Η Κομισιόν προτείνει Ημέρα Ετοιμότητας από το 2027 και «κιτ επιβίωσης» 72 ωρών – Τι ισχύει στην Ελλάδα

Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή προτείνει τη θέσπιση ετήσιας Ημέρας Ετοιμότητας της ΕΕ κάθε 23 Οκτωβρίου από το 2027, στο πλαίσιο νέων κατευθυντήριων γραμμών με αιχμή το «κιτ επιβίωσης» και την αυτάρκεια των πολιτών για τουλάχιστον 72 ώρες. Κοινοτικές πηγές διευκρινίζουν στο ΑΠΕ-ΜΠΕ ότι δεν πρόκειται για κινδυνολογία, αλλά για την καλλιέργεια κοινής κουλτούρας πρόληψης.

Οι οδηγίες παρουσιάστηκαν στις 3 Νοεμβρίου 2026 από την επίτροπο Ισότητας, Ετοιμότητας και Διαχείρισης Κρίσεων Χάτζα Λαμπίμπ στο Ευρωπαϊκό Φόρουμ Πολιτικής Προστασίας και μετατρέπουν σε συγκεκριμένες δράσεις τη Στρατηγική Ετοιμότητας της ΕΕ του 2025. Όπως επισημαίνουν κοινοτικές πηγές στο ΑΠΕ-ΜΠΕ, βασικός στόχος είναι «η μετάβαση από τον στρατηγικό σχεδιασμό στην καθημερινή εφαρμογή».

Το όριο των 72 ωρών επιλέγεται επειδή οι σύγχρονες κρίσεις μπορούν να προκαλέσουν ταυτόχρονες διακοπές σε κρίσιμα δίκτυα, όπως ηλεκτροδότηση, υδροδότηση, τηλεπικοινωνίες και εφοδιαστική αλυσίδα. Οι τρεις ημέρες λειτουργούν ως ελάχιστο σημείο αναφοράς για το αρχικό, πιο κρίσιμο στάδιο μιας έκτακτης κατάστασης, μειώνοντας την άμεση πίεση στις υπηρεσίες έκτακτης ανάγκης και επιτρέποντάς τους να επικεντρωθούν σε όσους έχουν ζωτική ανάγκη.

Στο «σακίδιο έκτακτης ανάγκης» συνιστώνται αποθέματα πόσιμου νερού, τροφίμων μακράς διάρκειας και απαραίτητων φαρμάκων, καθώς και εναλλακτικά μέσα φωτισμού, θέρμανσης ή ψύξης. Προτείνονται επίσης βασικές γνώσεις πρώτων βοηθειών και ένα οικογενειακό σχέδιο δράσης.

Πέρα από την 72ωρη αυτάρκεια, οι κατευθυντήριες της Κομισιόν εστιάζουν σε τρεις πυλώνες: την ένταξη της εκπαίδευσης ετοιμότητας στα σχολεία από μικρή ηλικία, την προσβασιμότητα των προειδοποιήσεων και των σχεδίων εκκένωσης για τα άτομα με αναπηρία, και την προστασία των πολιτών από την παραπληροφόρηση και τα deepfakes.

Για την Ελλάδα, αρμόδιες πηγές της Πολιτικής Προστασίας αναφέρουν ότι προς το παρόν δεν υπάρχει αντίστοιχο εθνικό πρωτόκολλο για «σακίδιο 72 ωρών». Διευκρινίζουν, ωστόσο, ότι στην επίσημη ιστοσελίδα του υπουργείου υπάρχουν αναλυτικές οδηγίες αυτοπροστασίας για φυσικές καταστροφές, βιομηχανικά ατυχήματα και για Χημικά, Βιολογικά, Ραδιολογικά και Πυρηνικά (ΧΒΡΠ) περιστατικά.

Θετικά αποτιμά τις ευρωπαϊκές συστάσεις ο πρόεδρος του ΟΑΣΠ και καθηγητής Διαχείρισης Φυσικών Καταστροφών του ΕΚΠΑ, Ευθύμης Λέκκας, υπογραμμίζοντας ότι «μειώνουν την τρωτότητα των συστημάτων και βελτιώνουν την ανθεκτικότητα», χωρίς να ενέχουν «σε καμία περίπτωση τη λογική του εκφοβισμού». Όπως επισημαίνει, ο σύγχρονος τρόπος ζωής έχει απομακρύνει την κοινωνία από την πρόληψη, ενώ το διάστημα των 72 ωρών αντιστοιχεί στον εκτιμώμενο χρόνο αποκατάστασης σοβαρών βλαβών σε δίκτυα ενέργειας ή ύδρευσης. «Μία διακοπή νερού ή ηλεκτρικού ρεύματος για τρεις ημέρες —λόγω ενός σεισμού, μιας πυρκαγιάς ή άλλου κινδύνου— μπορεί να συμβεί ανά πάσα στιγμή ακόμη και στην Αθήνα. Το να έχουμε ένα βασικό απόθεμα νερού στο σπίτι είναι μια πρακτική στάση προστασίας», σημειώνει χαρακτηριστικά.

Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή διευκρινίζει ότι οι νέες κατευθυντήριες είναι μη δεσμευτικές, δεν προβλέπουν κυρώσεις και δεν επιβάλλουν ενιαίο ευρωπαϊκό μοντέλο. Κάθε κράτος-μέλος διαμορφώνει το δικό του σχέδιο, ανάλογα με τις εθνικές ιδιαιτερότητες και τους κινδύνους που αντιμετωπίζει.

Πηγή: tanea.gr.