Το Μάουι στη Χαβάη βίωσε το 2023 μερικές από τις πιο καταστροφικές πυρκαγιές στην ιστορία των ΗΠΑ. Με φόντο τις ανησυχίες για επιδημία PTSD, θαλαμίσκοι επίπλευσης μεταφέρονται στο νησί για να βοηθήσουν στην αποκατάσταση της ψυχικής υγείας των κατοίκων.
Της Caroline Williams
Ένα κοντέινερ μεταφοράς που φιλοξενεί τρεις φορητούς θαλαμίσκους επίπλευσης βρίσκεται καθ’ οδόν προς το Μάουι της Χαβάης, με στόχο να αντιμετωπιστεί η κρίση ψυχικής υγείας που προκάλεσε μία από τις πιο φονικές πυρκαγιές στην ιστορία των ΗΠΑ. Αν και συναντώνται κυρίως σε πολυτελή σπα, οι θαλαμίσκοι επίπλευσης έχουν δείξει ότι μπορούν να βοηθήσουν στην αντιμετώπιση του άγχους και της διαταραχής μετατραυματικού στρες, γνωστής ως PTSD. Αν η εφαρμογή τους αποδειχθεί επιτυχής, ολόκληροι στόλοι από τέτοιους θαλαμίσκους θα μπορούσαν να σταλούν σε ζώνες καταστροφής σε όλο τον κόσμο.
Τον Αύγουστο του 2023 ξέσπασαν στο Μάουι μια σειρά από πυρκαγιές, με τη χειρότερη να προκαλεί τον θάνατο 102 ανθρώπων και να καταστρέφει χιλιάδες σπίτια και επιχειρήσεις. Στα χρόνια που ακολούθησαν, ο κίνδυνος κατάθλιψης και άγχους αυξήθηκε κατά περισσότερο από το μισό, ενώ υπάρχουν φόβοι για μια εξελισσόμενη επιδημία PTSD.
«Η MDMA παρουσιάστηκε ως μια πολλά υποσχόμενη θεραπεία για το PTSD — τι πήγε στραβά;»
«Το Μάουι δεν διαθέτει την υποδομή για να αντιμετωπίσει μια κρίση ψυχικής υγείας αυτής της έκτασης», λέει ο Justin Feinstein, κλινικός νευροψυχολόγος που ίδρυσε τη μη κερδοσκοπική οργάνωση Float Research Collective. «Οι άνθρωποι αυτοθεραπεύονται. Υπάρχει μεγάλη κατανάλωση αλκοόλ, αύξηση στις αυτοκτονίες και στο PTSD».
Στις 2 Μαΐου, ο Feinstein ανακοίνωσε στο Embodied Minds Summit στο Λος Άντζελες ότι οι μονάδες επίπλευσης θα είναι διαθέσιμες για δωρεάν συνεδρίες σε διασώστες και επιζώντες των πυρκαγιών του 2023, ενώ παράλληλα θα χρησιμοποιηθούν για τη συλλογή μακροχρόνιων δεδομένων σχετικά με την επίπλευση ως θεραπεία ψυχικής υγείας.
Η θεραπεία επίπλευσης, γνωστή και ως Float-REST (reduced environmental stimulation therapy), περιλαμβάνει την παραμονή σε ρηχή δεξαμενή με αρκετά διαλυμένα άλατα Epsom ώστε να στηρίζεται το σώμα χωρίς κόπο. Το νερό στη δεξαμενή και ο αέρας πάνω από αυτό διατηρούνται στη θερμοκρασία του σώματος και, με ωτοασπίδες για τη μείωση του θορύβου και σβηστά τα φώτα, ο εγκέφαλος αποκόπτεται από κάθε εξωτερική αισθητηριακή διέγερση.
Οι θαλαμίσκοι εφευρέθηκαν τη δεκαετία του 1950 από νευροεπιστήμονες, προκειμένου να απαντηθεί το ερώτημα αν ο εγκέφαλος θα «έσβηνε» χωρίς αυτή τη διέγερση. Η απάντηση ήταν όχι — οι άνθρωποι παρέμεναν σε εγρήγορση, αλλά ανέφεραν αίσθηση βαθιάς χαλάρωσης.
Ο Feinstein έχει αφιερώσει στη συνέχεια περισσότερα από δέκα χρόνια στην έρευνα για τις ψυχικές και σωματικές επιδράσεις της θεραπείας. Το έργο του δείχνει ότι μειώνει σημαντικά το άγχος σε υγιείς εθελοντές, αλλά και σε ανθρώπους με αγχώδη διαταραχή και άλλες ψυχικές παθήσεις, όπως η κατάθλιψη και το PTSD. Σύμφωνα με τον ίδιο, το αποτέλεσμα είναι περίπου ισοδύναμο με τη λήψη βενζοδιαζεπινών, μιας κατηγορίας ηρεμιστικών.
Αν και οι ακριβείς μηχανισμοί παραμένουν ασαφείς, θεωρείται ότι η επίπλευση λειτουργεί αφαιρώντας τα εξωτερικά αισθητηριακά ερεθίσματα και περιορίζοντας την κίνηση, επιτρέποντας στο σώμα και τον εγκέφαλο να περάσουν σε κατάσταση χαλάρωσης. Μελέτες έχουν δείξει ότι μέσα σε λίγα λεπτά επιβραδύνονται η αναπνοή και οι καρδιακοί παλμοί, ενώ μειώνεται η αρτηριακή πίεση και η εγκεφαλική δραστηριότητα μετατοπίζεται από τις σκέψεις που στρέφονται στον εαυτό και τη συναισθηματική επεξεργασία προς μια αναζωογονητική, παρόμοια με τον ύπνο κατάσταση.
Σε ανθρώπους με τραυματική εγκεφαλική βλάβη, η χορήγηση του ψυχεδελικού φαρμάκου ιμπογκαΐνη φαίνεται να επιβραδύνει τα εγκεφαλικά κύματα, κάτι που ίσως εξηγεί γιατί βοηθά στη θεραπεία του PTSD.
Ο Feinstein, που ζει στο Μάουι από το 2020, έχει συνεργαστεί με τη βρετανική εταιρεία Floataway για τον σχεδιασμό αρθρωτών pods επίπλευσης χαμηλότερου κόστους, τα οποία, σε αντίθεση με τους συνηθισμένους θαλαμίσκους, μπορούν να συναρμολογηθούν οπουδήποτε μέσα σε λίγες ημέρες. Το Maui Calm Project θα μεταφέρει τους θαλαμίσκους στην περιοχή και αναμένεται να ξεκινήσει τη συλλογή δεδομένων το καλοκαίρι. Αν το εγχείρημα πετύχει, στόχος είναι να δημιουργηθεί ένας στόλος από φορητούς θαλαμίσκους που θα μπορεί να στέλνεται σε ζώνες καταστροφής, ώστε να συμβάλλει στην πρόληψη του PTSD.
Η Sarah Garfinkel από το University College London, που έχει μελετήσει τη σωματική βάση του PTSD, λέει ότι η έμφαση στην ηρεμία του σώματος αποτελεί μια αναγκαία αλλαγή στον τρόπο με τον οποίο αντιμετωπίζεται η διαταραχή. «Βασικό χαρακτηριστικό του PTSD είναι η υπερδιέγερση, η οποία συνοδεύεται από αυξημένη αντιδραστικότητα των σωματικών αποκρίσεων», λέει. «Η επίπλευση φαίνεται πως μπορεί να δημιουργήσει ένα αίσθημα εσωτερικής ασφάλειας, κάτι που αποτελεί σημαντική μετατόπιση στην κατανόηση και τη θεραπεία του PTSD. Είμαι πραγματικά ενθουσιασμένη με αυτή την εργασία».
Αν χρειάζεστε στήριξη, UK Samaritans: 116123 (samaritans.org). US Suicide & Crisis Lifeline: 988 (988lifeline.org). Επισκεφθείτε το bit.ly/SuicideHelplines για υπηρεσίες σε άλλες χώρες.