Στις 3 Μαρτίου 2026, ο ουρανός θα φιλοξενήσει το πρώτο σημαντικό αστρονομικό γεγονός της χρονιάς: μια ολική έκλειψη σελήνης, γνωστή και ως “blood moon”. Το φαινόμενο θα είναι ορατό κυρίως στη Βόρεια και Κεντρική Αμερική, ενώ η Ευρώπη και η Αφρική δεν θα έχουν θέα. Η ολική φάση θα διαρκέσει μόλις 12 λεπτά, λίγο πριν τη δύση της σελήνης.
Υπάρχουν φαινόμενα που, παρά την απλή τους εξήγηση, εξακολουθούν να εντυπωσιάζουν. Η ολική έκλειψη σελήνης είναι ένα από αυτά. Στις 3 Μαρτίου 2026, η πανσέληνος θα αποκτήσει για λίγα λεπτά μια βαθιά κοκκινωπή απόχρωση — το χαρακτηριστικό χρώμα που της έχει χαρίσει το παρατσούκλι “blood moon” ή “ματωμένο φεγγάρι”.
Το φαινόμενο θα είναι ορατό κυρίως στη Βόρεια και Κεντρική Αμερική. Στην Κεντρική και Νότια Ασία θα φαίνεται μερικώς, ενώ Ευρώπη και Αφρική δεν θα έχουν καμία θέα. Η ολική φάση — αυτή που κάνει τη σελήνη να “ματώνει” — θα διαρκέσει μόλις 12 λεπτά, λίγες ώρες πριν την ανατολή του ηλίου, με τη σελήνη να βρίσκεται σχεδόν στον ορίζοντα.
Τι ακριβώς συμβαίνει; Η Γη μπαίνει ανάμεσα στον Ήλιο και τη Σελήνη, ρίχνοντας τη σκιά της στην επιφάνεια του δορυφόρου. Η σελήνη δεν σκοτεινιάζει εντελώς, γιατί η ατμόσφαιρα της Γης λειτουργεί σαν φίλτρο: αποκλείει το μεγαλύτερο μέρος του ηλιακού φωτός, αλλά αφήνει να περάσουν τα κόκκινα και πορτοκαλί μήκη κύματος. Αυτό το φιλτραρισμένο φως φτάνει στη σελήνη και της δίνει την χαρακτηριστική της απόχρωση. Η NASA το περιγράφει με έναν εύστοχο τρόπο: είναι σαν να προβάλλονται πάνω στη σελήνη όλες οι ανατολές και δύσεις του ηλίου από ολόκληρο τον κόσμο ταυτόχρονα.
Για να παρακολουθήσεις το φαινόμενο δεν χρειάζεσαι εξοπλισμό — σε αντίθεση με τις ηλιακές εκλείψεις, η ολική έκλειψη σελήνης είναι απολύτως ασφαλής για γυμνό μάτι. Χρειάζεσαι όμως καλή θέα στον ορίζοντα. Επειδή η σελήνη θα βρίσκεται πολύ χαμηλά στον ουρανό κατά τη διάρκεια της ολικής φάσης, κτίρια και δέντρα μπορούν εύκολα να σου κλείσουν τη θέα. Ένα ψηλό σημείο, μακριά από αστικά εμπόδια, είναι η ιδανική επιλογή.
Οι ολικές εκλείψεις σελήνης είναι ελαφρώς πιο σπάνιες από τις ολικές ηλιακές εκλείψεις — συμβαίνουν κατά μέσο όρο κάθε 2,5 χρόνια, έναντι κάθε 18 μηνών για τις ηλιακές. Ωστόσο, δίνουν την εντύπωση ότι είναι πιο συχνές, γιατί μπορεί να τις δει οποιοσδήποτε βρίσκεται στη νυχτερινή πλευρά της Γης. Μια ολική ηλιακή έκλειψη απαιτεί να βρίσκεσαι ακριβώς μέσα στη στενή λωρίδα ολικότητας — κάτι που, για έναν συγκεκριμένο τόπο, μπορεί να σημαίνει αναμονή εκατοντάδων χρόνων.
