Άτομα με χρόνια πνευμονοπάθεια ανέπνευσαν καλύτερα μετά από δύο μήνες θεραπείας με γέλιο, σύμφωνα με τα αποτελέσματα μιας μικρής κλινικής δοκιμής. Τα ενθαρρυντικά ευρήματα ίσως οδηγήσουν σε περαιτέρω έρευνα για αυτή τη χαμηλού κόστους θεραπευτική επιλογή.
Στη χρόνια αποφρακτική πνευμονοπάθεια (ΧΑΠ) – μία από τις βασικές αιτίες αναπηρίας και θανάτου παγκοσμίως – ο αέρας δεν αποβάλλεται πλήρως κατά την εκπνοή, με αποτέλεσμα να παγιδεύεται «χρησιμοποιημένος» αέρας στους πνεύμονες. Τα εκατομμύρια των ανθρώπων που επηρεάζονται συχνά νιώθουν δύσπνοια, ακόμη και σε απλές καθημερινές δραστηριότητες.
Οι γιατροί αντιμετωπίζουν τη ΧΑΠ με φάρμακα όπως βρογχοδιασταλτικά και κορτικοστεροειδή, ενώ μπορεί επίσης να συστήσουν εξειδικευμένες ασκήσεις αναπνοής. Σε αυτές περιλαμβάνεται η αναπνοή με σφιγμένα χείλη, κατά την οποία οι ασθενείς εισπνέουν από τη μύτη και εκπνέουν αργά από τα χείλη, δημιουργώντας μια ήπια αύξηση της πίεσης που βοηθά να αποβληθεί μέρος του αέρα που έχει παγιδευτεί στους πνεύμονες. Ωστόσο, πολλοί άνθρωποι με ΧΑΠ συνεχίζουν με τον χρόνο να εξαρτώνται ολοένα και περισσότερο από άλλους για τη φροντίδα τους, γεγονός που μειώνει την ποιότητα ζωής τους.
Η αργή αναπνοή μπορεί να ηρεμήσει το μυαλό χωρίς ανάγκη για mindfulness
Η Goncagul Aldan, πρώην μέλος της Faculty of Nursing του Hacettepe University στην Άγκυρα της Τουρκίας, είχε δει έρευνες που έδειχναν ότι η θεραπεία με γέλιο είναι πολλά υποσχόμενη σε άτομα με διαβήτη, νεφρική ανεπάρκεια και καρκίνο και θεώρησε ότι ίσως να βοηθούσε και όσους έχουν ΧΑΠ – τόσο σωματικά όσο και ψυχικά.
Για να το διαπιστώσει, εκείνη και οι συνεργάτες της στρατολόγησαν 63 άτομα που ήδη λάμβαναν θεραπεία για ΧΑΠ στο Ankara Bilkent City Hospital και τα χώρισαν σε τρεις ομάδες των 21. Στη randomised controlled trial, όλοι οι συμμετέχοντες συνέχισαν τη φαρμακευτική αγωγή τους, αλλά σε μία ομάδα έγιναν επιπλέον ασκήσεις αναπνοής με σφιγμένα χείλη, ενώ σε μια άλλη εφαρμόστηκε θεραπεία με γέλιο. Οι συμμετέχοντες της τρίτης, ομάδας ελέγχου, δεν έκαναν τίποτα από τα δύο.
Η θεραπεία με γέλιο είναι ένα καθιερωμένο πρόγραμμα που διαφέρει από την απλή αντίδραση σε κάτι αστείο. Περιλαμβάνει παιγνιώδεις ασκήσεις, όπως μίμηση της εκκίνησης μιας μοτοσικλέτας ή του βρυχηθμού ενός λιονταριού, ρυθμικό χειροκρότημα με φωνητικούς ήχους και χαλάρωση με ήρεμη αναπνοή και χαμόγελο. Οι συμμετέχοντες εκπαιδεύτηκαν από θεραπευτές γέλιου σε δια ζώσης συνεδρίες και στη συνέχεια κλήθηκαν να εφαρμόζουν τις τεχνικές μόνοι τους για 30 λεπτά, τρεις φορές την εβδομάδα.
Μετά από οκτώ εβδομάδες, οι συμμετέχοντες στις ομάδες της θεραπείας με γέλιο και της αναπνοής με σφιγμένα χείλη είχαν λιγότερη δυσκολία στην αναπνοή και καλύτερη συνολική υγεία σε σχέση με όσους ανήκαν στην ομάδα ελέγχου, λέει η Aldan. Τα οφέλη αυτά παρέμειναν και έναν μήνα μετά το τέλος της δοκιμής. Παρ’ όλα αυτά, οι θεραπείες δεν άλλαξαν το πόση καθημερινή βοήθεια χρειάζονταν οι συμμετέχοντες από τους φροντιστές τους. Η Aldan και οι συνεργάτες της δεν συνέκριναν άμεσα τα αποτελέσματα της αναπνοής με σφιγμένα χείλη και της θεραπείας με γέλιο. Τα αποτελέσματα παρουσιάζονται σήμερα στο συνέδριο της European Respiratory Society (ERS) στη Βαρκελώνη της Ισπανίας.
Παρότι περισσότερη έρευνα θα μπορούσε να αποσαφηνίσει ακριβώς πώς βοηθά η θεραπεία με γέλιο, η Aldan εκτιμά ότι ίσως γυμνάζει τους αναπνευστικούς μύες, διευκολύνει τη βαθύτερη εκπνοή, βελτιώνει τη λεμφική ροή και ενεργοποιεί την απελευθέρωση ενδορφινών, ενώ ταυτόχρονα μειώνει τα επίπεδα των ορμονών του στρες.
«Αυτή η δομημένη προσέγγιση μπορεί να βοηθήσει στην ήπια αποβολή του αέρα και να μειώσει την παγίδευσή του χωρίς να επιβαρύνει το αναπνευστικό σύστημα», λέει. «Σε ψυχολογικό επίπεδο, μπορεί επίσης να προσφέρει έναν ασφαλή, ευχάριστο τρόπο για να μειωθεί το άγχος και να υποστηριχθεί η συναισθηματική ευεξία».
Δομημένες παρεμβάσεις που ενθαρρύνουν το γέλιο, είτε πρόκειται για laughter yoga είτε για επισκέψεις κλόουν, μπορεί να έχουν οφέλη για την υγεία.
Ωστόσο, η θεραπεία με γέλιο διαφέρει από το έντονο ή μη καθοδηγούμενο γέλιο – όπως η αντίδραση σε ένα αστείο βίντεο στα social media – το οποίο μπορεί να προκαλέσει ανεπιθύμητες επιδράσεις, όπως οξεία κατάρρευση των αεραγωγών ή καταπόνηση, λέει η Aldan. «Η θεραπεία με γέλιο δεν είναι απλώς “γέλιο” – είναι ένα δομημένο πρωτόκολλο που ενσωματώνει φυσικά ασκήσεις βαθιάς αναπνοής και ρυθμικά ζεστάματα για να προετοιμάσει τους πνεύμονες και το σώμα για το γέλιο».
«Πρόκειται για μια μικρή αλλά καλά σχεδιασμένη μελέτη», λέει ο Marc Miravitlles από το Vall d’Hebron University Hospital στη Βαρκελώνη της Ισπανίας, ο οποίος δεν συμμετείχε στην έρευνα. «Τα αποτελέσματα – ότι οι ασθενείς μπορούν να αναπνέουν πιο εύκολα και να νιώθουν γενικά καλύτερα – είναι ενθαρρυντικά. Η θεραπεία με γέλιο είναι απλή και χαμηλού κόστους, κάτι που σημαίνει ότι θα μπορούσε να χρησιμοποιηθεί από οποιονδήποτε, οπουδήποτε στον κόσμο. Ανυπομονούμε για περαιτέρω έρευνα σε αυτόν τον τομέα».
Η ομάδα ελπίζει να επεκτείνει το έργο της με διεθνείς συνεργάτες.
Το παρόν κείμενο δημιουργήθηκε με τη χρήση τεχνητής νοημοσύνης.
