Η Xona Space Systems άντλησε 170 εκατομμύρια δολάρια για να επιταχύνει την ανάπτυξη του Pulsar, ενός εμπορικού δικτύου πλοήγησης σε τροχιά χαμηλού ύψους. Το σύστημα σχεδιάστηκε ως εναλλακτική λύση στο GPS, το οποίο παραμένει ευάλωτο σε παρεμβολές και ηλεκτρονικές επιθέσεις.
Το GPS είναι παντού — στο κινητό σου, στα αεροπλάνα, στις τράπεζες, στα στρατιωτικά συστήματα. Σχεδιάστηκε πριν από πενήντα χρόνια και από τότε έχει γίνει η αόρατη υποδομή πάνω στην οποία στηρίζεται ένα μεγάλο μέρος της σύγχρονης ζωής. Το πρόβλημα είναι ότι τα σήματά του είναι αδύναμα, μη κρυπτογραφημένα και σχετικά εύκολο να παρεμποδιστούν — κάτι που γίνεται ολοένα πιο εμφανές σε περιοχές σύγκρουσης και σε κυβερνοεπιθέσεις υποδομών.
Η Xona Space Systems, μια startup της Καλιφόρνιας, στοιχηματίζει ότι ήρθε η ώρα για κάτι καλύτερο. Η εταιρεία ανακοίνωσε ότι άντλησε 170 εκατομμύρια δολάρια σε χρηματοδότηση Series C, με επικεφαλής επενδυτή την Mohari Ventures Natural Capital και συμμετοχή από funds όπως τα Craft Ventures, ICONIQ, Samsung Next και Hexagon. Τα κεφάλαια θα πάνε στην κατασκευή νέου εργοστασίου στο Burlingame της Καλιφόρνιας και στην επέκταση του δορυφορικού στόλου.
Το σύστημα που αναπτύσσει η Xona ονομάζεται Pulsar και λειτουργεί σε τροχιά χαμηλού ύψους, σε αντίθεση με τους δορυφόρους GPS που βρίσκονται πολύ ψηλότερα. Αυτό σημαίνει ότι τα σήματα φτάνουν στη Γη πιο δυνατά και με μεγαλύτερη ακρίβεια. Κρίσιμη επιλογή ήταν η μετάβαση από τη ζώνη C-band στη ζώνη L-band — τις συχνότητες δηλαδή που χρησιμοποιεί ήδη το GPS — ώστε το Pulsar να είναι συμβατό με τις υπάρχουσες συσκευές χωρίς να χρειάζεται νέο hardware. Χωρίς αυτή την απόφαση, η υιοθέτηση του συστήματος θα ήταν πολύ πιο δύσκολη.
Ο πρώτος δορυφόρος παραγωγής της Xona εκτοξεύτηκε τον Ιούνιο του 2025 και ήδη πάνω από δώδεκα εμπορικοί δέκτες λαμβάνουν τα σήματά του. Μέχρι το τέλος του χρόνου, η εταιρεία σχεδιάζει να εκτοξεύσει έξι ακόμη δορυφόρους μέσω rideshare πτήσης της SpaceX, με μεγαλύτερη επιτάχυνση αναπτύξεων να αναμένεται το 2027. Ο τελικός στόχος είναι ένα δίκτυο 258 δορυφόρων — το οποίο, σύμφωνα με την εταιρεία, μπορεί να κατασκευαστεί με το κόστος ενός μόνο δορυφόρου GPS.
Η αρχική εμπορική ζήτηση αναμένεται από τομείς που εξαρτώνται από ακριβή χρονισμό: τηλεπικοινωνίες, τράπεζες, data centers. Αυτοί μπορούν να αρχίσουν να χρησιμοποιούν το Pulsar ακόμα και με μικρό αριθμό δορυφόρων σε τροχιά. Παράλληλα, η Xona έχει ήδη εξασφαλίσει χρηματοδότηση από το αμερικανικό Space Force μέσω STRATFI — ένα πρόγραμμα που συνδυάζει 20 εκατομμύρια δολάρια κρατικής χρηματοδότησης με 30 εκατομμύρια ιδιωτικών κεφαλαίων — καθώς οι αμερικανικές ένοπλες δυνάμεις αναζητούν εναλλακτικές λύσεις πλοήγησης που δεν εξαρτώνται αποκλειστικά από το GPS.
Το ερώτημα δεν είναι πλέον αν το GPS χρειάζεται αντικατάσταση ή συμπλήρωση — αλλά ποιος θα το κάνει πρώτος και πώς. Η Xona δεν είναι η μόνη που κοιτάζει αυτό το κενό, αλλά είναι από τις λίγες που έχουν ήδη κάτι σε τροχιά. Αν το Pulsar αποδείξει ότι μπορεί να λειτουργεί αξιόπιστα σε μεγάλη κλίμακα, η επόμενη δεκαετία μπορεί να σηματοδοτήσει το τέλος της μονοπωλιακής κυριαρχίας του GPS στην παγκόσμια πλοήγηση.
