Φέτος συμπληρώνονται 25 χρόνια από την κυκλοφορία του πρώτου iPod. Με τη μονόχρωμη οθόνη, τον μηχανικό τροχό κύλισης και τον σκληρό δίσκο των 5 GB, το πρωτοποριακό music player της Apple μοιάζει πλέον με απομεινάρι μιας άλλης εποχής.
Κι όμως, με μια απρόσμενη στροφή, το ενδιαφέρον για μια νέα εκδοχή του φαίνεται να μεγαλώνει.
Μετά από πέντε χρόνια σχεδόν στασιμότητας, οι αναζητήσεις στο Google για το “MP3 Player” έχουν τριπλασιαστεί από το περασμένο φθινόπωρο. Μια ομάδα στο Reddit για φίλους των ψηφιακών audio players προσελκύει πλέον κατά μέσο όρο 90.000 επισκέπτες την εβδομάδα. Και την άνοιξη, οι New York Times δημοσίευσαν κείμενο για το πώς τα iPod ξαναμπαίνουν στη μόδα στους εφήβους.
«Είναι υπέροχο να βλέπεις τις νεότερες γενιές που [δεν] έζησαν το iPod την πρώτη φορά να το ανακαλύπτουν και να λένε: Αυτό ακούγεται σαν μια πολύ καλή ιδέα», λέει ο μουσικός και ιδρυτής startup, Tom Kell.
Το μόνο πρόβλημα είναι ότι η Apple σταμάτησε το τελευταίο μοντέλο iPod το 2022. Και ενώ έχουν εμφανιστεί πολλά devices από Κινέζους κατασκευαστές ηλεκτρονικών ειδών που προσπαθούν να καλύψουν το κενό, ο Kell θεωρεί ότι πολλά από αυτά υστερούν.
«Τα user interfaces όλων αυτών των digital music players είναι σοκαριστικά κακά», λέει. «Τα περισσότερα είναι ουσιαστικά Android phones από τα οποία έχουν αφαιρεθεί τα στοιχεία του τηλεφώνου».
Γι’ αυτό ο Kell και μια μικρή ομάδα συνεργατών άρχισαν να δουλεύουν πάνω στο δικό τους MP3 player πριν από σχεδόν δύο χρόνια. Το Sleevenote, όπως ονομάζεται η συσκευή, έχει πολύ διαφορετικό interface από πολλούς προκατόχους του. Αντί να σας βάζει να ψάχνετε σε ατελείωτες βάσεις δεδομένων με ονόματα καλλιτεχνών και τραγουδιών, δίνει έμφαση στο album art, το οποίο προβάλλεται σε τετράγωνη οθόνη 4 ιντσών.
«Είμαστε υπέρ των ολόκληρων άλμπουμ», λέει ο Kell. «Θέλουμε να εστιάζετε σε ένα άλμπουμ τη φορά».
Κάθε άλμπουμ εμφανίζεται με το πλήρες liner art, το οποίο μπορείτε να περιηγηθείτε όπως θα ξεφυλλίζατε το booklet ενός CD ή το εξώφυλλο ενός δίσκου. Δεν υπάρχουν playlists, ούτε αλγόριθμοι, ούτε ατελείωτο shuffle. Ακούτε ένα άλμπουμ από την αρχή έως το τέλος και μετά επιλέγετε το επόμενο. «Είναι κάτι ανάμεσα σε βινύλιο και iPod», λέει ο Kell.
Η συσκευή Sleevenote είναι συμβατή με μουσική από όλα τα DRM-free download stores, μεταξύ των οποίων τα Bandcamp, Beatport και Amazon Music. Η μεταφορά της μουσικής γίνεται ασύρματα και η Sleevenote εργάζεται για να δημιουργήσει τη δική της βάση δεδομένων με licensed album art για να συνοδεύει αυτά τα tracks.
Η ομάδα της Sleevenote βρίσκεται ακόμα στην αρχή της διαδρομής της. Μετά από μια μικρή καμπάνια preorder, η startup κατασκευάζει αυτή την περίοδο 100 συσκευές “day one” στην Κίνα, ενώ ο Kell λέει ότι θα διατεθεί περιορισμένος αριθμός μονάδων προς πώληση τον Ιούνιο. Το σχέδιο είναι να βελτιωθούν το hardware και το software με μια μικρή ομάδα πρώιμων χρηστών και στη συνέχεια να γίνει μεγαλύτερη διάθεση.
Πρόκειται για φιλόδοξο σχέδιο και πολλά μπορούν να πάνε στραβά, ειδικά σε μια περίοδο που ακόμη και μεγάλες εταιρείες καταναλωτικών ηλεκτρονικών δυσκολεύονται να βρουν τα πιο βασικά εξαρτήματα. Ωστόσο, η Sleevenote ελπίζει τελικά να απευθυνθεί στα εκατομμύρια ανθρώπων που αγοράζουν ψηφιακή μουσική στο Bandcamp και σε παρόμοιες πλατφόρμες. Μόνο το Bandcamp πουλά πλέον 15 εκατομμύρια ψηφιακά άλμπουμ τον χρόνο, με τις συνολικές πληρωμές προς τους καλλιτέχνες να ξεπερνούν έως σήμερα τα 1,7 δισ. δολάρια, σύμφωνα με τα στοιχεία της εταιρείας.
«Υπάρχει μια αντίδραση απέναντι στο streaming που σιγοβράζει», λέει ο Kell. Η ομάδα της Sleevenote εξέτασε αρχικά το ενδεχόμενο να προσθέσει υποστήριξη για το Spotify στη συσκευή, αλλά τελικά το απέρριψε. «Δεν θα είναι streaming device, θα είναι για μουσική που ανήκει στον χρήστη», λέει. «Αυτό που χρειάζεται είναι οι εταιρείες μουσικής τεχνολογίας να έχουν κάποια ακεραιότητα, να στηρίζουν τους καλλιτέχνες».
Παράλληλα, η Sleevenote θέλει να κάνει την αγορά ψηφιακής μουσικής πιο ευχάριστη, κάνοντας τα άλμπουμ να μοιάζουν ξεχωριστά. «Είναι καρότο, όχι μαστίγιο», λέει ο Kell.
Οι υπηρεσίες streaming μουσικής όπως το Spotify δεν δέχονται μόνο κριτική για τα ποσοστά δικαιωμάτων. Κάποιοι φίλοι της μουσικής ενοχλούνται επίσης από την εξάρτησή τους από αλγορίθμους που προσφέρουν ατελείωτες ροές με ελάχιστη ή καθόλου επαφή με μεμονωμένα έργα, ενώ άλλοι επικρίνουν την ολοένα πιο επιθετική προώθηση podcast από το Spotify.
«Είναι σχεδόν τρελό να πληρώνεις γι’ αυτό [αν σκεφτείς] πόσο πολύ διαφημίζεσαι και πόσο σε τραβάνε αλλού», λέει ο Kell.
«Όσο περισσότερο τα smartphones συγκέντρωναν λειτουργίες άλλων συσκευών, τόσο χειρότερα γίνονταν τα πράγματα για τους καταναλωτές», έγραψε πρόσφατα ο moderator του προαναφερθέντος Subreddit για digital audio players. «Ξαφνικά τα πάντα έγιναν συνδρομή και τίποτα δεν ανήκε σε κανέναν».
Υπάρχει κι ένας ακόμη λόγος που κάποιοι φίλοι της μουσικής νοσταλγούν συσκευές σαν το iPod, και δεν έχει να κάνει με τις τιμές ή τα επιχειρηματικά μοντέλα. Με τα smartphones να έχουν μπει τόσο βαθιά στη ζωή μας, συσκευές που κάνουν καλά ένα πράγμα και δεν μας αποσπούν με ατελείωτα feeds και ειδοποιήσεις μοιάζουν ξαφνικά με ανάσα φρεσκάδας. Είναι ο ίδιος λόγος που πολλοί ξαναανακαλύπτουν τις ψηφιακές κάμερες και στρέφονται σε minimalist phones και ebook readers.
Η ιδέα τέτοιων συσκευών μίας χρήσης είναι κάτι που ο Kell δηλώνει ότι τον εκφράζει. «Είναι ένα Kindle για μουσική», λέει για το Sleevenote. «Είναι 10.000 άλμπουμ, αλλά και μόνο ένα άλμπουμ τη φορά».
