Ένα εντυπωσιακό και σχεδόν πλήρες απολίθωμα φτερωτού δεινοσαύρου που ανακαλύφθηκε στην Κίνα διαθέτει πολλές από τις ίδιες προσαρμογές για πτήση που συναντώνται στα πουλιά, όμως πιθανότατα εξελίχθηκαν ανεξάρτητα.
Το απολίθωμα, μήκους 57 εκατοστών, χρονολογείται ανάμεσα σε 100 εκατομμύρια και 145 εκατομμύρια χρόνια πριν και βρέθηκε από έναν αγρότη κοντά στην πόλη Lamadong, στη Liaoning της Κίνας.
Το σοκαριστικό απολίθωμα που δείχνει ότι ο T. rex δεν ήταν ο βασιλιάς των δεινοσαύρων
Δωρίστηκε σε μουσείο του Hebei GEO University το 2023, όπου ο Ji Qiang και οι συνεργάτες του εξέτασαν το εξαιρετικά διατηρημένο εύρημα, με πτέρωμα, δόντια, φτερά και αρθρωτή σπονδυλική στήλη.
Οι ερευνητές κατέληξαν ότι ο δεινόσαυρος ανήκε σε νέο είδος, το οποίο ονόμασαν Norellraptor barsboldi, προς τιμήν των παλαιοντολόγων Mark Allen Norell και Rinchen Barsbold. Ανήκει σε μια ομάδα μικρών δεινοσαύρων με φτερά και πτέρυγες, γνωστών ως microraptorines.
Ο Ji και οι συνεργάτες του εκτιμούν ότι το δείγμα ήταν νεαρό ενήλικο και ότι όταν πέθανε ήταν τουλάχιστον 3 ετών. Πιστεύουν επίσης ότι τα φτερά του μπορεί να σχετίζονταν με την πτήση.
Είχε επίσης μακριά ουρά, όπως το Archaeopteryx, ο δεινόσαυρος της Ιουρασικής περιόδου που θεωρείται πρώιμος εκπρόσωπος της γραμμής των δεινοσαύρων που οδήγησε στα πουλιά.
Παρότι τα πουλιά και οι δεινόσαυροι της ομάδας microraptorine μοιράζονται αρκετές προσαρμογές σχετικές με την πτήση, όπως κοντύτερα και συγχωνευμένα οστά στα φτερά, ο Ji και οι συνεργάτες του υποστηρίζουν ότι αυτές οι προσαρμογές δεν κληρονομήθηκαν από κοινό πρόγονο.
Με βάση τις εξελικτικές σχέσεις, οι ερευνητές διαπίστωσαν ότι περίπου το 30% των ανατομικών αλλαγών στους microraptorines εμφανίστηκε και στη γραμμή των πουλιών, αλλά με διαφορετική σειρά, κάτι που αποτελεί ένδειξη ότι οι δύο ομάδες εξελίχθηκαν ξεχωριστά και για διαφορετικούς λόγους.
Η Jacqueline Nguyen από το Australian Museum στο Σίδνεϊ αναφέρει ότι οι ανακαλύψεις φτερωτών δεινοσαύρων τις τελευταίες τρεις δεκαετίες, ιδιαίτερα τα απολιθώματα από την Κίνα, έχουν αλλάξει την κατανόησή μας για την προέλευση των πουλιών και για το πώς εξελίχθηκε η πτήση.
Παρότι ο νέος δεινόσαυρος με χαρακτηριστικά που θυμίζουν πουλιά παρουσιάζει πολλές ανατομικές ομοιότητες με αυτά, υπάρχουν και σημαντικές διαφορές, σημειώνει. «Το πρότυπο ανάπτυξης του πρόσθιου άκρου του είναι αρκετά διαφορετικό από εκείνο των σημερινών πουλιών».
Οι αναλύσεις της μικροσκοπικής δομής των οστών του N. barsboldi, των αναπτυξιακών προτύπων του και των εξελικτικών σχέσεών του δείχνουν ότι οι εξελικτικές ακολουθίες που οδήγησαν στις προσαρμογές για πτήση στα σημερινά πουλιά και στους δεινόσαυρους με χαρακτηριστικά που θυμίζουν πουλιά ήταν πολύ διαφορετικές, λέει η Nguyen. «Αυτό είναι ενδιαφέρον, γιατί δείχνει ότι η εξελικτική πορεία προς την πτήση δεν ήταν μόνο γραμμική, αλλά ότι αυτές οι εξελικτικές καινοτομίες εμφανίστηκαν ανεξάρτητα».
Nature Communications DOI: 10.1038/s41467-026-77804-6
Το παρόν κείμενο δημιουργήθηκε με τη χρήση τεχνητής νοημοσύνης.
