι μόνο οι ειδικοί μπορούν να προβλέψουν σπάνια γεγονότα. «Αν δεν επενδύσουμε τώρα στην τεχνογνωσία για την πρόβλεψη των λοιμωδών νοσημάτων, θα βρεθούμε απροετοίμαστοι για την επόμενη covid-19».

Η Kalshi και η Polymarket δεν απάντησαν στο αίτημα του New Scientist για σχόλιο.

Λάβετε κάθε εβδομάδα στο inbox σας μια δόση ανακάλυψης. Θα σας κρατάμε επίσης ενήμερους για εκδηλώσεις και ειδικές προσφορές του New Scientist.

Ένα απλό μόριο ίσως επιτρέψει απώλεια βάρους χωρίς βλάβη στα οστά

Επιστήμονες εντόπισαν μια ένωση που προάγει την απώλεια βάρους χωρίς τις οστικές βλάβες που παρατηρούνται σε περιοριστικές δίαιτες.

Οι δίαιτες που περιορίζουν συγκεκριμένα αμινοξέα μπορούν να οδηγήσουν σε γρήγορη απώλεια λίπους και, σε ζώα, να παρατείνουν τη ζωή. Η αρνητική τους πλευρά είναι η εξασθένηση των οστών. Νέα ευρήματα δείχνουν ότι αυτός ο συμβιβασμός δεν είναι απαραίτητος.

Σε μελέτη που δημοσιεύτηκε στο Aging, ομάδα με επικεφαλής τον Naidu B. Ommi από το Orentreich Foundation for the Advancement of Science εξέτασε αν μπορεί να διαχωριστεί η απώλεια βάρους από τη βλάβη στα οστά. Το ενδιαφέρον τους εστίασε στην cysteine, ένα αμινοξύ που περιέχει θείο, και στη glutathione (GSH), ένα βασικό μόριο για την κυτταρική άμυνα και τον μεταβολισμό.

Ο περιορισμός αμινοξέων θείου (SAAR), που μειώνει τη methionine και αφαιρεί την cysteine, έχει εντυπωσιακές μεταβολικές επιδράσεις. Ποντίκια σε αυτή τη δίαιτα χάνουν λίπος γρήγορα, ακόμη και με τροφή πλούσια σε λιπαρά, και προηγούμενες μελέτες τη συνδέουν με μεγαλύτερη διάρκεια ζωής.

Ωστόσο, η ίδια δίαιτα αποδυναμώνει τα οστά. Μειώνει την οστική πυκνότητα, περιορίζει τον αριθμό των οστεοβλαστών και αυξάνει το λίπος στον μυελό των οστών. Επειδή τα οστικά και τα λιπώδη κύτταρα προέρχονται από τα ίδια πρόδρομα κύτταρα, αυτή η μετατόπιση μπορεί να πλήξει άμεσα τη μηχανική αντοχή των οστών.

Οι ερευνητές διερεύνησαν αν ο περιορισμός της cysteine, και όχι της methionine, ευθύνεται για αυτά τα αποτελέσματα. Σύγκριναν παχύσαρκα ποντίκια σε τέσσερα σχήματα: κανονική δίαιτα, SAAR, SAAR συν N-acetylcysteine (NAC) και κανονική δίαιτα συν D, L-buthionine-(S, R)-sulfoximine (BSO), μια ένωση που μειώνει τη glutathione.

Το NAC αποκαθιστά τα επίπεδα cysteine και glutathione. Το BSO μειώνει τη glutathione χωρίς να αλλάζει η δίαιτα.

Τα ποντίκια σε SAAR αδυνάτισαν αλλά εμφάνισαν σαφείς οστικές βλάβες, με χαμηλότερη πυκνότητα, λιγότερους οστεοβλάστες και πιο αδύναμα οστά. Αυξήθηκε επίσης το λίπος στον μυελό.

Η προσθήκη NAC αντέστρεψε αυτά τα προβλήματα, υποδεικνύοντας ότι η έλλειψη cysteine και glutathione προκαλεί τη βλάβη.

Αντίθετα, το BSO οδήγησε σε πιο αδύνατο σώμα χωρίς να βλάψει τα οστά. Η οστική πυκνότητα, η αντοχή και η κυτταρική δραστηριότητα παρέμειναν φυσιολογικές, ενώ το λίπος στον μυελό δεν αυξήθηκε.

«Despite its anti-obesity effects, BSO did not exert any detrimental effects on bones», ανέφεραν οι συγγραφείς.

Τα ευρήματα δείχνουν ότι η απώλεια λίπους και η απώλεια οστικής μάζας μπορούν να αποσυνδεθούν. Η μείωση της glutathione φαίνεται να οδηγεί στην απώλεια βάρους, όμως ο τρόπος με τον οποίο επιτυγχάνεται έχει σημασία. Ο διαιτητικός περιορισμός διαταράσσει πολλαπλά συστήματα, ενώ το BSO ενδέχεται να δρα πιο στοχευμένα και ανά ιστό.

Μελλοντικές προσεγγίσεις θα μπορούσαν να μιμηθούν τα οφέλη των περιοριστικών διαιτών χωρίς τις παρενέργειες, ιδιαίτερα καθώς δίαιτες όπως το SAAR είναι δύσκολο να εφαρμοστούν στην πράξη.

Οι ερευνητές επισημαίνουν ότι χρειάζεται περισσότερη δουλειά για να κατανοηθεί πώς το BSO προστατεύει τα οστά, πώς διαφέρουν τα αποτελέσματα ανά φύλο και ηλικία και αν η μακροχρόνια χρήση είναι ασφαλής.

Reference: “D, L-Buthionine-(S, R)-sulfoximine recapitulates the anti-obesity effects of sulfur amino acid restriction without the associated deleterious effects on bone in male mice” by Naidu B. Ommi, Dwight A. L. Mattocks, Mark C. Horowitz and Sailendra N. Nichenametla, 2 March 2026, Aging. DOI: 10.18632/aging.206358

Γιατί τα καβούρια περπατούν στο πλάι; Οι επιστήμονες το ανάγουν σε 200 εκατομμύρια χρόνια πριν

Η χαρακτηριστική πλαγιοδρόμηση των καβουριών ίσως εμφανίστηκε μία μόνο φορά στην εξέλιξη και να τα βοήθησε να εξαπλωθούν παγκοσμίως.

Νέα μελέτη, δημοσιευμένη ως Reviewed Preprint στο eLife, συγκεντρώνει το μεγαλύτερο μέχρι σήμερα σύνολο δεδομένων για την κίνηση των καβουριών. Συγκρίνοντας πολλά είδη, οι ερευνητές εντόπισαν αυτή την ιδιότυπη βάδιση σε έναν κοινό πρόγονο πριν από περίπου 200 εκατομμύρια χρόνια. Οι συντάκτες του eLife χαρακτηρίζουν τα ευρήματα πολύτιμα, με κατά βάση πειστικές ενδείξεις και ευρεία σημασία για όσους μελετούν την κίνηση των ζώων.

Η πλευρική κίνηση αποτελεί γνώρισμα των «αληθινών καβουριών» (Brachyura), της μεγαλύτερης ομάδας ανάμεσα στα δεκάποδα καβούρια. Μπορεί να προσφέρει πλεονεκτήματα, όπως δυσκολότερη πρόβλεψη της πορείας τους από τους θηρευτές.

«Η πλευρική μετακίνηση μπορεί να συνέβαλε σημαντικά στην οικολογική επιτυχία των αληθινών καβουριών», λέει ο Yuuki Kawabata, αναπληρωτής καθηγητής στη Graduate School of Integrated Science and Technology, Nagasaki University, Ιαπωνία. «Υπάρχουν περίπου 7.904 είδη αληθινών καβουριών, πολύ περισσότερα από την αδελφή ομάδα τους, τα Anomura, ή τους πλησιέστερους συγγενείς τους, τα Astacidea· έχουν αποικίσει ποικίλα περιβάλλοντα σε όλο τον κόσμο – ξηρά, γλυκά νερά και μεγάλα βάθη· και το σχήμα σώματος “σαν καβούρι” έχει εξελιχθεί επανειλημμένα με την πάροδο του χρόνου, σε ένα φαινόμενο γνωστό ως carcinization.

»Παρά τον πλούτο πληροφοριών για τα αληθινά καβούρια, τα δεδομένα για τη συμπεριφορά κίνησής τους είναι φτωχά. Αν και τα περισσότερα είδη χρησιμοποιούν πλευρική κίνηση, υπάρχουν ομάδες που περπατούν προς τα εμπρός, κάτι που γεννά ερωτήματα. Πότε προέκυψε η πλευρική κίνηση, πόσες φορές εξελίχθηκε και πόσες φορές αντέστρεψε πορεία;»

Για να απαντήσουν, ο Kawabata και οι συνεργάτες του κατέγραψαν πώς κινούνται 50 είδη αληθινών καβουριών. Κάθε είδος βιντεοσκοπήθηκε για 10 λεπτά με συμβατική κάμερα μέσα σε κυκλικό πλαστικό χώρο που μιμούνταν το φυσικό του περιβάλλον. Για πρακτικούς λόγους, παρατηρήθηκε ένα άτομο ανά είδος.

Τα δεδομένα αυτά συνδυάστηκαν με προϋπάρχουσα φυλογενετική ανάλυση των Brachyura, βασισμένη σε 10 γονίδια από 344 είδη των περισσότερων μεγάλων γενών. Επειδή οι συμπεριφορικές παρατηρήσεις δεν ταίριαζαν πάντα απόλυτα με τα είδη της φυλογένεσης, οι ερευνητές απλοποίησαν το εξελικτικό δέντρο σε 44 γένη, μαζί με πέντε οικογένειες και μία υπεροικογένεια, ώστε συγγενικές ομάδες να εκπροσωπούν είδη που δεν περιλαμβάνονταν άμεσα.

Από τα 50 είδη, τα 35 κινούνταν κυρίως πλαγίως, ενώ 15 βάδιζαν προς τα εμπρός. Όταν οι συμπεριφορές χαρτογραφήθηκαν στο εξελικτικό δέντρο, προέκυψε καθαρό μοτίβο: η πλευρική κίνηση φαίνεται να εμφανίστηκε μία φορά, από πρόγονο που βάδιζε εμπρόσθια στη βάση των Eubrachyura, της ομάδας με τα «προηγμένα» καβούρια. Έκτοτε, το γνώρισμα έμεινε σε μεγάλο βαθμό σταθερό στα αληθινά καβούρια.

«Αυτό το μοναδικό γεγονός έρχεται σε έντονη αντίθεση με την carcinization, η οποία έχει συμβεί επανειλημμένα στα δεκάποδα», εξηγεί ο Kawabata. «Αναδεικνύει ότι, ενώ τα σχήματα σώματος μπορεί να συγκλίνουν πολλές φορές, οι συμπεριφορικές αλλαγές, όπως η πλευρική κίνηση, μπορεί να είναι σπάνιες».

Οι ερευνητές προτείνουν ότι αυτή η εφάπαξ στροφή στην πλευρική κίνηση ίσως υπήρξε κλειδί για την επιτυχία των αληθινών καβουριών. Η πλάγια μετακίνηση επιτρέπει γρήγορη φυγή προς οποιαδήποτε κατεύθυνση, δυσκολεύοντας τους θηρευτές. Ταυτόχρονα, παραμένει σπάνια στο ζωικό βασίλειο, πιθανώς επειδή παρεμποδίζει άλλες κρίσιμες δραστηριότητες, όπως το σκάψιμο, το ζευγάρωμα και τη διατροφή. Σύμφωνα με τους συγγραφείς, πρόκειται για σπάνια εξελικτική καινοτομία που απαντά κυρίως στα αληθινά καβούρια και, ενδεχομένως, σε λίγες ακόμη ομάδες όπως οι crab spiders και οι νύμφες leafhopper.

Η μελέτη υπογραμμίζει επίσης ότι την εξελικτική επιτυχία δεν την κινούν μόνο οι βιολογικές καινοτομίες. Οι περιβαλλοντικοί παράγοντες παίζουν σημαντικό ρόλο. Οι ερευνητές εκτιμούν ότι η πλευρική κίνηση στα αληθινά καβούρια εμφανίστηκε περίπου πριν από 200 εκατ. χρόνια (στις αρχές του Ιουρασικού, αμέσως μετά την εξαφάνιση Τριασικού–Ιουρασικού). Η περίοδος αυτή περιλάμβανε μεγάλες αλλαγές, όπως τον διαχωρισμό της Πανγαίας, την εξάπλωση των ρηχών θαλάσσιων οικοσυστημάτων και την πρώιμη Mesozoic Marine Revolution, που πιθανόν άνοιξαν νέους δρόμους για διαφοροποίηση.

«Για να ξεχωρίσουμε τους ρόλους καινοτομίας και περιβαλλοντικής αλλαγής, χρειάζονται περαιτέρω αναλύσεις εξάρτησης της διαφοροποίησης από γνωρίσματα, χρονολογήσεις με βάση απολιθώματα και δοκιμές επίδοσης που να συνδέουν την πλευρική κίνηση με προσαρμοστικά οφέλη», προσθέτει ο Kawabata.

«Τα τωρινά αποτελέσματα δείχνουν ότι η πλευρική κίνηση στα αληθινά καβούρια είναι σπάνιο αλλά καινοτόμο γνώρισμα που μπορεί να συνέβαλε στην οικολογική τους επιτυχία», καταλήγει ο Kawabata. «Τέτοιες καινοτομίες μπορούν να ανοίγουν νέες προσαρμοστικές δυνατότητες και ταυτόχρονα να παραμένουν περιορισμένες από τη φυλογενετική ιστορία και τα οικολογικά συμφραζόμενα. Με άμεσες συμπεριφορικές παρατηρήσεις και φυλογενετικό πλαίσιο, αυτή η δουλειά διευρύνει την κατανόηση του πώς οι τρόποι μετακίνησης στα ζώα διαφοροποιούνται και επιμένουν στον εξελικτικό χρόνο».

Την έρευνα υλοποίησε ο Yuuki Kawabata με τους συν-πρώτους συγγραφείς Junya Taniguchi, Tsubasa Inoue και Kano Kohara από το Kawabata Laboratory. Συμμετείχαν ακόμη οι Jung-Fu Huang (National Kaohsiung University of Science and Technology, Taiwan), Atsushi Hirai (Susami Crustacean Aquarium, Wakayama, Japan), Nobuaki Mizumoto (Auburn University, Alabama, US) και Fumio Takeshita (Kitakyushu Museum of Natural History & Human History, Japan).

Υλικό από το eLife. Σημείωση: Το περιεχόμενο μπορεί να έχει υποστεί επεξεργασία για λόγους ύφους και έκτασης.

Η AI και ο εαυτός που άφησες πίσω

Η AI δεν σας κλέβει την ευφυΐα· απλώς σταματήσατε να την επιστρατεύετε.

Δημοσιεύτηκε 3 Μαΐου 2026 | Reviewed by Hara Estroff Marano

Η παράδοση της νοητικής σας φωνής στην AI δεν είναι απώλεια ικανότητας. Είναι αποξένωση από τον εαυτό που σκέφτεται.

Ας το δούμε προσεκτικά, γιατί ο εαυτός που σκέφτεται δεν είναι κάτι σταθερό. Ο William James είχε δίκιο: η συνείδηση είναι ροή, όχι μνημείο. Είναι ρευστή και διαμορφώνεται από τις διαστάσεις της ανθρώπινης εμπειρίας — από τη γλώσσα και τον πολιτισμό έως τα εργαλεία και τους ανθρώπους με τους οποίους συζητάμε την ίδια την έννοια. Η AI ίσως είναι απλώς ο νεότερος συμμετέχων σε αυτή τη συνεχή κατασκευή. Αν, λοιπόν, ο εαυτός δεν ήταν ποτέ σταθερός, από τι ακριβώς αποξενωνόμαστε;

Όχι από μια παγιωμένη ταυτότητα. Από μια διαδικασία. Από τον τρόπο που κινείσαι μέσα σε ένα πρόβλημα. Από την ιδιαίτερη υφή της αβεβαιότητάς σου, τον ρυθμό με τον οποίο η σκέψη διστάζει και μετά δεσμεύεται, την μισοσχηματισμένη ιδέα που, μέσα από τριβή, γίνεται δική σου.

Αυτή η διαδικασία είναι αναγνωρίσιμη και τη νιώθεις όταν βρίσκεσαι μέσα της. Είναι σαν μια συνάντηση με το πρόβλημα —και με τον εαυτό σου— και καταλαβαίνεις πότε αυτή η συνάντηση δεν συμβαίνει.

Σήμερα μιλάμε γι’ αυτή την απουσία με ιατρικές μεταφορές. Ατροφία. Εξάρτηση. Εθισμός. Βάζουν το άτομο στη θέση του ασθενούς και την τεχνολογία στη θέση του δρώντος που μας «κάνει» κάτι. Έτσι, το πρόβλημα φαίνεται διαχειρίσιμο με παρεμβάσεις, καλύτερες συνήθειες ή αυστηρότερη ρύθμιση. Αυτή η οπτική χάνει τον μηχανισμό.

Η AI δεν υποβαθμίζει άμεσα τη νόηση όπως μια ασθένεια που στοχοποιεί δομές ή λειτουργίες. Αναδιαμορφώνει το κόστος της σκέψης. Κι εμείς, ως ορθολογικοί, προσαρμοζόμαστε. Η δύσκολη παράγραφος δεν είναι πια κάτι με το οποίο παλεύεις. Είναι κάτι που παρακάμπτεις.

Δεν στράφηκες στην AI επειδή δεν μπορούσες να σκεφτείς μόνος σου. Το έκανες επειδή η δική σου σκέψη φάνηκε αναποτελεσματική μπροστά σε αυτό που επιστρέφει η μηχανή με ένα κλικ. Το κρίσιμο εδώ είναι ότι αυτό δεν είναι εξάρτηση· είναι προτίμηση που παίρνει μορφή. Και οι προτιμήσεις, όταν επαναλαμβάνονται, γίνονται ο σκελετός μιας ζωής. Μέχρι που η επιλογή χάνεται μέσα στη συνήθεια και η συνήθεια παύει να μοιάζει με επιλογή.

Αυτό που ανταλλάσσεται δεν είναι η ικανότητα. Η εγγενής σου νοητική δυνατότητα πιθανότατα παραμένει. Αυτό που αλλάζει είναι η ανοχή στον νοητικό κόπο και την τριβή. Κι αυτές δεν είναι μικρές αναποτελεσματικότητες για βελτιστοποίηση. Είναι η αφορμή που κινεί την εξέλιξη και την ανάπτυξη. Αφαιρείς την τριβή, αφαιρείς την ανάπτυξη.

Πιστεύω ότι αυτή είναι μια ιδιαίτερη ευαλωτότητα όσων σκέφτονται καλά, γιατί σ’ αυτούς η υποκατάσταση είναι πιο πειστική. Η έξοδος της AI συχνά μοιάζει περισσότερο με αυτό που θα παρήγαν οι ίδιοι, και όταν το χάσμα είναι μικρό, δυσκολεύεσαι να το δεις. Εκείνος που δυσκολεύεται να γράψει δεν μπέρδεψε ποτέ τη φωνή της μηχανής με τη δική του. Εκείνος που σκέφτεται καλά είναι ακριβώς ο πιο πιθανός να πάρει την ηχώ για πρωτότυπο.

Αποξένωση είναι η σωστή λέξη γιατί είναι σχεσιακή και σταδιακή. Κάτι κοντινό γίνεται ξένο καθώς η δική σου φωνή αρχίζει να μοιάζει κοπιαστική. Η φωνή της AI μοιάζει περίεργα πιο «δική σου» ή ίσως αυτή που θα ήθελες να έχεις. Είναι ένας λογικός συμβιβασμός που ταιριάζει άψογα με αυτή τη δομή κόστους. Ακριβώς γι’ αυτό είναι δύσκολο να τον αντισταθείς και δυσκολότερο να τον αναστρέψεις.

Έναν μυ μπορείς να τον ξαναχτίσεις. Τη σχέση με τη δική σου σκέψη θέλει κάτι άλλο και ίσως είναι χωρίς προηγούμενο στην ανθρώπινη ιστορία. Πρώτα πρέπει να δεις ότι έχεις παρασυρθεί και μετά να αντέξεις τη δυσφορία της επιστροφής. Η άμεση ικανοποίηση και οι δόσεις ντοπαμίνης του σήμερα ίσως έχουν διαμορφώσει ένα μονοπάτι που «ανάγκη» να πηγαίνει μόνο προς μία κατεύθυνση.

Η εμπειρία της σκέψης δεν ορίζεται απλώς από τα αποτελέσματα. Έχει αξία γιατί εκεί βρίσκεις τον εαυτό σου μέσα σε μια σκέψη που εσύ διατύπωσες. Αυτό ακριβώς διαρρηγνύει η γνωστική αποξένωση από την AI.

Όταν έχεις απομακρυνθεί πολύ, η απώλεια δεν είναι στο τι μπορείς να κάνεις, αλλά στο τι μπορείς ακόμη να βρεις.

Πώς σχηματίστηκαν οι Δώδεκα Απόστολοι: η απάντηση των επιστημόνων

Κάθε χρόνο, εκατομμύρια επισκέπτες στέκονται στα παρατηρητήρια κατά μήκος της Great Ocean Road στη Βικτώρια και κοιτούν προς τους Twelve Apostles.

Οι εντυπωσιακοί αυτοί ασβεστολιθικοί πυργίσκοι, που υψώνονται έως και 70 μέτρα πάνω από τον Νότιο Ωκεανό, είναι από τα πιο αναγνωρίσιμα τοπόσημα της Αυστραλίας.

Παρά τη φήμη τους, ο τρόπος που σχηματίστηκαν δεν ήταν πραγματικά ξεκάθαρος. Μέχρι τώρα.

Σε νέα έρευνα που δημοσιεύτηκε στο Australian Journal of Earth Sciences, ομάδα επιστημόνων δίνει την απάντηση – μια ιστορία που περιλαμβάνει αρχαίες θάλασσες, μετακινήσεις τεκτονικών πλακών και μια μεταμόρφωση που ξεκίνησε πριν από εκατομμύρια χρόνια.

Ένα παράθυρο στον γεωλογικό χρόνο

Ο ασβεστόλιθος των Apostles κρύβει ένα εντυπωσιακό αρχείο εκατομμυρίων ετών, ιδιαίτερα για το κλίμα, αλλά μέχρι σήμερα είχε προσελκύσει περιορισμένο επιστημονικό ενδιαφέρον.

Κάθε στρώση αποθέθηκε σε ρηχές θάλασσες κατά το Μειόκαινο, μια περίοδο της Γης που διήρκεσε περίπου από πριν 23 έως πριν 5 εκατομμύρια χρόνια και χαρακτηρίστηκε από μετάβαση από θερμότερο σε ψυχρότερο κλίμα.

Οι μεταβολές από στρώση σε στρώση αντανακλούν αλλαγές στις τοπικές συνθήκες, όπως θερμοκρασία, χημεία και κυκλοφορία των υδάτων.

Οι ερευνητές χαρτογράφησαν με ακρίβεια τους γκρεμούς και τους πυργίσκους με υψηλής ανάλυσης ψηφιακές εικόνες, συνδυάζοντας κλασική επιτόπια εργασία και δειγματοληψίες. Ανέλυσαν απολιθώματα μικροσκοπικών θαλάσσιων οργανισμών, των foraminifera, που παγιδεύτηκαν στο πέτρωμα. Ο Stephen Gallagher υπολόγισε ότι ένας από τους πυργίσκους περιέχει περίπου 760 τρισεκατομμύρια τέτοια απολιθώματα.

Έτσι κατόρθωσαν να «διαβάσουν» τα στρώματα βράχου όπως τους ετήσιους δακτυλίους στα δέντρα.

Η δουλειά αυτή δίνει τις πιο ακριβείς έως τώρα χρονολογήσεις για τον ασβεστόλιθο των Apostles. Η ανάλυση των απολιθωμάτων δείχνει ότι τα αρχαιότερα στρώματα είναι περίπου 14 εκατομμυρίων ετών, ενώ τα νεότερα περίπου 8,6 εκατομμυρίων.

Κάτω από τον ασβεστόλιθο, ορατό στην ακτογραμμή ανατολικά των Apostles, βρίσκεται ένα παλαιότερο, μαλακό, σκούρο υλικό, το Gellibrand Marl. Αποτέθηκε στον πυθμένα βαθύτερων, θερμότερων θαλασσών πριν από περίπου 14–15 εκατομμύρια χρόνια.

Πάνω από το marl, και σχηματίζοντας το κύριο σώμα των γκρεμών και των πυργίσκων, βρίσκεται ο Port Campbell Limestone. Αποτέθηκε σε ρηχότερες, ψυχρότερες συνθήκες τα επόμενα εκατομμύρια χρόνια.

Από 14,1 έως 13,8 εκατομμύρια χρόνια πριν, το αρχείο των απολιθωμάτων καταγράφει μια περίοδο με παγκόσμιο κλίμα θερμότερο από το σημερινό. Τα στρώματα εκείνης της εποχής αποτελούν φυσικό αρχείο υψηλότερων θερμοκρασιών και στάθμης της θάλασσας, διατηρημένο με εντυπωσιακή λεπτομέρεια στις ακτές της Βικτώριας.

Τεκτονική, κλίση και ρήγματα ώθησης

Πώς όμως ο ασβεστόλιθος που σχηματίστηκε κάτω από τη θάλασσα βρέθηκε να στέκεται δεκάδες μέτρα πάνω από αυτήν; Η απάντηση βρίσκεται στις τεκτονικές πλάκες.

Καθώς η Αυστραλία κινήθηκε βόρεια μετά τον διαχωρισμό της από την Ανταρκτική, οι μεταβαλλόμενες τάσεις στον φλοιό συμπίεσαν την περιοχή σε περίπου βορειοδυτική–νοτιοανατολική διεύθυνση.

Από περίπου 8,6 εκατομμύρια χρόνια πριν, αυτή η συμπίεση δίπλωσε και ανύψωσε τον ασβεστόλιθο έξω από τη θάλασσα. Οι στρώσεις δεν ανυψώθηκαν απόλυτα οριζόντια.

Αν κοιτάξει κανείς προσεκτικά τους γκρεμούς σήμερα, οι οριζόντιες στρώσεις είναι ελαφρά κεκλιμένες. Μικρά ρήγματα διακρίνονται στις επιφάνειες – τα «ουλές» αρχαίων σεισμών που προκάλεσε η ίδια τεκτονική συμπίεση.

Οι γκρεμοί είναι «φρέσκοι»

Το πιο απρόσμενο εύρημα: ενώ το πέτρωμα είναι εκατομμυρίων ετών, το παράκτιο τοπίο που βλέπουμε σήμερα είναι γεωλογικά «καινούργιο».

Οι ίδιοι οι πυργίσκοι και οι γκρεμοί πήραν τη σημερινή μορφή τους τα τελευταία λίγες χιλιάδες χρόνια, αφού η στάθμη της θάλασσας ανέβηκε περίπου 125 μέτρα μετά την τελευταία εποχή των παγετώνων, περίπου 20.000–23.000 χρόνια πριν.

Καθώς η θάλασσα επανήλθε, τα κύματα άρχισαν να προσβάλλουν τον εκτεθειμένο ασβεστόλιθο, ο οποίος είχε ήδη εξασθενήσει από τις τεκτονικές δυνάμεις. Ο βράχος ράγισε και διαβρώθηκε, σχηματίζοντας ακρωτήρια και στη συνέχεια καμάρες, που τελικά κατέρρευσαν αφήνοντας μεμονωμένους πυργίσκους να στέκονται στον αφρό.

Η διαδικασία συνεχίζεται. Ήδη στις αρχές του 20ού αιώνα, όταν τους δόθηκε –με λίγη ποιητική αδεία– το όνομα Twelve Apostles, υπήρχαν μόνο επτά ή οκτώ πυργίσκοι (ανάλογα με το πώς τους μετρούσε κανείς).

Ένας κατέρρευσε το 2005 και ένας ακόμη το 2009, με τον επικρατέστερο αριθμό σήμερα να είναι επτά. Η αμείλικτη δράση των κυμάτων καθιστά αναπόφευκτες νέες καταρρεύσεις, άρα η έρευνα πρέπει να συνεχιστεί όσο προλαβαίνουμε.

Ένα κρίσιμο κλιματικό αρχείο

Το πιο συναρπαστικό μέρος αυτής της δουλειάς δεν είναι μόνο ό,τι ήδη βρέθηκε, αλλά ό,τι απομένει να «διαβαστεί» στους γκρεμούς.

Η ομάδα εργάζεται τώρα για να ανασυνθέσει με λεπτομέρεια πώς μεταβλήθηκαν το κλίμα, η στάθμη της θάλασσας και οι συνθήκες των ωκεανών σε αυτό το τεράστιο χρονικό διάστημα.

Σχετικό: Something Else Used to Drive Climate Changes, Ancient Ice Cores Reveal

Σε μια στιγμή που ο κόσμος αναζητά επείγουσες απαντήσεις για το κλίμα, οι Twelve Apostles προσφέρουν ένα εξαιρετικό αρχείο για το παρελθόν – και ενδείξεις για το τι μπορεί να ακολουθήσει.

Stephen Gallagher, Associate Professor, School of Geography, Earth and Atmospheric Sciences, The University of Melbourne

This article is republished from The Conversation under a Creative Commons license. Read the original article.

1...233234235...1,682Page 234 of 1,682