Η Πόλη του Μεξικού βυθίζεται έως 30 εκατοστά τον χρόνο, φαινόμενο ορατό από το διάστημα

A drone view shows hot air balloons floating near the Teotihuacan pyramids after the area was closed, following a shooting a day earlier in which a gunman killed a Canadian woman and wounded several others before killing himself, authorities said, at one of the country’s most visited tourist sites, in San Martin de las Piramides on the outskirts of Mexico City, Mexico, April 21, 2026. REUTERS/Luis Cortes

Η καθίζηση της Πόλης του Μεξικού είναι πλέον ορατή από το διάστημα, με τον κίνδυνο εκτοπισμού χιλιάδων κατοίκων να παραμένει υπαρκτός.

Η μεγαλύτερη μητρόπολη της Βόρειας Αμερικής βυθίζεται με ανησυχητική ταχύτητα. Σύμφωνα με δορυφορικές λήψεις της NASA, η μεξικανική πρωτεύουσα χάνει έως και 30 εκατοστά ύψος κάθε χρόνο. Όπως μετέδωσε το Associated Press, ο ρυθμός αυτός την κατατάσσει στις πόλεις με την ταχύτερη καθίζηση παγκοσμίως και εγείρει σοβαρά ερωτήματα για τη σταθερότητα των θεμελίων της.

«Είναι ένα πολύ σοβαρό πρόβλημα», δήλωσε ο Ενρίκε Καμπράλ, ερευνητής γεωφυσικής στο Εθνικό Αυτόνομο Πανεπιστήμιο του Μεξικού. «Προκαλεί ζημιές σε τμήματα των κρίσιμων υποδομών της Πόλης του Μεξικού, όπως το μετρό, το αποχετευτικό δίκτυο, το δίκτυο ύδρευσης, το δίκτυο πόσιμου νερού, τις κατοικίες και τους δρόμους.»

Με πληθυσμό άνω των 22 εκατομμυρίων και έκταση περίπου 3.000 τετραγωνικών μιλίων, η Πόλη του Μεξικού είναι χτισμένη πάνω σε αρχαίο κοίτασμα λίμνης. Όπως σημειώνει η εφημερίδα The Independent, πολλοί από τους σημερινούς δρόμους ήταν κάποτε κανάλια.

The ground beneath Mexico City is slowly sinking, and now, the NISAR satellite can track it from space.

New data shows parts of the city (in blue) that sank more than half an inch (more than 2 cm) per month from Oct. 2025 to Jan. 2026. pic.twitter.com/5uDM1B9Mwx

— NASA Earth (@NASAEarth) April 29, 2026

Η εντατική άντληση υπόγειων υδάτων, σε συνδυασμό με την εξάπλωση του αστικού ιστού, έχει εξαντλήσει τον υδροφόρο ορίζοντα. Η καθίζηση καταγράφεται εδώ και πάνω από έναν αιώνα: στα τέλη του 1800 η πόλη βυθιζόταν κατά δύο ίντσες τον χρόνο, ενώ έως το 1950 ο ρυθμός είχε φτάσει τις 18 ίντσες, σύμφωνα με το ABC News.

Ορισμένες περιοχές έχουν ήδη βυθιστεί κατά εκατοντάδες πόδια. Ιστορικά κτίρια, όπως ο Μητροπολιτικός Καθεδρικός Ναός —του οποίου η κατασκευή ξεκίνησε το 1573— παρουσιάζουν εμφανή κλίση.

Οι νεότερες μετρήσεις προέρχονται από τα δεδομένα του δορυφόρου NISAR της NASA, για το διάστημα Οκτωβρίου 2025 – Ιανουαρίου 2026. Οι ερευνητές κατέγραψαν ότι σημεία όπως το κεντρικό αεροδρόμιο και το μνημείο του Αγγέλου της Ανεξαρτησίας βυθίζονται με ρυθμό έως 2 εκατοστά τον μήνα. Σε ορισμένα σημεία η καθίζηση σε λιγότερο από έναν αιώνα ξεπερνά το ένα μέτρο, ενώ αλλού φτάνει ακόμη και τα 3 μέτρα.

«Είναι ουσιαστικά η τεκμηρίωση όλων αυτών των αλλαγών μέσα σε μια πόλη», δήλωσε ο επιστήμονας του NISAR, Paul Rosen. «Μπορείτε να δείτε το πλήρες μέγεθος του προβλήματος.»

Η περιοχή Iztapalapa είναι από τις πιο πληγείσες. «Τα σπίτια που είναι χτισμένα πάνω σε [ηφαιστειακό] βράχο είναι σταθερά, αλλά τα σπίτια που βρίσκονται στο μέσο μεταξύ του βράχου και της λιμναίας πεδιάδας έχουν ήδη καταρρεύσει, τα περισσότερα από αυτά», ανέφερε ο Carreón-Freyre, ειδικός σε θέματα καθίζησης της Πόλης του Μεξικού, στο ABC News.

Οι επιστήμονες προειδοποιούν ότι δεν πρόκειται μόνο για καθίζηση. Η συρρίκνωση του υδροφορέα μπορεί να οδηγήσει σε σοβαρή έλλειψη νερού, επιδεινώνοντας την ήδη δύσκολη κατάσταση για εκατομμύρια κατοίκους.

Στόχος των ερευνητών είναι να χαρτογραφήσουν στο μέλλον τον ρυθμό καθίζησης ανά κτήριο, ώστε να εντοπιστούν τρόποι περιορισμού των ζημιών και προστασίας της πόλης.

Μπορεί το κρυφό «σχήμα» του Σύμπαντος να λύσει ένα από τα μεγαλύτερα μυστήρια της φυσικής;

Μια νέα μελέτη συνδέει τη διαστολή του Σύμπαντος με την κβαντική τοπολογία, υποστηρίζοντας ότι κρυφές μαθηματικές δομές μπορεί να σταθεροποιούν την κοσμολογική σταθερά με τρόπους που έως τώρα δεν είχαν αναγνωριστεί.

Η κοσμολογική σταθερά είναι ο όρος που χρησιμοποιούν οι φυσικοί για την ενέργεια που ωθεί το Σύμπαν να επιταχύνει τη διαστολή του. Παρά τον απλό ορισμό, αποτελεί ένα από τα βαθύτερα άλυτα προβλήματα της φυσικής.

Οι μετρήσεις δείχνουν ότι αυτή η ενέργεια υπάρχει, αλλά η έντασή της είναι εντυπωσιακά μικρή. Εκεί ξεκινά το πρόβλημα. Η κβαντική θεωρία πεδίου (QFT), το πλαίσιο που εξηγεί με επιτυχία τα σωματίδια και τις δυνάμεις, προβλέπει ότι το κενό θα έπρεπε να περιέχει τεράστια ενέργεια.

Στην πράξη, η θεωρητική τιμή είναι τόσο μεγάλη που θα έκανε το Σύμπαν να διαλυθεί σχεδόν ακαριαία. Ωστόσο, το πραγματικό Σύμπαν διαστέλλεται με πολύ πιο ήπιο ρυθμό, επιτρέποντας τον σχηματισμό γαλαξιών, άστρων και πλανητών. Αυτό το χάσμα ανάμεσα στη θεωρία και την παρατήρηση περιγράφεται συχνά ως μία από τις χειρότερες προβλέψεις στην ιστορία της φυσικής.

Ερευνητές του Brown University προτείνουν τώρα μια νέα εξήγηση για αυτή την ασυμφωνία.

Η ομάδα διαπίστωσε ότι τα μαθηματικά πίσω από ένα απλό μοντέλο κβαντικής βαρύτητας αντικατοπτρίζουν στενά τις εξισώσεις που περιγράφουν το φαινόμενο κβαντικού Hall (quantum Hall effect), μια ασυνήθιστη κατάσταση της ύλης όπου η ηλεκτρική ροή παρουσιάζει εντυπωσιακή ακρίβεια.

Στο φαινόμενο κβαντικού Hall, η ηλεκτρική αγωγιμότητα παραμένει σταθερή ακόμη και όταν το υλικό έχει ατέλειες. Αυτή η σταθερότητα πηγάζει από την τοπολογία, δηλαδή τη μαθηματική «μορφή» μιας κβαντικής κατάστασης. Οι ερευνητές εντόπισαν αντίστοιχο τοπολογικό χαρακτηριστικό στην κατάσταση Chern-Simons-Kodama, μια προτεινόμενη θεμελιώδη κατάσταση για την κβαντική βαρύτητα.

«Αυτό που δείξαμε είναι ότι, αν ο χωροχρόνος έχει αυτή τη μη τετριμμένη τοπολογία, τότε λύνει ένα από τα πιο θανατερά προβλήματα της κοσμολογικής σταθεράς», είπε ο συν-συγγραφέας Stephon Alexander, καθηγητής φυσικής στο Brown. «Όλες οι κβαντικές διαταραχές που θα έπρεπε να εκτοξεύουν την τιμή της κοσμολογικής σταθεράς καθίστανται ανενεργές από αυτή την τοπολογία, που κρατά την τιμή της σταθεράς σταθερή».

Τη μελέτη συνυπογράφουν οι Aaron Hui και Heliudson Bernardo από το Brown Theoretical Physics Center και δημοσιεύθηκε στο Physical Review Letters.

Η κοσμολογική σταθερά εμφανίστηκε αρχικά ως όρος στις εξισώσεις της γενικής σχετικότητας του Αϊνστάιν. Ο Αϊνστάιν αναγκάστηκε να την εισαγάγει για να διατηρήσει μαθηματικά σταθερό το Σύμπαν του. Αντιπροσώπευε μια απωστική δύναμη, παρούσα στο κενό του διαστήματος, που αντισταθμίζει τη βαρύτητα και εμποδίζει την κατάρρευση του Σύμπαντος.

Το 1929, όμως, η κοσμολογική σταθερά δέχθηκε καίριο πλήγμα. Ο αστρονόμος Edwin Hubble ανακάλυψε ότι το Σύμπαν δεν ήταν στατικό, όπως είχε υποθέσει ο Αϊνστάιν, αλλά διαστελλόταν. Η ανακάλυψη επέτρεψε στον Αϊνστάιν να αφαιρέσει τον σταθεροποιητικό όρο από τις εξισώσεις του, κάτι που έκανε με κάποια ανακούφιση. Τον θεωρούσε για χρόνια «ugly» και φέρεται να τον αποκάλεσε τη «biggest blunder» του.

Μετά την ανακάλυψη του Hubble, η κοσμολογική σταθερά έμεινε για περίπου μισό αιώνα στο περιθώριο. Αυτό άλλαξε το 1998, όταν αποδείχθηκε ότι η διαστολή του Σύμπαντος δεν γίνεται με σταθερό ρυθμό, αλλά επιταχύνεται. Η διαπίστωση κατέστησε εκ νέου αναγκαία την κοσμολογική σταθερά για να περιγράψει την αυξανόμενη ταχύτητα της διαστολής.

Μόνο που, με την επιστροφή της, το πρόβλημα έγινε οξύτερο. Στο μεταξύ, η κβαντική θεωρία πεδίου είχε γίνει ο κορμός του Καθιερωμένου Προτύπου της σωματιδιακής φυσικής. Σύμφωνα με την QFT, το κενό δεν είναι καθόλου κενό· είναι ένας «βρασμός» στοιχειωδών σωματιδίων που εμφανίζονται και εξαφανίζονται διαρκώς. Όλη αυτή η δραστηριότητα θα έπρεπε να κάνει την ενέργεια του κενού —την ενέργεια που περιγράφει η κοσμολογική σταθερά— πρακτικά άπειρη. Κι όμως, η παρατηρούμενη τιμή, όπως εκτιμάται από τον ρυθμό κοσμικής διαστολής, απέχει πολύ από το άπειρο. Μια άπειρη τιμή θα έκανε το Σύμπαν να διαστέλλεται τόσο γρήγορα που δεν θα μπορούσαν να σχηματιστούν ούτε γαλαξίες, ούτε πλανήτες, ούτε «φυσικοί».

Τα πειράματα με στοιχειώδη σωματίδια έχουν δείξει ότι η QFT είναι από τις πιο ακριβείς και επιτυχείς θεωρίες στην επιστήμη, γεγονός που κάνει τις φαινομενικά εσφαλμένες προβλέψεις της για την κοσμολογική σταθερά ακόμη πιο αινιγματικές.

Ο Alexander μελετά εδώ και χρόνια την κατάσταση Chern-Simons-Kodama (CSK), μια προτεινόμενη κατάσταση κβαντικής βαρύτητας που αναδύεται από την κβαντική θεωρία πεδίου. Οι επιστήμονες δεν έχουν ακόμη καταλήξει σε μια κβαντική θεωρία βαρύτητας —μια θεωρία για το πώς λειτουργεί η βαρύτητα στις πιο μικρές κλίμακες— αλλά, σύμφωνα με τον Alexander, η CSK είναι από τους πιο απλούς υποψήφιους.

«Είναι μια πραγματικά συντηρητική προσέγγιση στην κβάντωση της βαρύτητας», είπε. «Αυτή είναι η προσέγγιση που χρησιμοποίησαν άνθρωποι όπως οι Dirac, Schrödinger και Wheeler. Είναι απλώς η καλή, παλιομοδίτικη κβάντωση».

Ο Alexander είχε διακρίνει κάποιες μαθηματικές ομοιότητες ανάμεσα στην CSK και τα μαθηματικά του φαινομένου κβαντικού Hall, αλλά δεν ήταν βέβαιος πώς να τις ερμηνεύσει. Τότε απευθύνθηκε στον Hui, επίκουρο καθηγητή στο Brown που ειδικεύεται σε τοπολογικά συστήματα όπως εκείνα που εμφανίζονται στο φαινόμενο κβαντικού Hall.

«Αυτή είναι η ομορφιά του Brown Theoretical Physics Center», είπε ο Alexander. «Θέλουμε να είμαστε ένας χώρος όπου αναμειγνύονται πολλές προσεγγίσεις, και εδώ το εφαρμόζουμε στην πράξη — ένας κοσμολόγος που συνεργάζεται στενά με έναν θεωρητικό της συμπυκνωμένης ύλης».

Μαζί, οι ερευνητές έδειξαν ότι η κοσμολογική σταθερά έχει παρόμοια «τοπολογική προστασία» στην κατάσταση CSK με εκείνη που έχει η ηλεκτρική αγωγιμότητα στο φαινόμενο κβαντικού Hall. Το φαινόμενο κβαντικού Hall αναδύεται όταν το ρεύμα διαρρέει πολύ λεπτά υλικά παρουσία μαγνητικού πεδίου. Φανταστείτε ένα επίπεδο, δισδιάστατο μεταλλικό λωρίδιo με ρεύμα που ρέει κατά μήκος. Η εισαγωγή μαγνητικού πεδίου παράγει μια δεύτερη τάση κάθετη στο αρχικό ρεύμα. Αυτή είναι η τάση Hall (από τον Edwin Hall που την ανακάλυψε).

Σε θερμοκρασία δωματίου και σχετικά ασθενή μαγνητικά πεδία, η τάση Hall αυξάνεται γραμμικά όσο αυξάνεται η ένταση του πεδίου. Αλλά σε πολύ χαμηλές θερμοκρασίες, όπου κυριαρχούν οι κανόνες της κβαντομηχανικής, και υπό πολύ ισχυρά μαγνητικά πεδία, το φαινόμενο αλλάζει. Αντί να αυξάνεται γραμμικά, η τάση Hall αρχίζει να αυξάνεται σε διακριτά (κβαντισμένα) «σκαλοπάτια» και οροπέδια. Τα σκαλοπάτια και τα οροπέδια είναι εξαιρετικά ακριβή και συνεπή, παίρνοντας ακριβώς τις ίδιες τιμές ανεξαρτήτως του μετάλλου που χρησιμοποιείται ως αγωγός ή των ατελειών του.

Η ακρίβεια και η συνέπεια προκύπτουν από την τοπολογία του συστήματος. Σε αυτές τις ακραίες συνθήκες, τα ηλεκτρόνια εισέρχονται σε μια έντονα συσχετισμένη συλλογική κατάσταση. Η μαθηματική δομή αυτής της συλλογικής κατάστασης —η τοπολογία της— «κλειδώνει» τις τιμές των σκαλοπατιών και των οροπεδίων. Το σύστημα προστατεύεται τοπολογικά από διαταραχές του υλικού και τις ατέλειές του, οπότε οι τιμές παραμένουν σταθερές.

Οι ερευνητές δείχνουν ότι μια πολύ παρόμοια τοπολογική προστασία υπάρχει στις εξισώσεις που περιγράφουν την κατάσταση CSK. Όπως η τοπολογία των καταστάσεων των ηλεκτρονίων «κλειδώνει» την τάση Hall, έτσι και η τοπολογία του ίδιου του χωροχρόνου «κλειδώνει» την κοσμολογική σταθερά, ακόμη και απέναντι στις κβαντικές διακυμάνσεις του κενού.

«Αυτό που βρίσκουμε είναι ότι αυτός ο κβαντισμός της ηλεκτρικής αγωγιμότητας στο κβαντικό Hall έχει ένα ανάλογο με την κοσμολογική σταθερά», είπε ο Hui. «Κι εκείνη καταλήγει να κβαντίζεται για τοπολογικούς λόγους. Τελικά προκύπτουν περιορισμοί στη θεωρία που αναγκάζουν την κοσμολογική σταθερά να παίρνει ορισμένες επιτρεπτές κβαντισμένες τιμές».

Υπάρχει ακόμη πολλή δουλειά για να αναπτυχθεί πλήρως μια τοπολογική λύση στο πρόβλημα της κοσμολογικής σταθεράς, σημειώνει ο Alexander. Όμως η ανεύρεση μιας πιθανής λύσης στη βαρυτική πτυχή του προβλήματος είναι ένα κρίσιμο πρώτο βήμα. Το λιγότερο, λέει, η εργασία ενισχύει το προφίλ της κατάστασης CSK ως υποψήφιας για μια πολυπόθητη θεωρία κβαντικής βαρύτητας.

«Πήραμε κάτι παλιό, αυτή τη συντηρητική, κανονική προσέγγιση στην κβαντική βαρύτητα, και ανακαλύψαμε κάτι καινούργιο που υπήρχε εκεί από πάντα», είπε ο Alexander. «Τώρα δουλεύουμε πάνω σε μια μεγαλύτερη εικόνα για το πώς λειτουργεί αυτό το φαινόμενο».

Reference: “Cosmological Constant from Quantum Gravitational 𝜃 Vacua and the Gravitational Hall Effect” by Stephon Alexander, Heliudson Bernardo and Aaron Hui, 17 April 2026, Physical Review Letters. DOI: 10.1103/rzz5-p4f4

Ο δημιουργός του Roomba επιστρέφει με ρομποτικό κατοικίδιο σύντροφο

Ο Colin Angle, ο άνθρωπος πίσω από το Roomba και από τα 50 εκατομμύρια οικιακά ρομπότ που μπήκαν σε σπίτια σε όλο τον κόσμο, επιστρέφει με μια νέα δημιουργία. Αυτή τη φορά, όμως, το ρομπότ δεν φτιάχτηκε για να καθαρίζει, αλλά για να συνοδεύει.

Το πρώτο ρομπότ της νέας του εταιρείας, Familiar Machines & Magic, είναι ένα ρομποτικό «κατοικίδιο» στο μέγεθος σκύλου, με εμφάνιση που θυμίζει συνδυασμό αρκούδας, κουκουβάγιας και golden retriever. Έχει εκφραστικό πρόσωπο, με κινούμενα φρύδια, αυτιά και μάτια, και η εταιρεία το αποκαλεί «Familiar», ένα όνομα που παραπέμπει στη λαϊκή παράδοση γύρω από την ιδέα ενός υπερφυσικού συντρόφου. Σύμφωνα με το demo βίντεο που είδα λίγο πριν από την εμφάνισή του στο WSJ Future of Everything Conference αυτή την εβδομάδα, το τετράποδο ρομπότ μπορεί να κινείται μόνο του στο σπίτι, στα τέσσερα, όπως ένα κατοικίδιο.

Ο Familiar είναι ένα «φυσικά ενσαρκωμένο σύστημα τεχνητής νοημοσύνης» που θα χρησιμοποιεί generative AI, μέσω μοντέλου που λειτουργεί τοπικά στη συσκευή, για να αλληλεπιδρά με τον ιδιοκτήτη του με στόχο να δημιουργήσει συναισθηματικό δεσμό και να αναπτύξει «διακριτή προσωπικότητα», είπε ο Angle σε συνέντευξή του. Ρομπότ που μπορούν να αντιδρούν και να απαντούν σε ανθρώπους, θεωρητικά, μπορούν να είναι πιο αποτελεσματικά σε αυτό που ο Angle αποκαλεί «ρόλους υψηλής ανθρώπινης σύνδεσης», όπως η συντροφιά, η ψυχαγωγία, η φιλοξενία, το έξυπνο σπίτι, η φροντίδα ηλικιωμένων και η υποστήριξη γονέων. «Η επόμενη εποχή της ρομποτικής δεν αφορά μόνο τη δεξιοτεχνία ή την ανθρωποειδή μορφή — αφορά μηχανές που μπορούν να χτίζουν και να διατηρούν ανθρώπινη σύνδεση», λέει ο Angle.

Με την εσωτερική κωδική ονομασία Ami, το πρώτο Familiar δεν θα είναι διαθέσιμο προς αγορά πριν από του χρόνου το νωρίτερο και θα κοστίζει «περίπου όσο η κατοχή ενός κατοικιδίου», είπε ο Angle. Τα ακριβή χαρακτηριστικά του παραμένουν ακόμη άγνωστα, όμως ο Angle λέει ότι οι αρχικές χρήσεις του εστιάζουν σε οικογένειες με μικρά παιδιά, στη συντροφιά για ηλικιωμένους και στην αντιμετώπιση της παγκόσμιας επιδημίας μοναξιάς. Είναι μια τολμηρή κίνηση για έναν άνθρωπο που έχτισε την καριέρα του πάνω σε ρομπότ που καθαρίζουν τα πατώματα.

### Η κατασκευή μιας τεχνητής ζωής

Ο Angle λέει ότι ολόκληρη η τριακονταετής πορεία του στη ρομποτική τον έφερε σε αυτή τη στιγμή. Η αρχική ονομασία της iRobot, που ιδρύθηκε το 1990, ήταν Artificial Creatures Inc. Τότε όμως η τεχνολογία για τη δημιουργία τεχνητής ζωής δεν υπήρχε. «Επιτέλους, μπορώ να κάνω αυτό που αρχικά είχα θέσει ως στόχο. Δεν πρόκειται απλώς για τη δημιουργία εντυπωσιακών animatronics. Τώρα είναι επιτέλους η στιγμή που η τεχνολογία υπάρχει — αν χρησιμοποιηθεί σωστά και υπεύθυνα — για να αρχίσουμε να δημιουργούμε Familiars».

Μετά την αποτυχημένη πώληση της iRobot στην Amazon, ο Angle αποχώρησε από τη θέση του CEO το 2024. Από τότε, εκείνος και οι συνιδρυτές της Familiar Machines, μαζί με τους συνιδρυτές και βετεράνους της iRobot Ira Renfrew και Chris Jones, έχουν συγκροτήσει μια ομάδα ρομποτιστών και μηχανικών από τη Disney, το MIT, τη Boston Dynamics, την Amazon, τη Bose και τη Sonos. Στόχος τους είναι να δημιουργήσουν ένα ρομπότ που δεν θα είναι ούτε παιχνίδι ούτε απλώς ένα chatbot τοποθετημένο μέσα σε πλαστικό, όπως είδαμε παντού στο CES φέτος.

Από την αρχή, η ομάδα απέρριψε την ιδέα ενός ανθρωποειδούς ρομπότ, θεωρώντας την περιττά περίπλοκη για τον σκοπό τους. Η Ami είναι ένα σκόπιμα μη αναγνωρίσιμο πλάσμα, γιατί, όπως λέει ο Angle, αν δημιουργήσεις ένα συγκεκριμένο ζώο ή έναν συγκεκριμένο τύπο μορφής, οι άνθρωποι θα έχουν προκαθορισμένες προσδοκίες για τις δυνατότητές του.

Αποφάσισαν επίσης το Familiar να μην μιλάει. Αντί γι’ αυτό, θα βγάζει μη λεκτικούς ήχους — οι δύο μονάδες που παρουσιάστηκαν στο WSJ Future of Everything έβγαζαν ήχους σαν νιαούρισμα και γουργουρητό. «Σχεδιαστικά, θα αποφεύγει να δίνει πραγματικές συμβουλές για πράγματα για τα οποία ίσως δεν θα έπρεπε να δίνει πραγματικές συμβουλές», λέει ο Angle, αναφερόμενος και στα προβλήματα που αντιμετωπίζουν διαρκώς τα chatbots με LLM.

«Αν αυτό είναι παιχνίδι, έχουμε αποτύχει. Αν είναι ένα πλάσμα που θέλεις στον κόσμο σου, τότε τα έχουμε καταφέρει περίφημα».

Η κύρια επικοινωνία θα γίνεται μέσω εκφράσεων και γλώσσας του σώματος, με τη βοήθεια συστήματος όρασης με κάμερες και συστοιχίας μικροφώνων. Με 23 βαθμούς ελευθερίας, το ρομπότ μπορεί να κινεί το κεφάλι, τον λαιμό, τα αυτιά, τα μάτια και τα φρύδια του και να περπατά με αργό ανθρώπινο ρυθμό, αλλά δεν μπορεί να πιάνει αντικείμενα ούτε να ανεβαίνει σκάλες. Τα τέσσερα πόδια του προσφέρουν σταθερότητα, κάτι που μειώνει τις ανησυχίες για πτώσεις και ενδεχόμενες ζημιές ή τραυματισμούς.

Στόχος της Familiar Machines είναι να χρησιμοποιήσει την τεχνητή νοημοσύνη για να δημιουργήσει ένα ρομπότ που θα μαθαίνει από τους ιδιοκτήτες του, θα θυμάται μοτίβα και θα προσαρμόζεται στις ρουτίνες τους, με στόχο τη μακροχρόνια αλληλεπίδραση, λέει ο Angle. Θέλουν να αποφύγουν το ενδεχόμενο να καταλήξει κλειδωμένο σε μια ντουλάπα ή να έχει την τύχη δεκάδων προηγούμενων οικιακών ρομπότ, όπως τα Jibo, Aibo, Vector και Astro. «Αν αυτό είναι παιχνίδι, έχουμε αποτύχει», λέει ο Angle. «Αν είναι ένα πλάσμα που θέλεις στον κόσμο σου, τότε τα έχουμε καταφέρει περίφημα. Είναι είτε το ένα είτε το άλλο».

Το Familiar λειτουργεί με το chip Jetson Orin της Nvidia. «Η onboard edge AI στοίβα του βασίζεται σε ένα προσαρμοσμένο μικρό πολυτροπικό μοντέλο, βελτιστοποιημένο για κοινωνική συλλογιστική, που συνδυάζει όραση, ήχο, γλώσσα και μνήμη για να δημιουργεί κοινωνικά ανταποκρινόμενες συμπεριφορές σε πραγματικό χρόνο», λέει ο Angle. Δεν χρειάζεται σύνδεση στο διαδίκτυο, αν και μπορεί να συνδεθεί, και δεν μεταδίδει ήχο ή εικόνα στο cloud, μια σκόπιμη επιλογή για λόγους ιδιωτικότητας και χαμηλότερης καθυστέρησης. Παρόλα αυτά, παραμένει μια συσκευή με κάμερες και μικρόφωνα μέσα στον οικογενειακό σας χώρο.

### Τεχνητή νοημοσύνη για ανθρώπινη σύνδεση;

Γιατί, όμως, να θέλει κανείς ένα τέτοιο ρομπότ στο σπίτι του; Ο Angle αποφεύγει να μπει σε λεπτομέρειες, αφού το ρομπότ βρίσκεται ακόμη υπό ανάπτυξη, όμως λέει ότι ένας σύντροφος με τεχνητή νοημοσύνη θα μπορούσε να βοηθήσει στην αντιμετώπιση της αυξανόμενης μοναξιάς και να προσφέρει μια εναλλακτική στην τεχνολογία που μας κρατά καθηλωμένους στις οθόνες.

«Αν το Familiar σας σηκώνει από το δωμάτιό σας και σας βάζει να περπατήσετε γύρω γύρω — αυτός είναι ένας πραγματικός τρόπος να προσπαθήσεις να αντιμετωπίσεις την απομόνωση και τη μοναξιά», λέει. Οι περισσότερες προσπάθειες για ρομπότ συντροφιάς μέχρι σήμερα αποτυγχάνουν στο «τεστ του τζαμιού», λέει ο Angle. «Αν ένα φύλλο γυαλί ανάμεσα σε εσάς και τη συσκευή δεν άλλαζε την εμπειρία, τότε θα έπρεπε να είναι απλώς μια οθόνη». Γι’ αυτό η Ami έχει σχεδιαστεί ώστε να αλληλεπιδρά μαζί σας, ακόμη και με σπρωξίματα και αγκαλιές. Διαθέτει επίσης ένα «πολυτελές» απτικό τρίχωμα, λέει ο Angle.

Το βίντεο demo που είδα για την Ami έδειχνε ένα αγόρι να αφήνει το tablet του για να τη χαϊδέψει, έναν άνδρα να σταματά το ατελείωτο scrolling και να πηγαίνει για ύπνο μετά από ένα σπρώξιμο του ρομπότ, μια ηλικιωμένη γυναίκα να βγάζει βόλτα την Ami και μια νεότερη γυναίκα να κάνει γιόγκα δίπλα της. Η ιδέα είναι ότι αν σας ενθαρρύνει να κάνετε πράγματα πέρα από το να κοιτάτε μια οθόνη ή να κάθεστε μόνοι στο σπίτι, είναι πιθανότερο να έρθετε σε επαφή και με άλλους ανθρώπους.

Θα χρειαστεί πολύ περισσότερα από ένα ρομποτικό κατοικίδιο για να αποκολλήσει τον έφηβό μου από το TikTok.

Παρότι περισσότερη διαδραστική τεχνολογία χωρίς οθόνη θα μπορούσε να λειτουργήσει ως αντίβαρο σε μια κοινωνία που έχει εμμονή με τις οθόνες, η σύνδεση με περισσότερη ανθρώπινη επαφή παραμένει εξαιρετικά αβέβαιη. Θα χρειαστεί πολύ περισσότερα από ένα ρομποτικό κατοικίδιο για να αποκολλήσει τον έφηβό μου από το TikTok. Και παραμένει ρομπότ, όχι άνθρωπος με τον οποίο αλληλεπιδράς. Προσφέροντας ένα υποκατάστατο ορισμένων πλευρών της ανθρώπινης συντροφιάς, μπορεί εξίσου εύκολα να γίνει τόσο μεγάλο εμπόδιο στην πραγματική κοινωνική επαφή όσο και οι οθόνες.

Ακόμη κι αν ο Angle και η ομάδα του καταφέρουν το ρομποτικό και το «χαρακτηρικό» κομμάτι, η επιτυχία θα εξαρτηθεί σε μεγάλο βαθμό από το πώς θα ανταποκριθούν οι καταναλωτές στην ιδέα να βάλουν ένα ρομπότ στο σπίτι τους. Και από το πόσο θα κοστίζει. Το πρώτο Roomba πέτυχε επειδή κόστιζε κάτω από 200 δολάρια και σκούπιζε το πάτωμα. Το «κόστος κατοικίας ενός κατοικιδίου» είναι μια εξαιρετικά ασαφής κλίμακα. Αν και ο Angle υποστηρίζει ότι το ενδιαφέρον για το Familiar είναι «μεγαλύτερο από ό,τι είδαμε με το Roomba», η απουσία ξεκάθαρου σκοπού μοιάζει με πρόβλημα.

Οι ισχυρότερες χρήσεις που άφησε να εννοηθούν ο Angle είναι ως εργαλείο υποστήριξης γονέων — μια συσκευή που αλληλεπιδρά με τα παιδιά σας όταν εσείς δεν μπορείτε και είναι καλύτερη από ένα tablet ή μια τηλεόραση — και ως υποστήριξη ηλικιωμένων, βοηθώντας να περιοριστεί η μοναξιά και να οργανωθούν οι ρουτίνες για φάρμακα και κίνηση. Η δεύτερη περίπτωση μοιάζει με μία από τις λίγες επιτυχημένες λύσεις ρομποτικής συντροφιάς μέχρι σήμερα, το ElliQ της Intuition Robotics. Ο Angle συμμετέχει στο διοικητικό συμβούλιο της εταιρείας.

Πολλοί θα δουν την ιδέα του Familiar και θα πουν: «Θα προτιμούσα έναν αληθινό σκύλο ή μια γάτα». Ως αφοσιωμένος ιδιοκτήτης κατοικιδίου, ξέρω ότι θα προτιμούσα να χαϊδέψω τη γάτα μου, να βγάλω βόλτα τον σκύλο μου ή να περάσω χρόνο με τις κότες μου, παρά με μια μηχανή. Ο Angle επισημαίνει ότι υπάρχουν πολλοί λόγοι για τους οποίους κάποιος δεν μπορεί να έχει κατοικίδιο, επικαλούμενος μια στατιστική που δείχνει ότι η κατοχή κατοικιδίου πέφτει μόλις στο 9% μετά τα 68, όταν μπορεί να γίνει δυσκολότερη η φροντίδα ενός ζώου. Για όσους θέλουν έναν ζωικό σύντροφο αλλά, για οποιονδήποτε λόγο, δεν μπορούν να έχουν, το Familiar θα μπορούσε να αποτελέσει μια ενδιαφέρουσα εναλλακτική.

Ο Angle παρουσίασε δύο Familiar στη σκηνή του συνεδρίου WSJ, δείχνοντάς τα να κινούνται, να περπατούν και να αλληλεπιδρούν με ανθρώπους, ενώ έβγαζαν ήχους σαν νιαούρισμα και γουργουρητό. Οι μονάδες ελέγχονταν εν μέρει από χειριστή. Ο Angle δεν είπε σε ποιο βαθμό, αλλά υποστηρίζει ότι το Familiar θα είναι πλήρως αυτόνομο μέχρι να κυκλοφορήσει του χρόνου. «Αυτό είναι ένα demo, αλλά είναι ένα demo που οδεύει προς προϊόν· ήδη είμαστε σε εργοστάσια», είπε στο κοινό.

Ακόμη κι έτσι, δεν είναι σαφές πόσο κοντά θα βρεθεί στο όραμα του Angle. Πρόκειται για πολύ μεγάλες υποσχέσεις σε έναν χώρο γεμάτο αποτυχίες και υπερβολικές προσδοκίες, ενώ μέχρι στιγμής έχουμε δει μόνο προσεκτικά ελεγχόμενα demo. Αυτό που είναι σαφές είναι ότι ο Angle πιστεύει πως η ομάδα του έχει ήδη κάνει σημαντικά βήματα προς το όραμά της για τη δημιουργία τεχνητής ζωής. «Δεν είναι παιχνίδι. Είναι πραγματικό ρομπότ», λέει. «Υπάρχει αρκετό σε αυτό ώστε να είναι όμορφο, υπέροχο να το χαϊδεύεις και να το αγκαλιάζεις, και μπορεί να ακολουθεί τον ρυθμό σου. Είναι η αυτενέργεια. Με κάποιον ορισμό του ζωντανού, είναι ζωντανό».

Μετά από χρόνια αδιεξόδων, ένα στοιχείο για το MH370 ήταν μπροστά στα μάτια μας — και οι επιστήμονες το αποκωδικοποίησαν

Η έρευνα για το MH370 είχε «παγώσει» επί χρόνια, μέχρι που μια απρόσμενη πηγή πρότεινε έναν διαφορετικό τρόπο να ακολουθήσει κανείς τα ίχνη.

Το βράδυ της 8ης Μαρτίου 2014, η πτήση MH370 της Malaysia Airlines —ένα Boeing 777 με 239 ανθρώπους— απογειώθηκε από την Κουάλα Λουμπούρ με προορισμό το Πεκίνο. Λιγότερα από 40 λεπτά μετά την απογείωση, το σήμα του αναμεταδότη χάθηκε.

Στρατιωτικό ραντάρ έδειξε ότι το αεροσκάφος εξετράπη από την πορεία του, επέστρεψε πάνω από τη Μαλαισία και κατευθύνθηκε προς τον Ινδικό Ωκεανό. Για τις τελευταίες ώρες της πτήσης έστελνε τακτικά σήματα «handshake» σε δορυφόρους επικοινωνιών, όπως κάνουν όλα τα σύγχρονα αεροσκάφη. Οι καταγραφές παρείχαν στους ερευνητές έμμετρους περιορισμούς θέσης, αλλά όχι ακριβή εντοπισμό τύπου GPS.

Έπειτα, το MH370 εξαφανίστηκε και δεν ξαναφάνηκε ποτέ.

Έχουν περάσει δώδεκα χρόνια και το μεγαλύτερο σύγχρονο μυστήριο της αεροπορίας παραμένει άλυτο. Ωστόσο, ένα από τα πιο υποσχόμενα πρόσφατα στοιχεία δεν ήταν ούτε εικόνα σόναρ ούτε νέο κομμάτι συντριμμιών, αλλά ένα σύμπλεγμα από βαλανίδες.

Τον Ιούλιο του 2015, το δεξί flaperon του MH370 εκβράστηκε στη Réunion Island, γαλλικό έδαφος στον Ινδικό Ωκεανό. Ερευνητές διαπίστωσαν ότι πάνω στα συντρίμμια είχαν προσκολληθεί βαλανίδες, των οποίων τα κελύφη διατήρησαν χημικά ίχνη του νερού απ’ όπου πέρασαν — ένα ζωντανό αρχείο της διαδρομής τους. Για τους επιστήμονες, αυτό σήμαινε έναν πιθανό νέο τρόπο να εντοπίσουν το σημείο εισόδου του MH370 στον ωκεανό.

Σε δημοσίευση του 2023 στο AGU Advances, ομάδα με επικεφαλής τους Nasser Al-Qattan και Gregory Herbert έδειξε ότι τα κελύφη των βαλανίδων λειτουργούν ως χημικά αρχεία του νερού στο οποίο αναπτύσσονται. Καθώς σχηματίζεται κάθε στρώμα, η χημεία του αλλάζει ανάλογα με τη θερμοκρασία του περιβάλλοντος θαλάσσιου νερού. Στον Ινδικό Ωκεανό, οι θερμοκρασίες επιφάνειας μεταβάλλονται ανά γεωγραφικό πλάτος και εποχή.

Διαβάζοντας αυτά τα στρώματα και συγκρίνοντάς τα με μοντέλα θαλάσσιας μεταφοράς, οι επιστήμονες εκτίμησαν ότι μπορούν να ανασυνθέσουν τμήματα της πορείας των συντριμμιών του MH370 στον Ινδικό.

Το πρόβλημα; Οι βαλανίδες που μελετήθηκαν ήταν σχετικά μικρές, επιτρέποντας μόνο μερική ανακατασκευή της διαδρομής. Αν όμως μπορούσαν να αναλυθούν μεγαλύτερες, παλαιότερες βαλανίδες από συντρίμμια του MH370, ο Herbert είπε ότι ίσως θα γινόταν να κοιτάξουν πιο πίσω στον χρόνο — πιθανόν μέχρι το σημείο εισόδου του αεροσκάφους στον ωκεανό.

Στο μεταξύ, η έρευνα επέστρεψε στη θάλασσα.

Τον Μάρτιο του 2025, η Μαλαισία υπέγραψε συμφωνία «no find, no fee» με την αμερικανο-βρετανική εταιρεία θαλάσσιας ρομποτικής Ocean Infinity, εγκρίνοντας νέα αποστολή βυθομέτρησης σε περιοχή 15,000 τετραγωνικών χιλιομέτρων στον νότιο Ινδικό Ωκεανό. Η περιοχή επιλέχθηκε ως εκείνη με την «highest probability» εντοπισμού του αεροσκάφους, βάσει της νεότερης εμπεριστατωμένης ανάλυσης.

Η έρευνα πραγματοποιήθηκε σε δύο φάσεις —25–28 Μαρτίου 2025 και 31 Δεκεμβρίου 2025–23 Ιανουαρίου 2026— και κάλυψε περίπου 7,571 τετραγωνικά χιλιόμετρα βυθού.

Στις 8 Μαρτίου 2026, όμως, το Malaysia’s Air Accident Investigation Bureau ενημέρωσε τις οικογένειες των επιβατών ότι η έρευνα «had not yielded any findings that confirm the location of the aircraft wreckage».

Η Μαλαισία δεν συνέδεσε την έρευνα 2025–2026 αποκλειστικά με τα ευρήματα από βαλανίδες. Αξιωματούχοι ανέφεραν ότι αποδέχθηκαν την πρόταση της Ocean Infinity λόγω της υποχρέωσης να «pursue every credible lead» για τον εντοπισμό του MH370. Το U.S. National Transportation Safety Board και το Australia’s Australian Transport Safety Bureau διόρισαν επίσης διαπιστευμένους εκπροσώπους για τεχνική υποστήριξη.

Η Ocean Infinity γνωστοποίησε ότι αποχώρησε από τη νέα περιοχή έρευνας στις 23 Ιανουαρίου 2026, έχοντας συμπληρώσει συνολικά 151 ημέρες στη θάλασσα από το 2018 και χαρτογραφήσει περισσότερα από 140,000 τετραγωνικά χιλιόμετρα βυθού. Τόνισε επίσης ότι η ολοκλήρωση αυτής της φάσης δεν σημαίνει τέλος της δέσμευσής της να βρεθεί το αεροσκάφος.

Παρότι η πιο πρόσφατη αποστολή δεν απέδωσε ευρήματα, η επιστημονική έρευνα γύρω από το MH370 δεν έχει σταματήσει.

Τον Μάιο του 2024, μελέτη στο Scientific Reports εξέτασε αν οι συντριβές αεροσκαφών στη θάλασσα μπορούν να παράγουν υδροακουστικά σήματα που ανιχνεύονται από χιλιάδες χιλιόμετρα μακριά. Οι επιστήμονες μελέτησαν δεδομένα υποβρύχιου ήχου από σταθμούς υδροφώνων κοντά στον χρόνο που εκτιμάται ότι ολοκληρώθηκε η πτήση του MH370. Εντοπίστηκε μόνο ένα δυνητικά σχετικό σήμα σε έναν από τους δύο σταθμούς που εξετάστηκαν.

Οι ερευνητές δεν ισχυρίστηκαν ότι βρήκαν τον τόπο πρόσκρουσης του MH370, αλλά πρότειναν ελεγχόμενα πειράματα —όπως εκρήξεις κατά μήκος του «seventh arc», της μεγάλης καμπύλης στον Ινδικό που σηματοδοτεί την τελευταία σύνδεση του MH370 με δορυφόρο της Inmarsat— ώστε να δοκιμαστεί αν τα σήματα μπορούν πράγματι να συσχετιστούν με πρόσκρουση αεροσκάφους. Οι ομάδες έρευνας προσπαθούν επί χρόνια να καθορίσουν σε ποιο σημείο της καμπύλης το MH370 ενδέχεται να εισήλθε στο νερό.

Στη συνέχεια, σε δημοσίευση του Δεκεμβρίου 2024 στο The Journal of Navigation, ο αποχωρήσας επιστήμονας του University of Tasmania Vincent Lyne υποστήριξε ότι τα δύο τελευταία δορυφορικά σήματα του MH370 συνάδουν περισσότερο με ελεγχόμενη, ανατολική κάθοδο, και όχι με την επικρατούσα ερμηνεία πως το αεροσκάφος ξέμεινε από καύσιμα και μπήκε σε ταχεία, ανεξέλεγκτη βύθιση στον νότιο Ινδικό Ωκεανό. Στο άρθρο, ο Lyne χαρακτήρισε την κοινώς αποδεκτή θεωρία «fundamentally flawed».

Οι οικογένειες των επιβατών και η Voice370 συνεχίζουν να ζητούν νέες έρευνες. Ίσως να μην υπάρξει ένα και μοναδικό «θαυματουργό» στοιχείο που θα λύσει το μυστήριο του MH370· το πιο ισχυρό αποδεικτικό υλικό μπορεί να προκύψει τμηματικά: ένα κέλυφος βαλανίδας εδώ, ένα ηχητικό σήμα εκεί και ακόμη ένα κομμάτι βυθού που διαγράφεται από τον χάρτη.

Οι ερευνητές εξακολουθούν να πιστεύουν ότι τα συντρίμμια βρίσκονται πιθανότατα κάπου στον νότιο Ινδικό Ωκεανό. Προς το παρόν, το MH370 παραμένει αγνοούμενο μετά από 12 χρόνια, παρά τις νέες αποστολές και τις επιστημονικές μελέτες — όμως κάθε νέο δεδομένο ίσως μας φέρνει ένα βήμα πιο κοντά στην απάντηση.

Τσίχλα με νιτρικά μπορεί να ανακουφίσει την ουλίτιδα

Μια μικρή κλινική δοκιμή έδειξε ότι η τσίχλα που περιέχει νιτρικά μπορεί να ανακουφίσει τα συμπτώματα της ουλίτιδας, ευνοώντας την ανάπτυξη ωφέλιμων βακτηρίων στο στόμα.

Η μελέτη εξέτασε τις επιδράσεις δύο ειδών τσίχλας PeopleImages/Shutterstock

Η μελέτη εξέτασε τις επιδράσεις δύο ειδών τσίχλας

PeopleImages/Shutterstock

Άτομα με ουλίτιδα ίσως σύντομα ωφεληθούν από τσίχλα που περιέχει νιτρικά, μια ένωση που μειώνει την ανάπτυξη φλεγμονωδών βακτηρίων.

Η ουλίτιδα, όπως είναι γνωστή στην ηπιότερη μορφή της η gingivitis, εμφανίζεται όταν μια λεπτή μεμβράνη βακτηρίων, η πλάκα, συσσωρεύεται στα δόντια και προκαλεί φλεγμονή και αιμορραγία στα ούλα.

Το πώς η επανέκφυση των δοντιών σας θα μπορούσε να αντικαταστήσει τις οδοντοστοιχίες και τα εμφυτεύματα

Το βούρτσισμα των δοντιών δύο φορές την ημέρα, ο καθαρισμός ανάμεσά τους με νήμα ή μεσοδόντια βουρτσάκια και η χρήση αντιβακτηριακού στοματικού διαλύματος μπορούν να βοηθήσουν στην πρόληψη ή τη θεραπεία της κατάστασης, αλλά αυτό δεν είναι πάντα εύκολο να γίνεται με συνέπεια, λέει ο Shawn Green από το Harbor-UCLA Medical Center στο West Carson της Καλιφόρνιας.

Αν δεν αντιμετωπιστεί, η κατάσταση μπορεί να εξελιχθεί σε σοβαρότερη μορφή, γνωστή ως periodontitis, η οποία μπορεί να οδηγήσει σε αποστήματα στο στόμα και απώλεια δοντιών.

Προηγούμενες μελέτες δείχνουν ότι η κατανάλωση τροφών πλούσιων σε νιτρικά, όπως τα φυλλώδη λαχανικά και τα παντζάρια, μειώνει τη φλεγμονή των ούλων ενισχύοντας την ανάπτυξη αντιφλεγμονωδών βακτηρίων, όμως δεν έχουν όλοι πρόσβαση σε τέτοιες τροφές ή δεν τις προτιμούν, λέει ο Green.

Ο επιστημονικά τεκμηριωμένος οδηγός σας για εύκολες συνήθειες που θα σας βοηθήσουν να κοιμάστε καλά, να αγχώνεστε λιγότερο, να τρώτε πιο έξυπνα και να γερνάτε καλύτερα.

Για να δοκιμάσουν έναν εναλλακτικό τρόπο αξιοποίησης των οφελών των νιτρικών, ο Green και οι συνεργάτες του στρατολόγησαν 30 ενήλικες με ήπια ουλίτιδα. Οι συμμετέχοντες χωρίστηκαν τυχαία ώστε να μασούν είτε μια τσίχλα εμπλουτισμένη με νιτρικά, που είχε αναπτύξει η ομάδα, είτε μια τσίχλα χωρίς νιτρικά αλλά με την ίδια γεύση, για τουλάχιστον 15 λεπτά, τρεις φορές την ημέρα, για τρεις εβδομάδες. Ζητήθηκε από τους συμμετέχοντες να συνεχίσουν τη συνήθη στοματική τους υγιεινή και τη διατροφή τους καθ’ όλη τη διάρκεια της μελέτης.

Πριν και μετά από αυτό το διάστημα, η ομάδα αξιολόγησε πόσο εύκολα αιμορραγούσαν τα ούλα των συμμετεχόντων, χρησιμοποιώντας ένα μικρό μεταλλικό εργαλείο για να ελέγξει τα ούλα γύρω από κάθε δόντι. Στην ομάδα που μάσησε την τσίχλα με νιτρικά, το 26% των περιοχών που ελέγχθηκαν αιμορραγούσε κατά μέσο όρο στην αρχή της μελέτης, όμως το ποσοστό μειώθηκε στο 15% έως το τέλος της. Αντίθετα, η τσίχλα χωρίς νιτρικά δεν είχε καμία επίδραση.

«Αυτό είναι μια κλινικά ουσιαστική μείωση της αιμορραγίας», λέει ο Praveen Sharma από το University of Birmingham, στο Ηνωμένο Βασίλειο, που δεν συμμετείχε στη μελέτη.

Περαιτέρω ανάλυση δειγμάτων σάλιου έδειξε ότι η τσίχλα με νιτρικά φαίνεται να δρα ενισχύοντας τα επίπεδα ωφέλιμων βακτηρίων του στόματος, τα οποία μετατρέπουν τα νιτρικά, ένα πρεβιοτικό, σε μονοξείδιο του αζώτου. Παράλληλα, μείωσε την παρουσία βλαβερών βακτηρίων που σχηματίζουν πλάκα, όπως το Porphyromonas gingivalis.

Τα ευρήματα δείχνουν ότι η προσέγγιση αυτή, σε συνδυασμό με τις καθιερωμένες θεραπείες, θα μπορούσε να προσφέρει έναν απλό τρόπο ανακούφισης από τα συμπτώματα της ουλίτιδας. «Αυτό είναι καλό ως απόδειξη της ιδέας», λέει ο Francesco D’Aiuto από το Imperial College Healthcare NHS Trust, στο Ηνωμένο Βασίλειο. Όμως μεγαλύτερες μελέτες θα πρέπει να εξετάσουν πόσο διαρκούν τα αποτελέσματα και αν η προσέγγιση μπορεί να αντιμετωπίσει τη σοβαρή ουλίτιδα, λέει.

medRxiv DOI: 10.64898/2026.04.22.26351516

Τα σπουδαιότερα ντοκιμαντέρ του Ντέιβιντ Ατένμπορο

Με αφορμή τη συμπλήρωση 100 χρόνων από τη γέννηση του David Attenborough, οι συντάκτες του New Scientist κλήθηκαν να κάνουν μια δύσκολη επιλογή: ποιο είναι το αγαπημένο τους ανάμεσα στα πολλά εντυπωσιακά ντοκιμαντέρ του.

Δεν γίνεται να μιλήσει κανείς για τα καλύτερα ντοκιμαντέρ του David Attenborough χωρίς να δείξει ίσως τη φωτογραφία που έχει συνδεθεί περισσότερο με τον ίδιο τον παρουσιαστή, ο οποίος στις 8 Μαΐου κλείνει τα 100.

Το Life on Earth, η πρωτοποριακή σειρά του 1979 με τη θρυλική σκηνή με τους γορίλες που βλέπετε πάνω, έφερε σε ένα ευρύτερο κοινό τη χαρακτηριστική ήρεμη αφήγησή του και τις εντυπωσιακές εικόνες της φύσης που τον καθιέρωσαν. Από τότε, τα ντοκιμαντέρ του ταξίδεψαν από τα βάθη του ωκεανού στη ζωή των φυτών, και από το μακρινό παρελθόν μέχρι τον αγώνα κατά της κλιματικής αλλαγής.

Διαβάστε ποια άφησαν το μεγαλύτερο αποτύπωμα στους συντάκτες του και ποια θεωρούν ότι αξίζει να δει κανείς σήμερα.

Life on Earth (1979)

Το Life on Earth είναι ξεχωριστό για μένα για πολλούς λόγους. Υπάρχει φυσικά η διάσημη συνάντηση με τους γορίλες. Ήταν επίσης η πρώτη φιλόδοξη σειρά αυτού του είδους για τη φύση — χωρίς την επιτυχία της ίσως να μην είχαμε ποτέ τις πολλές σπουδαίες σειρές που ακολούθησαν. Υπάρχει ακόμη ο θαυμάσιος τρόπος με τον οποίο ο Attenborough αφηγείται την ιστορία του «βαθέος χρόνου» καθώς κατεβαίνει στο Grand Canyon και μετά ανεβαίνει ξανά. Ίσως εδώ να υπάρχει τόση επιστήμη όση σε όλα τα υπόλοιπα προγράμματά του μαζί — δεν νομίζω ότι έχω δει καλύτερη τηλεοπτική σειρά για την εξέλιξη της ζωής. Βέβαια, με τα σημερινά δεδομένα, σε κάποια σημεία γίνεται λίγο διδακτική, αλλά ποιος θα προτιμούσατε να σας κάνει μάθημα;

Και, τελευταίο αλλά όχι λιγότερο σημαντικό, για μένα έχει και προσωπική σημασία, όπως φαντάζομαι και για πολλούς άλλους που το είδαν μικροί και επηρεάστηκαν από αυτό. Η κάπως ασύμμετρη μουσική της εισαγωγής, του Edward Williams, είναι πραγματικά αξέχαστη.

Michael Le Page, συντάκτης

The Private Life of Plants (1995)

Τα φυτά ζουν σε ένα άλλο επίπεδο ύπαρξης. Κάθε πρωί, οι νωχελικές ανεμώνες σηκώνουν το κεφάλι τους και γνέφουν στον ήλιο, ενώ τα βάτα απλώνονται στο δάσος με μια αργή επιθετικότητα. Οι λοβοί που εκρήγνυνται εκτοξεύουν σπόρους σε κλάσματα δευτερολέπτου, ενώ στις κορυφές των βουνών τα πεύκα bristlecone παραμορφώνονται σε κορμούς μέσα σε χιλιάδες χρόνια.

Η χρονική υστέρηση και η λήψη υψηλής ταχύτητας δεν ήταν καινούργιες όταν γυρίστηκε το The Private Life of Plants, αλλά αυτή ήταν η πρώτη σειρά που τις αξιοποίησε σε τέτοια κλίμακα. Έτσι, ο Attenborough μπόρεσε να εξερευνήσει τη δράση και τη νοημοσύνη της χλωρίδας όπως ποτέ πριν.

Όταν ξαναβλέπω σήμερα τη σειρά, τα έντονα χρώματα, η ειδικά σχεδιασμένη γραμματοσειρά με θέμα τα φυτά και τα στοιχειώδη CGI μου δίνουν τόση χαρά όσο και οι ίδιες οι «ιδιωτικές ζωές» των φυτών. Θα πρότεινα επίσης το παρασκήνιο του επεισοδίου για τα φυτά στο Life, που αποκαλύπτει την επίπονη εφευρετικότητα των δημιουργών που κατέγραψαν αυτούς τους άλλους κόσμους.

Thomas Lewton, αρχισυντάκτης θεμάτων

The Blue Planet (2001)

Ως η πρώτη σε βάθος ματιά σε όσα συμβαίνουν κάτω από τα σπάνια εξερευνημένα κύματα, το The Blue Planet με άφησε άφωνο όταν το είδα για πρώτη φορά. Νέα είδη ανακαλύφθηκαν και εντυπωσιακά πλάνα έδειξαν γαλάζιες φάλαινες από τον αέρα, πλάσματα που έμοιαζαν εξωγήινα στα βάθη του ωκεανού και, το πιο απρόσμενο, σμήνη ρέγγας όσο έφτανε το μάτι.

Εγώ ακόμη στοιχειώνομαι, 25 χρόνια μετά, από το ότι είδα μια αγέλη όρκα να κυνηγά επί 6 ώρες ένα μικρό γκρίζας φάλαινας, για να φάει μόνο την κάτω γνάθο και τη γλώσσα του. Η αφήγηση του Attenborough είναι ήρεμη, καθαρή και περιεκτική, χωρίς να φοβάται να αφήσει τις εικόνες και τη μουσική να κρατήσουν την προσοχή μας.

Μπορεί να μην είχε τα γυαλιστερά πλάνα HD ή τα πλάνα από drones των πιο πρόσφατων σειρών, αλλά άλλαξε τη μορφή των ντοκιμαντέρ για τη φύση.

Και επίσης μου άλλαξε το μυαλό και άναψε το ενδιαφέρον μιας ζωής για τους ωκεανούς. Χωρίς αυτό, δεν θα είχα καταλήξει στο New Scientist.

Eleanor Parsons, αρχισυντάκτρια περιοδικού

Οι νυχτερινές εικόνες μιας τεράστιας αγέλης λιονταριών που επιτίθεται σε ένα νεαρό ελέφαντα το οποίο τρέχει να ξεφύγει έχουν μείνει μαζί μου από τότε που προβλήθηκε η πρώτη σειρά το 2006. Οι δημιουργοί στόχευσαν να φτιάξουν μια εντυπωσιακή σειρά υψηλής ευκρίνειας και το πέτυχαν απόλυτα.

Ανάμεσα στις πιο χαρακτηριστικές στιγμές του Planet Earth είναι μια πεινασμένη πολική αρκούδα που προσπαθεί να πιάσει θαλάσσιους ίππους, αετοί που επιτίθενται σε γερανούς καθώς πετούν πάνω από τα Ιμαλάια, δελφίνια που βγαίνουν στην ακτή για να κυνηγήσουν ψάρια και αρκούδες που σκαρφαλώνουν σε βουνά για να τραφούν με σκώρους. Πρόκειται απλώς για απίστευτη τηλεόραση. Δείτε το τώρα, αν δεν το έχετε δει. Δείτε το ξανά, αν το έχετε δει ήδη.

Planet Earth III: οι στιγμές του David Attenborough που «κρατούν την ανάσα»

Η δεύτερη σειρά, που προβλήθηκε για πρώτη φορά το 2016, έκανε επίσης μια σημαντική στροφή. Ενώ οι προηγούμενες σειρές του Attenborough παρουσίαζαν την άγρια ζωή σε παρθένα τοπία, το τελευταίο επεισόδιο εδώ, όπως και στην τρίτη σειρά του 2023, αφορά ζώα που ζουν δίπλα στους ανθρώπους, από λεοπαρδάλεις και πιθήκους μέχρι γεράκια και βίδρες.

Πιστεύω ότι ο Attenborough είχε δίκιο που προσπάθησε στα περισσότερα προγράμματά του να προκαλεί δέος και όχι απόγνωση, όμως πλέον δεν μπορεί να αμφισβητήσει κανείς ότι ζούμε σε έναν πολύ διαφορετικό πλανήτη.

Frozen Planet (2011)

Η ζωή που ανθίζει στα άκρα της Γης είναι θαυμαστή και παράξενη. Το Frozen Planet έριξε μια τρυφερή ματιά στους κατοίκους της Αρκτικής και της Ανταρκτικής, σε εχθρικές περιοχές των οποίων η γοητεία γίνεται αισθητή από τα πρώτα κιόλας λεπτά αυτής της εξαιρετικής σειράς. Η αφήγηση πηγαίνει μπρος-πίσω από τον έναν πόλο στον άλλο και μας δείχνει, μεταξύ άλλων, πανούργους πιγκουίνους, σαλιγκάρια που κολυμπούν, πολικές αρκούδες και έναν βίσονα να ορμά σε λύκους.

Ανάμεσά τους, ο τότε 84χρονος David Attenborough, τυλιγμένος σε μια εντυπωσιακή σειρά από παρκά, κάνει σποραδικές εμφανίσεις ως οδηγός μας σε αυτά τα αλλόκοτα περιβάλλοντα.

Βέβαια, πάνω από όλα πλανιόταν η προέλαση της κλιματικής αλλαγής. Το έβδομο επεισόδιο της σειράς, το «On Thin Ice», ήταν μια ξεκάθαρη έκκληση προς τον κόσμο να κάνει περισσότερα για να προστατεύσει αυτά τα σπουδαία οικοσυστήματα και όσους ζουν σε αυτά, συμπεριλαμβανομένων των ανθρώπων.

Η μαγεία του Frozen Planet δεν ήταν μόνο ότι μας έδειξε πώς η υπερθέρμανση απειλεί τους πόλους. Ήταν ότι μας έκανε πραγματικά να νοιαστούμε για όσα μπορεί να χάσουμε.

Bethan Ackerley, επιμελήτρια κειμένων

A Life on Our Planet (2020)

Όπως ένας παγοπυρήνας ή ένας δακτύλιος δέντρου, η μακρά και εξαιρετική ζωή του David Attenborough έχει γίνει ένα μέτρο σύγκρισης για την αλλαγή. Κοινωνικά, τεχνολογικά και περιβαλλοντικά, ο κόσμος των νεανικών του χρόνων απέχει πολύ από αυτόν που βλέπουμε σήμερα — και σε αυτή τη δυνατή ταινία ο Attenborough καταγράφει πώς υποβαθμίσαμε τα οικοσυστήματα της Γης στη διάρκεια της ζωής του.

Η ταινία κυκλοφόρησε μέσα στο πρώτο έτος της πανδημίας covid-19 και ήταν μια επίκαιρη προειδοποίηση από έναν άνθρωπο που έχει δει περισσότερα θαύματα της Γης — όπως αυτή τη χελώνα που βλέπετε να κολυμπά πάνω από έναν κοραλλιογενή ύφαλο — από οποιονδήποτε άλλον ίσως σήμερα εν ζωή. Ο συνδυασμός του προσωπικού με το πολιτικό την κάνει διαφορετική από τις περισσότερες ταινίες του Attenborough. Η κλιματική αλλαγή, η απώλεια της βιοποικιλότητας και η ανεξέλεγκτη ρύπανση έχουν κεντρική θέση, καθώς ο Attenborough περιγράφει τι μπορεί να ζήσει ένα παιδί που γεννιέται το 2020 σε όλη τη διάρκεια της ζωής του. Η θέαση είναι ζοφερή, αλλά, όπως συμβαίνει στα πιο πρόσφατα έργα του Attenborough, προσφέρει και πολλές λύσεις στις περιβαλλοντικές κρίσεις που ζούμε — αν μόνο τις εφαρμόζαμε.

Prehistoric Planet (2022)

Το Rapetosaurus, ένας μακρύλαιμος σαυρόποδος από τη Μαδαγασκάρη, στο Prehistoric Planet

Το Prehistoric Planet δεν είναι το πρώτο πρόγραμμα που προσπαθεί να ζωντανέψει στην οθόνη ζώα που έχουν χαθεί εδώ και εκατομμύρια χρόνια, αλλά είναι το καλύτερο μέχρι σήμερα. Φυσικά, οι δημιουργοί χρειάστηκε να χρησιμοποιήσουν σε κάποιο βαθμό τη φαντασία τους, όμως η σειρά έχει επαινεθεί από τους παλαιοντολόγους για την ακρίβεια και τον ρεαλισμό της.

Οι τρεις σειρές περιλαμβάνουν πολλά από τα πιο εμβληματικά ζώα του παρελθόντος, αλλά τα δείχνουν με νέους τρόπους — βλέπουμε, για παράδειγμα, τον Tyrannosaurus rex να κολυμπά και να ζευγαρώνει. Υπάρχουν επίσης πολλά μικρότερα, λιγότερο γνωστά ζώα. Για μένα, τα πραγματικά αστέρια δεν είναι οι δεινόσαυροι, αλλά οι πτερόσαυροι, που επιστρέφουν στη ζωή με εντυπωσιακή λεπτομέρεια.

Στο τρίτο μέρος, η σειρά μετακινείται μπροστά στον χρόνο στις πιο πρόσφατες παγετώδεις περιόδους και περιλαμβάνει ζώα όπως μαμούθ, τίγρεις με δόντια-σπάθες και πολλά ακόμη. Το περιεχόμενο είναι εξίσου εξαιρετικό, όμως αντί για τον David Attenborough αφηγείται ο Tom Hiddleston. Απλώς δεν είναι το ίδιο χωρίς εκείνον.

Ένα περιστέρι, ένα από τα αστέρια του Wild London, σε συρμό του London Underground

Αυτή η πολύ όψιμη προσθήκη στο έργο του David Attenborough έγινε αμέσως κλασική στο σπίτι μου, καθώς προβλήθηκε την Πρωτοχρονιά. Έχουμε ξαναδεί πολλές φορές τα εντυπωσιακά κατορθώματα της άγριας ζωής του Λονδίνου.

Ναι, αυτή η μονόωρη αστική ειδική εκπομπή έχει αλεπούδες και περιστέρια, όπως θα περίμενε κανείς, αλλά όχι όπως θα περίμενε κανείς να τα δει: οι θηλυκές αλεπούδες συγκρούονται άγρια στους δρόμους του Tottenham και τα περιστέρια μετακινούνται έξυπνα με το μετρό από το Hammersmith, σε σκηνές που ξεχωρίζουν.

Όμως οι μεγαλύτερες εκπλήξεις έρχονται από το πόσο έχει αλλάξει η φύση της πόλης τις τελευταίες δεκαετίες. Τα γεράκια peregrine πετούν πλέον πάνω από το κέντρο, οι ρινγκ-νεκ παπαγάλοι έχουν κυριαρχήσει στα πάρκα, τα φίδια Aesculapian κρέμονται από τα δέντρα κατά μήκος του Regent’s Canal και, από τα lockdown της covid, μεγάλοι αριθμοί ελαφιών fallow έχουν αρχίσει να κινούνται σε περιοχές του Romford.

Η εκπομπή ξεναγεί σε ένα Λονδίνο οικείο στους κατοίκους του, αλλά σπάνια παρουσιασμένο στην οθόνη: στους κοινοτικούς κήπους, στα νεκροταφεία και στα προαστιακά πάρκα που κάνουν την πόλη μια εξαιρετική τοποθεσία για να ζει κανείς, ακόμη και για όσους αγαπούν τη φύση και αναρωτιούνται μερικές φορές αν μια μητρόπολη είναι το σωστό μέρος για αυτούς.

Ίσως κάθε αμφιβολία να διαλυθεί από τη δική του διαπίστωση του Attenborough ότι δεν θα ήθελε να ζήσει πουθενά αλλού.

Penny Sarchet, διευθύντρια σύνταξης

Λάβετε κάθε εβδομάδα μια δόση ανακάλυψης στο email σας. Θα σας ενημερώνουμε επίσης για τις εκδηλώσεις και τις ειδικές προσφορές του New Scientist.

Το reboot του The Punisher το 2026 θα αφήσει εκτός αγαπημένο πρόσωπο του Netflix

Το The Punisher: One Last Kill δεν θα είναι ακριβώς το ίδιο με τη σειρά του Netflix.

Η Disney+ ετοιμάζει φέτος το reboot του The Punisher του Netflix με το The Punisher: One Last Kill, όμως από το Special Presentation θα λείπουν ορισμένοι βασικοί χαρακτήρες. Το The Punisher: One Last Kill μπορεί να φέρνει πίσω μέρος του καστ της σειράς του Netflix, ανάμεσά τους τον Frank Castle του Jon Bernthal και τον Curtis Hoyle του Jason R. Moore, όμως αρκετοί από τους βασικούς χαρακτήρες των δύο σεζόν αναμένεται να απουσιάζουν.

Ούτε ο Billy Russo, ο βετεράνος του στρατού που έγινε αντίπαλος και τον οποίο υποδύθηκε ο Ben Barnes, ούτε η δυναμική πράκτορας της Homeland Security Dinah Madani της Amber Rose Revah αναμένεται να εμφανιστούν στο One Last Kill. Μαζί με τους Castle και Hoyle, οι Russo και Madani ήταν σχεδόν σε κάθε επεισόδιο του The Punisher, αλλά έχουν αποκλειστεί από το reboot.

Ο Russo ήταν ο καλύτερος φίλος του μελλοντικού Punisher στα χρόνια του στρατού, μέχρι που, παρακινημένος από την απληστία και την αυτοπροστασία, τον πρόδωσε, οδηγώντας στην εξόντωση της οικογένειας Castle. Χρόνια αργότερα, ο Castle τραυμάτισε σοβαρά τον Russo, ο οποίος επέστρεψε στη δεύτερη σεζόν ως ο κακός Jigsaw, αναζητώντας εκδίκηση και κυριαρχία στον εγκληματικό υπόκοσμο, για να σκοτωθεί τελικά από τον Punisher και να κλείσει έτσι η πορεία του στο MCU.

Παρότι θεωρείται ίσως ο βασικός αντίπαλος του The Punisher, ο Russo δεν θα επιστρέψει στο ειδικό επεισόδιο της Disney+ λόγω του θανάτου του στη δεύτερη σεζόν. Αντίθετα, ο Castle θα βρεθεί απέναντι σε έναν εντελώς νέο εχθρό, τη μαφιόζα Ma Gnucci, που θα τον ξαναβάλει στη δράση της εξόντωσης εγκληματιών.

Η Dinah Madani μπαίνει στο The Punisher ερευνώντας το Operation Cerbus, την ίδια διεφθαρμένη στρατιωτική ομάδα με την οποία είχε μπλεχτεί και ο Russo. Παρότι αρχικά τον ερευνούσε, εξελίχθηκε σε στενή σύμμαχο του Castle, λόγω του κοινού τους εχθρού, του Russo, με τον οποίο είχε και ερωτική σχέση, πριν προδοθεί.

Ο Jigsaw και η Madani δεν θα είναι οι μόνοι απόντες στο reboot του The Punisher, καθώς, δυστυχώς, ούτε ο David Lieberman του Ebon Mass-Bachrach, γνωστός ως ο θρυλικός χάκερ του Rising Tide Micro, θα εμφανιστεί. Αφού ήταν σταθερή παρουσία και ο «man in the chair» του Castle στην πρώτη σεζόν, ο Micro επανενώθηκε με την οικογένειά του και δεν ξαναεμφανίστηκε ποτέ.

Ο Mass-Bachrach μπορεί να μην επιστρέφει στο The Punisher: One Last Kill, όμως θα εμφανιστεί σε τρία projects της Phase 6, υποδυόμενος πλέον τον Ben Grimm, δηλαδή τον Thing, στο The Fantastic Four: First Steps, στο Avengers: Doomsday και στο Avengers: Secret Wars. Καθώς η εκδοχή των Marvel Studios για την Πρώτη Οικογένεια προέρχεται από την Earth-828 και όχι από την Earth-616, αυτό ευτυχώς δεν προκαλεί συγκρούσεις με το canon ούτε σύγχυση με τον Micro του The Punisher.

4 Ways The Punisher: One Last Kill Will Be Different From Netflix’s Show

One Last Kill Will Be More Connected

Πρόσφατα, μια φωτογραφία από τα γυρίσματα άφησε να εννοηθεί ότι η Karen Page της Deborah Ann Woll μπορεί να εμφανιστεί στο ειδικό επεισόδιο του The Punisher. Η εμφάνιση της Page δεν θα ήταν εκτός χαρακτήρα, αφού είχε εμφανιστεί και στη σειρά του Netflix, όμως ο ρόλος της θα μπορούσε να συνδέεται με τα γεγονότα του Daredevil: Born Again Season 2 και να εξηγεί την απουσία του Castle.

Η κυκλοφορία του One Last Kill έχει επίσης χρονιστεί με τρόπο που θα το φέρει λίγο πριν από την εμφάνισή του στη μεγάλη οθόνη στο Spider-Man: Brand New Day και θα δείξει πού βρίσκεται ο Punisher του Jon Bernthal στην αρχή της ταινίας. Αυτό από μόνο του δίνει στο One Last Kill έναν μεγαλύτερο ρόλο στο MCU απ’ ό,τι είχε ποτέ η σειρά του Netflix.

Γενικά, από τη στιγμή που πρόκειται για την πρώτη σόλο εμφάνιση του Punisher υπό τη Marvel Studios, θα υπάρχει περισσότερος χώρος για αναφορές στο ευρύτερο MCU, ακόμη και με πιο μικρούς τρόπους, όπως όταν φάνηκε το Avengers Tower στο τελευταίο κύμα του Born Again.

Αντί για συνωμοσίες, συμμορίες

Η πρώτη σεζόν του The Punisher έβαλε τον Frank Castle να ξεσκεπάσει το Operation Cerberus, μια παράνομη στρατιωτική επιχείρηση που χρηματοδοτούνταν από διακίνηση ηρωίνης και διευθυνόταν από τον William Rawlins. Η υπόθεση συνδεόταν τόσο με τα χρόνια του Castle στους πεζοναύτες όσο και με τις δολοφονίες της οικογένειάς του.

Η δεύτερη σεζόν άλλαξε κατεύθυνση, αλλά κράτησε το στοιχείο της συνωμοσίας, εστιάζοντας στην πολιτική διαφθορά και στους Schultzes, μια ισχυρή οικογένεια με γερουσιαστή των ΗΠΑ, ο γιος του οποίου προσλαμβάνει έναν εκτελεστή, τον Pilgrim, για να καλύψει ένα σκάνδαλο που πλησιάζει.

Από όσα δείχνουν όλα, το One Last Kill φαίνεται να επιστρέφει στα βασικά. Άλλωστε, μία ώρα δεν αρκεί για να παρουσιαστεί και να ξετυλιχθεί ολόκληρη συνωμοσία. Αντί γι’ αυτό, ο Frank Castle μοιάζει απλώς να κυνηγά μια αρχηγό της μαφίας, τη Ma Gnucci.

Το The Punisher: One Last Kill έχει περιγραφεί εξαρχής ως «high-octane» και ως «μια ιστορία σαν βολή καραμπίνας». Αυτό σίγουρα παραπέμπει σε ένα TV-MA, γεμάτο δράση θρίλερ, με διάρκεια περίπου μία ώρα.

Λόγω της μορφής Special Presentation, το One Last Kill θα είναι μια αυτόνομη ιστορία μιας ώρας, κάτι πολύ διαφορετικό από τη σειρά του Netflix, που είχε δύο σεζόν των 13 επεισοδίων. Εκείνη η δομή έδινε συνολικά περίπου 26 ώρες για να αναπτυχθεί ο Frank Castle, το supporting cast, η ευρύτερη αφήγηση και οι διάφοροι αντίπαλοι, ανάμεσά τους ο Jigsaw και ο Pilgrim.

Αυτή τη φορά, οι fans πρέπει να περιμένουν ότι το βάρος θα μείνει κυρίως στον ίδιο τον Punisher, καθώς θα επιχειρεί να βγάλει από τη μέση τη Ma Gnucci. Παρότι δεν θα υπάρχει χρόνος για να αναπτυχθεί πολύ το supporting cast, μένει να φανεί αν το One Last Kill θα αφιερώσει αρκετό χρόνο στη Ma Gnucci ώστε να σταθεί ως πειστικός αντίπαλος για τον Punisher.

Αλλαγή στην δημιουργική ηγεσία

Το The Punisher του Netflix δημιουργήθηκε και είχε ως showrunner τον Steve Lightfoot για δύο σεζόν, ο οποίος τώρα συν-ηγείται του Spider-Noir του Amazon Prime Video.

Για το ειδικό επεισόδιο της Disney+, ο Lightfoot έχει αντικατασταθεί από τον Reinaldo Marcus Green, τον σκηνοθέτη του King Richard, της ταινίας που κέρδισε το Όσκαρ Καλύτερης Ταινίας το 2021. Όχι μόνο ο αναγνωρισμένος σκηνοθέτης αναλαμβάνει το One Last Kill, αλλά συνυπογράφει και το σενάριο μαζί με τον ίδιο τον Jon Bernthal, ο οποίος έχει περάσει σε πιο ενεργό δημιουργικό ρόλο απ’ ό,τι στη σειρά του Netflix.

Ενδιαφέρον έχει ότι ένας από τους executive producers και βασικούς σεναριογράφους του The Punisher, που είχε γράψει τέσσερα επεισόδια, ο Dario Scardapane, έπαιξε καθοριστικό ρόλο στην επιστροφή του στο MCU ως showrunner του Daredevil: Born Again, μετά το δημιουργικό restart.

Invincible Season 4: ο Thragg αλλάζει σημαντικά σε σχέση με τα comics

Ο Thragg έδειξε επιτέλους σε όλους γιατί αποτελεί τόσο μεγάλη απειλή στο Invincible, αλλά έδειξε και κάτι ακόμη: έλεος.

Μετά την όχι και τόσο εντυπωσιακή εμφάνισή του στο Season 4, Episode 6, “You Look Horrible,” οι fans των Invincible comics περίμεναν με αγωνία να αποδείξει την αξία του στο κοινό. Και το έκανε με το παραπάνω στο επόμενο επεισόδιο, “Don’t Do Anything Rash,” όπου κυριάρχησε απέναντι σε όλους όσοι βρέθηκαν μπροστά του.

Στα comics, ο Thragg παρουσιάζεται ως ένας ψυχρός, πραγματιστής και τυραννικός ηγέτης, απόλυτα αφοσιωμένος στη φιλοσοφία του Viltrum ότι «ο ισχυρός έχει πάντα δίκιο». Μέχρι στιγμής, το ίδιο ισχύει και για την animated σειρά. Ωστόσο, μία σημαντική αλλαγή στο “Don’t Do Anything Rash” ήταν ότι φάνηκε μια πλευρά του που οι fans των comics δεν θα θεωρούσαν ποτέ πιθανή: η ικανότητα για έλεος.

Το επεισόδιο άνοιξε με μια ματιά στο backstory του Thragg και στις ήρεμες μέρες του Viltrum. Όταν ο Thaedus ήταν ακόμη ανάμεσά τους, αμφισβήτησε όχι μόνο τον αυτοκράτορά τους, αλλά και τον τρόπο ζωής τους. Ο Thragg εξέφρασε τις ανησυχίες του στον Argall για τη νέα αίσθηση ελέους του Thaedus και εκείνος του απάντησε ξεκάθαρα ότι, αν πίστευε πως η «αδυναμία» του Thaedus βλάπτει την αυτοκρατορία, έπρεπε να τον σκοτώσει.

Με ειρωνικό τρόπο, ο Thragg έδειξε έλεος προς τον Thaedus, μη θέλοντας να τον καταδικάσει σε έναν πιθανό άδικο θάνατο. Πήρε πίσω τα λόγια του και παραδέχτηκε ακόμη ότι είχε «κάνει λάθος» στις ανησυχίες του.

Αυτό, όμως, δεν αποδυναμώνει τον χαρακτήρα του Thragg ούτε προδίδει την εικόνα του στα comics. Αντίθετα, του δίνει πολύ μεγαλύτερο βάθος, καθώς η στάση του αυτή επέτρεψε στον Thaedus να δολοφονήσει τον Argall, σβήνοντας ουσιαστικά ό,τι ίχνος ελέους είχε απομείνει μέσα του.

Λίγο μετά τον θάνατο του Argall, ο Thragg διέταξε τη Μεγάλη Εκκαθάριση, ώστε να ξεχωρίσει κάθε ψεύτικο Viltrumite. Η δική του, όπως την αντιλαμβανόταν, αποτυχία να δείξει έλεος στον Thaedus οδήγησε άμεσα στη σφαγή του λαού τους, για να εξαλειφθεί αυτή η αδυναμία σε όλους τους Viltrumites, την οποία χαρακτήρισε «μια ασθένεια […] που μας δηλητηριάζει από μέσα». Μια αντίληψη που, δυστυχώς, το Viltrum κληρονόμησε στην επόμενη γενιά μέσα από την ανατροφή και την εκπαίδευσή της.

Στην αρχή της μάχης πάνω από το Viltrum, ο Thragg έριξε τον Nolan στην επιφάνεια της άδειας αυτοκρατορίας τους. Όχι για να πολεμήσει, αλλά για να μιλήσει. Κάτι που δεν συμβαίνει καθόλου στα comics. Του πρόσφερε επίσης κάτι που ο αντίστοιχος χαρακτήρας στα comics δεν θα σκεφτόταν ποτέ να δώσει: μια δεύτερη ευκαιρία.

Με απλωμένο χέρι, ο Thragg ζήτησε πραγματικά από τον Nolan να επιστρέψει στο σπίτι, λέγοντας πως «…όλα θα συγχωρεθούν». Κάτι που ο Thragg των comics, ξανά, δεν θα έκανε ποτέ, ακόμα και πριν αποκτήσει έναν ακόμη μεγαλύτερο λόγο να μισεί τον Nolan. Μπορεί να ήταν μια προσπάθεια χειραγώγησης, αλλά ο Thragg του είπε ακόμη, μετά την άρνησή του, ότι «ο θάνατος κάθε Viltrumite αφήνει μέσα μου ένα κενό», πριν τον χτυπήσει ξανά και τον στείλει πίσω στο διάστημα.

Μια μικρή αλλά σημαντική διαφορά στις κινήσεις του Thragg, όταν μπήκε πραγματικά στη μάχη, ήταν ο τρόπος που αντιμετώπισε τον Oliver. Στα comics, στην πραγματικότητα δεν έδειχνε σχεδόν καμία περιφρόνηση γι’ αυτόν, αποκαλώντας τον μάλιστα «ωραίο αγόρι» αφού του είχε ξεριζώσει το χέρι και τον είχε απαλλάξει από το σαγόνι του.

Στη σειρά, ο Thragg δεν τον θεωρεί καν Viltrumite, λέγοντάς του, καθώς απέκρουσε εύκολα τη γροθιά του, «…όχι ένας από εμάς». Είπε επίσης στον Mark, «Το παιδί ήταν αποτυχία. Δεν ήταν αδελφός σου». Μια άποψη που δύσκολα θα αλλάξει ποτέ στη σειρά, δείχνοντας την αφοσίωσή του μόνο σε όσους θεωρούσε αληθινούς Viltrumites.

Όταν ο Nolan, ο Mark και ο Thaedus κατέστρεψαν το Viltrum, ο Thragg σταμάτησε να τους δείχνει έλεος και αμέσως αποκεφάλισε τον Betrayer, εκδικούμενος τον Argall μία και καλή πριν στραφεί στον Nolan και τον γιο του. Αφού διαπέρασε γρήγορα τον πρώτο, ο Thragg είχε πλέον τον Mark στο έλεός του.

Ο Thragg έμπηξε τους αντίχειρές του στα μάτια του Mark, έτοιμος να τον σκοτώσει. Όμως, όταν κοίταξε το κατεστραμμένο του σπίτι, τα δισεκατομμύρια των νεκρών που κάποτε το περιέβαλλαν και το χτυπημένο σώμα του Nolan, δίστασε. Η εκδικητική του έκφραση μαλάκωσε πραγματικά. Η ασθένεια του ελέους που είχε κάποτε για τον Thaedus, και που νόμιζε πως είχε ξεριζώσει από μέσα του, συνέχιζε να τον δηλητηριάζει.

Στα comics, ο Thragg γλιτώνει τον Mark και τον πατέρα του, αλλά το κάνει με πολύ πιο ψυχρό και πραγματιστικό τρόπο, λέγοντας στους τελευταίους εναπομείναντες Viltrumites ότι «Τους χρειαζόμαστε… χρειαζόμαστε όλους τους Viltrumites», προσθέτοντας «Τους πάνω απ’ όλους». Προφανώς, ενόψει της εισβολής τους στη Γη.

Στη σειρά, όμως, ο Thragg είπε μόνο σε ό,τι είχε απομείνει από τον λαό του: «Είμαστε ήδη πολύ λίγοι», ενισχύοντας τα προηγούμενα λόγια του προς τον Nolan ότι κάθε θάνατος Viltrumite αφήνει μέσα του ένα κενό.

Προειδοποίηση – Το υπόλοιπο άρθρο περιλαμβάνει spoilers για τα Invincible comics και πιθανά μελλοντικά γεγονότα στην animated σειρά Invincible.

Τι σημαίνει αυτό για τον Thragg;

Αν πιστεύετε ότι όλο αυτό δείχνει πως ο Thragg μπορεί να αποκτήσει κάποια μορφή εξιλέωσης, όπως ο Nolan στο τέλος αυτής της ιστορίας, κάνετε μεγάλο λάθος. Αυτό που φαίνεται να κάνει η σειρά Invincible είναι να κάνει την τελική πτώση του Thragg ακόμη πιο τραγική, καθώς στο τέλος θα καταστρέψει κάθε ίχνος ελέους ή αγάπης που είχε ποτέ για τον λαό του.

Η εκεχειρία του με τον Mark δεν θα κρατούσε για πολύ, αφού ο Thragg ανακάλυψε ότι εκείνος και ο Nolan ήταν οι τελευταίοι απόγονοι του Agrall, άρα οι νόμιμοι κληρονόμοι της αυτοκρατορίας του Viltrum. Μέσα στην οργή του, ο Thragg προσπάθησε να σκοτώσει τον Mark και μετά τον Nolan, καθώς δεν ήθελε αυτοί που κατέστρεψαν τον πλανήτη τους να γίνουν και αυτοί που θα οδηγούσαν τον λαό τους.

Αφού οι υπόλοιποι Viltrumites τον σταμάτησαν, αποδεχόμενοι τον Nolan ως αυτοκράτορά τους, εξορίστηκε από τη Γη από τον Nolan ως πράξη ελέους. Ένα έλεος που ο Thragg θα χρησιμοποιούσε για να σχεδιάσει την εκδίκησή του, όχι μόνο απέναντι στον Nolan και τον Mark, αλλά και απέναντι στον υπόλοιπο λαό του, επειδή τους οδήγησαν στη «νόσο» του ελέους και της συμπόνιας, την οποία μισούσε βαθιά.

Χρόνια αργότερα, θα επέστρεφε με έναν στρατό από τα Thraxan-Viltrumite παιδιά του για να κατακτήσει τον γαλαξία και να σκοτώσει τον Mark και την οικογένειά του, ξεκινώντας από τον Oliver και ολοκληρώνοντας ό,τι είχε αρχίσει χρόνια πριν.

Εκτός αν η σειρά κάνει τη δραστικότερη δυνατή αλλαγή σε σχέση με τα comics, δεν θα υπάρξει καμία εξιλέωση για τον Thragg. Δεν θα αλλάξει όπως αλλάζουν οι άνθρωποι, δεν θα δείξει καμία συμπόνια στο σμήνος των παιδιών του και θα γίνεται όλο και πιο πικρός απέναντι στον λαό του.

Αυτή η μία σημαντική αλλαγή στον Thragg στην τηλεοπτική εκδοχή του Invincible θα τονίσει μόνο το πόσο μακριά θα φτάσει η πτώση του. Όποιο έλεος και όποια αγάπη είχε μέσα του για τον λαό του, ο Thragg τελικά τα αποβάλλει ως «αδυναμία» — και αυτό θα αποδειχθεί τελικά η καταστροφή του.

Το Song of the Samurai έρχεται στο HBO Max στις 9 Μαΐου 2026

Το HBO Max ετοιμάζει την πρεμιέρα ενός ιστορικού action-drama βασισμένου σε δημοφιλές ιαπωνικό manga. Μετά τη μεγάλη επιτυχία των Shōgun (Hulu) και Last Samurai Standing (Netflix), η νέα σειρά φιλοδοξεί να ξεχωρίσει σε ένα γνώριμο σκηνικό, στην εποχή των σογκούν.

Το Song of the Samurai θα είναι διαθέσιμο για streaming στο HBO Max το Σάββατο 9 Μαΐου 2026, σύμφωνα με τη WB Discovery.

Η σειρά είναι live-action διασκευή του manga Chiruran: Shinsengumi Requiem (πρωτότυπος τίτλος: Chiruran: Shinsengumi Chinkonka). Δημιουργός και σεναριογράφος του manga ήταν ο Shinya Umemura (Record of Ragnarok), με τον Eiji Hashimoto στα σχέδια. Κυκλοφόρησε από τις 25 Οκτωβρίου 2010 έως τις 25 Απριλίου 2023, ολοκληρώνοντας 36 τόμους, και φέρεται να έχει πουλήσει πάνω από τρία εκατομμύρια αντίτυπα.

Η ιστορία διαδραματίζεται στο Κιότο, προς το τέλος της περιόδου Έντο. Παρακολουθεί τη Shinsengumi, μια ομάδα σαμουράι που υπερασπίζεται το σογκουνάτο σε μια εποχή μεγάλων ανακατατάξεων. Η αφήγηση γίνεται μέσα από τον Toshizo Hijikata, έναν πρώην «μαχητή του δρόμου» που κατατάσσεται στη Shinsengumi. Εκεί, δένεται στενά με τους Isami Kondo και Soji Okita, ενώ γύρω τους αλλάζουν συμμαχίες και μαίνονται σκληρές συγκρούσεις.

Η WB Discovery αναφέρει ότι η σειρά θα αποτυπώσει πραγματικά γεγονότα με μεγάλες, θεαματικές σκηνές δράσης. Καθώς το manga έχει ολοκληρωθεί, το στούντιο διαθέτει όλο το υλικό για να αφηγηθεί μια πλήρη ιστορία.

Το σενάριο του HBO Max adaptation υπογράφει ο Masaaki Sakai, με σκηνοθέτη τον Kazutaka Watanabe. Παραγωγοί είναι οι Akira Morii, Mamoru Inoue και Kazuya Shimomura. Στο καστ συμμετέχουν οι Yuki Yamada, Ayano Go και Kento Nakajima, μεταξύ άλλων.

Σύμφωνα με το εταιρικό blog, η σειρά σηματοδοτεί επίσης μια μεγάλη συνεργασία ανάμεσα στο Tokyo Broadcasting System, την πλατφόρμα streaming U-NEXT και το στούντιο THE SEVEN, γνωστό για τα Alice in Borderland και Yu Yu Hakusho.

Ο Harsha Panduranga είναι συντάκτης Entertainment and Pop Culture στο Evolve Media και γράφει για σειρές, ταινίες και ό,τι βρίσκεται ανάμεσά τους. Όταν δεν προσθέτει παιχνίδια και βιβλία στη wishlist του, βλέπει αργόσυρτο horror και sci-fi. Η αγάπη του για τα συγκεκριμένα είδη τον έχει κάνει ιδιαίτερα σχολαστικό και προσεκτικό στο γράψιμό του, ώστε τα κείμενά του να είναι ουσιαστικά, καλοδουλεμένα και να μιλούν τόσο στους περιστασιακούς όσο και στους πιο απαιτητικούς φίλους του μέσου.

Αρχαιολόγοι αποκάλυψαν αρχαίο οικισμό των Μάγια θαμμένο κάτω από τη ζούγκλα

Έναν αρχαίο οικισμό των Μάγια με 80 κτίσματα, ξεχωριστό αρχιτεκτονικό ύφος, τοιχογραφία και θολωτές καμάρες έφεραν στο φως αρχαιολόγοι σε ζούγκλα του Quintana Roo στο Μεξικό.

Ο χώρος, γνωστός ως El Jefeciño, εκτείνεται σε σχεδόν 250 acres και ίσως είναι ακόμη μεγαλύτερος, σύμφωνα με μεταφρασμένη ανακοίνωση του Εθνικού Ινστιτούτου Ανθρωπολογίας και Ιστορίας του Μεξικού (INAH). Χρονολογείται στην Πρώιμη ή Ύστερη Κλασική περίοδο των Μάγια, μεταξύ 250 C.E. και 900 C.E., όταν αναπτύχθηκε το αρχιτεκτονικό ύφος του Πετέν. Τα μνημειακά κτίσματα χαρακτηρίζονται από μεγάλες καμαρωτές δομές με στρογγυλεμένες, υποχωρημένες γωνίες και περιμετρικά γείσα (apron moldings).

Μετά τον αρχικό εντοπισμό από το τοπικό Tren Maya Archaeological Rescue Project, το INAH διερεύνησε την περιοχή και διαπίστωσε ότι ο προϊσπανικός οικισμός El Jefeciño περιλαμβάνει 80 διακριτές δομές. Η ερευνητική ομάδα εκτιμά ότι ο οικισμός οικοδομήθηκε σε πολλαπλές κύριες φάσεις: η παλαιότερη έδωσε το χαρακτηριστικό apron molding του ύφους Πετέν, η δεύτερη περιλαμβάνει κτίσμα με τοιχογραφία και η τρίτη ένα οικοδόμημα με ενδείξεις κατάρρευσης κλιμακοστασίου. «Με βάση το μέγεθος των κτισμάτων, συμπεραίνουμε ότι πρέπει να υπήρξαν τουλάχιστον τέσσερις έως πέντε φάσεις κατασκευής», ανέφεραν οι αρχαιολόγοι στην ανακοίνωση.

«Καταφέραμε να παρατηρήσουμε αυτό που φαίνεται να είναι η κεντρική ζώνη», πρόσθεσε η αρχαιολόγος Blancas Olvera. Τα πέντε κύρια κτίρια έχουν ύψος από 36 έως 46 πόδια και μήκος έως 131 πόδια, διατεταγμένα ώστε να σχηματίζουν μια πλατεία σε σχήμα C.

Το ύφος Πετέν είναι γνωστό για τα μνημεία και τις «καμάρες των Μάγια», ένα ακόμη χαρακτηριστικό που εντοπίστηκε στο El Jefeciño, με τουλάχιστον τρεις τέτοιες καμάρες μέσα στα κτίρια. Οι καμάρες κατασκευάστηκαν με σύστημα θόλου από δύο αντικριστές σειρές επάλληλων προβόλων (corbels) που θυμίζουν ανεστραμμένη σκάλα. Η τεχνική, κοινή τόσο στη βαβυλωνιακή όσο και στη μαγιανική αρχιτεκτονική, προσδίδει μεγάλη αντοχή για τη στήριξη των υπερκείμενων φορτίων.

Σε ένα από τα κτίσματα βρέθηκαν ίχνη κονιάματος με τοιχογραφία και θραύσματα ανθρώπινων σκελετικών καταλοίπων. Η Olvera ανέφερε ότι είναι πιθανό όλα αυτά τα στοιχεία να ανήκουν σε ταφικό πλαίσιο. Το μέλος της αρχαιολογικής ομάδας, Ojeda Gonzalez, σημείωσε ότι η τοιχογραφία «είναι σε διακοσμητικό και όχι αφηγηματικό ύφος, με λευκές και πορτοκαλί χρωστικές και κόκκινες ταινίες».

Η ομάδα δεν προχώρησε σε περισυλλογή ευρημάτων, αφήνοντας τα πάντα στη θέση τους, ούτε σχεδιάζει προς το παρόν εις βάθος ανάλυση των υλικών. Αν και επισημαίνεται ότι ο οικισμός θα μπορούσε να αποδειχθεί πολύ μεγαλύτερος με πιο ενδελεχή ανασκαφή, το επόμενο βήμα είναι η χαρτογράφηση του χώρου με τεχνολογία LiDAR για καλύτερη κατανόηση του προτύπου εγκατάστασης.

Η μελλοντική έρευνα στο δάσος του Quintana Roo μπορεί να δείξει πώς ο οικισμός εντάσσεται στο δίκτυο των οικισμών της περιοχής και να διευρύνει τις γνώσεις για τον αρχαίο πολιτισμό των Μάγια στο νότιο τμήμα της πολιτείας.

1...230231232...1,682Page 231 of 1,682