Το Σύμπαν είναι τόσο αχανές, που δεν θα μπορέσουμε ποτέ να το δούμε ολόκληρο. Ωστόσο, μερικά από τα πιο μυστηριώδη αντικείμενά του βρίσκονται πολύ πιο κοντά μας, στη «γειτονιά» του ηλιακού μας συστήματος.
Ένα διαστημόπλοιο της NASA βρίσκεται αυτή την περίοδο καθ’ οδόν προς ένα τέτοιο αντικείμενο, με την αποστολή να αποκαλύψει έναν μακρινό αστεροειδή διαφορετικό από κάθε άλλον που έχουμε εξερευνήσει.
«Για πρώτη φορά στην ιστορία, εξερευνούμε έναν κόσμο που δεν αποτελείται από βράχο ή πάγο, αλλά από μέταλλο», ανακοινώνουν οι αστρονόμοι.
Στην πορεία του προς αυτό το μυστηριώδες σώμα, το σκάφος της NASA καταγράφει εντυπωσιακές εικόνες του Ηλιακού Συστήματος, ανάμεσά τους και αυτό το εντυπωσιακό timelapse του Κόκκινου Πλανήτη.
Στις 15 Μαΐου, το διαστημόπλοιο Psyche ολοκλήρωσε τη διέλευσή του από τον Άρη, περνώντας σε απόσταση μόλις 4.600 χιλιομέτρων από την επιφάνεια του πλανήτη και με ταχύτητα μεγαλύτερη από 19.848 χιλιόμετρα την ώρα.
Πέρα από το εντυπωσιακό timelapse και τις εικόνες του Άρη ως ένα λεπτό, νυχτερινό ημισέληνο, το σκάφος πέτυχε και δύο βασικούς στόχους.
Πρώτον, αυτή η «πρόβα τζενεράλε» για τον τελικό προορισμό του βοήθησε στην περαιτέρω βαθμονόμηση των αισθητήρων του, προσφέροντας καλύτερη εικόνα για το bow shock του Άρη, το οποίο εκτρέπει τα σωματίδια γύρω από τον πλανήτη, όπως ένα πλοίο που σκίζει τα κύματα.
Παράλληλα, κατέγραψε τον νότιο πολικό πάγο του Άρη, πλούσιο σε νερό-πάγο, ο οποίος εκτείνεται σε περίπου 700 χιλιόμετρα, καθώς και τον δίπλο δακτύλιο του κρατήρα Huygens.
Δεύτερον, το διαστημόπλοιο Psyche κέρδισε σημαντική επιτάχυνση χρησιμοποιώντας τον Άρη ως βαρυτική σφεντόνα.
«Έχουμε επιβεβαιώσει ότι ο Άρης έδωσε στο σκάφος ώθηση 1.000 μιλίων την ώρα και μετατόπισε το τροχιακό του επίπεδο κατά περίπου 1 μοίρα σε σχέση με τον Ήλιο», εξηγεί ο Don Han, επικεφαλής πλοήγησης της αποστολής Psyche στο Jet Propulsion Laboratory (JPL) της NASA.
Κάπως σαν να αντλείς βενζίνη από το αυτοκίνητο κάποιου άλλου, σε δυσθεώρητο μέγεθος, το Psyche αύξησε την ταχύτητά του χωρίς να χρησιμοποιήσει καθόλου από το προωθητικό ξένον, «κλέβοντας» μέρος από την τροχιακή ενέργεια του Άρη και μειώνοντας έτσι, σε απειροελάχιστο βαθμό, την ταχύτητα του ίδιου του πλανήτη.
«Αυτή η βαρυτική υποβοήθηση ετοιμαζόταν για χρόνια και η ομάδα πλοήγησης τα κατάφερε απόλυτα. Το Psyche πέρασε από τον Άρη ακριβώς στη διαδρομή που χρειαζόμασταν, ώστε να βρεθούμε σε τροχιά συνάντησης με τον αστεροειδή το καλοκαίρι του 2029», λέει ο Bob Mase, επικεφαλής του προγράμματος Psyche στο JPL.
«Το διαστημόπλοιο είναι σε εξαιρετική κατάσταση και είμαστε εντός προγράμματος για να ξαναρχίσουμε τη συνεχή ώθηση με το ηλιακό ηλεκτρικό σύστημα πρόωσης αυτό το φθινόπωρο».
Ο τελικός προορισμός του σκάφους είναι ο αστεροειδής Psyche, που πήρε το όνομά του από την ελληνική θεά της ψυχής και ανακαλύφθηκε από τον Ιταλό αστρονόμο Annibale de Gasparis το 1852.
Από τότε, οι αστρονόμοι έχουν διατυπώσει την υπόθεση ότι ο αστεροειδής Psyche, με το σχήμα πατάτας, μπορεί να είναι τα θραύσματα από τον σιδερένιο πυρήνα ενός πλανητοειδούς, του δομικού υλικού των πλανητών.
Σύμφωνα με αυτή την εικόνα, ο αστεροειδής μπορεί να είναι μερικώς «γυμνός», ίσως με εκτεθειμένο μεταλλικό πυρήνα, σαν τα γυμνά πλευρά ενός κουρελιασμένου ζόμπι από τα πρώτα χρόνια του Ηλιακού Συστήματος, όταν τα πρώιμα πλανητικά σώματα συγκρούονταν διαρκώς και διαλύονταν.
Γι’ αυτό και το Psyche βρίσκεται σε έναν ιδιότυπο «νεκροταφείο» πλανητικών σωμάτων, σε απόσταση τριπλάσια από αυτήν που έχει η Γη από τον Ήλιο, στη ζώνη των αστεροειδών που σχηματίζει το όριο ανάμεσα στα βραχώδη και τα αέρια σώματα μεταξύ Άρη και Δία.
Ο Psyche έχει μήκος περίπου 280 χιλιόμετρα στη μεγαλύτερη διάστασή του και το μέγεθός του αντιστοιχεί περίπου σε αυτό της Μασαχουσέτης, όμως η συνολική του σύσταση παραμένει αβέβαιη και αμφιλεγόμενη.
Ο κόσμος θα μάθει από τι αποτελείται γύρω στον Αύγουστο του 2029, όταν αποστολή με επικεφαλής τη NASA και τη συμμετοχή πολλών ιδρυμάτων, ανάμεσά τους το Arizona State University και το Caltech, αναμένεται να φτάσει στον αστεροειδή.
Το σκάφος αυτό, που εκτοξεύτηκε το 2023 με πύραυλο SpaceX Falcon Heavy, ονομάζεται επίσης Psyche και έχει μέγεθος περίπου όσο ένα γήπεδο τένις μονών. Το ηλιακά τροφοδοτούμενο διαστημόπλοιο διαθέτει επίσης μια σειρά από αισθητήρες.
Έχει πολυφασματικό απεικονιστή για να καταγράφει τον αστεροειδή σε διαφορετικά μήκη κύματος του φωτός, φασματόμετρο ακτίνων γάμμα και νετρονίων για να προσδιορίζει τη χημική σύσταση της επιφάνειάς του και μαγνητόμετρο για τη μέτρηση του υπολειμματικού μαγνητικού του πεδίου.
Επιπλέον, ένα σύστημα ραδιοεπικοινωνίας X-band θα βοηθήσει στον προσδιορισμό του βαρυτικού πεδίου του αστεροειδούς και της εσωτερικής του σύστασης.
Το σκάφος δοκιμάζει επίσης το εξελιγμένο σύστημα οπτικής επικοινωνίας στο βαθύ Διάστημα (DSOC), το οποίο στέλνει δεδομένα στη Γη, ανάμεσά τους και το πρώτο διαπλανητικό βίντεο με γάτα, χρησιμοποιώντας κοντινούς υπέρυθρους λέιζερ αντί για ραδιοκύματα.
«Οι ομάδες του απεικονιστή, του μαγνητόμετρου και του φασματόμετρου ακτίνων γάμμα και νετρονίων εργάστηκαν υπερωριακά για να αξιοποιήσουν πλήρως αυτή την πλανητική συνάντηση και όλα τα όργανα έδωσαν εξαιρετικά αποτελέσματα», λέει η Lindy Elkins-Tanton, κύρια ερευνήτρια της αποστολής Psyche και διευθύντρια του Berkeley Space Sciences Laboratory.
Το αν ο Psyche μοιάζει περισσότερο με έναν πλανητικό πυρήνα που έχει χτυπηθεί επανειλημμένα από αμέτρητες συγκρούσεις του παρελθόντος ή με ένα συνονθύλευμα από θραύσματα, όπως ο αστεροειδής Bennu, θα φανεί πριν από το τέλος της δεκαετίας.
Όπως καταλήγει η Elkins-Tanton: «Προς τον αστεροειδή Psyche!»
