Το μέλλον της Ευρώπης στο φεγγάρι κρίνεται τον Ιούνιο

Μετά την απόφαση της NASA να παγώσει το πρόγραμμα Gateway, η Ευρωπαϊκή Υπηρεσία Διαστήματος καλείται να επανασχεδιάσει τη συμμετοχή της στο Artemis. Ο επικεφαλής της ESA, Josef Aschbacher, ανακοίνωσε ότι θα παρουσιάσει σχέδιο στο Συμβούλιο του Ιουνίου — μια προθεσμία που αφήνει ελάχιστα περιθώρια για λάθη.

Στις 24 Μαρτίου, η NASA έκανε κάτι που λίγοι περίμεναν: ανακοίνωσε την αναστολή του Gateway, του διαστημικού σταθμού που επρόκειτο να τεθεί σε τροχιά γύρω από τη Σελήνη και να λειτουργεί ως ορμητήριο για τις αποστολές Artemis. Η απόφαση δεν επηρέασε μόνο τα αμερικανικά σχέδια — έστειλε κύματα σε κάθε γωνιά του διεθνούς προγράμματος επιστροφής στο φεγγάρι, και ιδιαίτερα στην Ευρώπη.

Η ESA είχε επενδύσει σημαντικά στο Gateway μέσα από τρία συγκεκριμένα στοιχεία: το I-Hab, μια μονάδα κατοίκησης που αναπτύχθηκε σε συνεργασία με την ιαπωνική JAXA και ανατέθηκε στην Thales Alenia Space Italy· το Lunar View, μια μονάδα ανεφοδιασμού και σύνδεσης που ανέλαβε η Thales Alenia Space France· και το Lunar Link, ένα σύστημα επικοινωνίας μεταξύ του Gateway και άλλων περιουσιακών στοιχείων στη σεληνιακή τροχιά. Πέρα από τον εξοπλισμό, η συμμετοχή Ευρωπαίων αστροναυτών σε μελλοντικές αποστολές Artemis ήταν άμεσα συνδεδεμένη με αυτές τις συνεισφορές.

Τώρα, ο Josef Aschbacher, γενικός διευθυντής της ESA, βρίσκεται μπροστά σε ένα τριπλό ερώτημα: τι γίνεται με τον εξοπλισμό που έχει ήδη κατασκευαστεί ή παραδοθεί, πώς μπορεί να αξιοποιηθεί σε διαφορετικό πλαίσιο, και πόσοι πόροι παραμένουν διαθέσιμοι για νέες κατευθύνσεις. Μιλώντας στο Munich Space Summit, ο Aschbacher ήταν προσεκτικός στις διατυπώσεις του — η ανάλυση βρίσκεται σε εξέλιξη, τα αποτελέσματα δεν είναι ακόμα γνωστά — αλλά ξεκάθαρος ως προς το χρονοδιάγραμμα: τον Ιούνιο, στο Συμβούλιο της ESA, θα υπάρχει σχέδιο.

Το ζήτημα των Ευρωπαϊκών Μονάδων Εξυπηρέτησης (ESM) — που παρέχουν κινητήρια δύναμη, ενέργεια και υποστήριξη στο διαστημόπλοιο Orion — είναι πιο διαχειρίσιμο, αν και όχι απλό. Τέσσερις μονάδες έχουν ήδη παραδοθεί στη NASA. Το Artemis 3, στη νέα του διαμόρφωση, θα δοκιμάσει την σύνδεση σεληνιακών οχημάτων σε χαμηλή τροχιά γύρω από τη Γη — όχι γύρω από τη Σελήνη, όπως αρχικά σχεδιαζόταν. Αυτό σημαίνει ότι οι μονάδες χρειάζονται προσαρμογές, αλλά ο Aschbacher δεν αναμένει σοβαρά εμπόδια. Το ερώτημα αν οι εργασίες μπορούν να γίνουν εκεί που βρίσκονται ήδη οι μονάδες — στις ΗΠΑ — ή αν χρειαστεί να επιστρέψουν στην Ευρώπη, παραμένει ανοιχτό.

Η ESA δεν είναι μόνη σε αυτή την αναζήτηση. Καναδάς, Ιαπωνία και Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα αντιμετωπίζουν παρόμοια ερωτήματα, και ο Aschbacher τόνισε ότι ο συντονισμός με τους εταίρους βρίσκεται σε εξέλιξη. Η συμφωνία που διέπει τις σχέσεις με τη NASA προβλέπει ότι οι επενδύσεις των εταίρων λαμβάνονται υπόψη σε κάθε μελλοντική εξέλιξη του προγράμματος — μια ρήτρα που τώρα αποκτά πρακτική σημασία.

Το μεγαλύτερο ερώτημα παραμένει ανοιχτό: τι σημαίνει η αναστολή του Gateway για την ευρύτερη ευρωπαϊκή παρουσία στη σεληνιακή εξερεύνηση; Η Ευρώπη έχει επενδύσει πολιτικά και οικονομικά σε ένα πρόγραμμα που αλλάζει μορφή μπροστά στα μάτια της. Ο Ιούνιος θα δείξει αν η ESA μπορεί να μετατρέψει μια κρίση σε ευκαιρία επανατοποθέτησης — ή αν απλώς θα διαχειριστεί τις απώλειες.

Το Google Search Live μιλάει πλέον με όλον τον κόσμο

Η Google επεκτείνει το Search Live σε περισσότερες από 200 χώρες και εκατοντάδες γλώσσες, δίνοντας στους χρήστες τη δυνατότητα να συνομιλούν με τη μηχανή αναζήτησης μέσω φωνής και κάμερας. Πίσω από την επέκταση βρίσκεται το νέο μοντέλο Gemini 3.1 Flash Live, που υπόσχεται πιο φυσικές και διαισθητικές συνομιλίες.

Η εποχή που η αναζήτηση στο Google σήμαινε πληκτρολόγηση λέξεων-κλειδιών και κύλιση σε αποτελέσματα φαίνεται να υποχωρεί σταδιακά. Η εταιρεία ανακοίνωσε την παγκόσμια επέκταση του Search Live, της λειτουργίας που μετατρέπει την αναζήτηση σε διαδραστική συνομιλία — με φωνή, με εικόνα, σε πραγματικό χρόνο.

Το Search Live είναι διαθέσιμο πλέον σε όλες τις χώρες και γλώσσες όπου λειτουργεί το AI Mode της Google, δηλαδή σε περισσότερες από 200 χώρες και εδάφη. Η επέκταση αυτή δεν είναι απλώς γεωγραφική. Το νέο μοντέλο που την τροφοδοτεί, το Gemini 3.1 Flash Live, είναι εγγενώς πολύγλωσσο — σχεδιασμένο να αντιλαμβάνεται και να απαντά στη γλώσσα που μιλάει ο χρήστης, χωρίς να χρειάζεται ξεχωριστή ρύθμιση ή μετάφραση στο παρασκήνιο.

Στην πράξη, η λειτουργία απευθύνεται σε εκείνες τις στιγμές που η πληκτρολόγηση απλώς δεν αρκεί. Φαντάσου ότι προσπαθείς να συναρμολογήσεις ένα έπιπλο, έχεις τα χέρια σου γεμάτα και χρειάζεσαι άμεση βοήθεια. Ανοίγεις την εφαρμογή Google στο κινητό σου, πατάς το εικονίδιο Live κάτω από τη μπάρα αναζήτησης, στρέφεις την κάμερα στο πρόβλημα και ρωτάς δυνατά. Το Search βλέπει αυτό που βλέπεις εσύ και απαντά με φωνή, ενώ παράλληλα προτείνει συνδέσμους για περισσότερες πληροφορίες.

Η ενσωμάτωση με το Google Lens προσθέτει ένα ακόμα επίπεδο χρηστικότητας. Αν ήδη χρησιμοποιείς την κάμερα μέσω Lens, μπορείς να μεταβείς απευθείας στο Live mode και να ξεκινήσεις μια συνομιλία για αυτό που βλέπεις — ένα φυτό που δεν αναγνωρίζεις, μια πινακίδα σε άγνωστη γλώσσα, ένα προϊόν που θέλεις να συγκρίνεις. Η αναζήτηση γίνεται έτσι κάτι πιο κοντά σε έναν βοηθό που παρακολουθεί τον κόσμο μαζί σου, παρά σε ένα εργαλείο που περιμένει να του δώσεις εντολές.

Αυτή η κίνηση της Google δεν είναι τυχαία. Η εταιρεία βρίσκεται σε έντονο ανταγωνισμό με εργαλεία όπως το ChatGPT και το Perplexity, τα οποία έχουν αλλάξει τις προσδοκίες των χρηστών για το τι σημαίνει “αναζήτηση”. Η απάντηση της Google δεν είναι να εγκαταλείψει τη μηχανή αναζήτησης, αλλά να την μετασχηματίσει — να την κάνει πιο συνομιλητική, πιο πολυτροπική, πιο παρούσα στη ζωή των ανθρώπων.

Το ερώτημα που μένει ανοιχτό είναι πόσο βαθιά θα εισχωρήσει αυτή η λογική στην καθημερινότητα. Η τεχνολογία είναι εκεί. Το αν οι χρήστες θα αγκαλιάσουν την ιδέα να μιλούν δυνατά στο κινητό τους για να ψάξουν κάτι — και όχι μόνο όταν είναι μόνοι τους — είναι μια άλλη ιστορία.

Μικροαντιδραστήρες: Το μέλλον της πυρηνικής ενέργειας ή μια επικίνδυνη συντόμευση;

Οι μικροαντιδραστήρες — μικρά, μεταφερόμενα πυρηνικά συστήματα — βρίσκονται στο επίκεντρο μιας έντονης συζήτησης για το ενεργειακό μέλλον. Υποστηρικτές τους βλέπουν λύση για απομακρυσμένες περιοχές και βιομηχανικές εφαρμογές, ενώ επικριτές προειδοποιούν για κόστος, ασφάλεια και κινδύνους που δεν έχουν ακόμα απαντηθεί. Η αμερικανική κυβέρνηση σχεδιάζει πιλοτικά προγράμματα από το 2026.

Η ιδέα δεν είναι καινούργια. Οι μικροαντιδραστήρες συλλήφθηκαν ήδη από το 1939 για στρατιωτικές εφαρμογές, και η NASA δοκίμασε ένα μικρό πυρηνικό σύστημα για διαστημόπλοια το 2018. Αυτό που έχει αλλάξει είναι η πολιτική βούληση να φτάσουν στην καθημερινή ζωή. Η αμερικανική κυβέρνηση, μέσω του προγράμματος DOME του Υπουργείου Ενέργειας, σχεδιάζει πιλοτικές εγκαταστάσεις από την άνοιξη του 2026 — σε στρατιωτικές βάσεις, απομακρυσμένες κοινότητες και βιομηχανικές εγκαταστάσεις.

Η βασική υπόσχεση είναι απλή: ένας αντιδραστήρας που χωράει σε ένα φορτηγό, λειτουργεί για χρόνια χωρίς ανεφοδιασμό, αυτορυθμίζεται και κατασκευάζεται εξ ολοκλήρου σε εργοστάσιο. Για περιοχές που σήμερα εξαρτώνται από ακριβά καύσιμα ή αντιμετωπίζουν αναξιόπιστη παροχή ρεύματος, αυτό ακούγεται σαν λύση που έπρεπε να είχε έρθει νωρίτερα. Οι υποστηρικτές της τεχνολογίας βλέπουν επίσης εφαρμογές στη βιομηχανία, στη ναυτιλία — ως υποκατάστατο των diesel κινητήρων σε μεγάλα πλοία — και στο διάστημα, για μελλοντικές βάσεις στη Σελήνη ή τον Άρη.

Όμως η αντίπερα όχθη δεν είναι λιγότερο πειστική. Επικριτές, όπως η Ένωση Ανησυχούντων Επιστημόνων στις ΗΠΑ, επισημαίνουν ότι οι μικροαντιδραστήρες είναι οικονομικά ασύμφοροι και ότι το κόστος τους θα επιβαρύνει τελικά τους καταναλωτές. Πιο ανησυχητικό είναι το ζήτημα της ασφάλειας: για να μειωθεί το κόστος, οι κατασκευαστές εξετάζουν σχέδια που παραλείπουν συστήματα ψύξης έκτακτης ανάγκης, θωράκιση ακτινοβολίας και δομές περιορισμού που θεωρούνται δεδομένα στους συμβατικούς αντιδραστήρες. Η εγκατάσταση κοντά σε κατοικημένες περιοχές με ελάχιστο προσωπικό ασφαλείας δημιουργεί ερωτήματα που δεν έχουν ακόμα απαντηθεί.

Υπάρχει και μια τρίτη οπτική που αξίζει προσοχή: η διάκριση μεταξύ σχάσης και σύντηξης. Οι σημερινοί μικροαντιδραστήρες βασίζονται στη σχάση — διάσπαση βαρέων ατόμων — με όλα τα γνωστά προβλήματα: ραδιενεργά απόβλητα που παραμένουν επικίνδυνα για χιλιάδες χρόνια, κίνδυνος εκτροπής υλικών για κατασκευή όπλων, ανεπίλυτο ζήτημα τελικής αποθήκευσης. Οι αντιδραστήρες σύντηξης, αντίθετα, θα ήταν πολύ πιο ασφαλείς — ο πυρήνας κρατά καύσιμο για μόλις λίγα δευτερόλεπτα λειτουργίας, το κύριο υποπροϊόν είναι ήλιο, και τα ραδιενεργά υλικά αποσυντίθενται σε χρόνια, όχι αιώνες. Το πρόβλημα: η σύντηξη σε μικρή κλίμακα δεν είναι ακόμα διαθέσιμη.

Η συζήτηση για τους μικροαντιδραστήρες είναι, στην ουσία, η ίδια συζήτηση που κάνουμε για κάθε νέα τεχνολογία ενέργειας: πόσο κόστος και κίνδυνο είμαστε διατεθειμένοι να αποδεχτούμε για να λύσουμε ένα πραγματικό πρόβλημα; Η απάντηση δεν είναι ούτε απλή ούτε ίδια για όλους — εξαρτάται από το αν μιλάς για μια απομακρυσμένη κοινότητα στην Αλάσκα ή μια πυκνοκατοικημένη πόλη. Αυτό που είναι σίγουρο είναι ότι τα επόμενα χρόνια θα μας δώσουν τις πρώτες πραγματικές απαντήσεις — και όχι μόνο θεωρητικές.

Ο άνθρωπος που έφτιαξε γιγάντιο σπαθί για εκσκαφέα για να εκδικηθεί τον αδερφό του

Ένας YouTuber από το Χονγκ Κονγκ κατασκεύασε ένα τεράστιο σπαθί εμπνευσμένο από manga, το προσάρτησε σε εκσκαφέα και οδήγησε κατευθείαν στο σπίτι του αδερφού του για ένα rematch. Το αποτέλεσμα είναι ένα από τα πιο παράλογα — και εντυπωσιακά — DIY projects που έχουν εμφανιστεί στο διαδίκτυο εδώ και καιρό.

Υπάρχουν άνθρωποι που χάνουν μια φιλική μάχη με τον αδερφό τους και το αφήνουν εκεί. Και υπάρχει ο Handy Geng.

Ο Geng, YouTuber με έδρα το Χονγκ Κονγκ, έχει χτίσει τη φήμη του πάνω σε ένα απλό αλλά ακαταμάχητο concept: κατασκευάζει μηχανές που δεν έχουν κανένα λόγο ύπαρξης, αλλά είναι τόσο εντυπωσιακές που δεν μπορείς να κοιτάξεις αλλού. Στο πρόσφατο παρελθόν έχει παρουσιάσει ένα τρυπάνι σε σχήμα περίστροφου και μια αυτόματη μηχανή για ψήσιμο λουκάνικων αλπακά — ναι, ακριβώς αυτό που φαντάζεσαι. Αυτή τη φορά, όμως, το κίνητρο ήταν προσωπικό.

Μετά από μια ήττα σε αναμέτρηση που περιελάμβανε αυτοσχέδιες πανοπλίες από βαρέλια και υπερμεγέθη όπλα, ο Geng αποφάσισε ότι η μόνη λογική απάντηση ήταν η κλιμάκωση. Εμπνευσμένος από το σπαθί ενός χαρακτήρα του manga Bleach, κατασκεύασε μια λεπίδα περίπου πέντε μέτρων και την προσάρτησε στο βραχίονα ενός βιομηχανικού εκσκαφέα δέκα τόνων, μέσω μιας custom-made μεταλλικής γροθιάς — ένα κομμάτι που, αν το δεις μόνο του, θα το έπαιρνες για σοβαρή βιομηχανική κατασκευή. Η γροθιά διαθέτει και ενσωματωμένο ηχείο για «εκφοβιστική μουσική», γιατί προφανώς ένας εκσκαφέας με γιγάντιο σπαθί δεν ήταν αρκετά τρομακτικός από μόνος του.

Η δοκιμή του όπλου ξεκίνησε, για λόγους που ο ίδιος δεν εξηγεί, με ένα καρπούζι. «Έκοψε πολύ καλά», σχολιάζει ο Geng με εμφανή ικανοποίηση. Ακολούθησαν δύο βαρέλια νερού και μερικά παλιά αυτοκίνητα, πριν το τελικό τεστ: το τρίκυκλο του αδερφού του, που δεν είχε ιδέα τι τον περίμενε.

Ο αδερφός, βλέποντας έναν εκσκαφέα να εμφανίζεται μπροστά στην πόρτα του με ένα σπαθί μεγαλύτερο από το σαλόνι του, αντέδρασε με αξιοθαύμαστη ψυχραιμία. «Αυτό δεν είναι λίγο εξαπάτηση;» ρώτησε — μια παρατήρηση απολύτως εύλογη, την οποία ο Geng αγνόησε πλήρως.

Το βίντεο κλείνει με τους δύο αδερφούς σε «μάχη», με τον εκσκαφέα να παίζει πρωταγωνιστικό ρόλο. Το αποτέλεσμα της αναμέτρησης παραμένει ανοιχτό — αλλά αυτό, ειλικρινά, είναι το λιγότερο ενδιαφέρον κομμάτι της ιστορίας. Αυτό που μετράει είναι ότι κάποιος, κάπου, αποφάσισε ότι η καλύτερη χρήση ενός βιομηχανικού εκσκαφέα είναι η επίλυση οικογενειακών διαφορών. Και το έκανε με τέτοια αφοσίωση που το αποτέλεσμα είναι, παραδόξως, εντυπωσιακό.

Πύλη προς την πέμπτη διάσταση: η νέα θεωρία για τη σκοτεινή ύλη

Επιστήμονες από Ισπανία και Γερμανία πρότειναν ένα μοντέλο που εξηγεί τη σκοτεινή ύλη μέσω μιας «στρεβλωμένης επιπλέον διάστασης» — μιας πέμπτης διάστασης στην οποία φτάνουν σωματίδια μέσω πυλών. Αν η θεωρία επαληθευτεί, θα αλλάξει ριζικά την κατανόησή μας για τη δομή του σύμπαντος.

Η σκοτεινή ύλη είναι ένα από τα μεγαλύτερα ανοιχτά ζητήματα της σύγχρονης φυσικής. Αποτελεί το μεγαλύτερο μέρος της ύλης στο σύμπαν, επηρεάζει τον τρόπο που λειτουργεί η βαρύτητα σε κοσμική κλίμακα, και ωστόσο δεν έχει ποτέ ανιχνευτεί άμεσα. Δεν εκπέμπει φως, δεν αλληλεπιδρά με τα σωματίδια που γνωρίζουμε — απλώς υπάρχει, αόρατη και απαραίτητη. Χωρίς αυτήν, πολλά από όσα παρατηρούμε στο σύμπαν δεν θα είχαν νόημα.

Μια νέα έρευνα που δημοσιεύτηκε στο European Physical Journal C έρχεται να προτείνει μια τολμηρή εξήγηση: η σκοτεινή ύλη μπορεί να «κατοικεί» σε μια πέμπτη διάσταση. Συγκεκριμένα, οι ερευνητές χρησιμοποίησαν ένα μοντέλο γνωστό ως «στρεβλωμένη επιπλέον διάσταση» — Warped Extra Dimension ή WED — το οποίο πρωτοπαρουσιάστηκε το 1999 και έκτοτε αποτελεί αντικείμενο θεωρητικής φυσικής. Αυτή είναι η πρώτη φορά που το μοντέλο αυτό χρησιμοποιείται συστηματικά για να απαντήσει στο πρόβλημα της σκοτεινής ύλης.

Το επιχείρημα στηρίζεται στα φερμιόνια — μια κατηγορία θεμελιωδών σωματιδίων που περιλαμβάνει, μεταξύ άλλων, ηλεκτρόνια και κουάρκ. Σύμφωνα με τη θεωρία, οι μάζες των φερμιονίων μπορούν να «ταξιδέψουν» μέσα από πύλες προς την πέμπτη διάσταση, δημιουργώντας εκεί ένα σκοτεινό τομέα — έναν χώρο όπου συσσωρεύεται αυτό που αντιλαμβανόμαστε ως σκοτεινή ύλη. Τα φερμιόνια που διαπερνούν αυτές τις πύλες θα μπορούσαν ουσιαστικά να «παίζουν τον ρόλο» της σκοτεινής ύλης που αναζητούμε εδώ και δεκαετίες.

Το πρότυπο μοντέλο της φυσικής — το θεωρητικό πλαίσιο που περιγράφει τα θεμελιώδη σωματίδια και τις δυνάμεις — δεν προβλέπει κανέναν υποψήφιο για σκοτεινή ύλη. Αυτό από μόνο του, όπως σημειώνουν οι ερευνητές, αποτελεί ένδειξη ότι χρειαζόμαστε νέα φυσική. Το WED μοντέλο δεν είναι απλώς μια εξωτική ιδέα — είναι μια μαθηματικά συνεκτική πρόταση που προσπαθεί να γεφυρώσει αυτό το κενό.

Το κρίσιμο ερώτημα παραμένει: πώς θα επαληθεύσουμε κάτι τέτοιο; Η απάντηση, σύμφωνα με τους επιστήμονες, μπορεί να έρθει από ανιχνευτές βαρυτικών κυμάτων — τεχνολογία που αναπτύσσεται ταχύτατα παγκοσμίως. Αν η φερμιονική σκοτεινή ύλη σε μια στρεβλωμένη πέμπτη διάσταση είναι πραγματική, τα βαρυτικά κύματα θα μπορούσαν να αφήσουν ίχνη που θα τη φανερώσουν. Το σύμπαν, όπως πάντα, κρύβει τις απαντήσεις του σε μέρη που μόλις αρχίζουμε να κοιτάμε.

Οι εταιρείες εξόρυξης Bitcoin γίνονται κέντρα δεδομένων AI — και πουλάνε τα αποθέματά τους για να το χρηματοδοτήσουν

Το κόστος παραγωγής ενός bitcoin ξεπέρασε τα 80.000 δολάρια, ενώ η τιμή του παραμένει κοντά στα 70.000. Οι μεγαλύτερες εισηγμένες εταιρείες εξόρυξης αντιδρούν στρεφόμενες μαζικά προς την τεχνητή νοημοσύνη, υπογράφοντας συμβόλαια αξίας άνω των 70 δισεκατομμυρίων δολαρίων και ρευστοποιώντας τα bitcoin που κρατούσαν ως αποθεματικό.

Υπάρχει ένας αριθμός που εξηγεί όλα όσα συμβαίνουν αυτή τη στιγμή στον κλάδο εξόρυξης bitcoin: 79.995 δολάρια. Αυτό είναι το μέσο κόστος παραγωγής ενός bitcoin για τις εισηγμένες εταιρείες εξόρυξης το τέταρτο τρίμηνο του 2025, σύμφωνα με την τελευταία έκθεση της CoinShares. Το bitcoin εκείνη την περίοδο διαπραγματευόταν γύρω στα 70.000 δολάρια. Η αριθμητική είναι απλή και αμείλικτη: κάθε bitcoin που εξορύσσεται αντιπροσωπεύει ζημία περίπου 10.000 δολαρίων.

Ο κλάδος δεν περιμένει να δει αν τα πράγματα θα αλλάξουν. Ήδη αναδιαμορφώνεται σε κάτι ριζικά διαφορετικό. Πάνω από 70 δισεκατομμύρια δολάρια σε συμβόλαια για υποδομές τεχνητής νοημοσύνης και υψηλής υπολογιστικής ισχύος έχουν ανακοινωθεί από τις μεγαλύτερες εισηγμένες εταιρείες εξόρυξης. Η CoreWeave επέκτεινε τη συμφωνία της με την Core Scientific σε 10,2 δισεκατομμύρια δολάρια για 12 χρόνια. Η TeraWulf έχει εξασφαλίσει 12,8 δισεκατομμύρια σε συμβόλαια υπολογιστικής υποδομής. Η Hut 8 υπέγραψε μίσθωση 7 δισεκατομμυρίων για 15 χρόνια. Η Cipher Digital έχει πολυδισεκατομμυριούχα συμφωνία με την Fluidstack, που υποστηρίζεται από την Google.

Η λογική πίσω από αυτή τη στροφή είναι οικονομική και δεν αφήνει πολλά περιθώρια αμφισβήτησης. Η κατασκευή υποδομής για εξόρυξη bitcoin κοστίζει περίπου 700.000 έως 1 εκατομμύριο δολάρια ανά megawatt. Η αντίστοιχη υποδομή για AI κοστίζει 8 έως 15 εκατομμύρια ανά megawatt — δηλαδή δέκα με δεκαπέντε φορές περισσότερο. Αλλά τα περιθώρια κέρδους από τα συμβόλαια AI ξεπερνούν το 85%, με εγγυημένη ορατότητα εσόδων για πολλά χρόνια μπροστά. Συγκριτικά, η εξόρυξη bitcoin σε τρέχουσες τιμές απαιτεί πρόσβαση σε ηλεκτρισμό κάτω από 0,05 δολάρια ανά kilowatt-hour απλώς για να μην χάνεις χρήματα.

Η μετάβαση χρηματοδοτείται με δύο τρόπους. Ο πρώτος είναι χρέος σε κλίμακα που δεν θυμίζει εταιρείες εξόρυξης αλλά μεγάλους κατασκευαστές υποδομών: η IREN έχει 3,7 δισεκατομμύρια σε μετατρέψιμες ομολογίες, η TeraWulf 5,7 δισεκατομμύρια συνολικό χρέος. Ο δεύτερος τρόπος είναι η ρευστοποίηση των ίδιων των bitcoin που αυτές οι εταιρείες εξόρυσσαν. Οι εισηγμένες εταιρείες έχουν μειώσει συλλογικά τα αποθέματά τους κατά πάνω από 15.000 BTC από τα υψηλά τους. Η Core Scientific πούλησε 1.900 BTC αξίας 175 εκατομμυρίων δολαρίων μέσα σε έναν μήνα. Η Bitdeer μηδένισε εντελώς το αποθεματικό της. Η Riot Platforms πούλησε 1.818 BTC τον Δεκέμβριο.

Αυτή η διπλή κίνηση — δανεισμός για AI, πώληση bitcoin — δημιουργεί μια ενδιαφέρουσα αντίφαση. Οι εταιρείες που ασφαλίζουν το δίκτυο του bitcoin είναι οι ίδιες που το πουλάνε για να χτίσουν κέντρα δεδομένων. Και τα αποτελέσματα ήδη φαίνονται: το συνολικό hashrate του δικτύου έχει πέσει από τα 1.160 exahashes ανά δευτερόλεπτο τον Οκτώβριο του 2025 στα 920 EH/s σήμερα, με τρεις διαδοχικές αρνητικές προσαρμογές δυσκολίας — κάτι που δεν είχε συμβεί από τον Ιούλιο του 2022.

Η αγορά έχει ήδη αποτιμήσει τη διαφορά. Εταιρείες εξόρυξης με εξασφαλισμένα συμβόλαια AI διαπραγματεύονται στα 12,3 φορές τις εκτιμώμενες πωλήσεις του επόμενου έτους. Εκείνες που παραμένουν αμιγώς στην εξόρυξη bitcoin διαπραγματεύονται στα 5,9 φορές. Η αγορά πληρώνει διπλάσιο τίμημα για την έκθεση στην AI.

Το ερώτημα που παραμένει ανοιχτό είναι αν αυτή η στροφή είναι προσωρινή αντίδραση σε δύσκολες συνθήκες ή μόνιμη αναδιάρθρωση ενός κλάδου. Η απάντηση εξαρτάται σχεδόν αποκλειστικά από την τιμή του bitcoin. Αν ανακάμψει στα 100.000 δολάρια, η εξόρυξη ξαναγίνεται κερδοφόρα και η στροφή προς την AI επιβραδύνεται. Αν παραμείνει κάτω από τα 80.000, ο κλάδος της εξόρυξης όπως τον ξέραμε συνεχίζει να μετασχηματί

Το σχήμα του σύμπαντος: όσα νομίζαμε ότι ξέραμε ήταν λάθος

Για δεκαετίες, η επιστημονική κοινότητα είχε καταλήξει σε ένα φαινομενικά ασφαλές συμπέρασμα: το σύμπαν είναι επίπεδο και άπειρο. Μια νέα ανάλυση από τη διεθνή ομάδα COMPACT έρχεται να ανατρέψει αυτή τη βεβαιότητα, αποκαλύπτοντας ότι τα δεδομένα που χρησιμοποιούσαμε ήταν λιγότερο αξιόπιστα από όσο πιστεύαμε. Το σχήμα του σύμπαντος παραμένει άγνωστο — και οι πιθανότητες είναι πολύ περισσότερες από όσες φανταζόμασταν.

Υπάρχουν ερωτήσεις που η επιστήμη τις θεωρεί λυμένες — μέχρι που κάποιος αποφασίσει να ξαναελέγξει τη δουλειά. Το σχήμα του σύμπαντος ήταν μια τέτοια ερώτηση. Για δεκαετίες, τα δεδομένα έδειχναν ότι ζούμε σε ένα επίπεδο, άπειρο σύμπαν — σαν ένα τεράστιο φύλλο χαρτί που εκτείνεται προς όλες τις κατευθύνσεις χωρίς τέλος. Το συμπέρασμα φαινόταν στέρεο. Κανείς δεν είχε ιδιαίτερο λόγο να το αμφισβητήσει. Αυτό, όπως αποδεικνύεται, ήταν το πρόβλημα.

Η νέα ανάλυση προέρχεται από μια διεθνή ομάδα κοσμολόγων που ονομάζεται COMPACT. Το αντικείμενό τους είναι η τοπολογία του σύμπαντος — δηλαδή όχι απλώς η γεωμετρία του χώρου, αλλά ο τρόπος με τον οποίο αυτός ο χώρος είναι «ραμμένος» μεταξύ του. Η διαφορά είναι κρίσιμη: ένα επίπεδο σύμπαν μπορεί να είναι άπειρο, αλλά μπορεί επίσης να «τυλίγεται» πάνω στον εαυτό του σαν ντόνατ ή κύλινδρος. Η γεωμετρία και η τοπολογία είναι δύο διαφορετικά πράγματα — και η γενική θεωρία της σχετικότητας του Αϊνστάιν, παρά τις τεράστιες επιτυχίες της, δεν μας λέει τίποτα για το δεύτερο.

Το βασικό εργαλείο για τη μελέτη της τοπολογίας ήταν μέχρι τώρα η Κοσμική Μικροκυματική Ακτινοβολία (CMB) — το «απολίθωμα φωτός» από 380.000 χρόνια μετά τη Μεγάλη Έκρηξη, που έχει χαρτογραφηθεί με εξαιρετική ακρίβεια από το διαστημικό τηλεσκόπιο Planck της ESA. Αν το σύμπαν τυλίγεται πάνω στον εαυτό του, θα έπρεπε να βλέπουμε ζεύγη ταυτόσημων κύκλων στον ουρανό της CMB — σαν να κοιτάμε την ίδια περιοχή του διαστήματος από δύο διαφορετικές γωνίες. Αυτοί οι κύκλοι δεν βρέθηκαν ποτέ. Και έτσι η επιστημονική κοινότητα κατέληξε: αν υπάρχουν βρόχοι στο σύμπαν, είναι τόσο μεγάλοι που ξεπερνούν τα όρια του παρατηρήσιμου σύμπαντος. Άρα, για κάθε πρακτικό σκοπό, δεν υπάρχουν.

Η COMPACT αποφάσισε να ελέγξει αυτή τη λογική από την αρχή. Και βρήκε ένα θεμελιώδες σφάλμα. Η παλιά συλλογιστική υπέθετε ότι ένας βρόχος στο διάστημα θα «τεμνόταν» αναγκαστικά με τη γραμμή παρατήρησής μας, αν ήταν αρκετά μικρός. Αλλά αυτό δεν ισχύει. Ένας βρόχος μπορεί να διατρέχει τον χώρο σε μια κατεύθυνση που αποφεύγει εντελώς τον παρατηρητή — σαν να ψάχνεις έναν καθρέφτη μπροστά σου, ενώ αυτός είναι γυρισμένος αλλού. Το αποτέλεσμα: το ελάχιστο μέγεθος βρόχου που θα μπορούσαμε να ανιχνεύσουμε είναι δύο έως έξι φορές μικρότερο από αυτό που θεωρούσαμε ως κατώτατο όριο. Με άλλα λόγια, πολλές τοπολογίες που είχαν «αποκλειστεί» από τα δεδομένα Planck είναι ξανά στο τραπέζι.

Αυτό δεν σημαίνει ότι το σύμπαν είναι σίγουρα ένα ντόνατ ή ένα Klein bottle — ένα μαθηματικό αντικείμενο που μοιάζει με μπουκάλι χωρίς εσωτερικό ή εξωτερικό. Σημαίνει ότι δεν ξέρουμε. Και ότι η βεβαιότητα με την οποία το επιστημονικό πεδίο είχε απορρίψει αυτές τις πιθανότητες ήταν αδικαιολόγητη. Για ένα επίπεδο σύμπαν υπάρχουν 18 διαφορετικές τοπολογικές δομές — κύλινδροι, τόροι, Klein bottles και άλλες — που είναι γεωμετρικά αδιάκριτες μεταξύ τους, αλλά θα άφηναν διαφορετικά ίχνη στον ουρανό της CMB.

Το ερώτημα για το σχήμα του σύμπαντος δεν είναι απλώς αισθητικό. Η απάντησή του θα επηρέαζε τις θεωρίες για την κβαντική βαρύτητα, θα άλλαζε την κατανόησή μας για το παρελθόν και το μέλλον του κόσμου, και ίσως θα μας οδηγούσε σε ερωτήσεις που δεν έχουμε καν σκεφτεί ακόμα. Προς το παρόν, ο χάρτης παραμένει ατελής — και τα δράκοντα στις άκρες του είναι περισσότερα από όσα νομίζαμε.

Τα μεταχειρισμένα ηλεκτρικά αυτοκίνητα κερδίζουν το στοίχημα που έχασαν τα καινούργια

Το πρώτο τρίμηνο του 2026 έφερε μια ανατροπή στην αγορά ηλεκτρικών οχημάτων: οι πωλήσεις νέων EV υποχώρησαν κατά 28%, ενώ τα μεταχειρισμένα σημείωσαν άνοδο 12%, φτάνοντας σε επίπεδα ρεκόρ. Η εικόνα αυτή αποκαλύπτει μια αγορά που ωριμάζει με τον δικό της τρόπο — όχι απαραίτητα τον τρόπο που περίμεναν οι κατασκευαστές.

Αν κάποιος περίμενε ότι το 2026 θα ήταν η χρονιά που τα ηλεκτρικά αυτοκίνητα θα κατακτούσαν οριστικά την αγορά, τα νούμερα του πρώτου τριμήνου έρχονται να μπερδέψουν τα πράγματα. Οι πωλήσεις νέων EV έπεσαν κατά 28% σε σχέση με το αντίστοιχο διάστημα του προηγούμενου έτους — μια πτώση που δύσκολα μπορεί να αποδοθεί σε έναν μόνο παράγοντα. Ταυτόχρονα, τα μεταχειρισμένα ηλεκτρικά ανέβηκαν 12%, αγγίζοντας επίπεδα που δεν έχουν ξαναφτάσει.

Η ερμηνεία δεν είναι απλή. Η πτώση στις νέες πωλήσεις μπορεί να αντικατοπτρίζει κόπωση της αγοράς, αβεβαιότητα γύρω από κρατικές επιδοτήσεις, ή απλώς το γεγονός ότι όσοι ήθελαν να αγοράσουν ένα καινούργιο EV το έχουν ήδη κάνει. Η υποδομή φόρτισης παραμένει ανομοιόμορφη σε πολλές περιοχές, και η αγοραστική εμπιστοσύνη δεν έχει ακόμα εδραιωθεί πλήρως — ιδιαίτερα για αγοραστές που δεν έχουν προηγούμενη εμπειρία με ηλεκτρικό όχημα.

Εδώ ακριβώς μπαίνει η δεύτερη πλευρά της ιστορίας. Τα μεταχειρισμένα EV προσφέρουν κάτι που τα καινούργια δεν μπορούν εύκολα να ανταγωνιστούν: χαμηλότερη τιμή εισόδου. Ένα μεταχειρισμένο Tesla Model 3 ή Nissan Leaf κοστίζει σήμερα σημαντικά λιγότερο από ό,τι πριν δύο χρόνια, καθώς η αγορά έχει πλημμυρίσει από οχήματα που επιστρέφουν από leasing συμβόλαια. Για έναν αγοραστή που θέλει να δοκιμάσει την ηλεκτρική εμπειρία χωρίς να δεσμευτεί σε ένα μεγάλο ποσό, αυτό είναι μια ευκαιρία που δύσκολα αγνοείται.

Το παράδοξο είναι ότι αυτή η εξέλιξη μπορεί τελικά να είναι καλή για τη μακροπρόθεσμη υιοθέτηση των ηλεκτρικών. Κάθε αγοραστής μεταχειρισμένου EV είναι ένας νέος οδηγός που εξοικειώνεται με την τεχνολογία, χτίζει εμπιστοσύνη και — στατιστικά — έχει πολύ μεγαλύτερες πιθανότητες να αγοράσει καινούργιο EV στην επόμενη αγορά του. Η μεταχειρισμένη αγορά λειτουργεί, με άλλα λόγια, ως εκπαιδευτικό στάδιο για εκατομμύρια καταναλωτές.

Για τους κατασκευαστές, ωστόσο, η εικόνα είναι πιο ανησυχητική. Η πτώση στις νέες πωλήσεις πιέζει τα περιθώρια κέρδους σε μια στιγμή που οι επενδύσεις σε EV πλατφόρμες και μπαταρίες παραμένουν τεράστιες. Το ερώτημα που κανείς δεν έχει ακόμα απαντήσει είναι αν αυτή η επιβράδυνση είναι προσωρινή — μια αναπνοή πριν την επόμενη φάση ανάπτυξης — ή αν σηματοδοτεί κάτι βαθύτερο για τον τρόπο που οι καταναλωτές αντιλαμβάνονται την αξία ενός νέου ηλεκτρικού οχήματος.

Βάση στη Σελήνη, πυρηνικό διαστημόπλοιο για Άρη: το νέο σχέδιο της NASA

Η NASA παρουσίασε ένα τριφασικό πρόγραμμα αξίας 20 δισεκατομμυρίων δολαρίων για μόνιμη ανθρώπινη παρουσία στη Σελήνη, με ορίζοντα επτά ετών. Παράλληλα, ανακοίνωσε την αποστολή του πρώτου πυρηνοκίνητου διαστημόπλοιου στον Άρη από τη δεκαετία του ’60, με στόχο την εξερεύνηση της επιφάνειας από ρομποτικά ελικόπτερα.

Η ιδέα μιας μόνιμης ανθρώπινης βάσης έξω από την τροχιά της Γης δεν ανήκει πλέον στη σφαίρα της επιστημονικής φαντασίας. Σε μια εκδήλωση με τίτλο Ignition, ο διοικητής της NASA Jared Isaacman παρουσίασε ένα από τα πιο φιλόδοξα διαστημικά προγράμματα που έχει ανακοινώσει η υπηρεσία τα τελευταία χρόνια: μια μόνιμη σεληνιακή βάση κόστους 20 δισεκατομμυρίων δολαρίων που θα κατασκευαστεί μέσα στα επόμενα επτά χρόνια, και ένα πυρηνοκίνητο διαστημόπλοιο που θα φτάσει στον Άρη ως το 2028.

Το πρόγραμμα χωρίζεται σε τρεις φάσεις. Στην πρώτη, η NASA θοχεύει να μετατρέψει τις αποστολές στη Σελήνη από σπάνια, μοναδικά γεγονότα σε τακτικές, επαναλαμβανόμενες επιχειρήσεις. Για να το πετύχει αυτό, σχεδιάζει έως και 30 ρομποτικές προσεδαφίσεις από το 2027, αξιοποιώντας αμερικανικές ιδιωτικές εταιρείες μέσω του προγράμματος Commercial Lunar Payload Services. Ανάμεσα στα νέα εργαλεία που θα χρησιμοποιηθούν είναι και τα λεγόμενα MoonFall hoppers — μικρά ρομποτικά σκάφη που κινούνται με σύντομα, ελεγχόμενα άλματα πυραυλοκίνησης, καλύπτοντας δεκάδες χιλιόμετρα για να εντοπίσουν πόρους όπως ο πάγος νερού σε δυσπρόσιτες περιοχές.

Στη δεύτερη φάση, η υπηρεσία θα αρχίσει να στήνει υποδομές που θα μπορούν να φιλοξενούν αστροναύτες για τακτικές αποστολές στην επιφάνεια, συμπεριλαμβανομένης της παράδοσης ενός πιεστικού rover από την ιαπωνική διαστημική υπηρεσία. Η τρίτη και τελευταία φάση αφορά τη βαριά υποδομή για συνεχή ανθρώπινη κατοίκηση: πολυλειτουργικές κατοικίες από την Ιταλία και ένα σεληνιακό όχημα γενικής χρήσης από τον Καναδά.

Παράλληλα, η NASA ανακοίνωσε την αναστολή εργασιών για τον Gateway, τον σχεδιαζόμενο διαστημικό σταθμό σε τροχιά γύρω από τη Σελήνη που αποτελούσε κεντρικό στοιχείο του αρχικού προγράμματος Artemis. Μέρος του εξοπλισμού που είχε αναπτυχθεί για τον Gateway θα επαναχρησιμοποιηθεί σε άλλες αποστολές — μεταξύ αυτών και το πυρηνικό σύστημα παραγωγής ενέργειας που θα τροφοδοτεί το διαστημόπλοιο Space Reactor-1 Freedom στην πορεία του προς τον Άρη.

Το Freedom θα μεταφέρει τρία ρομποτικά ελικόπτερα εμπνευσμένα από το Ingenuity, το σκάφος που ολοκλήρωσε 72 πτήσεις στον Άρη μετά την άφιξή του με το rover Perseverance το 2021. Τα νέα drones θα χρησιμοποιούν κάμερες και ραντάρ υπεδάφους για να αναζητήσουν πάγο νερού και κατάλληλες τοποθεσίες για μελλοντικές ανθρώπινες αποστολές.

Το πλαίσιο στο οποίο παρουσιάστηκε το πρόγραμμα δεν ήταν τυχαίο. Ο Isaacman το παρουσίασε ρητά ως αμερικανική απάντηση στις φιλοδοξίες της Κίνας, η οποία σχεδιάζει να προσεδαφίσει ανθρώπους στη Σελήνη ως το 2030 και να κατασκευάσει τη δική της βάση. Η διαστημική εξερεύνηση επιστρέφει, δηλαδή, στη λογική του ανταγωνισμού μεγάλων δυνάμεων — μόνο που αυτή τη φορά ο στόχος δεν είναι απλώς να φτάσεις πρώτος, αλλά να μείνεις.

Αν όλα αυτά θα υλοποιηθούν τελικά είναι ερώτημα που παραμένει ανοιχτό. Η NASA αντιμετωπίζει σημαντικές περικοπές χρηματοδότησης και εσωτερικές αναταράξεις. Ωστόσο, για πρώτη φορά εδώ και δεκαετίες, η μόνιμη ανθρώπινη παρουσία πέρα από την τροχιά της Γης μοιάζει να έχει και χρονοδιάγραμμα και πολιτική βούληση πίσω της.

Η Sony σταματά τις παραγγελίες καρτών μνήμης λόγω παγκόσμιας έλλειψης

Από τις 27 Μαρτίου 2026, η Sony Japan ανέστειλε την αποδοχή παραγγελιών για σχεδόν όλη τη σειρά καρτών μνήμης CFexpress και SD — τόσο από εξουσιοδοτημένους διανομείς όσο και από ιδιώτες καταναλωτές. Η απόφαση συνδέεται με την παγκόσμια έλλειψη ημιαγωγών και άλλους παράγοντες που πιέζουν την αλυσίδα εφοδιασμού.

Η Sony έκανε μια ανακοίνωση που πέρασε σχεδόν αθόρυβα, αλλά για φωτογράφους, βιντεογράφους και επαγγελματίες του οπτικοακουστικού χώρου έχει άμεσες πρακτικές συνέπειες: η εταιρεία σταμάτησε να δέχεται παραγγελίες για τις κάρτες μνήμης CFexpress και SD της, χωρίς να δίνει συγκεκριμένο χρονοδιάγραμμα επαναφοράς.

Η απόφαση ανακοινώθηκε μέσω του ιαπωνικού site της Sony και αφορά τις CFexpress Type A και Type B, καθώς και τις SDXC/SDHC κάρτες. Εξαιρούνται ορισμένα μοντέλα Type B και οι χαμηλότερης κατηγορίας κάρτες της σειράς SF-UZ, που παραμένουν προς το παρόν σε παραγωγή. Όσα προϊόντα βρίσκονται ήδη στα ράφια των καταστημάτων θα συνεχίσουν να πωλούνται μέχρι να εξαντληθούν τα αποθέματα.

Η επίσημη αιτιολογία είναι η «παγκόσμια έλλειψη ημιαγωγών (μνήμης) και άλλοι παράγοντες» — μια διατύπωση που αφήνει σκόπιμα ανοιχτό το πεδίο. Ανάμεσα στους πιθανούς «άλλους παράγοντες» ξεχωρίζει η έλλειψη ηλίου, ενός κρίσιμου υλικού για την παραγωγή ημιαγωγών, που έχει επιδεινωθεί λόγω της σύγκρουσης στο Ιράν. Η έλλειψη αυτή έχει ήδη αρχίσει να επηρεάζει κατασκευαστές τσιπ παγκοσμίως.

Η ανακοίνωση ήρθε την ίδια μέρα που η Sony ανακοίνωσε αύξηση τιμών για το PS5 σε πολλές αγορές — μια σύμπτωση που υπογραμμίζει το ευρύτερο πλαίσιο πίεσης που αντιμετωπίζει η εταιρεία στην αλυσίδα εφοδιασμού της. Δεν είναι μεμονωμένο φαινόμενο: οι τιμές της μνήμης RAM έχουν ήδη αρχίσει να ανεβαίνουν παγκοσμίως, και αναλυτές του κλάδου προειδοποιούν για περαιτέρω διαταραχές στους επόμενους μήνες.

Για τους επαγγελματίες που βασίζονται στις κάρτες Sony — ιδίως στις CFexpress Type A που χρησιμοποιούνται αποκλειστικά σε κάμερες Sony όπως η Alpha 1 και η FX3 — η αναστολή δημιουργεί ένα πρακτικό κενό που δεν είναι εύκολο να καλυφθεί από εναλλακτικούς κατασκευαστές. Η Sony δεσμεύτηκε να ανακοινώσει την επανέναρξη παραγγελιών «παρακολουθώντας την κατάσταση της προσφοράς», χωρίς όμως να δώσει καμία συγκεκριμένη ημερομηνία.

Η κρίση στις αλυσίδες εφοδιασμού ημιαγωγών δεν είναι καινούργια, αλλά το 2026 φαίνεται να φέρνει νέα κύματα πίεσης — γεωπολιτικά, ενεργειακά και τεχνολογικά. Το ερώτημα δεν είναι πλέον αν θα υπάρξουν ελλείψεις, αλλά ποιος κλάδος θα πληγεί επόμενος.

1...349350351...1,695Page 350 of 1,695