Γενικά γνωρίζουμε ότι η σωματική δραστηριότητα βοηθά την υγεία μας και ότι ένας απλός τρόπος να το πετύχουμε είναι να κάνουμε έναν συγκεκριμένο αριθμό βημάτων κάθε μέρα.
Δεν είναι όμως πάντα ξεκάθαρο ποιοι συνδυασμοί χρόνου, απόστασης και ρυθμού είναι οι πιο αποτελεσματικοί για να φτάσουμε σε αυτόν τον στόχο.
Η δυνατότητα για έναν καθημερινό περίπατο δεν είναι ίδια για όλους, είτε λόγω πίεσης στο πρόγραμμα, είτε λόγω προβλημάτων υγείας, είτε εξαιτίας άλλων συνθηκών.
Για ορισμένους ανθρώπους, ειδικά, η γνώση των πιο αποτελεσματικών τρόπων για να βελτιώσουν την υγεία τους μπορεί να αποδειχθεί ιδιαίτερα χρήσιμη.
Σε νέα μελέτη που δημοσιεύτηκε στο British Journal of Sports Medicine, ερευνητές με επικεφαλής ομάδα από το University of Sydney ανέλυσαν στοιχεία από περισσότερους από 64.000 ανθρώπους μέσης ηλικίας σε μεγάλη βάση δεδομένων υγείας, παρακολουθώντας τους για μέσο όρο οκτώ ετών.
Οι μετρήσεις των βημάτων και η ένταση του περπατήματος αντιπαρατέθηκαν με τους θανάτους και την αιτία θανάτου σε όλη τη διάρκεια της μελέτης, ώστε να εντοπιστούν οι σχέσεις ανάμεσα στις συνήθειες άσκησης και τα αποτελέσματα για την υγεία σε βάθος χρόνου.
Το βασικό συμπέρασμα είναι ότι οι άνθρωποι δεν χρειάζεται να φτάνουν τα 10.000 βήματα την ημέρα για να δουν οφέλη από το περπάτημα.
«Αυτός ο πολύ συχνά αναφερόμενος στόχος βημάτων προήλθε στην πραγματικότητα από μια ιαπωνική καμπάνια βηματομέτρου της δεκαετίας του 1960 και όχι από στοιχεία», λέει ο επιστήμονας συμπεριφοράς Nicholas Koemel από το Monash University.
«Το σημαντικό μήνυμα είναι ότι κάθε βήμα μετράει και ότι έχει σημασία και ο τρόπος που κάνετε αυτά τα βήματα».
Οι ερευνητές διαπίστωσαν ότι διάφοροι συνδυασμοί αριθμού βημάτων και έντασης συνδέονταν με χαμηλότερο κίνδυνο θνησιμότητας.
«Οι περισσότερες προηγούμενες μελέτες για τα βήματα εστίασαν στην ένταση και την ποσότητα ξεχωριστά, με αποτέλεσμα να υπάρχουν λίγα στοιχεία για να κατανοηθεί η κοινή σχέση μεταξύ όγκου και έντασης των συνολικών ημερήσιων βημάτων», γράφουν οι ερευνητές στην εργασία τους.
«Η μελέτη μας, χρησιμοποιώντας μια μεγάλη προοπτική κοόρτη σε συνδυασμό με έναν προηγμένο αλγόριθμο επιταχυνσιομετρίας για την αναγνώριση βημάτων, εξέτασε διαφορετικές στρατηγικές με βάση τα βήματα που σχετίζονται με τον κίνδυνο θνησιμότητας από κάθε αιτία (ACM) και θνησιμότητας από καρδιαγγειακή νόσο (CVD)».
Για την ανάλυση, οι συμμετέχοντες χωρίστηκαν σε τέσσερις ομάδες: όσοι έκαναν κάτω από 5.000 βήματα την ημέρα, όσοι έκαναν 5.000–7.500 βήματα την ημέρα, όσοι έκαναν 7.500–10.000 βήματα την ημέρα και όσοι έκαναν περισσότερα από 10.000 βήματα την ημέρα.
Από τα δεδομένα προέκυψαν ορισμένα ενδιαφέροντα μοτίβα.
Για παράδειγμα, καταγράφηκε παρόμοια και σημαντική μείωση του κινδύνου θνησιμότητας τόσο για όσους περπατούσαν λιγότερα από 5.000 βήματα την ημέρα αλλά με γρήγορο ρυθμό (περίπου 80 βήματα το λεπτό), όσο και για όσους έκαναν 5.000–7.500 βήματα την ημέρα αλλά πιο αργά (περίπου 60 βήματα το λεπτό).
Με άλλα λόγια, αν δεν έχετε χρόνο να συγκεντρώσετε 7.500 βήματα όπως θα θέλατε, δοκιμάστε να περπατήσετε με μεγαλύτερη ένταση — μπορεί να έχει τα ίδια οφέλη για την υγεία. Αν δεν μπορείτε να περπατήσετε γρήγορα, δείτε αν μπορείτε να αυξήσετε τον αριθμό των βημάτων σας.
Οι ερευνητές διαπίστωσαν επίσης ότι μια κορυφαία διάρκεια 30 λεπτών με ρυθμό περίπου 90–100 βημάτων το λεπτό — με βάση τον μέσο όρο των 30 30λέπτων με τον υψηλότερο ρυθμό μέσα στην ημέρα — αποτελούσε ένα είδος ιδανικού σημείου και θα μπορούσε να είναι χρήσιμος στόχος για την υγεία.
Αν αφήσει κανείς στην άκρη τον ρυθμό, τα 7.500–10.000 βήματα την ημέρα συνδέθηκαν με τον χαμηλότερο κίνδυνο θνησιμότητας.
«Τα ευρήματά μας συμβάλλουν στο επιστημονικό υπόβαθρο για προσεγγίσεις με βάση τα βήματα, που στοχεύουν τόσο στον ημερήσιο αριθμό βημάτων όσο και στην έντασή τους για τη μείωση του κινδύνου, και μπορεί να βοηθήσουν στον σχεδιασμό παρεμβάσεων με βάση τα βήματα για μεσήλικες και μεγαλύτερους ενήλικες, ιδιαίτερα για άτομα που αντιμετωπίζουν εμπόδια στην αύξηση του καθημερινού αριθμού βημάτων ή της έντασης του περπατήματος», γράφουν οι ερευνητές.
Ο παρατηρητικός χαρακτήρας της μελέτης σημαίνει ότι δεν μπορεί να αποδειχθεί αιτία και αποτέλεσμα — οι ερευνητές απλώς παρατήρησαν τι συνέβαινε, αντί να δοκιμάσουν διαφορετικά σενάρια μεταξύ τους. Η δραστηριότητα με βήματα καταγράφηκε μόνο για ένα μέρος της περιόδου της μελέτης και μπορεί να άλλαξε με τον χρόνο.
Παρότι λήφθηκαν υπόψη πολλοί παράγοντες στα δεδομένα, όπως η διατροφή και η ηλικία, ενδέχεται να υπήρξαν και άλλες «κρυφές» επιδράσεις που επηρέασαν τόσο τον αριθμό των βημάτων όσο και τον κίνδυνο θνησιμότητας, όπως η ασθένεια ή η κοινωνική απομόνωση.
Σχετικό: Ένας παράγοντας στο περπάτημα μπορεί να βελτιώσει την υγεία της καρδιάς περισσότερο από τον αριθμό των βημάτων σας
Παρά αυτούς τους περιορισμούς, η μακρά διάρκεια της μελέτης και ο μεγάλος αριθμός συμμετεχόντων την καθιστούν χρήσιμο σημείο αναφοράς για μελλοντικές οδηγίες υγείας — και φαίνεται πιθανό ότι ένας απλός καθημερινός αριθμός βημάτων δεν είναι το μόνο που μετρά.
«Η μελέτη μας υπερβαίνει τις προσεγγίσεις μεμονωμένων μετρήσεων (π.χ. εστίαση αποκλειστικά στον ημερήσιο αριθμό βημάτων) για να εξετάσει συνδυασμούς διαφορετικών διαστάσεων των βημάτων σε σχέση με τον κίνδυνο θνησιμότητας, συμβάλλοντας σε μελλοντικές κατευθυντήριες γραμμές δημόσιας υγείας και κλινικές οδηγίες που σχετίζονται με τα βήματα», γράφουν οι ερευνητές.
Η έρευνα δημοσιεύτηκε στο British Journal of Sports Medicine.
Το παρόν κείμενο δημιουργήθηκε με τη χρήση τεχνητής νοημοσύνης.
