Πριν από 100 χρόνια, στις 16 Μαρτίου 1926, ο Robert Goddard εκτόξευσε τον πρώτο πύραυλο υγρού καυσίμου στην ιστορία. Η πτήση διήρκεσε μόλις 2,5 δευτερόλεπτα και ανέβηκε 12 μέτρα — αλλά άνοιξε τον δρόμο για κάθε τι που πέταξε στο διάστημα έκτοτε. Πίσω από αυτή την επανάσταση κρύβεται και μια γυναίκα που η ιστορία σχεδόν ξέχασε.
Υπάρχουν στιγμές στην ιστορία που φαίνονται ασήμαντες τη στιγμή που συμβαίνουν. Μια παγωμένη μέρα του Μαρτίου στο Auburn της Μασαχουσέτης, ένας πύραυλος που ανεβαίνει 41 πόδια και πέφτει πίσω στη γη σε λιγότερο από τρία δευτερόλεπτα. Κανένα πλήθος, καμία κάλυψη από τον Τύπο, κανένα ιστορικό φανφάρε. Κι όμως, αυτή η ταπεινή εκτόξευση του Robert Goddard στις 16 Μαρτίου 1926 είναι ίσως η πιο σημαντική στιγμή στην ιστορία της διαστημικής εξερεύνησης — γιατί απέδειξε ότι ένας πύραυλος υγρού καυσίμου μπορεί να πετάξει και να ελεγχθεί.
Ο Goddard μεγάλωσε στο Worcester της Μασαχουσέτης διαβάζοντας H.G. Wells και Jules Verne, και σε ηλικία 17 ετών — σύμφωνα με τη δική του αφήγηση — είχε μια οραματική εμπειρία πάνω σε μια κερασιά που τον ακολούθησε για όλη του τη ζωή. Σπούδασε στο Clark University, όπου έκανε τα πρώτα του πειράματα με πυρίτιδα από το 1915, και σταδιακά στράφηκε στα υγρά καύσιμα — μια τεχνολογία που τότε ακουγόταν σαν επιστημονική φαντασία. Η ιδέα του να χρησιμοποιεί υγρό οξυγόνο για να ψύχει τον θάλαμο καύσης ενώ αυτό εξέρχεται από τη δεξαμενή καυσίμου είναι μια αρχή που χρησιμοποιείται ακόμα σήμερα σε σύγχρονους πυραύλους.
Η πορεία του δεν ήταν εύκολη. Χρηματοδότηση ήταν σπάνια, υλικά ακατάλληλα, και η κοινή γνώμη συχνά εχθρική. Οι New York Times τον χλεύασαν σε editorial του 1920, αμφισβητώντας αν ένας πύραυλος μπορεί να λειτουργήσει στο κενό του διαστήματος — μια διόρθωση που η εφημερίδα δημοσίευσε μόλις το 1969, κατά τη διάρκεια του Apollo 11. Ο Goddard εργαζόταν σε ένα μικρό εργαστήριο με ελάχιστους βοηθούς, κάνοντας ο ίδιος σχεδόν τα πάντα. Αργότερα μετακόμισε στο Roswell του Νέου Μεξικού — τότε αραιοκατοικημένο — για να έχει χώρο για εκτοξεύσεις, με χρηματοδότηση από τον αεροπόρο Charles Lindbergh και την οικογένεια Guggenheim. Πέθανε από καρκίνο του λάρυγγα το 1945, δώδεκα χρόνια πριν ο Sputnik φτάσει στο διάστημα — πάνω σε πύραυλο υγρού καυσίμου.
Αλλά η ιστορία του Goddard δεν είναι μόνο δική του. Η γυναίκα του, Esther, ήταν αναπόσπαστο κομμάτι κάθε βήματος: κρατούσε τα αρχεία, φωτογράφιζε τα πειράματα, έραβε τα αλεξίπτωτα που χρησιμοποιούσε στις εκτοξεύσεις, και έσβηνε κυριολεκτικά τις φωτιές που άναβαν οι πύραυλοι στη γύρω βλάστηση. Ήταν η μόνη που μπορούσε να διαβάσει τα χειρόγραφά του. Μετά τον θάνατό του, η Esther αφιέρωσε δεκαετίες στη διαφύλαξη της κληρονομιάς του — κατέθεσε 131 από τα 214 συνολικά διπλώματα ευρεσιτεχνίας του, δώρισε δεκάδες αντικείμενα στο Smithsonian και οργάνωσε το αρχείο του σε μια εποχή που η προσοχή είχε στραφεί στους Γερμανούς επιστήμονες που ήρθαν στις ΗΠΑ μετά τον Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο.
Εκατό χρόνια μετά εκείνη τη δίλεπτη πτήση στο Auburn, η κληρονομιά του Goddard είναι παντού: στο Goddard Space Flight Center της NASA, στις αρχές σχεδιασμού κάθε σύγχρονου πυραύλου, και στο γεγονός ότι ο Buzz Aldrin πήρε μαζί του στη Σελήνη μια αυτοβιογραφία του. Το ερώτημα που μένει ανοιχτό είναι πόσες ακόμα Esther Goddard κρύβονται στις σελίδες της ιστορίας, περιμένοντας να αναγνωριστούν.
