Ο ύπνος θεωρείται σήμερα μια από τις πιο σημαντικές «θεραπείες» για τον οργανισμό. Ένα μεγάλο και συνεχώς αυξανόμενο σώμα ερευνών δείχνει ότι όταν κοιμόμαστε καλά, το σώμα λειτουργεί καλύτερα.
Όταν όμως ο ύπνος δεν είναι ποιοτικός, το αποτέλεσμα μπορεί να είναι το αντίθετο, με τον κακό ύπνο να συνδέεται με πολλά προβλήματα υγείας.
Και δεν επηρεάζεται μόνο η υγεία. Η έλλειψη ύπνου φαίνεται να επιβαρύνει και άλλους τομείς της ζωής.
Τα τελευταία χρόνια, αρκετές μελέτες έχουν εξετάσει τις επιπτώσεις του κακού ύπνου στους εφήβους. Πολλές από αυτές δείχνουν ότι ο καλύτερος ύπνος μπορεί να βελτιώσει τη συνολική ευεξία των μαθητών, ενώ υποδεικνύουν ότι η έλλειψή του ίσως επηρεάζει και τους ακαδημαϊκούς τους βαθμούς.
Σε μια μελέτη που δημοσιεύθηκε για πρώτη φορά στο Journal of Political Economy, ερευνητές θέλησαν να δοκιμάσουν αυτό το ερώτημα και διαπίστωσαν έναν τρόπο να επηρεάσουν φοιτητές, ο οποίος όχι μόνο βελτίωσε τον ύπνο τους αλλά και τους πανεπιστημιακούς τους βαθμούς.
«Η στέρηση ύπνου είναι εξαιρετικά συνηθισμένη στους νεαρούς ενήλικες, όμως τα πανεπιστήμια δυσκολεύονται να βρουν προσιτούς τρόπους για να βελτιώσουν τις επιδόσεις των φοιτητών», δήλωσε στο ScienceAlert ο οικονομολόγος υγείας Osea Giuntella από το University of Pittsburgh.
«Από όσο γνωρίζουμε, αυτή είναι η πρώτη επιτόπια πειραματική μελέτη που δείχνει ότι η βελτίωση του ύπνου βελτιώνει αιτιωδώς την ακαδημαϊκή επίδοση».
Στη συγκεκριμένη έρευνα, ο Giuntella και οι συνεργάτες του παρακολούθησαν μια ομάδα 1.149 φοιτητών σε διαδοχικές φάσεις του πειράματος.
Στην αρχική καταγραφή, οι φοιτητές κοιμούνταν κατά μέσο όρο μόλις 6,6 ώρες κάθε νύχτα και έμεναν κάτω από τις 6 ώρες στο 29% των νυχτών της εβδομάδας.
«Αυτό που με ενθουσιάζει περισσότερο είναι ότι πρόκειται για σχετικά απλές παρεμβάσεις, οι οποίες θα μπορούσαν να προσαρμοστούν και να δοκιμαστούν σε πολλά διαφορετικά περιβάλλοντα», δήλωσε ο οικονομολόγος υγείας Osea Giuntella.
Στη φάση της παρέμβασης, όλοι οι φοιτητές έλαβαν wearable Fitbit health trackers, ώστε να παρακολουθείται ο ύπνος τους, και χωρίστηκαν τυχαία σε δύο ομάδες.
Η ομάδα παρέμβασης ενθαρρύνθηκε να κοιμάται τουλάχιστον 7 ώρες τις νύχτες της εβδομάδας, έλαβε εξατομικευμένες υπενθυμίσεις για την ώρα του ύπνου και προσφέρθηκε ένα μικρό χρηματικό κίνητρο (4,75 δολάρια ανά νύχτα για τέσσερις εβδομάδες) αν πετύχαινε τον νυχτερινό στόχο ύπνου.
Αντίθετα, η ομάδα ελέγχου φορούσε μόνο τα Fitbit της, χωρίς να λαμβάνει οδηγίες ή ανταμοιβή για αλλαγή στις συνήθειες ύπνου.
«Ενδιαφερόμασταν για δύο βασικά ερωτήματα», είπε ο Giuntella στο ScienceAlert. «Πρώτον, αν μια απλή συμπεριφορική παρέμβαση θα μπορούσε να βοηθήσει τους φοιτητές να αναπτύξουν πιο υγιείς και πιο σταθερές συνήθειες ύπνου.
«Δεύτερον, παρότι πολλές μελέτες είχαν καταγράψει ισχυρή συσχέτιση ανάμεσα στον ύπνο και την ακαδημαϊκή επίδοση, υπήρχαν ελάχιστα αιτιώδη στοιχεία, με χρήση wearables και πραγματικών συνθηκών, που να δείχνουν ότι η βελτίωση του ύπνου οδηγεί πράγματι σε καλύτερα εκπαιδευτικά αποτελέσματα».
Με βάση τα αποτελέσματα, η απάντηση είναι πλέον ξεκάθαρη.
Κατά τη διάρκεια της παρέμβασης, οι φοιτητές της ομάδας παρέμβασης κοιμόντουσαν περισσότερο, με αύξηση 26% στο ποσοστό των νυχτών κατά τις οποίες έπιαναν τον στόχο των 7 ωρών ύπνου, ενώ η συνολική διάρκεια του ύπνου αυξήθηκε κατά 19 επιπλέον λεπτά ανά νύχτα.
Ακόμη και μετά το τέλος της παρέμβασης, οι φοιτητές αυτοί συνέχισαν να κοιμούνται περισσότερο σε σχέση με την αρχική καταγραφή, αν και το αποτέλεσμα μειώθηκε σε μόλις 8 επιπλέον λεπτά ύπνου, όταν σταμάτησαν οι ανταμοιβές και οι υπενθυμίσεις.
«Μετά τον πρώτο γύρο της μελέτης το 2019, είχαμε ήδη καλή εικόνα ότι η παρέμβαση βελτίωνε τον ύπνο και ότι μέρος των αποτελεσμάτων διατηρούνταν μετά το τέλος των κινήτρων», είπε ο Giuntella.
«Αυτό όμως που πραγματικά μας έπεισε ότι είχαμε βρει κάτι σημαντικό, ήταν όταν συνδέσαμε τα πειραματικά δεδομένα με τα επίσημα πανεπιστημιακά αναλυτικά τους στοιχεία και είδαμε βελτιώσεις στο GPA».
Τα αποτελέσματα έδειξαν ότι οι φοιτητές της ομάδας παρέμβασης βελτίωσαν τη μέση επίδοσή τους στα μαθήματα κατά 0,075–0,089 μονάδες βαθμολογίας κατά το εξάμηνο της παρέμβασης, με παρόμοια και μόνιμη επίδραση να εμφανίζεται και στο επόμενο εξάμηνο.
Αν και τα αποτελέσματα είναι σχετικά μικρά και χρειάζονται επιβεβαίωση σε περαιτέρω μελέτες, το γεγονός ότι το πείραμα ύπνου έδειξε βελτίωση της ακαδημαϊκής επίδοσης θεωρείται ιδιαίτερα ελπιδοφόρο.
Παράλληλα, οι βελτιώσεις στο GPA είτε ξεπέρασαν είτε ήταν αντίστοιχες με τα ακαδημαϊκά οφέλη που προσφέρουν χρηματοδοτικά προγράμματα τύπου υποτροφίας, αλλά με πολύ χαμηλότερο κόστος, σύμφωνα με τους ερευνητές.
«Αυτό που με ενθουσιάζει περισσότερο είναι ότι πρόκειται για σχετικά απλές παρεμβάσεις, οι οποίες θα μπορούσαν να προσαρμοστούν και να δοκιμαστούν σε πολλά διαφορετικά περιβάλλοντα», είπε ο Giuntella. «Όχι μόνο στα πανεπιστήμια, αλλά ενδεχομένως και στα σχολεία και στους χώρους εργασίας».
Τα ευρήματα δημοσιεύονται στο Journal of Political Economy.
Το άρθρο ελέγχθηκε από τη Rachel Garner και επιμελήθηκε η Rebecca Dyer. Παρότι δίνουμε μεγάλη σημασία στη διαδικασία μας, παραμένουμε άνθρωποι. Αν εντοπίσετε κάποιο λάθος, ενημερώστε μας.
Το παρόν κείμενο δημιουργήθηκε με τη χρήση τεχνητής νοημοσύνης.
