Η Ινδονησία, η τέταρτη πολυπληθέστερη χώρα στον κόσμο, άρχισε να εφαρμόζει απαγόρευση των social media για ανηλίκους κάτω των 16 ετών. Η απόφαση αφορά πλατφόρμες όπως TikTok, Instagram, YouTube και X, και εκτιμάται ότι επηρεάζει άμεσα περίπου 72 εκατομμύρια νέους — ποσοστό που ξεπερνά κατά πολύ κάθε προηγούμενη παρόμοια κίνηση παγκοσμίως.
Το Σάββατο η Ινδονησία άρχισε να εφαρμόζει έναν από τους πιο φιλόδοξους νόμους για την προστασία ανηλίκων στο διαδίκτυο που έχουν ψηφιστεί ποτέ. Η απαγόρευση αφορά παιδιά κάτω των 16 ετών και στοχεύει ρητά στην πορνογραφία, τον διαδικτυακό εκφοβισμό, τις απάτες και τον εθισμό στα social media. Στη λίστα των απαγορευμένων πλατφορμών βρίσκονται το TikTok, το Instagram, το Facebook, το YouTube, το X, το Threads, το Roblox και το Bigo Live, μια εφαρμογή βιντεοκλήσεων δημοφιλής στη Νοτιοανατολική Ασία.
Για να καταλάβει κανείς την κλίμακα αυτής της απόφασης, αρκεί μια σύγκριση: η Αυστραλία, που έγινε πρωτοσέλιδο ως η πρώτη χώρα που πέρασε παρόμοιο νόμο, έχει συνολικό πληθυσμό περίπου 27,5 εκατομμύρια ανθρώπους. Η Ινδονησία έχει 288 εκατομμύρια, εκ των οποίων περίπου 250 εκατομμύρια είναι χρήστες κινητού διαδικτύου. Αν υπολογίσουμε ότι το ένα τέταρτο του πληθυσμού είναι κάτω των 16, μιλάμε για 72 εκατομμύρια ανθρώπους που επηρεάζονται άμεσα — περίπου το 0,9% του παγκόσμιου πληθυσμού.
Η κυβέρνηση είχε προαναγγείλει τον νόμο στις αρχές του μήνα και επέλεξε μια σταδιακή εφαρμογή αντί για άμεση επιβολή. Ωστόσο, ο Υπουργός Ψηφιακών Υποθέσεων Meutya Hafid ήταν σαφής: δεν θα υπάρξουν εξαιρέσεις. «Δεν θα υπάρξει καμία ανοχή στη μη συμμόρφωση», δήλωσε, προσθέτοντας ότι κάθε εταιρεία που δραστηριοποιείται στην Ινδονησία οφείλει να τηρεί τον ινδονησιακό νόμο. Σε συνέντευξη Τύπου, ο Hafid διευκρίνισε ότι θα υπάρξει μεταβατική περίοδος ενός έτους πριν αρχίσουν να επιβάλλονται κυρώσεις για παραβάσεις.
Η κίνηση αυτή έρχεται λίγες εβδομάδες μετά από ένα άλλο ψηφιακό επεισόδιο που είχε απασχολήσει τη χώρα: η Ινδονησία είχε απαγορεύσει προσωρινά το Grok, το chatbot της xAI του Elon Musk, αφού η πλατφόρμα βρέθηκε στο επίκεντρο σκανδάλου για δημιουργία deepfake φωτογραφιών ανηλίκων με σεξουαλικό περιεχόμενο. Ο Hafid είχε τότε χαρακτηρίσει την πρακτική αυτή «σοβαρή παραβίαση ανθρωπίνων δικαιωμάτων και αξιοπρέπειας στον ψηφιακό χώρο».
Η Ινδονησία δεν είναι η μόνη χώρα που κινείται προς αυτή την κατεύθυνση, αλλά είναι σαφώς η πιο σημαντική μέχρι στιγμής. Το ερώτημα που τίθεται πλέον δεν είναι αν άλλες κυβερνήσεις θα ακολουθήσουν, αλλά πόσο γρήγορα — και αν οι μεγάλες πλατφόρμες θα συμμορφωθούν ή θα επιλέξουν να αντισταθούν σε μια αγορά εκατοντάδων εκατομμυρίων χρηστών.
