Χιλιάδες Αμερικανοί κάνουν ενέσεις με πεπτίδια — μικρές αλυσίδες αμινοξέων που υπόσχονται ανάρρωση, ενέργεια και μακροζωία — χωρίς να έχουν εγκριθεί για ανθρώπινη χρήση. Ανάμεσα σε γιατρούς που τα συνταγογραφούν, επιστήμονες που τα ερευνούν και biohackers που τα παραγγέλνουν από γκρίζες αγορές, αναδύεται μια σύγκρουση για το ποιος αποφασίζει τι είναι ασφαλές να βάλεις στο σώμα σου.
Πριν από περίπου μια δεκαετία, ένας γιατρός στο Τσάρλεστον της Νότιας Καρολίνας άρχισε να συνταγογραφεί πεπτίδια σε αθλητές CrossFit που ήθελαν να βελτιώσουν την απόδοσή τους χωρίς στεροειδή. Σήμερα, ο Craig Koniver έχει χίλιους ασθενείς, έξι χιλιάδες σε λίστα αναμονής και μια ετήσια συνδρομή που φτάνει τις δεκαπέντε χιλιάδες δολάρια. Η εκτόξευσή του ήρθε μετά από μια εμφάνιση στο podcast του νευροεπιστήμονα Andrew Huberman, όπου είπε ότι «σχεδόν ο καθένας» μπορεί να ωφεληθεί από πεπτίδια. Τον επόμενο μήνα, οκτακόσιοι νέοι ασθενείς ζήτησαν ραντεβού.
Τα πεπτίδια είναι μικρές αλυσίδες αμινοξέων που λειτουργούν ως σηματοδοτικά μόρια στο σώμα. Ο ανθρώπινος οργανισμός παράγει χιλιάδες από αυτά, και αρκετά έχουν ήδη γίνει εγκεκριμένα φάρμακα — η ινσουλίνη είναι πεπτίδιο, όπως και τα GLP-1 που βρίσκονται στη βάση των φαρμάκων για την παχυσαρκία. Αυτό που τροφοδοτεί τη σημερινή μόδα, όμως, είναι κυρίως μη εγκεκριμένες ουσίες που κυκλοφορούν σε γκρίζες αγορές, παραγγέλνονται online και ενίοτε αγοράζονται με bitcoin από ανώνυμους προμηθευτές.
Το πιο διάσημο από αυτά είναι το BPC-157, ένα μόριο που ανακαλύφθηκε σε γαστρικό υγρό ανθρώπου και έχει δείξει εντυπωσιακά αποτελέσματα σε κύτταρα και ζώα — επούλωση τενόντων, προστασία οργάνων, νευροαναγέννηση. Ο Joe Rogan ισχυρίστηκε ότι θεράπευσε τενοντίτιδα αγκώνα σε δύο εβδομάδες. Ωστόσο, σε τρεις δεκαετίες από την ανακάλυψή του, δεν έχει δημοσιευτεί ούτε μία ελεγχόμενη κλινική δοκιμή σε ανθρώπους. Η FDA το έχει βάλει σε λίστα απαγορευμένων συνθέσεων, επικαλούμενη κινδύνους όπως ανοσολογικές αντιδράσεις και πιθανή επιτάχυνση καρκινικής ανάπτυξης μέσω αγγειογένεσης. Ο Koniver αντέδρασε παραγγέλνοντας μια παραλλαγή που διαφέρει κατά ένα μόνο αμινοξύ.
Η επιστημονική κοινότητα είναι διχασμένη. Ο Pinchas Cohen, κοσμήτορας της σχολής γεροντολογίας στο USC και ένας από τους πρωτοπόρους της έρευνας πεπτιδίων, μιλά για «επανάσταση στην επιστήμη» και νέα εποχή ανακάλυψης φαρμάκων. Ταυτόχρονα, προειδοποιεί ότι «η ιστορία των συντομεύσεων δεν είναι ευτυχής» και ότι κανείς δεν πρέπει να τα παίρνει πριν ολοκληρωθούν οι δοκιμές. Ανεξάρτητοι βιολόγοι επισημαίνουν ότι το BPC-157 διεγείρει την παραγωγή νιτρικού οξειδίου και αγγειογένεση — διαδικασίες που μπορεί να είναι ευεργετικές ή επικίνδυνες ανάλογα με το πλαίσιο. Χωρίς ανθρώπινες δοκιμές, είναι αδύνατο να ξέρουμε.
Αυτό που κάνει την κατάσταση ακόμα πιο σύνθετη είναι το πολιτικό κλίμα. Ο Robert F. Kennedy Jr., επικεφαλής του αμερικανικού υπουργείου Υγείας, έχει δηλώσει ότι ο ίδιος έχει πάρει πεπτίδια και ότι η FDA θα σταματήσει να τα περιορίζει. Σε ένα περιβάλλον όπου η «ιατρική ελευθερία» έχει γίνει πολιτικό σύνθημα, οι γκρίζες αγορές ανθίζουν: οι εισαγωγές πεπτιδίων από την Κίνα σχεδόν διπλασιάστηκαν πέρυσι. Εργαστηριακές αναλύσεις δειγμάτων που αγοράστηκαν online αποκάλυψαν μόλυβδο, ενδοτοξίνες και δόσεις κατά πολύ χαμηλότερες από τις αναγραφόμενες. Σε ένα φεστιβάλ biohacking στο Λας Βέγκας, δύο γυναίκες κατέληξαν διασωληνωμένες μετά από ενέσεις πεπτιδίων σε εκθεσιακό περίπτερο.
Το ερώτημα που μένει ανοιχτό δεν είναι μόνο αν τα πεπτίδια λειτουργούν. Είναι ποιος αποφασίζει τι σημαίνει «λειτουργεί» — και με ποιο κόστος για όσους δεν έχουν την πληροφορία, τα χρήματα ή την τύχη να επιλέξουν σωστά.
