Μετάβαση στο περιεχόμενο
Monday 16 November

Η φήμη για το «σκοτεινό ψυχοδραστικό μανιτάρι» με δυνητικά θανατηφόρα ουσία

Η φήμη για το «σκοτεινό ψυχοδραστικό μανιτάρι» με δυνητικά θανατηφόρα ουσία
Εικόνα από το αρχικό άρθρο — ScienceAlert.

Ερευνητές ανακοίνωσαν τον εντοπισμό του πρώτου «σκοτεινού ψυχοδραστικού μανιταριού», ενός μύκητα που περιέχει τόσο ψυχεδελικές χημικές ουσίες όσο και δηλητηριώδεις αματοξίνες, σύμφωνα με μελέτη που δημοσιεύτηκε στο Current Biology.

Το είδος ονομάζεται Galerina indica και είχε ανακαλυφθεί για πρώτη φορά στην Ινδία πριν από περισσότερο από δέκα χρόνια. Όπως αναφέρουν οι επιστήμονες, η ιδιαιτερότητά του έγινε σαφής όταν εξέτασαν δείγματα που βρέθηκαν προσκολλημένα σε κορμό φοίνικα καλυμμένο με βρύα, σε υγροτόπους της Φλόριντα.

«Αντιστοιχίσαμε τα ευρήματά μας και επιβεβαιώσαμε ότι είδαμε και τις δύο ενώσεις», λέει ο μυκητολόγος Άντριου Κούνικ από το Πανεπιστήμιο Χάρβαρντ, ο οποίος ολοκλήρωσε την έρευνα όταν σπούδαζε στο Πανεπιστήμιο της Φλόριντα.

«Δυσκολευόμουν να το πιστέψω. Ξέραμε ότι ήταν πιθανό, αλλά προσπαθούσαμε να μην ενθουσιαστούμε πολύ μέχρι να κάνουμε πιο αυστηρή ανάλυση».

Μέχρι πρόσφατα, οι επιστήμονες δεν είχαν δει μανιτάρι που να ανήκει και στις δύο κατηγορίες, δηλαδή να παράγει τόσο ψιλοκυβίνη, την κύρια ψυχεδελική ένωση στα «μαγικά μανιτάρια», όσο και τις τοξίνες που κάνουν τα death caps τόσο επικίνδυνα. Το γνωστότερο θανατηφόρο μανιτάρι στον κόσμο είναι το Amanita phalloides, το λεγόμενο death cap.

Το G. indica ανήκει στο γένος Galerina και σχετίζεται με μια δηλητηριώδη ομάδα μανιταριών που είναι γνωστά ως Galerina marginata species complex, τα οποία αποκαλούνται μεταξύ άλλων «funeral bells» και «deadly skullcaps».

Οι ερευνητές δεν γνωρίζουν ακόμη γιατί το συγκεκριμένο είδος ακολούθησε αυτή τη διπλή βιοχημική πορεία. Ο Κούνικ λέει ότι παραμένει ασαφές και γιατί παράγουν ψιλοκυβίνη τα μανιτάρια γενικότερα.

«Δεν καταλαβαίνουμε ακόμη πλήρως γιατί τα μανιτάρια παράγουν ψιλοκυβίνη», λέει ο Κούνικ.

«Οι αματοξίνες ίσως βοηθούν τα μανιτάρια να προστατεύονται από τα ζώα που τα τρώνε, όμως ο ακριβής οικολογικός ρόλος τους δεν είναι επίσης ξεκάθαρος. Αυτό κάνει την ανακάλυψη του “σκοτεινού ψυχοδραστικού μανιταριού” τόσο ενδιαφέρουσα. Γιατί να παράγει ένα μανιτάρι και τις δύο αυτές ενώσεις και τι πλεονέκτημα μπορεί να του δίνει αυτό στη φύση;»

Στη μελέτη, οι ερευνητές έκαναν χημική ανάλυση των δειγμάτων του G. indica και χαρτογράφηση του γονιδιώματός του. Κατέληξαν ότι η διπλή αυτή ιδιότητα φαίνεται να οφείλεται σε δύο ξεχωριστά περιστατικά οριζόντιας μεταφοράς γονιδίων, μια σπάνια διαδικασία κατά την οποία γονίδια μεταφέρονται ανάμεσα σε οργανισμούς και δεν κληρονομούνται από γονείς σε απογόνους.

«Η οριζόντια μεταφορά γονιδίων είναι σαν να δίναμε τα χέρια και κάποιο από το DNA μου να ενσωματωνόταν στο γονιδίωμά σας», λέει ο συνυπογράφων της μελέτης και μυκητολόγος Μπραιν Ντέντινγκερ από το Πανεπιστήμιο της Γιούτα.

«Δύο ανεξάρτητα περιστατικά οριζόντιας μεταφοράς για τέτοιους εξειδικευμένους μεταβολίτες σε ένα μόνο γένος μανιταριών είναι πρωτοφανή».

Οι ερευνητές εκτιμούν ότι ένας πρόγονος του G. indica, που ήδη μπορούσε να παράγει αματοξίνες, απέκτησε στη συνέχεια τα γονίδια για την παραγωγή ψιλοκυβίνης μέσω οριζόντιας μεταφοράς γονιδίων. Μια ξεχωριστή γενεαλογική γραμμή του γένους Galerina φαίνεται ότι απέκτησε ανεξάρτητα τις ίδιες δυνατότητες.

Δεν είναι ακόμη γνωστό γιατί θα ωφελούσε το G. indica η παραγωγή τόσο τοξικών όσο και ψυχεδελικών ουσιών. Οι ερευνητές λένε ότι ίσως πρόκειται για παράδειγμα διαφοροποιημένης αμυντικής στρατηγικής, όπου διαφορετικοί συνδυασμοί τοξικών ενώσεων βοηθούν να επιβραδυνθούν ή να αποτραπούν τα ζώα που τρέφονται με τους μύκητες.

Αν και από τη συγκεκριμένη μελέτη δεν είναι σαφές αν οι ποσότητες των τοξινών στο G. indica είναι επικίνδυνες ή θανατηφόρες για τον άνθρωπο, οι ερευνητές προειδοποιούν ότι το μανιτάρι εμφανίζει μπλε αποχρωματισμό όταν το χειρίζονται, φαινόμενο που συνδέεται με την ψιλοκυβίνη στα μανιτάρια.

Ως τώρα, ορισμένοι συλλέκτες ίσως θεωρούσαν ότι αυτά τα μπλε σημάδια σήμαιναν πως το μανιτάρι είναι ασφαλές για κατανάλωση, επειδή περιέχει ψιλοκυβίνη αντί για δηλητηριώδεις αματοξίνες. Η ύπαρξη του G. indica δείχνει όμως ότι κάποια μανιτάρια δεν μπαίνουν εύκολα σε κατηγορίες.

«Από πλευράς δημόσιας υγείας, το εύρημά μας προειδοποιεί να μην ερμηνεύεται ο μπλε αποχρωματισμός ως απόδειξη ότι ένα μη χαρακτηρισμένο ψιλοειδές μανιτάρι δεν περιέχει αματοξίνες», γράφουν οι ερευνητές στη μελέτη τους.

«Πράγματι, δείχνουμε ότι αυτή η αντίδραση μπλε αποχρωματισμού μπορεί να συνυπάρχει με αματοξίνες σε ορισμένα σπάνια και μη χαρακτηρισμένα είδη, όπως συμβαίνει στην περίπτωση του “σκοτεινού ψυχοδραστικού μανιταριού” G. indica».

Τα ευρήματα δημοσιεύονται στο Current Biology.

Πηγή: sciencealert.com.

Το κείμενο δημιουργήθηκε από GPT 5.0. Δείτε τα AI Editorial Guidelines.

Περισσότερα από Science

Όλα →