Εξατομικευμένο mRNA εμβόλιο μειώνει 42% τον κίνδυνο υποτροπής μελανώματος

Εξατομικευμένο mRNA εμβόλιο για τον καρκίνο μείωσε κατά 42% τον κίνδυνο επανεμφάνισης του μελανώματος ή θανάτου, σε κλινική δοκιμή τρίτης φάσης που παρουσιάστηκε από ερευνητές στην Αυστραλία.

Τα αποτελέσματα, που ανακοινώθηκαν από τη Γεωργίνα Λονγκ, ογκολόγο και επικεφαλής ερευνήτρια από το Melanoma Institute Australia, παρουσιάστηκαν στο συνέδριο της European Society for Medical Oncology το 2026 και πρόκειται να δημοσιευτούν στο New England Journal of Medicine.

Η Λονγκ χαρακτήρισε τα ευρήματα «θεμελιώδη αλλαγή» στην προσέγγιση για τον καρκίνο, σημειώνοντας ότι η ενίσχυση του ανοσοποιητικού με πιο εξατομικευμένο τρόπο μειώνει τον κίνδυνο υποτροπής ή θανάτου από μελάνωμα.

Το εμβόλιο αναπτύχθηκε από τις Moderna και Merck και έχει σχεδιαστεί για να αποτρέπει την επιστροφή του μελανώματος μετά το χειρουργείο. Οι ερευνητές αλληλουχούν πρώτα τον όγκο κάθε ασθενούς και στη συνέχεια εντοπίζουν τι τον ξεχωρίζει από τα υγιή κύτταρα του σώματος.

Με βάση αυτά τα στοιχεία, δημιουργείται ένα εξατομικευμένο «wanted poster» του καρκίνου για το ανοσοποιητικό σύστημα του ασθενούς. Όπως εξηγεί η Λονγκ, αυτό δίνεται ως mRNA, ώστε τα κύτταρα του οργανισμού να το παρουσιάζουν στο ανοσοποιητικό και να δείχνουν ακριβώς τι πρέπει να εντοπίσει και να επιτεθεί.

Η θεραπεία συνδυάζεται με την υπάρχουσα ανοσοθεραπεία Keytruda (pembrolizumab). Η Λονγκ ανέφερε ότι ο καρκίνος μπορεί να ξεγελάσει το ανοσοποιητικό με ένα ψεύτικο «φιλικό» σφίξιμο χεριού, έτσι ώστε τα ανοσοκύτταρα να τον θεωρούν φυσιολογικό. Το pembrolizumab μπλοκάρει αυτό το «σφίξιμο», επιτρέποντας στα ανοσοκύτταρα να αναγνωρίσουν και να επιτεθούν στον καρκίνο, αλλά πρόκειται για το ίδιο φάρμακο για όλους.

Η εξατομίκευση της θεραπείας που χρησιμοποιείται μαζί με το pembrolizumab φαίνεται να βελτιώνει τα αποτελέσματα. Η δοκιμή τρίτης φάσης περιλάμβανε περισσότερους από 1.100 ασθενείς από 157 κέντρα σε όλο τον κόσμο και επιβεβαιώνει εντυπωσιακά ευρήματα από δοκιμή δεύτερης φάσης που δημοσιεύτηκε το 2024.

Για τους ασθενείς που παρέμειναν χωρίς καρκίνο έξι μήνες μετά την έναρξη της θεραπείας, η μείωση του κινδύνου για υποτροπή ή θάνατο από μελάνωμα έφτασε το 58% σε σύγκριση με το pembrolizumab μόνο.

Το mRNA εμβόλιο δεν είναι ακόμη διαθέσιμο σε ασθενείς στην Αυστραλία ή τις Ηνωμένες Πολιτείες, αλλά τα αποτελέσματα έχουν εισέλθει σε διαδικασία κανονιστικής αξιολόγησης, η οποία μπορεί να διαρκέσει αρκετά χρόνια, ανάλογα με τη χώρα.

Στην Αυστραλία, όπου τα ποσοστά μελανώματος είναι από τα υψηλότερα στον κόσμο, ένας άνθρωπος πεθαίνει από αυτή την ασθένεια κάθε 6 ώρες. Ένα εμβόλιο που θα μπορούσε να αποτρέψει την επανεμφάνισή του θα μπορούσε να σώσει πολλές ζωές.

Η Λονγκ είπε επίσης ότι η επιτυχία στο μελάνωμα μπορεί να αποτελέσει την αρχή μιας ευρύτερης αλλαγής στον τρόπο που αντιμετωπίζεται ο καρκίνος. Ο Αλεξ Μένζις, ογκολόγος στο MIA, συμφώνησε ότι η ελπίδα είναι το αποτέλεσμα να βελτιώσει όχι μόνο την πορεία ασθενών με προχωρημένο μελάνωμα, αλλά και άλλων μορφών καρκίνου όπου οι υπάρχουσες ανοσοθεραπείες δεν είναι ιδιαίτερα αποτελεσματικές.

Παρότι η προοπτική αυτή θεωρείται σημαντική, απαιτείται ακόμη περισσότερη δουλειά. Πρόσφατα, αρκετές τυχαιοποιημένες δοκιμές με mRNA εμβόλια για τον καρκίνο του παχέος εντέρου και για καρκίνο κεφαλής και τραχήλου δεν κατάφεραν να μειώσουν τις υποτροπές.

Η Λονγκ υπογράμμισε ότι η δοκιμή INTerpath-001 δείχνει πως μια θεραπεία βασισμένη στη μοναδική «υπογραφή» του όγκου κάθε ασθενούς, σε συνδυασμό με αναστολέα σημείων ελέγχου της ανοσοθεραπείας, μπορεί να οξύνει το ανοσοποιητικό ώστε να εντοπίζει και να καταστρέφει τα εναπομείναντα καρκινικά κύτταρα. Όπως είπε, όπως το email άλλαξε τον τρόπο που επικοινωνούμε, έτσι και η εξατομικευμένη θεραπεία neoantigen έχει τη δυνατότητα να αλλάξει τον τρόπο που αντιμετωπίζεται ο καρκίνος.