Ο Tim Friede εκτίθεται εκούσια σε δηλητηριώδη δαγκώματα φιδιών εδώ και 25 χρόνια, με στόχο να αναπτύξει ένα καθολικό αντίδοτο. Η επιστήμη τον αγνόησε για δεκαετίες — μέχρι που τα αποτελέσματα δημοσιεύτηκαν στο Cell Press και άνοιξαν νέους δρόμους για τα 5 εκατομμύρια θύματα δαγκωμάτων κάθε χρόνο.
Ήταν 12 Σεπτεμβρίου 2001, λίγο μετά τα μεσάνυχτα, όταν ο Tim Friede κατέρρευσε στο πάτωμα του σπιτιού του. Είχε δεχτεί δύο δαγκώματα κόμπρας μέσα σε μία ώρα — η δεύτερη δόση βρήκε το ανοσοποιητικό του αδειανό, με όλα τα αντισώματα δεσμευμένα από την πρώτη. Τέσσερις μέρες κώμα στη ΜΕΘ, αντίδοτο από το τοπικό ζωολογικό κήπο, και μια ερώτηση από τους γιατρούς που τον στοίχειωσε: «Ήταν απόπειρα αυτοκτονίας;» Δεν ήταν. Ήταν επιστήμη — έστω και χωρίς εργαστήριο, χωρίς χρηματοδότηση, χωρίς κανένα να τον παίρνει στα σοβαρά.
Ο Friede ξεκίνησε να εγχέει στον εαυτό του φαρμάκι φιδιών το 2001, παρακινημένος από έναν αριθμό που τον ενοχλούσε: 5 εκατομμύρια δαγκώματα ετησίως, 138.000 θάνατοι, 400.000 ακρωτηριασμοί και μόνιμες αναπηρίες. Το υπάρχον αντίδοτο, που εφευρέθηκε πριν από 125 χρόνια από τον Albert Calmette, παράγεται ακόμα με τον ίδιο τρόπο: εγχύσεις φαρμακιού σε άλογα και συλλογή των αντισωμάτων τους. Το πρόβλημα είναι διπλό — ο κίνδυνος αναφυλακτικού σοκ από ξένες πρωτεΐνες, και η εξειδίκευση: κάθε αντίδοτο λειτουργεί για συγκεκριμένο είδος, συχνά ακόμα και για συγκεκριμένη γεωγραφική περιοχή. Το ίδιο φίδι στο βόρειο Queensland έχει διαφορετικό φαρμάκι από ό,τι στο νότιο.
Ο Friede ήθελε κάτι διαφορετικό: ένα καθολικό αντίδοτο, βασισμένο σε ανθρώπινα αντισώματα. Για να το πετύχει, έπρεπε να εκπαιδεύσει το δικό του ανοσοποιητικό σύστημα. Ξεκίνησε με αραιωμένο φαρμάκι κόμπρας — αίσθηση σαν μικρό τσίμπημα μέλισσας — και σταδιακά ανέβασε τη δόση σε καθαρό, αδιάλυτο φαρμάκι. Μετά ήρθαν τα ζωντανά φίδια: taipan, κόμπρες, kraits, κοραλλόφιδα, κροταλίες. Συνολικά πάνω από 200 δαγκώματα σε 25 χρόνια, χωρίς να χρησιμοποιήσει αντίδοτο ούτε μία φορά μετά το ατύχημα του 2001.
Η επιστημονική κοινότητα τον αντιμετώπισε με καχυποψία για χρόνια. Όταν το όνομά του εμφανιζόταν στη λίστα συγγραφέων, τα περιοδικά αρνούνταν τη δημοσίευση. Η αυτοεπίθεση ως μεθοδολογία δεν χωράει εύκολα στα πρότυπα της ακαδημαϊκής έρευνας. Η στροφή ήρθε όταν ο Jacob Glanville, επικεφαλής της εταιρείας εμβολίων Centivax, είδε ένα βίντεο του Friede στο YouTube — ένα back-to-back δάγκωμα από black mamba και taipan. Επικοινώνησε μαζί του, έλαβε δείγματα αίματος και οι επιστήμονες απομόνωσαν DNA από τα B-κύτταρά του για να κλωνοποιήσουν τα IgG αντισώματά του. Τα αποτελέσματα των δοκιμών σε ποντίκια δημοσιεύτηκαν πέρυσι στο Cell Press.
Το πιο εντυπωσιακό εύρημα: τα αντισώματα του Friede εξουδετερώνουν το φαρμάκι του βασιλικού κόμπρα — ενός φιδιού που ο ίδιος δεν είχε χρησιμοποιήσει ποτέ στα πειράματά του. Αυτό υποδηλώνει ότι το ανοσοποιητικό του ανέπτυξε αντισώματα ευρέος φάσματος, ικανά να αναγνωρίζουν κοινά δομικά στοιχεία σε διαφορετικά φαρμάκια. Ο δρόμος από τα ποντίκια στον άνθρωπο είναι ακόμα μακρύς — κλινικές δοκιμές, ρυθμιστικές εγκρίσεις, παραγωγή σε κλίμακα. Αλλά η ιδέα ενός καθολικού αντιδότου, που για δεκαετίες έμοιαζε με ευσεβή πόθο, τώρα έχει δεδομένα πίσω της. Και πίσω από τα δεδομένα, έναν άνθρωπο που αποφάσισε να χρησιμοποιήσει το σώμα του ως εργαστήριο — και επέζησε για να το διηγηθεί.
